unni İstanbul
Y A Y I M I
8 Aralık 1919 Pazartesi No. 180
Halkın varı
yoğu elind
Bütüı Cihangir sırtını
bir zengin satın aldı
GAZETESİ
H A Z I R L A Y A N
Ö M E R S A M İ C O Ş A R
Müslüman ocağı olan Aksaray ve
Fatih semtlerinde hergün yığın yığın
toprak yabancıların eline geçiyor
|
Şehrimizde
I
seçimler
sona eriyor
Muhtelif partiler
listelerini dün
açıfc-ladılar
Şehrimizde seçimler tamamlan mak üzeredir. İkinci seçmenlerin lis tesi hemen hemen katileşmişti!*. Ge lecek salı günü de İstanbul millet vekillerinin seçimi yapılacaktır.
Milli Ahrar ve Ahali İktisat Par tileri müşterek bir liste hazırla mışlar ve bazı müstakilleri de ara larına almışlardır. D ün açıklanan Uste şöyledlr:
Millî Ahrar’dan: Kem al Mithat, Asaf Muammer, Cami, Reşat Hik met,
Ahali İktisat’tan: Faik Nüzhet, Sosyalist: Refik Nevzat, Müstakil: Sabahattin Bey, LÜt- dfî Fikri, Celâlettln Arif, R au f Ah met, Ahmet Selâhattln.
Çiftçiler Derneği İse, listesini BU şekilde ilân etmiştir:
Baro Başkanı Celâle ttln Arif İtib a ri Millî Bankası M üdür Muavini Ferit, OsmanlI Bankası İdare Heye t i Üyelerinden Ham lt Bey, Dışişleri Bakanlığı Eski Müşteşan Reşat Hik met, Paris Sefareti Eski Başkâtibi Reşit Sâdl, (İS T İK L Â L ) Başyazarı Mandacı R auf Ahmet, D arulfunun Muallimlerinden Selâhattln, Eski Bern Sefiri Fuat Selim, Ltitfl Fikri ve Mişon Ventura
Amerika'ya Türk
tütününü götürüp
m iyoner olan
v?hud! öldü
l < Birleşik Amerika’ya Türk tütü n ü n ü ilk defa götürdüğü bildirilen ManisalI bir Yahudi Salomon Eşke n arı geçenlerde New - York'da öl müştür.Salomon Eskenazl, 1893’te New— Y ork ’un eski evlerinde birinin en son katındaki odasında cigara yap maya başlamış ve bu cigaraiar ho şa gittiği ve binaenaleyh çok sa tıldığı için Eskenazl yanındaki kar deşi ile ticaretini genişletmiş ve az zaman İçinde milyoner olmuştur.
Amerikan gazellerin in bildirdik lerine göre, Salomon Eskenazl 40 milyon dolarlık bir servet bırakmış tır. Bunun 3 milyonu ile Salomon Eskenazl adına bir hastahane İnşa edilecektir.
Bekiraaa misaMreeri
Bekirağa bölüğünde
halen
169 mevkuf vardır Bunlardan
56’sı siyasî cürümden maznun
durlar.
İstanbul'da mesken buhranı had safhada
Cihangir sırtlarından Tophane ve Boğazicine bir bakır
VEMZELOS :
“
TERKİYE
İLE BARIŞ MÜZAKERESİ
HER AN BAŞLAYABİLİR”
ATINA Yun an Başbakanı parlâmento' da yaptığı konuşmada, Türki ye ile barış an di aşması imzala nıncaya kadar memlekette se çimlere gldilemiyeceğini bildirmiş ve bu karan muhalefet tarafın dan sert bir şekilde karşılanmış tır. Yalnız ezici bir Venizelist grubun bulunduğu parlâmento'- da muhalefet çok zayıf durum dadır. Önceki gün Venizeloscu Sofulls, 185 oydan 179’unu ala rak tekrar Meclis Başkanlığına seçilmiştir.
Venlzelos konuşmasında, par lâmentonun normal süresinin 30 mayısta bittiğini ve o tarihten itibaren altı ay uzatıldığını an latmış, bu devrenin de bir hafta sonra tamamlanacağını kayde- dederek.
Meclisin süresiui dört
x y daha uzatacağız” demiştir. Venizelos :
Böyle bir zamanda se çimlere gidemeyiz. Ancak T ür
Parlâmentoda konuşan Yunan Başbakanı :
“Böyle bir zamanda seçimlere gidemeyiz” dedi
Muhalefet, Venizelos’un anayasa dışı davranış
içinde olduğunu açıklıyor
kiye İle barış andlaşması İmza landıktan sonradır kİ, normal hayata avdet edilmiş olacak ve seçimler yapılabilecektir. T ü r kiye ile barış müzakereleri her an başlayabilir. Benim de ora da bulunmam elzemdir. Başba kan memlekette bulunmadığı bir zamanda seçimler yapılamaz.”
