• Sonuç bulunamadı

Sistem Kuramı

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Sistem Kuramı"

Copied!
14
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

Sistem Kuramı

(2)

Sistem Yaklaşımı

Sistem, belirli parçalardan (alt birimlerden) oluşan, bu parçalar arasında belirli ilişkiler olan, bu parçaların aynı zamanda dış çevre ile ilişkili olduğu, bir amaca veya sonuca ulaşmak üzere fiziksel veya kavramsal, birden çok bileşenin oluşturduğu bütündür. 

 Başka bir bakış açısıyla sistem, birbiriyle ilişkili küçük parçalardan oluşan, fakat kendisi de daha büyük bir sistemin parçası olarak işlevde bulunan bir bütündür. 

Sistem içerisindeki bileşenler dinamik olarak birbirleri ile ilişkili veya bağımlıdırlar. Sistemin

dışında kalan öğeler, onun çevresini oluşturmaktadır.

Sistemde düzenli ve uyumlu bir işleyiş söz konusudur.

(3)

Günümüzde sistem yaklaşımı metodolojik bir alan olmaktan ziyade bir yöntem, bir bakış açısı ve bir değerlendirme yöntemi olarak fen bilimlerinin yanı sıra eğitim, psikoloji, sosyoloji, siyaset, ekonomi

gibi sosyal bilimlerde de yaygın olarak kullanılmaktadır.

Olayların, durumların ve gelişmelerin

incelenmesinde kullanılan bir bakış açısı bir düşünce tarzı, bir metottur.

İncelenen bir sorunu veya olguyu bir sistem olarak ele alan bilimsel ve düşünsel anlayıştır.

(4)

Sistem yaklaşımı, olaylar ve olgular

arasındaki ilişkilerin ve karşılıklı etkileşimini inceleyerek analizlerde bulunur.

Organizmaları, yapıları, örgütleri,

mekanizmaları, doğal oluşumları bir bütün oluşturacak biçimde birbirleriyle ve

çevreleriyle ilişkili veya bağıntılı unsurlar

dizisi olarak inceler.

(5)

Açık-Kapalı Sistem

 Eğer sistem ile sistemin faaliyette bulunduğu çevre arasında enerji, bilgi ve materyal

alışverişi varsa, bu tür sistemler açık sistem;

yoksa kapalı sistem olarak adlandırılır.

 Bir çevresi olan ve çevresindeki öğelerle ilişki içerisinde olan, onlarla iletişim kuran ve

birbirlerini değiştiren sistemlerdir. Sistem kuramına göre bütün canlı varlıklar açık

sistemlerdir. Açık sistemlerin sınırları geçirgen ve esnektir. Çevreleriyle sürekli alışveriş

içerisindeler.

(6)

Çevresi olmayan (çevresinde kendi dışında

hiçbir sistem bulunmayan) ya da çevresindeki sistemlerden her ne şekilde olursa olsun

etkilenmeyen sistemlerdir.

Kapalı sistemler, bünyelerinde mevcut olan

entropy nedeni ile bir süre sonra faaliyetlerini durdurmak zorunda kalırlar. Oysa açık

sistemler, dinamik denge veya dengeli durum adı verilen bir şekilde faaliyetlerini

sürdürürler.

(7)

Alt Sistem: Alt sitemler büyük bir sistemin içindeki küçük sistemlerdir. Örneğin; aile bir büyük sistemdir, aile içerisindeki kardeşlik ise bir küçük sistemdir.

Sınır, bir sistemin ya da alt sistemin sonlandığı ve bir başka sistemin ya da alt sistemin

başladığı yeri tanımlamak için kullanılan bir terimdir.

 Sistemler arasındaki bilgi, enerji ve kaynak akışını kısmen ya da tamamen kontrol etmek için sınırlar açılabilir veya kapatılabilir.

(8)

Denge: Dış çevredeki koşulların değişimi durumunda çevreden gelen değişimlerle baş edebilmek için sistem, bünyesindeki alt sistemlerin fonksiyonlarında değişiklik yapmaya ihtiyaç duyar, düzenin devamını sağlamaya

çalışır. Buna dinamik denge denir. Bir de sistemi stabilize etmek için homeostatis eğilimi vardır. Dengenin bozulması sistemi yok olma süreciyle karşı karşıya getirir.

Rol: Kültürel olarak bireylerden beklenen davranışlardır.

İnsanların her biri birden fazla sistemin içerisinde

bulunduğu için birden fazla da rolün gereğini üstlenmek durumundadırlar. Mesela bir kadın okulda öğretmense, aile içerisinde bir eş ve aynı zamanda da bir anne olabilir.

(9)

Girdi, diğer sistemlerden alınan enerji, bilgi ya da

iletişim akışıdır ve sisteme etki eden herhangi bir dışsal olaya, bilgiye ve enerjiye karşılık gelmektedir. İnsanlar için yiyecek, su ve havanın yanı sıra sosyal temas ve uyaranlar da birer girdidir. Okullar ve üniversiteler ise girdi olarak para ve öğrenciye gereksinim duyar.

