Leo A. Müller
GLADIO
(KONTRGERlLLA)
SOĞUK SAVAŞIN MÎRASI
İÇ İNDEK İLER
ÖNSÖ Z SESSİ Z Ş EB EKE
İ ZPEŞİ NDE : FED ER AL A LMAN YA'DA Kİ G LADİ O PEÇ ES İ KALD IR ILAN İ TAL YA'DA Kİ GLAD İO
1. "Glad io " - Do ss ier Başb a kan An d reo tti'n in Uy ar ıs ı Ü lke D ış ın a Yö n e liş
2. İçp o lit ik a Man e vras ın d an "NA TO 'n u n Bü y ü k Skan d ali" Ü lke D ış ın d a Du y u rm a Den em esi
3. B ir , İ k i, Dah a Ç o k G lad io Ba lta lan an G iz li Araşt ırm a lar Ger çek "G lad io " Ned ir ? "G lad io "
Do n an ım ın ın An lam sız lığ ı O la ğan ü stü
"Glad io "n u n Ç o klu ğu
4. "Yu rtse ve r ler" Sü r ek li Yık ıc ı Un su rla r m ı? " G lad y atö rle r in " B ağ lan t ıla r ı ve F aa liy et A lan lar ı "G lad io "d ak i Aş ır ı Sağ c ılar ve C an ile r " G lad io " ve Öte k i
5. Niç in Ş im d i Sk an d al? "G lad io " Yap ılan ve N A TO P ara le l Se rv is ler in d ek i On Yıllık K an ıt la r
Ulu sa l E gem en lik So ru n u Dem o krasi So ru n u İçp o lit ik ay a Kar ışm a So ru n u
Ulu sa l Eg em en liğ in S ın ır lan d ır ılm asın a İ liş k in Giz li An laşm ala r ın Kan ıt ı
Niç in Ş im d i Sk an d al
AVR UPAD AKİ GAD İO A ĞI Fran sa
İsp an y a Be lç ika Ho llan d a Yu n an istan Tü r k iy e Avu stu ry a İsv içr e İskan d in a vy a
X GÜNÜ İÇ İN S TR A TEJ İLER A BD ve So ğu k Savaş ın İd eo lo j is i
II. ÖNC ÜLER
SS'İN ADAM I HANS O TTON UN İ TİR AF LAR I Bİ LGİL ER YOĞ UNLAŞI YOR DÜŞÜNS EL FÜHR ER
"YUR TTAŞ VE PAR Tİ ZA N" -SIK I G İ ZL İL İK " YÜKLÜ B İR DA VA"
LİDER L ER TAK IM I
BİR AR A YA GE LEN ESKİ YOLD AŞLAR " ÖR GÜ TL ENM İŞ HABER A LMA KA YNAK LAR I"
"S TER LI NG GAR W OOD ADIND A AM ER İKA LI BİR D EVL E T G ÖR EVL İSİ
ODENW ALDDAK i BİR E V ÖL ÜM LİS TE LER İ
"Ö ZEL ZAMA N SÜR EC İ 'NDE Kİ A DALE T YÜ KSEK K OMİ S ER
"MER HAM E T EDİ YOR "
BEL GE K A YNAKL AR
Ö N S Ö Z
Elin izd e k i k itap , k ısa b ir sü re ö n cey e d ek var lığ ı ko n u su nd a en kü - çü k b ir şey b ilin m ey en b ir g iz li ser v isin iz in i araşt ır ıy o r : E llili y ılla r — d an itib aren tü m Batı A vru p a ü zerin d e ağ la r ım ö ren , y eralt ın d a ö rgü t lü , p aram ilitc r b ir h ab era lm a ö rgü tü b u ... ö rgü tü n es as gö revi: Sa vaş d u ru mu nd a terö r, sab o taj y ap m ak ve ay ak lan m a çıkarm ak , ö rgü tü n alty ap ısı: N ered ey se Av ru p a'n ın h er y er in d e g iz li s ilah lı gru p lar ve cep h an e d ep o lan . Tü m ü lke le rd e "X gü n ü " iç in p art izan g ru p lar ı o lu ş — tu rm ak, b u n lar ı en m o d ern ve o lab ild iğ in ce g iz li ilet iş im a ğ ıy la d o n a — tarak , en çet in çat ışm a lar a h az ır lam ak, tü m ü n ü Brü kse l'd ek i NA TO m erkez in in g iz li b ir b ir im iy le ko o rd in asy o n a so km ak...
İta ly a'd a g iz li b ir b e lge m er kez in in b u lu n u şu ve R om alı b ir b aşb a- kan ın ifşaat la r ın d an so n ra, şim d i h er kes b u ö rgü tü tan ıy o r: NA TO 'n u n
Avru p a'd ak i g iz li a ğ ı "G lad io "! Gazete ler b ird en b ire; k ır k y ıl ö n cesin e kad ar u zan an y a d a u zatılm ak ist en en geçm iş iy le b u ve b en zer i ö rgü t — le r ü zer in e h ab er ler le d o lu p t aşm ay a b aşlad ı. Ortay a at ılan p ek ço k is im , ö rgü tü n esp risin i sö y lem ekte b ir sak ın ca gö rm ed i: Ger ekt iğ in d e p o lit ik m u h alif ler in i d ize get irm e k iç in h ar ekete g eç ir ile cek h ü cu m kı - ta lan ...
"Sessiz Şebeke" o lara k ad lan d ır ılan Fed era l A lm an y a'd ak i y e ra lt ı ö rgü tü d e 1 99 1 ilkb ah ar ın d a o rtay a ç ık t ı.
Dev let le rü stü gö rev in i y e r in e g et ir ir ken ö r gü tü n o ld u kça s ık ı g iz li — lik iç in d e o lm ası y etk i ve gö re v in d e tü mü y le b aşın a b u y ru k o lm asın — d an geliy o rd u . Oy sa Fed eral Alm an y a'd a h içb ir an ay asa, h içb ir y asa Bu n d esweh ren ay rı g iz li b ir se rv ise , as ker i b ir ö r gü tü n var lığ ın a o la — n ak tan ım ıy o rd u . Savaş d u ru m u n d a b ile b ö y les i b ir h az ır lığa ka lk ış ıl - m am ışü . Fed era l A lm an "Sessiz Şebekesi"rim ço k ku şku lu h u ku ksa l d u ru m lard a b aşvu rd u ğu b ir ic ik ö n lem b aşb akan lık t ara f ın d an "sözlü istihbarat gö rev i"y le gö re v len d ir ilm esiy d i, 1 96 8 y ılın d a o ld u ğu gib i.. . Hü kü m et bu ko nu d a fazla b ir şey söy lem ek istem em işt i. Bu ille ga l p artiz an la r ın va r lığ ı k ır k y ıl b o y u n ca resm i b ir aç ık lam a y ap ılm aks ız ın g iz len m işt i. NA TO g iz li ser v is m erkez in in so ru m lu lu ğu ko n u su n d a Fed era l A lm an giz li se rv is ajan lar ın a ve o n lan n sırd aş lar ın a y ö n elt ilen so ru lar y an ıts ız ka lm ıştı. Yu n an istan 'd ak i d arb ec iler ve Tü r k iy e'd ek i sa ğ terö r ey lem ler i h a kk ın d a A lm an G lad io m en su p lan n eler b iliy o r
d u ? italy a'd a ve Be lç ika'd a k i ay d m latü am ay an cin ay etler h ak k ın d a n eler b iliy o rd u ?
"Glad y atö rle r" ta raf ın d an b an ş d ö n em lerin d e h an g i g iz li kap ak lı o p erasy o n lar p lan lan m ış y a d a u y gu lam ay a ko n u lm u ştu ?
Giz li ser v is in b aşb akan lıkta k i ilg ili ko o rd in atö rü Lu tz Staven h a-gen ken d is iy le y ap ılan b ir rö p o rtajd a Glad io 'n u n n e kad ar eskiy e d a y an d ığ ın a d eğin m işti: "Soğuk savaş henüz daha yeniydi ve aynı zamanda bir işgal tehdidi vardı." C D U , F D P v e S P D m illetve k ille r i Par lam en to Ko n tro l Ko m isy o nu o tu ru mu n d a b u d ön em in ü zerin e g it m em işle rd i. Fed era l h ü kü m etin b ilg ilen d irm esin in d e h içb ir tem eli y o ktu . 19 77 y ılm a d ek, g iz li NA TO b ir liğ i h a kk ın d a tek b ir ka n ıt y o k — tu o rtad a.
Bu ö rgü tü n y irm i y ıld an b u y an aki var lığ ın ı h iç gö zö n ü n e alm a y an , Pru sy a gelen e ğ in i ko ru y an m em u rlar ın b u lu n du ğu bu d evlett e is tih b arat la r ın , ajan ku llan m ala r ın ve p ro to ko ller in var lığ ın ı o rtay a ç ı karm a k gerç ekten o lan ak lı m ıy d ı?
***
Glad io 'n u n ku ru ld u ğu d ön em ve an lay ış b ilin m ek isten iy o rsa, o zam an ki "cep h e d evlet i"
Fed era l A lm an y a'n ın gö zö n ü n e alın m ası ge rek lid ir. E llili y ılla r ın b aşın d a g iz li şe k ild e ku ru lan , NA TO g iz li b ir li ğ in in A lm an ö n cü leri h ak k ın d a, kap sam lı ey lem ler i- Hessen iç iş ler i b akan ın ca o rtay a çıkar ılın ca y asak lan an , p art izan ö rgü tü skan d ali kar şıs ın d a B ir leş ik De v let le r Ulu sal Arşiv i'n d e, Fed era l Ey ale t ler D ev let Arş iv ler in d e, Fed er a l A lm an y a Arş iv in d e, F ed era l De v let An ay asa Mah kem esin d e b elge le r b u lu n m aktad ır , ilk aske r i ö rgü t, savaştan so n ra k i Fed era l Alm an to p raklar ın d a "Teknik Servis" ad ı a lt ın d a, an t i- ko m ü n ist b ir p ro p agan d a ö rgü tü o lan "Alman Gençler Birliği" ku ru ld u . Bu ger illa b ir liğ i, Am er ikan g iz li ser v is ajan lar ı ta raf ın d an o lu ştu ru ld u , y etişt ir ild i ve f in an se ed ild i. Bu ö r gü t b ir So vy et iş ga li d u ru m u n d a "etkisiz duruma" ge tir ilece k o lan k im sele r h ak k ın d a liste ler y ap ü . Alm an Gen ç le r B ir liğ i'n in ö lü m liste ler in d e He rb e rt W eh n er ve W ilh e lm Kaisen g ib i so sy al d em o krat p o lit ika c ılar b ile v ard ı. Bu n la rın tasf iy e ed ilm e ler i gere k iy o rd u , çü n kü y eralt ı savaşç ıla r ı, b ir sav aş d u ru m un d a o n lar ın ko m ü n istler le işb ir liğ i y ap m alar ın d an ko rku y o rla r d ı. E lem an d evş irm e - Am er ika lılar ın b ilg is i a lt ın d a - es k i SS m en su p - la r ın ın sa f lar ın d an g iz lic e ö r gü tlen e rek y ap ılıy o rd u .
