Bu da benim fikrim:Ağaoğlu Ahmet ve Samed Ağaoğlu:Baba millete ne demişti, evlat gençliğe ve münevvere ne tavsiye ediyor?

Bu da benim fikrim

Ağaoğlu Ahmet ve

Samed Ağaoğlu

---

-Baba millete ne demişti, evlât genç­

liğe ve münevvere ne tavsiye ediyor?

yazan : Niyazi Ahmet Banoğlu

S

ile çıkan iki yazısını okudum. Birincisi “Türk gençliğine ve fikir adamına düşen vazife,,. İkincisi "Der vişane bir görüş,,.

Genç; ateşli, cesur! Bilgin Samed Ağaoğlu, son makalesini, pek garip iki cümle ile bitiriyor. İşte bu cüm._ leler:

“ Herhangi bir iltibasa meyd-an ver memek için bu yazının yalnız bama ait fikirleri ifade ettiğini söyliyelim.

“ Mensup olduğum bir partinin mev

cudiyetine rağmen yalnız bana ait

olan fikirlerim vardır ve bu fikirleri sırası geldikçe birer birer ortaya ko­ yacağım. ,,

Ne kadar garip değil m i? Samed

Ağaoğlunun mensup olduğu parti var dır, fakat fikirleri de vardır. Olabi­ lir, bundan tabiî ne var? Yalnız , bu fikirlerle, iman etmiş olması icıı beden partinin bir ilgisi nasıl olmu­ yor ?

Adnan Adıvann bir makalesini

“ acayip,, ve “ kapalı bir ifade,, diye tenkid eden Ağaoğlunun cümlelerin,

deki fikirlerine biz ad vermiyelim

de, bunu okuyuculara bırakalım.

Samed Ağaoğlu, yazık ki, diğer

fikirlerinde de tezadl-ara düşmekten

kendini kurtaramıyor.

Türk üniversitesi' .muhtariyetine

kavuşmuştur. Muharrire göre “ onla­

ra giydirilmiş bulunan muhtariyet

elbisesinin içine iyice yerleşmek ar­ tık kendilerine düşen bir iştir.,, Sa­

nrı ed Ağaoğlu bunu söylüyor ama,

hemen arkasından, kendini büyük

davasının (!) alevlerine kaptırarak

muhtar ve hür üniversiteli gençe 1

öğüt vermek lüzumunu duyuyor

"istiklâlin büyük değeri nıuvazaasız olduğu zaman meydana, çıkar. Ken - dilerine teklif edilecek muvazaaları kabul etmemek münevverin ve gencin

vazifesidir. , „

Samed Ağaoğlu müthiş bir istsb - dat şüphesi yaratmak arzusunu, sa­ tırları arasında gizlmeyerek her tür. Hi şiddeti tavsiye ediyor “ Türk mü­ nevveri, idare edenlerde şahsi idare­ ye doğru herhangi bir temayül gör -

düğü zaman bunu şu veya bu mülâ­ hazaya kapılmadan pervasızca tenkit

eder ve Türk genci de hu miinev - verin himaye ve korunması işini üze. rine alırsa memlekette yeıı,i başlamış

bulunan demokrasi kuvvetlenebilir,

inkişaf ederek ycrljşir. „

Cemiyet içindeki şahsi idare cami .

yetin fefdlerl olan şahısların fikri

l demek değil midir? %) halde, sayın

muharrir, partisine bile maledemedi- ği şahsi fikirlerini hangi hak ve salâ biyelle bütün münevverlere ve bütün

gen,çliğe kabul ettirmeğe çalışıyor

da, kendi fikirleri dışındaki fikir ce­ reyanlarına hak tanımıyor?

İkinci makalesinde, dilinin altında kileri daha anlaşılır hale getiriyor.

“ Evvelâ katiyen tereddüt etmemek icabeden bir gerçek vardır: Hürriyet, | ismi ister kıral olsun, ister diktatör olsun, ister eumhurreisi olsun, cemi­ yeti hürriyetsiz olarak idare etmeğe çalışmış olan tarafından verilmez. Hür riyet yalnız alınabilir ve zorla alına­ bilir. „

Hürriyet bir bütün olarak alınmalı imiş, gizli kapaklı konuşmaya lü - zum yokmuş, artık idare;' maslahat­ lar, hikmeti hükümet ve siyasetlere nihayet vermek zamanı gelmiş.

★

Recep Peker kabinesinin iç politi­

kasındaki gelişmelerin emarelerini,

görüyoruz. Başarılacak işler hakkın­

da bizzat başbakan bütün izahatı

açıkça millete bildirdi, fakat muha. le.fet sevdasında olanlar şimdiden : “ bunlar söz, bakalım- olacak m ı?„ diyorlar.

Her yerde, bütün dünyada olduğu gibi Türkiyede de hürriyeti kayıt al­ tına gene bizatihi hürriyet almakta­ dır. Yani, kanun dairesinde hürriyet vardır. Fakat bunu da anlamak iste­ miyorlar.

insan hazan tesadüfleri bazı sebep lere yorar. Bir tesadüfle, “ Dumlupı-

nar şahikasında,, başlıklı Ağaoğlu

Ahmedüı bir makalesi elime geçti. ;

Topyekûn hürriyet isteyen Ağaoğlu

zadenin makalelerini okuduktan son. j ra elime geçen bu makale beni uzun uzun düşündürdü. Babanın senelerce önce mukaddes bir heyecanla yazdı - ğı bu makalenin tek bir izini ruhun da taşımayan evlâdın fikirleri, aca. ba mezarında Ağaoğlunun ruhunu mu incitti de, beni vasıta yapmak istedi? Hayır, mantıkim böyle düşünmüyor, yalnız iyi, yerinde bir tesadüf oldu.

“Dumlupınar şahikasında,, da Ağa

oğhı Ahmet, ukalâ bir dostu ile ko­ nuşuyor. Ona söylediği sözlerden bir kaçını buraya naklediyorum:

“ Anladık, anladık ukalâ arkadaş ! Günüp teranesi şimdi de “ söz başka iş başka,, dan ibarettir! Zaten bu gi­ bi teraneleri icatta bereket versin emsalsiz değil m iyiz? Başkaları ibda

kuvvetlerini ilim, fen ve sanat <

larında ibraz ederler, Biz ise t.red-

(Devetnı 5 incide)

Taha Toros Arşivi