Çıktı, bir sistemden çevreye ya da diğer sistemlere

yayılan enerji, bilgi ya da iletişimdir. Çıktı ile ilgili olarak göz önünde bulundurulması gereken en önemli şey,

çıktının girdi ile ilişkili olmasıdır. Limanlar çevreye karbondioksit, hidrojen, ısı ve diğer atıkları gönderir.

Bazı aileler çocuk sahibi olur, onları sosyalleştirir.

Okullar ve üniversiteler çıktı olarak mezun verir.

(10)

Geri bildirim, Girdinin özel bir formu yani işlenmiş halidir. Girdi bilgisine tepki olarak eylem üretir ve bireyin davranışı sonrasında gerçekleşir.

Geribildirim, sistem ve çevresi ile etkileşimi için

temeldir. Geri bildirim olumsuz ya da olumlu olabilir.

Gelişim: Her sistem belirli aşamalar dahilinde gelişim göstermektedir. Eğer bu gerçekleşmezse sistem enerjisini kullanmada yetersiz  kalır ve işlevlerini yerine getirmez. Bu duruma entropy denir. Negatif entropy; sistem enerjisini etkin bir

şekilde kullanarak bünyesine yeni bir enerji katar ve sınırlarını genişletir.

(11)

Sosyal normlar ve kültürel kurallar,

insanların tutumlarına, inançlarına,

duygularına, görünümlerine ve beklenen, izin verilen ve yasaklanan davranışlarına rehberlik eder ve onları belirler. Kurallara uyanlar

ödüllendirilir, uymayanlar ise cezalandırılır.

Normlar, davranışları ve görünümü düzenler.

Normlara uyma, bir sosyal sisteme dâhil

olmanın bir göstergesi iken; normların ihlal edilmesi, dışlanma veya kovulma ile

sonuçlanır.

(12)

Ekolojik Sistem

“Davranışları yalnızca uyaran ve uyarana verilen cevap veya etki tepki ilişkisi yoluyla açıklamak yeterli değildir. Zaman, çevre

koşulları ve sosyal etkileşim de davranışları olumlu ya da olumsuz etkileyebilmektedir.

Ekolojik sistem yaklaşımı, davranışın birden

fazla çevre sistemi ile ilgili olduğunu savunur.

(13)

Mesleki uygulamalarda ekolojik sistem yaklaşımına başvurmak için üç önemli neden vardır. İlk olarak bu yaklaşım insan davranışının oluşum

dinamiklerini anlama, yorumlama, böylelikle sorunu tüm yönleriyle değerlendirebilmek için genel bir bakış açısı sunar. İkincisi, birey, aile, grup, organizasyon ve toplumlar arasındaki ilişki ve etkileşimleri görebilmemize olanak tanır.

Üçüncü ve son olarak bireyin sorunlarla başetme yeteneği ve adaptasyon kapasitesi üzerinde

durarak problemin çözümünde danışanın insiyatif almasını sağlar.

(14)

Kaynakça

Duyan, V., Yolcuoğlu, İ.G., Artan, T. (2017).

Dünü, Bugünü, Yarınıyla İnsanı Anlamak (İnsan Davranışının Kökenleri ve Sosyal Çevrenin Etkileri). Nar Yayınevi, İstanbul

ÖZABACI, N., ERKAN, Z. (2013). Aile

Danışmanlığı Kuram ve Uygulamalara Genel

Bir Bakış. 1. Baskı. Ankara: Pegem Akademi

Yayın Eğitim Danışmanlık Hizmetleri.

Referanslar

Benzer Belgeler

Boşaltım sistemi başta idrarın oluşumunda temel organ olan sağlı sollu iki çift böbrek, oluşan idrarın miksiyon’a kadar geçen sürede biriktiği organ olan mesane, mesane

 SİSTEM(DÜZEN): Bir takım daha küçük parçalardan oluşan,aynı zamanda kendisi de daha büyük bir yapının ya da yapıların parçası olarak işlevde bulunan

 Lamina epitelyalis: Lamina epitelyalis: Çok katlı yassı Çok katlı yassı keratinleşmemiş epitel..

• Peptik ülserde kullanılıyorlardı, ama artık Peptik ülserde kullanılıyorlardı, ama artık H2 reseptör blokerleri/pompa inhibitörleri H2 reseptör

1)Genel Sistemler Kuramı 2)Toplumsal Sistem Kuramı 3)Açık Sistem Kuramı.. EĞİTİM SİSTEMİNDEKİ SİSTEM KURAMLARI. 1)Genel

Alanyazında ebeveyn yabancılaşması (ebeveyne yabancılaşma sendromu), özellikle yüksek çatışmalı boşanma davalarında çocukların ebeveynlerinden biriyle

Bu açıdan bakıldığında çoklu disiplinler (multi-disipliner) yak- laşımının çok önemli olduğunu söyleyebiliriz. Bu yaklaşım sayesinde.. ilmî metodoloji daha kapsamlı

PANDAS (Streptokok ile ilişkili pediatrik otoimmün nöropsikiyatrik bozukluklar; paediatric autoimmune neuro-psychiatric disorders associated with Streptococci)