Glad io 'n u n ö ncüs ü Alman Gençler B irliğ i'nin eyl emlerini, gizli ye— ra lt ı sa vaşç ıla r ıy la , h an gi am aç la v e h an g i d ü şü n cey le g erçe k leşt ird ik ler in in b e lge ler i o rt ay a çıkt ı. Savaş so n rasın d aki ey lem le r i ilk kez b u k itap ta tü m ay rın t ıs ıy la gö zler ö n ü n e ser ild i.
Şim d i tü m Avru p a'd a G lad io ö r gü tü n ü n kim le r le işb ir liğ i y ap t ığ ı aç ıkça o rt ay a ç ıkt ı, t ik taşın y erin d en o y n atıld ığ ı ü lke h ak k ın d a, ö zel lik le İta ly an "Glad y atö r ler i"n in b ağ lan tıla r ı ü zer in e W ern er R a ith ay -n n tılı b ilg ile r su n u y o r ve İt a ly an h ü kü m etin in raf in e en fo rm asy on p o lit ikas ın ı açık lıy o r B ir ifşaat ın ta r ih i...
Glad io ö rgü tü n ü n ü lked en ü lkey e ö zellik le r gö steren Av ru p a'd ak i o p erasy o n b ö lge le r i h akk ın d a b ilin en ö zellik le r i d e y azıld ı. Ve b ir b ö lü m d e d e ağın ku ru lu şu n a katılan A m erika lıla r ın so ğu k savaş d ö n em in d ek i str atej ik h ed ef ler in in n e o ld u ğu e le a lın d ı.
Bu k itap ; p ek ço k d o st, erkek ve kad ın ark ad aş y ard ım etm em iş o lsay d ı b u kad ar k ısa sü red e h azır lan am ay acakt ı. Öze llik le He lm u t Lo rsch e id , Ulr ich Sta ll, Han s -R ü d ige r M in o w, K lau s Kö rn er, C h r is to ph er Sim p so n , Heim e C lau sen v e W ern er R a ith 'e t eşek kü r ed iy o ru m .
Köln, Kasım 1990 Leo A. Mü ller
I. "SESSİZ ŞEBEKE
Î Z P E Ş l N D E : F E D E R A L A L M A N Y A ' D A K Î G L A D Î O
Fed era l A lm an y a'd a b u gü n , ü lken in g iz li ser v is i tara f ın d an d a "Sessiz Şebeke" o lara k tan ım lan an "Stay Behind -örgütü" ad ın d a b ir ö rgü t faaliy et gö steriy o r. NA TO'n u n Italy a'd ak i ku ru lu şu n d a d a R o m a tarafın d an k ı saca "Gladio" o lara k b ilin iy o r. Ku şku lu G lad io Örgü tü n ü n arkap lan ı ve K ız ıl Ord u 'n u n b ir iler i h arek et i d u ru m u nd a ö rgü tü n p artizan lar ın ı ken d i sa f ın a çağ ırm as ı h a kk ın d a ko m şu Avru p a ü lke ler in in gazete ler in d e y az ı lar ç ıkar k en , Fed era l Alm an y a'd a h iç k im sen in en kü çü k b ir b ilg isi y o ktu . Ko m şu ü lke ler in p ar la m en to lar ın d a araşt ırm a ö n er ge ler i v er ilip , h ü kü m et ler b u g iz li ko n u n u n ü zerin e gü n d en gü n e d ah a ço k eğ ilir ken , Bo n n 'd a sessiz lik e gem en d i. Dem o krat ik A lm an C u m h u riy eti'n d e o rta y a çıkarıl an Stassi O lay ı'n ın çö zü len h er d ü ğü m ü m edy alard a y o ğu n şek ild e y er a lır — ken , b ir gaz etec in in Fed era l A lm an y a'd a d a b ir G lad io b ir liğ in in v ar lığ ı h ak k ın d a so ru su gü n d em e geliy o r, b u n d an so n ra d a ço k u lu s lu NA TO ö r gü tü n ün d ışın d a b ir ku ru lu ş o ld u ğu o rtay a ç ık ıy o rd u .
İlk b aşta - d o ğa l o lara k k im se d e b e k lem iy o rd u - h iç k im se b ir şey b ilm iy o rd u . Tü m o las ı so ru m lu h ü kü m et ü y eleri iş i y o ku şa sü rü y o rd u . Ken d isin d en b ilg i isten en savu n m a b akan ı, ilk ö n ce ken d i m em u rlar ın ı g iz li ö r gü tle r in p eşin e d ü şü rdü ğü n ü ö n e sü rü yo rd u . Hatta 30 Ey lü l 19 80 'e kad a r Brü kse l'd ek i NA TO asker i kara rg ah ın ın ko m u tan ı, Bat ı aske r i itt ifak la rın ın en iler i g iz li b ilg i taşıy ıc ıs ı, esk i gen e l m ü fettiş i W o lf gan g A lten b u rg h içb ir ş ey b ilm ed iğ in i açık lıy o rd u . Ellili y ıllar ın so n u n d a sad ece b ir "ahbapçavuşlar klübWnün b u lu n d u ğu ve b u n a ö y — lesi b ir ö r gü t d en em ey eceği kan ıs ın d ay d ı, gen era l A ltan b er g. H içb ir şey b ilm ey en ler in listesi u zay ıp g id iy o rd u : Başb a kan lık g iz li ser v is ko o rd in atö r ler in d en Ho rst Eh m ke (SPD ), W aid em an n Sch recken b er- ge r (C D U), BN D'n in esk i b aşkan lar ın d an K lau s K in ke l v e He r ib ert Hellen b ro ich g iz li ser v is iç in g iz li gü n d em le to p lan an "Parlamento KontrolKomisyonu"nwı fed eral m e clis ü y ele r i. ..
O zam an k i A BD b aş kan lık gü ven lik d an ışm an ı H en ry K issin ger b ir İta ly an gaz etes in e ver— d iğ i d em eçte Glad io h ak k ın d a h içb ir b ilg is i o lm ad ığ ın ı sö y lü y o rd u .
Oy sa ki b u n la r ın tü m ü bu ö rgü t h akk ın d a h erşey i b ilm ek zo ru n d ay d ıla r. Ç ü n kü gö rev le r in i y em in le ve an ay asal ger ek le ü stlen iy o r lard ı. Fed e ra l A lm an y a'd ak i G lad io ö r gü tü h akk ın d a tü m b ilg ile r y a vaş y avaş o rtay a ç ık ıy o rd u . Giz li ser v ise b ağ lı "Savunma Hazırlıkları" h içb ir zam an sad ece b azı ö n em siz g iz li ö n lem le r le y et in m iy o rd u .
BND Başk an la r ı, id d ia ed ild iğ i g ib i gö re v ler i s ıras ın d a d ü kkan la r ı n ın tü m b ö lü m ler in i tan ıy am am ış lar m ıy d ı? Başb akan lık g iz li se rv is ko n tro lö rü n ü n so ru m lu lu ğu , sa vu n m a d u ru m un d a alın an tü m g iz li ö n lem le r h ak k ın d a b ilg is i o lm ad ığ ın d an m ı aç ık lan am ıy o rd u ? Halk ın tem silc iler i, k ırk y ıl ö n ce Fed era l A lm an Mec lis in d e g iz li ser v is ka rar gah lar ı ü zer in d e d em o kratik ko n tro ller in i y ap ab ilm iş le r m iy d i ve b u gü n id d ia ed ild iğ i g ib i m en su p lar ı ge rçe kten
"hiçbir' şey b ilm iy o rlar m ı?
Baz ı m u h alif p o lit ikac ıla r, seç im kam p an y alar ın d ak i çeş it li ko n u şm ala r ın d a b u ö rgü tü n ko ku su n u h issettirm ey e b aşlam ış la rd ı. İ lk in so s y al d em o krat lar ın h ü kü m etler i z am an ın d a b u ko n u y a p arm ak b asıld ı. 1 4 Kas ım 'd a SPD silah sız lan m a u zm an ı He rm an n Sch eer' i kam u o y u ö n ün e çık ard ı. Sch eer ge rç i sad ece b ir p ar lam en ter in aç ık lam as ın d an b aşka b ir şey y ap m am ıştı, ad alet in m ü d ah alesin i talep ed iy o rd u : "Federal savcılığın bir sorunu bu." "Parlamentonun ve hükümetlerin kontrolünün dışında silahlı askeri bir gizli örgütün varlığı -ve resmi Silahlı Kuvvetlerin statüsünün dışında- anayasal legaliteyle birleştirilemez ve bu hukuki takibatı gerektirir," so n u cu n a u laşılm ıştı. Bu ça ğr ı so n u çsu z kald ı.
Herm an n Sch eer savc ılığa h içb ir su ç d u y u ru sun d a b u lu nm ad ı. Par lam en to Ko n tro l Ko m isy o nu 'n u n p artili ar kad aş ı W ilfr ied Pen n er'e
19 69 'd an 198 2 'y e kad ark i y ıllar ın so sy al lib era l ko a lisy o n u nu n so rum lu lu k p ay ın ı so rd u . Penn er gazetec ilere so n u cu söy led i: R ap o r y o ktu !
So ru y ö n eltilen ler in h içb ir in in n e G lad io 'd an n e d e b en zer i ö r gü tten h ab eri va rd ı!
Pen n er, b asın ın ö n ü nd e "mafyavari müdahalelerden sö z ed iy o r ve "pisliklerin herkesin önünde sergilenmesini" ist iy o rd u .
Ve Fed eral G iz li Se rv is ( BND )' in , m esle ğ in in çiçe ğ i b u rn u n d aki y en i b aşkam Ko n rad Po rzn er, h erşey i gü ze lce ö rtb as ett iğ in i gö ster m işti.
