İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
1. HAFTA
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ÖĞR. GÖR. DR. CİHAN SERHAT KART
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ NEDİR
• İş sağlığı ve güvenliği sadece işçi veya işvereni değil, bütün toplumu ilgilendiren bir konudur.
• Sadece iş kazası ve meslek hastalıklarının ne olduğuyla ilgilenmez aynı zamanda onlara karşı önleyici tedbirler alır.
• Hukuk, tıp, mühendislik gibi bilimlerin kesişim alanında yer alır.
• Bir sosyal politika meselesidir.
TEMEL KAVRAMLAR
• İŞ KAZASI:
• “Önceden Planlanmamış, Bilinmeyen ve Kontrol Altına Alınmamış olan, etrafa Zarar Verecek Niteliklerde Olaylar” olarak tanımlanır(ILO)
• “Önceden Planlanmamış, Çoğu Kişisel Yaralanmalara, Makinelerin, Araç Gereçlerin Zarara uğramasına, Üretimin Bir Süre Durmasına Yol Açan Olay” olarak tanımlanır(WHO)
5510 SAYILI YASADA
• Sigortalının İşyerinde Bulunduğu Sırada,
• İşveren Tarafından Yürütülmekte Olan İş Dolayısı İle,
• Sigortalının İşveren Tarafından Görev İle Başka Bir Yere Gönderilmesi Yüzünden, Asıl İşini Yapmaksızın Geçen Zamanlarda,
• Emzikli Sigortalı Kadının Çocuğuna Süt Vermesi İçin Ayrılan Zamanlarda
• Sigortalının,işverence Sağlanan Bir Taşıt ile İşin Yapıldığı Yere Toplu Olarak Götürülüp Getirilmesi Sırasında
İŞ KAZASININ TEMEL NEDENLERİ(4M)
• İş kazası bir dizi unsurun sonucu ortaya çıkar:
• Bunlardan ilki insandır(MAN)
• İkincisi makinedir(MACHINE)
• Üçüncüsü çevredir(MEDIA)
• Dördüncüsü yönetimdir(MANAGEMENT)
İNSAN UNSURU
• İnsan fizyolojik, psikolojik, sosyal özellikleri ile kompleks bir canlıdır.
• İşçi psikolojik, fizyolojik ya da sosyolojik özelliklerinden ötürü bir kaza ya da meslek hastalığına yakalanabilir.
• Örneğin depresyonda olduğu için dalgın olabilir, kaza yapar.
• Kalbiyle ilgili bir rahatsızlığı olduğu için iş başında kriz geçirip kazaya maruz kalabilir.
• Toplumsal olarak tedbir anlayışınının olmadığı bir sosyal
yapıdan geliyordur, kişisel koruyucularını kullanmaz ve kaza yapabilir.
MAKİNA UNSURU
• Makinalar etkin güvenlik önlemleri alınmamış proseslerin bir parçası olabilir.
• Eskimiş, yıpranmış olabilir.
ÇEVRE UNSURU
• İşçiler uygun olmayan, hijyen ve güvenlik
tedbirlerinin alınmadığı bir çevrede çalışabilir ve bu da kaza ve hastalıklara davetiye çıkarır.