19 74 'd en 1 98 0' e k ad ar He lm u t Sch m id t' in b aşkan lığ ı s ıras ın d a so s y al lib era l so ru m lu lard an Man fred Sch Uler Spiegerde o zam an ki BND şef i Gerh ard W esse l' i ilk kez ö n lem le r h ak k ın d a b ilg ilen d ird iğ in i a ç ık lad ığ ın ı an ım s ıy o r.
Bü y ü k m u h alefet p art is i ço k çab u k sess iz liğe gö m ü ld ü . Kir li iş le r in aç ığ a ç ıkar ılm ası iç in y ap ılan tü m çağ r ılar b ir h aft ad a su sp u s ed ilm işt i. Esk i y asam a d ö n em in in so n o tu ru m lar ın d a so sy al d em o kratla r m ec listek i Pa r lam en to Ko n tro l Ko m isy o n u 'n d a -do ğal o lara k g iz li- so ru n u gü n d em e getird iler. So ru n la d o ğru d an ilg ili ö tek i ta raf lar h a kk ın d a h içb ir şey so rm ad ılar.
Savu n m a Ko m isy o nu ve İç iş le r i Ko m isy o n u ,
"Yeşiller"'m G lad io h ak k ın d a Fed era l Mec liste k i m ü zake red e verd ik le r i b ir ö n eriy i C DU; C S U, FDP ve SP D'n in o y b ir liğ iy le red d ett i. "Yeşiller" h ü kü m et taraf ın d an h içb ir za m an cid d iy e alın m ad ı. Yasam a d ö — n em in in b aşın d a o lu şan , Par lam en to Ko n tro l Ko m isy o nu 'n d a tem sil ed ilm ey en Fed eral M ec lis't ek i te k f raks iy o n Yeş ille r, so n u çta b ir an ah tar ro lü o y n adıla r. Bö y lece az d a o lsa p is lik ler in Ü k kez gö z le r ö n ü n e serilm es in e n ed en o ld u Yeş iller.
Par lam en to Ko n tro l Ko m isy o nu 'n un ön ced en b elir len m iş o tu ru — mu n d an ön ceki b ir ka ç gü n , h ü kü m etin üy eler i, G lad io h ak k ın d ak i tü m b ilg iler i Pen n er ' in b aşkan lığ ın d ak i Par lam en to Ko n tro l Ko m isy o — nu o tu ru mu nd a -d o ğal o la rak g iz li- se rg ilem e le r i; Do ssier , Spiegelin h em en b ir
so n raki say ıs ın d a h em en y ay ın latt ı. Bu n a gö r e B aşb akan lı — ğ ın V l.n c ı b ö lü m ü n ü n yö n eticis i Herm an n Jun g b un u y azışm ala ra g e çird i. NA TO Av ru p a Başko m u tan lığ ın ın arzu su y la Glad io ger i çek ild i,
"müttefiklerin haberalma servislerinin korunması savunma durumunda da hesaba katılmalıdır." Bu istek "ellili yUlarda" gerçe k o ld u . Hem u lu sa l g iz li ser v is in so ru m lu lu ğu n u , 1 95 4'd en it ib aren " Sh ap e" ad ıy la Glad io b ir lik ler i o la rak gö r ev le r ü stlen d i, h em d e Av ru p a lıla r NA TO
Silah lı Ku vv et ler in in en y ü ksek asker i k ara rgah ı tara f ın d an ko p rd in e ed ild i. 19 59 'd a fed era l g iz li h ab era lm a ser v is in in r esm i ü y esi o ld u .
"Aşağı yukarı 1973'e kadar" sab o taj gru p lar ı gö r ev le r in i y e r in e get ir d ile r. Dü şü rü len NATO p ilo t la r ı y a d a işga l a lt ın d ak i ü lke lerd e k i d ü ş m an ın el u lağ ı b ilim ad am lar ın ın n asıl ku rtar ılacağ ı "düşman hatlarının arkasında direniş güçleri oluşturmak" şek lin d e ifad e ed ild i.
Bu g ib i o p erasy o n lar iç in " kay n ak ağ ı" o lara k 50 aske r, 1 25 gen e l ve 2 5 "ka y n aktan kö ken li" e lem an e l a lt ın d a tu tu lm u ş V - o lay ın d a iş gal a lt ın d ak i ü lk ed en savaş iç in ö n em li k işilik le r to p lan m ışt ır. BND 'n in b ü n y esin d e "y ö n etici ö r gü t" d en ilen 75 k iş ilik b ir im ku ru lu y d u . Zam an la b u ap arat gü ç lü b ir b iç im d e y o ğu n laştır ıld ı. 19 81 'd e BND'n in b ü n y esin d ek i d ö rt b ir im sab o taj ey lem le r in e ay r ıld ı ve "y ö n etic i ö r gü t" 3 5 k iş iy le s ın ır lan d ır ıld ı. " Ey lem gru p lar ı" b u arad a tü m ü y le d ağ ıt ıld ı. BND b ü n y esin d eki "Stay b eh in d - ö r gü tü " tü m ü y le A lm an la ra g er i ka ld ı.
Ye ra lt ı ö r gü t len m esin in ko ru n m ası iç in NA TO'n u n ilg ili b ö lü m ü 19 54 'd en it ib ar en " Tü m Ko o rd in asy on Kom itesi" ad ım a ld ı. 1 99 0 E k i m in in so n u nd a Brü kse l'd e h en ü z işlevse lliğ in i ko ru y o rd u , ö tek i ö ze l b ir im le r "St ay b eh in d " ö rgü tü n ü n tels iz s istem in e ö ze l sızm a lar y ap ı y o rd u . Daim ler ş u b esi AEG/ TS Td e " z ıp k ın " ad ıy la ile r i tekn ik li te ls iz gere ç ler in d en 85 4 BND s ip ar iş i h en ü z y en i d e ğ ild i. Bu n u n la Av ru p a çap ın d a G lad io ağ ın ı d en et ley eb ilece kt i.
To p lam f iy at ı aşa ğ ı - y u kar ı
13 0 m ily o n m arktı. Sad ece 1 30 ger eç BN D'n in tasarru f u n d ay d ı. Ger i k a lan ı " m ü ttefik lere"
ver iliy o rd u . Bu n u n iç in Fed e ra l A lm an y a d ev let kasas ın d an 2 5 m ily o n m ark ç ık ıy o rd u . tik in kam u o y u d uy m alıy d ı. Başb akan lığ ın en fo rm asy o n u d ışın d a ö n ce b ir m illet ve k ili so n un d a, b ilin m ek isten en in sö zü n ü etti. Bo n n p arlam en to su nu n en g iz li çev res in d en , Fed eral Alm an m eclis in in so sy al d em o krat Gü ven ilir K iş iler Ku m lu 'n d an R ud i W alth er. Bu ku ru ld a h ab er alm a se rv is in in b ü tçe p lan lan ko n tro l ed iliy o r ve o n ay lan ıy o r d u . Bü tçe ko m isy o nu n un ü y eler i seçilirken d o ğa l o la rak Yeşiller b u n u n d ış ın a b ırak ılıy o rd u . Baş kan R u d i W allh er ' in "Stay b eh in d "in var— lığ ın d an h ab eri va rd ı. Fed era l A lm an Gla id o b ir lik ler in in m ily ar la r d eğer in d ek i g id er ler i, y ak ın d ö n em e kad ar ö rgü t ta raf ın d an d ü zen li o lara k ö d en iy o rd u .
Başb akan lık , en so n rap o ru nd a ö rgü tü n " savaş son rasın d ak i y ılla ra, o lab ild iğ in ce ger i g id en " tar ih çesi h ak k ın d a h içb ir b ilg i verm iy o r d u . Parlam en te Ko n tro l Ko m isy on u m illetv ek ille r in in rap o ru n d a "Bu rad ak i a ç ık lam a BN D'y e d ü şer" d en iliy o rd u . A y n ı zam an d a Glad y atö r ler in ey lem ler i h a kk ın d a d a h içb ir b ilg i y o ktu . Mü n ih -Pu llach 'd ak i BN D m erkez in d e y a d a kam u fle ed ilm iş ikam etgah la rd a gö re v d ağ ılım ı y ap ara k tü m Fed era l A lm an y a C u m hu riy et in e y ay ılan ey lem le rd i b u n lar . G iz li "d eğe r len d irm e ö rgü tü " tara f ın d an ö lçü len ve em ir ve r ilen ey lem ler h a kk ın d a d a şö y le y a d a b ö y le b ilg i y o ktu .
Tü m ü y le n ih a i aç ık lığ ıy la o rtad a o lan Par lam en to Ko n tro l Ko m is — y o n un u n o lu ru m d an ö n ce d evlet b akan ı ve b aşb ak an lıkta k i g iz li ser v is ko o rd in atö rü Lu tz Sta ven h agen , F ed era l A lm an Gla id o o rd u sun u n o rtay a ko n u lm asın ın y aklaş ık b ir zam an ın ı te lafu z ett i: 1 9 91 ilkb ah ar ı.
Gevşem en in d ö n em i aşa ğ ı y u kan ay n ı şek ild e t ek rar lan d ı d u rd u . Dev let Bak an ı B ild an
So n n tag'd a çıkan b ir ko n u şm asın d a y en i b ir en fo r m asyo n kap ısın ı a ra lad ı: G la id o ö rgü tü nü n NA TO'n u n ku ru lu şu karşı sın d a Fed era l Alm an y a'n ın "ço k erken b ir y ü kü m lü lü k aç ık lam as ı o lara k" 19 5 9'd a tem e li at ılm ışt ır.
Bu zam an n o ktasın d a art ık e llili y ılla r ın b aşın d a A lm an y a'd a, Fran sa'd a, Ben e lu x ü lke ler in d e, Dan im ar ka 'd a, No rveç 'te ve A vu stu r y a'd a d iren iş gru p la r ı h em en h em en o lu ştu ru lm u ştu ve o rtak takt ik ko n tro l a lt ın a g irm işt i. İtt ifa k ın g iz li ser v is ler i a ras ın d aki sağ lam b ir lik ler , 19 5 1'd en it ib ar en ku ru ld u ve tek te k Bat ı A vru p a'd a o p erasy o n y ap ılacak ü lke le r sap tan d ı. Baş lan g ıc ı Fran sa ve İta ly a y ap tı. Ye ra lt ı o rd u lan n ın i lk m erkez ler i Fran sa'd a b ir y erd i ve "C lan d est in e C o m m ittee fo r P lan n in g " (C C P) o la ra k ad lan d ır ılıy o rd u . Ağ, 19 59 'a kad ar Avru p a çap ın d a ö rü ld ü . 1 96 4'd e Be lç ika 'd ak i so n n o ktasıy la "A llied C lan d estin e C o m m ittee"
(AC Q'd ek i merkezi değiştirildi.
B ir h ab era lm a ajan s ı h ak k ın d a d ah a son ra sız ın t ılar o ld u , an cak h en ü z h u ku ksal b ir tem eli y o ktu , ço k kay gan b ir zem in d ey d i. 19 68 'd e Başb akan lığ ın o z am an k i şef in in ağ z ın d an telaffu z ed ild i v e so n rad an
Fed era l A lm an y a b aşkan ı o lan K ar l C a rsten s, Fed era l A lm an h ab eralm a serv is i iç in b ir "gen e l talim atn am e" em r i ve rd i. Sö zd e şö y le d em iş ti em r in d e: " BND, b aşb ak an lık şef ıy le an laşara k savu n m a d u rum u iç in ge rek li h az ır lık lar a ve d ü zen lem e le re g ir işeb ilir ."
Savu n m a Bakan lığ ın d an b u n un tersin e y ap ılan aç ık lam ala r k arş ı sın d a, y ed ekle r in cid d i o lara k d ev rey e so ku lm a la r ı h ak k ın d a Bu n d es -weh r' le d an ışm ad a b u lu n m ası, ist ih b arat aktar ım ın d a ö ze l gö revd i. On la r gü n ü n d e o rtay a çıkm ay aca k, t ers in e y era lu n d a ka la c akt ı.
Dah a so n ra 22 K asım 'd a Bo n n p arlam en to su n d a ço k sık ı g iz lilik iç in d e Par lam en to Ko n tro l Ko m isy o nu o tu ru m a geçerken , h ü kü m et m illet ve k iller in e b ilg i verm ek ço k resm i id i. Skan d a l en fo rm asy on y alan lar şe k lin d e o rtay a ç ıkt ı. Pa r lam en to Ko n tro l Ko m isy o n u ü y eler in in h ab erle r in e in an ılab ilsey d i, h ü kü m et n erd ey se o tu z y ıl d an d ah a faz la sü red ir " Stay b eh in d "
ö rgü tü n ü n ey lem le r i h ak k ın d a tek b ir kan ıt b u la m ay acakt ı: İ lk y era lt ı b ir lik ler in in d ay an aklar ın d an 1 97 7'y e d ek , g iz li ser v is in tar ih y azım ın d a b ir b ey az n o kta tem e l o lu ştu rm u ştu . Bu ey lem ler in a rka p lan ı, so ru m lu lu ğu v e ö lçü sü so ğu k sav aşın b ilin en aşa m ala rın d a a ç ık lık y erin e d a im a b ir b u lan ık lık iç in d e k a ld ı.
Bu n d estag m illet ve k iller in in gö zü n d e, g iz li ser v is in b ö y lesi ge vşek ey lem g ir iş im ler in e n asıl ka lk ışt ığ ı b ir b ilm ece o lara k k a ld ı. Dev let Ba kan ı Sta ven h agen ' in Fed era l Alm an G lad io şu b esi h akkın d a b ö y le sin e tah r if ed ilm iş b elge le r le b ilg i verm es i, ay n ı şek ild e ka ran lıkta ka lın ca, p arlam en to ve kam u o y un a b üy ü k ikn a gü cü y le y ö n eltt iğ i so ru n u n cevab ın ı arad ı: " Stay b eh in d "
h içb ir zam an iç p o lit ik ey lem lere ka lk ışm am ışt ı. Bu "o kad ar aç ıkt ı k i" " tü m ü y le n o rm al h ab er alm a se r vis i b ir im i" şek lin d e d av ran ılm ışt ı ve "h o ş o lm ay an sü rp riz le r" as ıls ız d ı.
Lu tz Staven h agcn Par lam en to Ko n tro l Ko m isy on un u n o tu ru m un d an son ra Frankfurther Allgemeinen Zeitungdaki b ir sp ekü lasy o n d ışın d a "Stay b eh in d "le aş ın sağc ıla r ar a sın d ak i b ağ ı y alan lıy o rd u . Gazete, 1 98 1 'd e Ue lzen 'd e y era lt ın a d ep o lan an g iz li s ilah lar ın b u lu n d u ğu nd an sö z etm işt i. Aş ır ı sağ c ı Lem b ke d e ay n ı şek ild e U -Ha ft'd a so r gu n u n b aşlam asın d an ön cek i b ir gü n b u lu n an silah la rd an b ah setm işti.
Dev let Ba kan ı "Stay b eh in d "le iliş k in in "h içb ir zam an o lm ad ığ ın ı" aç ık lıy o rd u . Ve Stern - TV 'n in m agaz in tele v izy o n u n d a, Glad io 'n u n ö n cü sü , ilk kez 1 95 0 ' li y ılla rd a o lu ştu ru lan "A lm an Gen çlik B ir liğ i" ( BDJ ) h akk ın d a ilk b elge ler i ser g iliy o rd u , ay n ı şekild e Lu tz Sta ven h a-gcn d e şid d etle , red d ed iy o rd u . Alm an Gen çlik B ir liğ i'n in ara lar ın d a Herb ert W eh n er' in d e b u lu nd u ğu
ö lü m listes i h içb ir zam an varo lm a m ıştı. Par lam en to Ko n tro l Ko m isy on u ü y eleri Bu r kh ard Hirsch (FDP) v e W ilfr ied Pen n er (SPD ), o kad ar e leşt irm e ler in e rağm en b u d ü şü n cey e katılıy o r lard ı.
Bö y lece Fed era l A lm an y a C u m hu riy et i d em o kra tik d ö n ü şüm d avasın d a A vru p ad a ilk kez c id d i b ir d ü m en n eferi h a li n e ge liy o rd u . Ötek i so ru la r d a b en zer i kü stah lık lar la karş ılan d ı. Gaze te m u h ab ir ler in d en b ir i St aven h agen ' in işb ir likç iliğ in in "b iz im d ev let i m izd e d e kam u o y u taraf ın d an b ilin m ey en giz li şey ler vard ır " sö z ler iy le d e b e lge len d ir iy o rd u .
Pek ço k gü n lü k gazeted e b u politik en fo rm asy o nu n b aşarıs ı h em en gö rü ld ü . Enfo rm atif p arlam en to o tu ru m un d an son raki b ir gü n ö rn eğin m an şet şö y ley d i: "G lad io 'y a g id e n so ru ştu rm a iz le r i kap an d ı. "
Say ın De v let Ba kan ı " aç ık lan m ay an gö rü şm e"n in so n un d a so ru n u n kap an m asın ı a rzu ed iy o rd u . Sessiz Şeb eke , e n az ın d an Fed eral A lm an y a'd a ilk h a lkas ın ın b u lu n du ğu n u o rtay a ko y u yo rd u .
En fo rm asy o n po lit ikas ın ın st ratej ile r i, ay n ı şe k ild e p e k ço k Av ru p a h ü kü m etler in d e d e gö rü lü y o rd u . Med y alard an d a ilk aktö r ler in d en h iç sö z etm eksiz in sad ece resm i açık lam a lar y ap ılıy o rd u . Dah a so n ra h ü kü m et sö zcü ler i çeş it li ay r ın t ıla r su n acak lar ve gay r ıresm i aç ık la - m alar la d ah a ço k şaşırt ıc ı ey lem ler in lan se ed ilm esin e b aşlan acakt ı. Te ls iz te lgra f ap aratı t ip ler i h akk ın d a h alka aç ık lam a lar y ap ılır ken , "Gladio"mm kö ken i ve ku ru lu ş aşam asın d an so n raki ilk o n y ıllar ın d an h içb ir şe k ild e sö zed ilm iy o rd u . Bo n n Hü kü m eti, Fed era l A lm an y a C u m hu riy et in i tertem iz b ir ü lke o la ra k takd im ed iy o rd u : Hiçb ir za m an "iç düşman"a karşı ey lem ler d ü zen len m em işti, y ap ılan h erşey tü m ü y le iy i n iy ete d ay an ıy o rd u , h em en h em en kom p le b ir şey y o ktu ve o lan lar h e r ü lked e gö rü leb ilen tü m ü y le n o rm al b ir as ker i "önlem"den b aşka b ir şey d eğild i.
Oy saki Bu n d esweh r'd e; savaş d u rum un d a Glad io -Stratej is in e b en zer ro lle r ü stlen ecek ve işg a l ed ilen ü lked e o rd u ve h ab eralm a serv is i iç in b ir kö p rü b aşı o lu ştu raca k, h er ü ç ko lo rd u su n d a b ire r "uzaktan gözetleme bölüğü"nün b u lu nd u ğu b ir g erçe kt i. Pa rt izan savaş ı y ü rü tecek b ö y les i
"specialeforces"a Bavy era 'd ak i Am er ikan k ış las ın ın b u lu n d u ğu Bad Tö lz'd e b ecer i kazan d ır ılab iliy o rd u . Asker i tatb ikat la r ın eğ ilim p lan ın d a, m o d em b ir ge r illa sav aşı iç in ge rek li o lan h erşey b u lu n u y o rd u : Ku rb ağa ad am lar , e kstrem d u ru m lard a ku rtarm a la r, e v iç in d e sa vaş, sessizce ö ld ü rm e... Tü m ü o rad a eğ it ilen GIS , ö rn eğ in kaç ır ılan u çaktan r eh in e le r in ku rtar ılm as ı iç in ku ru lm u ştu . On ik i k iş in in b ir ara y a get ir ilm es iy le o lu ştu ru lan b u b irlik ler , ay rıca tam am lay ıc ı ö ze l b il giler le d e d o n atılıy o rd u . Bu n lar ın eğ it im in i, te ls izc ile r, d o kto r lar ve sab o taj u zm an lar ın d an o lu şan b ir lik ler sağ lıy o rd u .
Bad Tö lz 'd ek i ( 19 3 7'd e SS -Ju n ker o ku lu o la rak y ap ılm ışt ı) A BD k ış las ın d a Alm a n lar da eğ itim gö rü y o rd u . Ay n ı zam an d a tatbikat ya p ılan b u araz id e, ö tek i b a ğ lan tıla r ın ağ ı da ö rü lü y o rd u . Bu rad a ay rıca b ir İt a ly an "Gladio'sa d a b u lu n uy o rdu . Bad Tö lz 'd e d e d ü zen li o la rak ko n u m lan d ır ılan aske r ler in say ıs ı h ak k ın d a ABD o rd u su sessizd i: "No comment" (y o ru m y o k).
Varşo va Pakt ı d evlet ler in in ü n ifo rm ala r ı ve o n lar ın ku llan d ık lar ı s ilah lar la d a kam u flc li o lara k d o n atılıy o r la rd ı. Kam u f le ed ilm iş Do ğu B ir lik le r in e e k o lara k h az ır lan an GI S iç in d e ö ze l b ir d il eğ it im i ver iliy o rd u . Ku su rsu z A lm an ca, R u sça, Po lo n y aca, S lo va kça , A r ap ça ve İ ran d iller in i ö ğret en ek ip le r va rd ı. Ay n ca d ü şm an b ö lge ler in e y ap ılaca k terö re h az ır lan m a ekip ler i d e b u lu n u yo rd u .
NA TO'n u n "Special Forces Section" ek y ön etim i a lt ın d a ko o rd in e ed iliy o rd u b u b ir lik ler , in g iliz ler d e aşa ğ ı y u kar ı ay n ı şe k ild ey d i: "Special Air Services" (SAS) Falk lan d savaş ın d a ek o lara k d evrey e so ku l— m u ştu .
"Stay behindt ger i d ö n elim : K am u o yu b ir y an d an bu n un h akkın — d a d aim a ço k az b ilg ilen d ir iliy o r, h em d e b u n a ka rş ılık h er z am an d a ço k iy i en fo rm e ed iliy o rd u . B ND'd ek i "stay behind' ö rgü tün d e b ir "köstebek" vard ı. Do ğu lu kad ın ajan He id ru n Ho fer, 1 97 6 Ar a lığ ın d a isp i — y o n o lara k tu tu klan d ı. BND 'n in IV 'n cü Bö lü m 'ü n d e sekreter o lara k ça lış ıy o rd u . "Krizler ve Savunma Durumunda Alınacak Önlemler" iç in 4 1D ve 43 B ko d la r ıy la rap o r la r h az ır lıy o rd u . G iz li "stay b eh in d "
b ir lik ler in in y ö n etim i h akk ın d a rap o r lar d a va rd ı e lin in a lt ın d a. Heid ru n Ho fer isp iy o n faa liy et ler i y ü zü n d en y argılan m ışt ı. Mas kes i d ü şü — rü ld ü kten so n ra if ad esin in a lın ışı sıras ın d a Ba vy era C in ay et Masas ın ın 6 'n c ı kat p en ceres in d en ken d isin i atm ışt ı. Fed era l savc ı, b asın a; 3 6 y a— şın d ak i B ND m em u ru n un h ay ati teh like taş ım ay an y arala r la h astan e — y e ka ld ır ıld ı ğ ın ı açık lıy o rd u . Heid ru n Ho fer, 6 n c ı kattan at lad ıktan so n ra ağır y ara lı o lm as ın a ra ğm en h ay atta ka ld ı. Üç y ıl kad ar so n ra sa — n ık o la rak ceza m ah k em esi ö n ü n e çıkar ıld ığ ın d a art ık d ava ilg in çliğ in i y it irm işt i. Uzm an lar m ed y alard a , o lay ın h u ku ksal tart ışm asın ın g iz li serv ise ço k zarar ve rece ğ in i b elirtm iş le rd i. On y ıl so n ra, 1 98 7 'd e He id ru n Ho fer' e aç ılan d av a zam an aşım ı y ü zü nd en d ü ştü . İsp iy o n lar ın o rtay a ç ık ar ılm as ın d an son ra, BND 'd ek i ö n em li y en id en y ap ılan m a m ily o n larca m asra f la sağ lan m ıştı.
Heid ru n Ho fer ' in Dem o krat ik A lm an y a C u mh u riy eti d ev let gü ven — lik se rv is in e y a d a So vy et KGB's in e u laştırd ığ ı n o tla r la c id d i en d işe ler d o ğu rd u ğu , BND g iz li ka rar ga h ın ın d ış ın d a, Bat ı ü lke ler in d e iş len ild i d u rd u . He in z Hö h n e ve H erm an n Zo llin g ' in u zm an o la r ak ç iz d ik ler i tab lo y a gö re; BND 'n in an aka rar gah lan n d a b iri "özel hava alanları ve limanlarla ABD'nin arka bahçesi Atlantik kıy darında" b u lu n uy o rdu .*
Fed era l h ab era lm a se rv is i, isp iy o n o lay la r ın ın o rtay a ç ık ışın d an so n ra, y en i g iz li kar argah la r aram ak zo ru n d ay d ı. "Stay behind" ey lem — ler in in h an g i c id d i so n u çlar ı o ld u ğu n u Pu llach ' lıla r ın d u varlar ı d ış ın d a b u gü n e kad ar h içk im se b ilem ed i: "Stay behind" ve Glad io h akk ın d a, en iler i d ereced e g iz lilik aşam as ın d ak i b e lge ler in BND 'n in NA TO
Heinz Höhne/Hermann Zolling: PuHach'ın İçinde. Der Spiegel Sayı: 11/ 1971, s.
b ağlan tı m em u ru n un "kozmik" p arm ak lar ın ın ar asın a n asıl g ird iğ in i He id ru n Ho fer d e tam o la ra k b iliy o r m u y du acab a? Dem o kratik A l— m an y a C u m h u riy etin in y ık ılm as ın d an so n ra Avru p a ağ ın d ak i k ad m ajan lar ın kaç tan e o ld u ğu açık lan ab ilece k m iy d i? Du ru m art ık t u h af b ir h a l alm ışt ı: Fed er a l A lm an y a'd a v e ö tek i d ev leü e rd e; p art izan a ğ ı — n ın g iz li tu tu lm asın a an ay asalar ın a ld ır ış etm ed iğ i, p o tan siy el m u h a — lif le r in ö n em li ge rçe k ka rar la r ıy la o rtay a çıkü ğ ı b ilin iy o rd u .
P E Ç E S İ K A L D I R I L A N Î TAL YA'DAK Î G L A D Î O
W ern er R a ith
İta ly an b aşb akan ı Giu lio An d reo tti'n in ço k a ce lec i b ir k iş iliğ i v ar d ır. O gü n d iğer gü n ler in aks in e san ki ay ak lar ın ı sü rü y o rd u . Başb a kan lık ko n u tu n un sekiz in c i k at ın d ak i o fis in d e ken d isin i b ekley en h ab er le ge ç ka rşılaşm ak iç in elin d en ge ld iğ in ce ağ ırd an alıy o rd u . Do ssier , Par lam en to Ko m isy o nu y ön etim in in b u lu n d u ğu Piazza San Ma rcu to 'y a g itm ek iç in Palazzo C h ig i'd en y o la
çıkt ığ ın d a b aşb akan ın a ksin e ç o k ace lec iy d i. O rad a "Commissione terrorisme e stragi" (Sa ğ Terö r izm in Ay d ın lat ılm am ış Su ikast le r iVn in sek retary as ın ca ka rş ılan d ı ve ko m isy o n b aşkan lar ın d an sen atö r Lib e ro Gu alte r i'y i b ilg ilen d ir d i: B irk aç gü n iç in d e Başb akan An d reo tti'n in ko m isy o n ön ün e çıkm ası ge re kt iğ in in n ed en ler in i a ç ık lay an 12 say f a lık b ir b e lge su n u yo rd u . Ko nu: Esk i asker i g iz li ser v is lerd en SIFAR (Se rv iz io In fo rm az io n e Fo rze Arm ate, 1 96 6'd a d ağ ıt ılm ışt ı) ile şim d ik i SISMI (S er v iz io Per le In fa rm az io n e e la s icu r izz a m ilita re) m en s u p lar ın ın vey a y etm işli y ıl la rd a, p ek ço k kez p aü ay ıc ı m ad d e atılm asın d a b u n lar la işb ir liğ i y a p an lar ın ; ay r ıc a so ru ştu rm a sıras ın d a ip u çlar ın ın y o ked ilm es in e y ar d ım cı o lan lar ın araşt ır ılm as ıy d ı...
Sen atö r Gu alt ier i'y e so ru n u n u laştır ılm ası p e k o kad ar h ız lı o lm a m ışt ı. An d reo tti, "tik gizli servislerdeki belirli yapıların" var lığ ı h ak k ın d a b az ı k aran lık n o kta lar ın ay d ın lat ılm as ı iç in ken d is in in , 2 A ğu s to s 19 90 'd a Ko m isy o n ö n ü n e çıka r ılm asın ı n e red ey se ik i b u çu k ay g ec ikt irm işti. Ger çekt e so ru lara ö ze l cev ap la r ın ve r ilm ey e b aşlan m a sın d an b u y an a ep ey ce b ir sü re ge çm işt i: 1 9 89 so n un d a Ven ed ik Sav cıs ı Fe lice C asso n ; 19 72 'd e Tr iest e y ak ın lar ın d a, b ir C ar ab in ier i d evr i y esi taraf ın d an p aü ay ıcı m ad d e atılm as ı ve ü ç k iş in in ö lü m ü n e n ed en o lan o lay ı y arg ı ö n ü n e get irm işt i. G iz li se rv is in k ısm en iç in d e, k ısm en d e d ış ın d a b u lu n an o lası "p ar ele l y ap ılar "
h akk ın d a g iz li ser v is ge n erali No tern ico la'n ın o rtay a attğ ı ip u çla r ın ı ele g eç irm işt i. Cas s on, so - ru ştu rm asın d a giz li se rv is le re ço k y ak laş ıy o rd u . Fakat b u n o kt ad a "devletin gizli servisi" tarafın d an en ge llen iy o r y a d a o lay b aşb akan d an geri d ö n üy o rd u . Başb akan An d reo tti, zam an zam an p arlam en to ko m isy o nu ön ün d e, su ikastla r ın ay d ın lat ılm as ı ko n u su nd a b ilg i ve re ce ğ in d en sö z ed iy o rd u . Fakat b u nu h ep b ilin m ey en b ir zam an a erte liy o rd u . So run u b iraz o lsu n ay d ın lataca k ko m isy o n ö nü nd eki aç ık lam ala r ı n ih ay et Ek im ay ın d a ge rçe k leş iy o rd u . Başb aka n An d reo tti, h erkesçe b ilin en f akat , h er y ö n e çek ileb ilen sö y led ik ler iy le ço ğu u m u tlar ı b ö y — lece b o şa çıkar ıy o rd u .
1 . "Gladi o" - D os s ier
R ad ika l Pa rt i'd en ko m isy o n ü y esi R ob erto C iccio m essere, Başb a — kan An d reo tti' y le ilg ili n o tlan tesad ü fen sekreter likte gö rm ü ştü ve h iç d e h ay ret etm em işti: "G lad io " (K ılıç) ad ın d ak i b ir g iz li ö rgü tü n var lı— ğ ın d an sö zed iliy o rd u . Par lam en ter d en e tim lerd en u zak, h ü kü m etin ço — ğu ü y eler in in h ab erin in b ile b u lu n m ad ığ ı, h atta b izz at g iz li ser v is ko — m u ta kad em esin in b ü y ü k ço ğu n lu ğu n u n b ilere k sak lad ık lar ı b ir ö r gü ttü b u ... Dü şm an ger illa lar ın a karş ı ver ilec ek sa vaşta ve So vy et iş ga li d u ru m u n d a b aşvu ru lacak p art izan sa vaş ın d a, id eo lo j ik şid d et le d o n atılm ış ve tep ed en tırn ağ a s ilah lı k işilerd en o lu şan b ir ö r gü tlü b u ...
Ko m isy o n üy esi C icc io m essere b u b e lge ler in b ir fo to ko p is in i se — n atö r Gu allicr i'y e ve rd i.
Eğe r so ru n a gerçe kten e ğ ilm ek is liy o rsa, ko — m isy o n d a uy u lm ası ge reken p ro sed ü rü kap say an , gö rm ezd en ge lin m e — y ecek b ir b e lg ey d i b u * .
Ko m isy o n b aşkan ı y az ılı b e lgey le ilg ili h en ü z h içb ir ay r ın t ıy a g ir — m em işt i. Şö y le ü stü n kö rü b ir gö zatm ış, so n ra d a in ce lem e k ü zere b ir h aft a lık sü re istem işt i. Bu ara d a b ir te le fo n gö rü şm esi y ap tı: Başb a kan An d reo tti o lab ild iğ in ce çab u k g er i v erm ek ü zer e gö rm ek isted iğ in i sö y lü y o rdu . "Baz ı p asaj lar ü ze r in d e çalışa cakt ı." Sen atö r Gu a lt ier i b i — r az h o m u rdan m ıştı gerç i, am a b aşb akan ın d a iste ğ in i y er in e g et irm işti.
Başbakan Andreotti'nin Uyarısı
Bu n d an ü ç gü n son ra b elge tek rar Sen atö r Gu alt ier i'n in e lin d ey d i, an cak 12 say fad a n geriy e 10 say fa ka lm ışt ı. İ lk o ku d u ğu m etin le a ra — s ın d ak i far k aç ıkça gö rü lü y o rd u : Ş im d ik i m et in d e p asajlar ın b ir b ö lü — m ü y o ktu . Öze llik le "paralelyapı"nm m evcu t ö teki b en zer lik ler i çıka — r ılm ış, ku su rsu z h ale get ir ilm işt i. Ö ze llik le y ap ın ın gö r ev le r i ve h atta ü lke iç in d e v e d ışın d ak i ö tek i ku ru lu ş lar la işb ir lik le r i h a kk ın d ak i ca -n a lıc ı p asajlard ı b u y o k o lan lar .
Asıl m etn in b u şek ild e d eğ işt ir ilm esin in d o ğu rd u ğu skan d al ilk kez ş im d i ro lle ri d o ğa l o lara k d o ğru y ö rü n gey e so ktu . Soru ş uydu: Başb akan An d reo lt i'n in asıl m aksad ı n ey d i -y a d a ilk kez gö rü ld ü ğü
* Metnin tümü içinde bkz. La Republica, Corriere delk sera. La Stampa ve diğerleri 24. 10.1990.
g ib i n iç in b u kad ar s in ir liy d i? So n aç ık lam ay a k im se in an m ad ı. İta l — y an p o lit ikas ın ın y aş lı tilk is i a lt ı ay d an d ah a fazla b ir z am an d an b eri kes in ü siz, akt if o la rak z ir ve o tu ru m ların a kat ılıy o rd u . Ve çeşit li o las ı kar ış ık lık la r y ü zü n d en , i k i d ü zin ed en d ah a ço k araştırm a ko m isy o n u — nu n ön ü n e çıkm ak zo ru n d ay d ı. Öze llik le b ir z ara ra u ğ ram ak istem i — y o rd u . Ve d o ğal o lara k B aşb akan An d reo tti, ka lem e a lın m ış o lan m et — n in p erd e arkas ın ın so run u ço k ilg in ç k ıld ığ ın ı a ç ık lad ı. İ lk ke z m u h alefet m il let ve k iller in d en C ic c io m essere ağz ın ı tu tm asın ı b ecere-m em işt i. Do ssier ' in y azd ık lar ın ın d ış ın d a o lay ın n e kad a r ey lem e d a — y an d ığ ın ı açık lam as ı aç ıs ın d an b elge le r in fo to ko p ile r in in ço ğ a lt ılm ası o lan a ğ ı d a b u lu n u y o rd u .
B ir b aşk a v ers iy o n u nd an d a sö z ed ileb ilir : Yo k ed ilen ve d eğ işt ir i— len p asaj lar tam d a An d reo tti'y e d ik kat ler in y ö n etilm ek isten d iğ i n o k — tay d ı. Be lir li k iş iler ve çe v re ler in isteğ i d o ğru ltu su n d a n ey i d ü şü n ece — ğin i b ilm ek istiy o rd u . İta ly a'd a b u d avran ış "Awertimenio" o larak ad lan d ır ıld ı. Ve An d reo tti "Avveriimento"n\m u stası o lar ak kab u l ed il d i.
Moro 'nun Yanlarıyla İlişkisi
Başb akan An d reo tt i'y le ilg ili rap o ru n ay lar b o y u n ca sü rü n cem ed e kald ıktan so n ra, b ird en b ir e ço k ace le o lara k ko m isy o n un ö n ün e çıka — r ılm ası b ir d iğe r n ed en i o rta y a ç ık ard ı. Bu d a Başb akan ın b u o lay ı h em ö n ced en tah m in etm ed iğ in i h em d e ken d i m an evra la rın ın b ile işe y aram ad ığ ın ı gö ster iy o rd u . 19 78 ' in 9 E k im in d e M ilan o 'd a V ia Mo n ta -n evo s o 'd ak i K ız ıl Tu gay la r'm g iz li ko n u tu ilk kez o rtay a ç ıkm ışt ı. G iz — li ko n u tta 80 b in m ark tu t ar ın d ak i esk i lir et ler (va rsay ıld ığ ı g ib i a lın an f id y ele rd i b u n lar ) v e iy i ka lite 40 0 fo to ko p i kağ ıd ı b u lu n u yo rd u . Ay rı— ca; 1 9 78 m art ın d a kaç ır ılıp m ay ısta ö ld ü rü len H ır ist iy an Dem o krat Part i'n in lid er i ve b eş kez h ü kü m et b aşkan lığ ı y ap an Ald o Mo ro 'n u n "Halk hapishanesi" d en ilen y erd e y azd ığ ı m ektu p lar ın ko p y alan ve Kız ıl Tu gay lar ' ın tu tu klu lan y la y ap tık lar ı "Sorgu"mm b ö lü m ler i d e o r— tay a çıkm ışü . İk i d ü z in e iy i kağ ıd a y az ılm ış, am a gö n d erilm em iş 4 0 m ektu p d ah a vard ı. B ü y ü k b ö lü m ü ailes in ey d i , am a p o lit ikac ı ad res le — r in e d e y az ılm ış m ektu p la rd ı b u n lar.
"Sorgu" tu tan aklar ı d a, ö tek i sak lan an lar ın b u lu n d u ğu gib i e le geç — m işt i. Bu b ö lü m d ekiler, Başb akan An d reo tti'n in ace lec iliğ in i ger ekt i— r en şekild e tam ı tam ın a ko p y e ed ilm işti. Mo ro 'n u n y azd ık la r ı Ven ed ik So ru ştu rm a Yar g ıc ın ın ve Su ikast So ru ştu rm a Ko m isy o n un u n rap o ru — n a u y gu n şekild e im ala rd a b u lu n d u ğu y ap ıy ı iç in d e b ar ın d ır ıy o rd u . Mo ro aç ıs ın d an b akın ca ve NA TO ko m u tan lığ ın ın b ir k ez b ile ik iraf etm ed iğ i, y ap ın ın d ay an d ığ ı ge çer li g iz li an l aşm a lar d a tah m in ed il— m işt i.
Başb akan An d reo tt i, V ia Mo n ten evo so 'd a b u lu n an şey ler i u zu n sü — re g iz ley em e y eceğ in i b iliy o rd u . İta ly an p o lit ikac ı ço k a ktü e l ko n u h akk ın d a s ık s ık "devlet sırrı" d iy o r ve b azı b ak an la r d a h ep b u n a sarı— lıy o rd u .* İşin e b ö y le ge liy o rd u . Bu n u n d ışın d a; b u lu n an lar ka rşıs ın d a aç ık m an evrad an ziy ad e "tesadüfi" b ir keş if y ap m ak is liy o rd u : Mo -ro 'n u n el y azılan , h em en h em en sad ece ü st kad em ele re ge lm işt i. Po li— t ik r ekab et le r s ıras ın d a, ö ze llik le 19 9 2'd e e ld e etm ek isted iğ i d ev le t b a şkan lığ ı iç in o lu m lu p u an kazan m ak istiy o rd u . Öy le k i, so sy alist m aliy e b akan ı R in o Fo rm ica'n ın y ab an cı g iz li ser v is ler in gü cü n d en y ararlan m as ın ı b ile sin ey e çek iy o rd u .* * Fo rm ica ay n ı zam an d a İsr a il g iz li se rv is i Mo ssad 'ı ö ze llik le Mo ro 'n u n sen ato b aşkan ı Sp ad o lin i'y le - Mo ro , Sp ad o lin i'y i vas i tay in etm işti - iy i ilişk ile r iç in d e o ld u ğu nu d ü — şü n üy o rdu . Ve b u kiş i lt a ly a'd ak i İsra il d o stu p o lit ika c ılar ın a ras ın d ak i say ılı k iş ilerd en b ir iy d i.
Şim d i Başb a kan An d reo tti ka rş ı sa ld ır ıy a ge — ç iy o r; ö lü Mo ro 'n u n ely az ıs ın d an y o la ç ıkar ak
"Gladio"nun ö nü sün ü açıy o rd u . An d rco tü 'n in id d iasın a gö re "Gladio" ad ın d a b ir ö rg ü t varsa b ile, y etm işli y ıllan n b aşın d a d ağ ılm ışt ı.
Par lam en to Ko m isy o n u 'n a Do ssier' in "G lad io d o sy ası"n ın gö n d er il — m es i g ib i Mo ro 'n u n ely az ılan n ın y ay ın lan m ası b ir gü n ge rçek leşt i. Mü — za ker e ler h em en h em en sad ece Mo ro 'n u n y azd ık lan n m tart ışılm as ın a d ö n ü şm ü ştü . Bö y lece "Mo ro o lay ı" "Gladio" tartışm a sın ın ö tes in e geç— t i. Ay n ı zam an d a B aşb akan An d reo tti m u h alif le r in in ka rşıs ın d a b ir kez d ah a ko z lar ı e li n e ald ı. Öze llik le, b u ko n u m u d ış ü lk e lerd e ken d is in e y ard ım etm ek istem ey en ler i, h ar eket e geç irm e k iç in ist iy o rd u .
Ülke Dışına Yöneliş
Başb akan An d reo tt i'n in m an evr a lar ı ü lke d ış ın d a d a ge çer liy d i. Başb akan , D o ssier' in rap o ru n un Ko m isy on a gö n d eriliş in d en so n raki h a fta, İt a ly an gazete ler in in y azd ığ ın a gö re, h içb ir elç iy le b u lu şu p gö — rü şm em işti.
Başb akan , h ep y en id en ay n ı şey ler i y ap ıp sö y lü y o rd u . Am acı p o li -t ik ac ılan n aç ık ça an lay ab ilecek ler i y ü kse k d ü zey d e b ir a larm verm e k — t i. Art ık Ek im in so n h aft asın d a EG- zirves in in h az ır lan m ası s ıras ın d a "Gladio" skan d ali p at larsa h erşey in h ü kü m etin "elinde
olması" iç in y ard ım cılar ın ı d ağ ıü y o rd u .
* Ceza Yargılamaları Usulü Yasasının "devlet sırlarına" ait 352 bölümü eski hükümet zamanından kalma, 1977de bu biçimde değiştirilmesine rağmen hükümet başkanı belge ve dokümanları hemen hemen kayıtsız şartsız -anayasaya göre bazı ayrıcalıkları vardı- devlet sırlarının açıklanması olarak yorumluyordu.
Böylece belge ve kanıtlar, yargı önünde ve kamuoyunda -ithamlar karşısında savunmak amacıyla bilinemeyecekti, aynı zamanda da eldeki belge ve kanıtlar yargıda ya da parlamento oturumlarında- pro- tokollerde tahrifata uğrayabilecekti. Bu makamlar "Omissis" sözcüğünü kullanıyorlardı.
** La Repubblica, 2 5.2.1 990
Başb akan An d reo tt i, ko n u şm alar ı s ıras ın d a tek sö y lem ed iğ in i "Gladio" o lay ı y ü zü n den f ırt ın a ko p arsa aç ık lam ak ist iy o rd u . Do ssi-er ' in ka lem e a ld ığ ı m et in d en çıka r ılan p asaj lar, eğer ko şu llar sertleşir, Başb a kan An d reo tti'n in d u ru m u sarsılırs a te kra r e k len eb ilece kt i.
Yab an c ı h ü kü m etler ita ly an p o lit ikac ılar ın ın m an evrac ılık la n o r — m al d avran ış la r ı aras ın d ak i far k ı h en ü z ö ğren iy o r lard ı. Ç ü n kü h erşey Başb akan An d reo tti'n in v e rd iğ i b ilg iler d o ğru ltu su n d a geliş iy o rd u .
2. İç Po lit ik a Man e vras ın d an "NA TO 'n u n Bü y ü k Skan d a lı"n a
Içp o lit ik ad a Başb a kan An d reo tti te k b ir y u m ru k g ib i gö rü n ü yo rd u . On u n tü m m u h alif le r i, en az ın d an ken d is i g ib i d ü şü n üy o rlard ı.
24. 1 0. 19 90 'd a p arlam en to ön ün d e Glad io so ru nu ü zerin e y ap üğ ı h ü kü — m et açık lam as ın d a, "He r h ü kü m et b aşkan ı G lad io 'n u n var lığ ı h akk ın — d a açık lam a y ap ab ilir" d iy o rd u . Bö y lece so sy alist b aşkan C rax i (19 8 3 — 87 aras ın d a b aşb akan d ı) DC -Sc kretc r i Fo rlan i ( 19 80 -8 1) , sen ato b aş — kan ı Sp ad o lin i (C u m h u riy etçi Part i 1 9 81 -8 2) v e ay n ı p artid en d evlet b aşkan ı C o ssiga (1 9 78 -7 9) en y ü ce gö re v iç in en teh like li ra k ip le r iy le
u zlaş ıy o rlard ı. A
Ortay a ç ık an d u ru m un tüm ü y le kar ış ık tep k ile r i tam isab et y ap ıld ı — ğ ın ı gö steriy o rd u . C rax i b ilg ilcn d ir ilm ed iğ in i id d ia ett i- Ve g iz li serv is şef i Fu lv io Mart in i'n in b ir y azıs ı y ü zü n d en ih tar etm işti, am a ken d is i n e Glad io h akk ın d a b ilg i u laşm am ıştı. Fo rlan i an ım sam ay a çalış ıy o r — d u . Sp ad o lin i ay n ı şe k ild e h içb ir şey b ilm iy o rd u ve d ah a so n ra d a h ü — kü m et b aşkan ın ın tecrü b esiy le o zam an k i savu n m a b akan ın ın b ild ik ler i ar asın d ak i fa rk lı o lm a k zo ru n d ay d ı.
Sad ece Dev let Baş kan ı C o ssiga h erşey i b iliy o rd u -fakat so ru n h e— n ü z b ir ih t iy at la kab u l ed ileb ilird i. O d ö n em d eki iç iş ler i Ba kan ı ve Hü kü m et b aşkan ın ın , 45 y ıl G lad io ö rgü tü n ü h alk ın ö n ün e çıka rm a-y ış lan "ken d ile r in e gü ven le r in d en " iler i ge liy o rd u * . Parlam en ter ler in ve b as ın ın b ir b ö lü m ü d evlet b aşk an la r ın d an "gö rev le r in e b aşlay ış y e — m in ler in in ço k c id d i y ara alm as ı y ü zü nd en "** -b u ko n u d o lay ıs ıy la is — t if a etm es i isted i.
Ülke Dışında Duyurma Denemesi
Bu n o ktay a d ek, ü lke d ış ın d a tü mü y le h içb ir h arek et o lm ad ı. R o -m a'd ak i y ab an cı b as ın k lü b ü n d eki Av ru p alı gaz etec ile r y o ru m lar ın d a u m u tsu zdu lar ve so ru n u n o lası u lu sla raras ı b o y u tu iç in gazete ler in in
* Cossiga'nın Edinburgh'taki söylevinin arifesinde 28.10.1990 tarihli La Repubblica, La Stamp*
gazetelerinin parlamentoyla ilgili haberlerinden
** Bağımsız solculardan Luigi Pinter, II Manifesto, 3.11.90'da istifa etmesini istedi:
"Cossifa non pou starcli."
y ö n etim in i s in ir len d irm ed en b irb ir le r in i at latm ay a ka lkm ıy o rla rd ı: Ü l — k e ler in d ek i red aktö r le r en in ce ay r ın tıs ın a k ad ar G lad io 'n u n y ap ısın ı y a d a va r lığ ın a aç ıkça in an m ak istem iy o rlard ı - e ğer b u mü m kü n d eğil— se so ru n u n cid d iy et in e in an m azla rd ı; o n lar ın ço ğu g iz li se rv is d işliler i aras ın d ay d ı. Ay rıc a b u ko nu d a sad ece m an tık ko n u şab ilird i, sö zko n u -su giz li y ap ıla r ö teki NA TO ü lke ler in d e d e varo lm ak zo ru n d ay d ı: Par — t izan la r b ir liğ i ve an t i- gcr illa o lu şu m u nu n Do ğu B lo ku 'y la h içb ir s ın ın o lm ay an ( Yo go slavy a h içb ir z am an Varşo va Pa kt ı ü y esi o lm am ışt ı) İta ly a'd a, ay n ı zam an d a "cep h e d ev l et i" F ed era l A lm an y a'd a d a b u lu n u yo rd u .
Bu su sku n lu ğu m ed y alar o lab ild iğ in ce sü rd ü rd ü , y ab an cı h ü kü — m etle re en az ın d an u m u t verd i. Tü m so ru n b u kez y en id en y a İtal — y a'n ın iç so ru n u o larak kab u l ed ile cekt i, y a d a ay n ı şek ild e Kö rfe z b ö lges in d e m ey d an a ge len o lay lan u zak laştırm ak iç in o rtay a at ılm ışt ı.
Hoş Olmayan Ayılmalar
30 Ek im 1 99 0'd a Yu n an ist an ' ın o zam an k i b aşb akan ı Pap an d reu Ta Nea gazetes in d e, 1 98 4'd e
"Kız ıl Te ken in Der is i" ad ın d ak i b ir g iz li ö rgü tü n var lığ ın d an h ab erd ar o ld u ğ u n u açık lad ı . Glad io 'n u n b etim le — m es in d e ö zen le sö zü ed iliy o rd u b u ö rgü tü n . Pap an d reu h em en b u çe — ten in d ağıü lm as ı so ru n un u ele alm ış ve b u işlem d ö rt y ıl sü rm ü ştü . 2 Kasım 199 0'd a Tagesze itu n g ( TA Z) ilk ke z, Fed era l A lm an y a'd ak i b en zer ö rgü ü er h ak k ın d ak i b ilg iler i ü ç gü n d evam ed en b ir y azı d iz is i y ay ın lad ı. Yeş ille r m illet ve k ili Man f red Su ch a TA Z'd a fed era l h ü kü — m ete so ru y ö n eltti. Hem gü n lü k gazet e ler h em d e h aftalık m aga z in le r b u y o rum lard an alın t ılar y ap tıla r. İ lk kez 9 kas ım d a Be lç ika Savu n m a Bakan ı Gu y Co em e kam eralar ın ö n ü n e çıktı v e o dön em e kad arki ikt i— d ard an ge lip geçen h ü kü m et so rum lu la r ın a Alm an m ed y alan n a d ay a — n arak so ru la r y ö n eltti. 1 2 Kas ım d an 1 7 Kas ım a k ad ark i b ir h aftad a ga — zete m an şeü er i sk an d allar la d o lu y d u . Dem o krat ik A lm an y a C u m — hu riy et in in o zam an ki A lm an Ko m ü n ist Partis i (DKP) ger illa eğ it im kam p lan h akk ın d ak i r ap o rla r la şaşılaca k d ereced e b ir b en zerlik gö rü — lü y o rdu . Hafta larc a m an şetlerd en in m ed i b u d u ru m . Açık lam alan n o zam an ki ö n cü sü Spiegel ilk in 17 Kasım d ak i ilk m akales in d e Glad i-o 'n u n Avru p a b o yu tu nu ele ald ı. Ay r ıc a y o ğu n araştırm as ın d a, istek — siz lik ler in b elirt is in e ve h atta TA Z'd a k i m aka le le rd ek i m ad d i h atala ra, ö rn eğ in "Kız ıl Teken in Der is i" o la rak g eçen Yu n an istan 'd a k i G lad io çe tes in in ad ın d ak i t ash ih h atas ın a v ar ın cay a d ek y ay ın lam ışt ı.
3. B ir , İki, D ah a Ç ok Gladi o
Do ğa l o lara k h er skan d a ld a o ld u ğu g ib i, so ru m lu lar ın h er ka fad an b ir ses ç ıka rm ası gere k iy o rd u . Do ğa l o lar ak h e r zam an o ld u ğu g ib i h iç in ka r etm em ek d e b ek len m em eliy d i.
Gerçe kse, es k i h ü kü m et b aşkan — la r ın ın ve o n lar ın g iz li ser v is d en etç ile r in in gö rev d e o ld u ğu tü m d ö — n em lerd e ö zellik le b ir cü m le gü n d em d ey d i: Başb akan An d reo t li'n in d e id d ia ett iğ i g ib i NA TO g iz li ser v is ler i d o ğru ltu su n d a h erkes i b ilg i — len d irm ek. On u n açık lam as ı d a h en ü z tü m ü y le g iz lilik iç in d e h o ş o l— m ay an so n u çlar d o ğu ru y o rd u : P ek ço k an ay asalar ö ze llik le b ö y les i an — laşm a lar ı y asak lıy o rd u . Bö y lesi b ir lik ler y o k kab u l ed iliy o r v e p ar lam en to la r ta raf ın d an o n ay lan m am ışsa say ılm ıy o rd u . Bö y lec e so — ru n d evlet ler in sad ece egem en lik ler i d e ğ il, d em o kra s i so ru n u o larak d a gö rü lü y o rd u .
Baltalanan Gizli Araştırmalar , •
Başb akan An d rco tt i'n in y ö n etim ü slu b u n u tü m h ü küm etler b en im — sed iğ in d e "G a ld y atö rler "
sad ece b ir iş ga l d u ru m u n d a ü lkey i y en id en ö zgü r lü ğü n e ka vu ş tu racak y u rtsever ler o la rak kab u l ed iliy o rd u . Ku ru — lu şu n b öy lece h içb ir d em o krat ik çek ird eğ i b u lu n m u yo rd u . So ğu k sa — vaş ın kan lı d ö n em ler i ço k ger ilerd e ka lm ıştı, h iç d e d em o krat ik b ir y a — p ı o lm ad ığ ın d an o n a y ap ıla cak b irşey d e y o ktu . Bu y ap ılan h içb ir z am an an ım sam ak istem ey en so ru m lu lard a so ru m lu lu k lar ın d an ku rtu - lam ıy o rd u . Fran sız h ü kü m eti, u lu sal e gem en liğ i h ak k ın d a NATO g iz li y ap ılar ın a kat ılım ı en azın d an en erj ik b iç im d e iz led i. O zam an k i çet e ö n d erle r in in ("Rüzgar Gülü" şek lin d e kam u flaja b ir is im ku llan ılıy o r— d u ) y alan lan m asın d an so n ra, u zu n sü re gru p lar ın d ağ ıld ığ ı id d ia ed il d i.
On u n giz lice s ıv ışam ay acağ ı çab u k an laş ıld ı: İta ly an An d reo tti 10 K asım d a ac ım as ızc a aç ık lad ı k i; E k im 9( )'d a b ir F ran sız ın d a y an ın d a o ld u ğu , Be lç ika Mo n s'u n d a b iraray a ge ler ek "Gladio"mm so n o tu ru — m un u y apm ışlard ı. Ve NA TO Yö n et im Ku ru lu SHAPE y ard ım c ıs ı Jean Marco tte, so ru n u y alan la rk en , Baş ko m u tan gen era l Jo h n Galv in o lay ı d o ğ ru lu y o rd u . An d reo tti' n in tak ın d ığ ı tu tu mu karar gah ın h o d p e -resliğ i o lara k y o ru m lam ıy o r te rs in e, NA TO e lç isi F ra n cesco Pao lo Fu lc i gü n ey kara rgah ı NEAP EL d o ğru ltu su n d a ko nu şuy o rdu . Oy sa NATO'n u n ge n el sek reter i
Galv ir i d e ğ il Man fr ed W ö rn er'd i. E lç i Fu l -ç i, b u an i y alan lam ay a gö re N A TO 'n u n gü n d em in i ken d i leh ler in e çe — v irm ek iç in d o n atılm ışt ı. C e vap lan n d a b ir "yanlışlık*'d an ve "müphem-lik"len sö z ed en ko n u şm alar y ap tı. Bu n a gö re ö zü n d e NATO, An d reo tti'n in id d ia ett iğ i şe y ler le m eşgu l o ld u . NA TO çat ıs ı a lt ın d a "G lad io " b en zer i ku ru lu şla r tü m ü y e ü lke lerd e d e y o ktu ve o lm ası d a o lan aks ızd ı.
Bo n n fed era l h ü kü m eti ise "Gladio" b en zeri y ap ılan n va r lığ ın ı ka — b u l ed iy o rd u . Hü kü m et sö zcü sü Kle in ' ın 1 4.1 1. 1 99 0'd a y ap tığ ı aç ık la — m ad a ku rgu lu b ir fa rk vard ı: "Gladio"da id d ia ed ild iğ i g ib i g iz li b ir b ir likt en y a d a ö rgü tlen m ed en d e sö z ed ilem ezd i. Fa k at K lein ö zellik—
le rd en sö z ed erken g iz li ö r gü t y ap ıs ın ın tem elle r in d en , h içb ir m ak am — la iliş k iler in in o lm ad ığ ın d an sö z etm iy o rd u * .
Gerçek "Gladio"Nedir?
So ru n o rtay a atıla lı b e r i b u "Gladio" ö rgü tü n ün n e o ld u ğu ve n e o lab ilece ğ i gü n d em d eyd i:
Tü m G lad y atö r ler in , d ü zen ley ic iler in in res — m i ve rs iy o n lar ın a gö re; ö r g ü t, ö zellik le p artiz an la rd an ve an ti- ge r illa u zm an lar ın d an , eğ ilim h izm etler in d en o lu şu yo rd u . On lar h em en sa— vaştan so n ra ku ru lm u şlard ı. O d ö n em d e Stalin ' in o rd u lar ı Bat ıy ı teh d it ed iy o rd u . Ve b u d ö n em i iz ley en so ğu k sa vaş y ıllan b o y u n ca ku ru lu ş, y ara r lı h izm et ler y ap m ışü .
Başb akan An d reo tti'n in b ilg ile r in e gö re b u giz li m isy o n için İta l — y a'd an "622 unita"
gö rev liy d i. Kas ım b aşın d a An d reo tti, NA TO 'n u n ve u lu sal h ü kü m etle r in illega l ad am lar ı, so ğ u k savaştan so n ra id d ia ed ild iğ i g ib i, b u tü r gö rev lerd e ku llan ıld ığ ın ı b ilm ed iğ i şek lin d e gö rü — şü n ü "değiştirmişti". Bu "unita" resm i işlem le rd e ö zel k iş ile r o la rak an laş ılıy o rd u . Ç ü nkü An d reo tti b ir so lu kta "emektar yurtseverlik"ien sö z etm işti. Bu n la r h içb ir şek ild e h u ku k i b a ğ lan tı iç in d e d eğillerd i, tü — m ü an ay asa v e v atan sev g is in e b ağ lıy d ılar.
"Un ita " b u şekild e k i çe k ird ek lerd en o lu şab iliy o rd u , b ö y lece - k ız ıl ö n d erle r d en ilen o lu ştu ru lm u ş gru p lard an b ir k iş i g ere kt iğ in d e şef o la — rak a kt if b ir ko n u m a bü rü n eb iliy o r ve iç le r in d en b ir i s ilah ar kad aş lar ı— n ı ken d i saf lan n a çekeb iliy o rd u . (Gerçe kte "Gladio" gan era li Pao lo In zero llo te lev izy o n d a "Sı. Antonius Zm ciW 'n d en b ir in d e ko n u ştu .) Ve b aşbakan b u n d an so n ra so ru nu an id en ka vram a k istem işti: Do ğa l o lara k sad ece ge r illa la r ın y ü ksek ko m u ta ko n sey in in h esap ta o lm ay an açık lam alan n a b akarak o n lar ın b ü y ü k y ığ ın lan eğ iter ek p artiz an b i — rim le r i h alin e get irm ele r i m ü m kü n d eğild i. Baş ka h ü kü m etler d e d ai — m a "çok sınırlı kişisel çevrelerin b en zerlik ler in d en sö z e d iy o rlard ı. R esm i sö zcü le r ise; so ru m lu p ar lam en terle r in ;
"Gladyatörlerin" y ü k— sek ko m u ta ko nsey i işb ir likç iler in in , ş im d i o ld u ğu g ib i A n ay asa hü — kü m ler in ce ko n tro l ed ilip ed ilm ed iğ i ko n u su nd aki so ru la r ın ı cev ap — lan d ırm a k iste m iy o rla rd ı.
"Gladio" Donanımının Anlamsızlığı
Hü kü m et sö zcü ler i ve sa vu n m a b akan la r ı h ep b ir a ğ ızd an "Gladi-o "nu n do n an ım ın ın gerç ekte h an gi an lam d a sö zko nu su o ld u ğu so rusu — n u so ruy o rlard ı. Ato m silah la r ın ın p arçala r ın ı, e llili ve a ltm ış lı y ıllan n
*DPA, 14.11.1990.