Venlzelos. Yunan basını üze rindeki sansürün de kaldırılamı- yacağını bildirmiştir.
M UHALEFETİN G Ö R Ü ŞÜ
Muhalefet Lideri Stratos. K a- timerlni gazetesine verdiği bir beyanatta Venizelos’un tddiaları- nt şu şekilde karşılamaktadır:
**— Bu meclisin bu şekilde h a yatına devam etmesi Anayasa’ya
aykırıdır. Meclis 1917 haziranın da ilk defa toplanmış ve normal süresini de 30 mayıs 1919’da bi tirmiştir.
Mütarekeden beri memleketin
de seçim yapmayan müttefik
devletlerden yalnız bir Yun an is tan vardır.
Türkiye meselesi ise, silâhlarla değil diplomasi ile alâkalıdır ve seçimlerin şü sırada yapılma sına da kat’îyen mâni teşkil etmemektedir.”
Parlâmentoda muhalefet zayıf olmakla beraber, kütle arasında hergün kuvvetlenmektedir. B il hassa ordu içinde Konstantinci- lerln taraftarları devamlı suret te artmaktadır
Geçim
sıkıntısı içinde
kıvranmakta
olan halk,
elindeki hane ve arsayı
satmakta devam etmekte
dir. Pazarlar müstesna ol
mak üzere Tapu dairesi
hergün alıcılar ve satıcı
Larla dolup boşalmaktadır.
Malûmdur ki, Gayrimüs
limler pazar günleri din
lenirler.
LLLı
Son bir
habere göre,
açıkgöz zenginlerden
bi
ri
fakir
ve
fukara
Müs
lümanların elinden bütün
Cihangir sırtını satın al
maya muvaffak olmuştur.
Diğer
yandan
vaktiyle
Müslüman ocağı olan A k
saray ve Fatih semtlerinde
hergün yığın yığın toprak
yabancıların eline geçmek
tedir.
L L L L L L ,
Şehirde mesken buhra
nı
en had bir safhasına
gelmiştir.
Yangınlar
da
bu
neticede rol oynamış
tır. İstanbul, Marmara sa
hillerinden Haliç sahiline
kadar bomboş bir arsaya
döndü. Vaktiyle bu mahal
leleri boydan boya
dol
duran
halk şimdi kıyıda
bucakta kıvranıp duruyor.
Belediye’nin memurları
na müracaat ederseniz şu
cevabı alırsınız:
— Halkın
açıkta oldu
ğundan malûmatımız var.
Fakat İstanbul’da boş mes
ken yok. Yangından çık
mış olan bazı kimselerin
ev yaptırmak istediklerini
biliyoruz. Fakat buna, an
cak emrettiğimiz
zaman
yıkmak şartiyle müsaade
edebiliriz. Yangın yerle
rinde inşaat lâzım oldu-
duğunun farkındayız. Fa
kat güzel bir şehir vücude
getirmek için Avrupa
ile
müzakerede bulunuyoruz.
Henüz plân
mütehassısı,
şekil ve malzeme müna
kaşaları ile meşgulüz.»
Elbet, bu arada
fakir
halk boş arsa bekçiliği et
mekten bunu kâğıt para
ile değiştirmeyi tercih edi
yor ve böylece Tapu daire
si dolup boşalıp mülk ve
arazi yabancılara geçiyor.
Yunanistan^
götürülen 200
?eyöek yolda
ça ışîırıiıyor
Şehrimizde çıkmakta olan Rum gazetelerinden (Neologos), Aydın cep hesir.de Yunan kuvvetleri tarafından yakalanıp Yunanistan’a götürülen 200 zeybeğin Barr.ltos yolunun İn şaatında çalıştırılmakta olduklarını yazmaktadır.İSTİKLÂL HARBİ GAZETESİ. PAZARTESİ 8 ARALIK 1919
Versay
Muahedesi
tatbik edilemiyor
P A R İS
M üttefikler, Alınanlara imza
ettirm iş oldukları Versay mua
nedesinj tatbik m evkiine koy
durmakta güçlüklerle karşılaş
m aktadırlar
(E xcelsior) gaze
tesi.
muahedenin
tatbikini
süratlendirmek
maksadiyle
rnu tef¿M erin Alm anya’ya kar
gı oazı tedbirler alm ayı tasar
ladıktannı yazmaktadır
(E xcelsior) Versay muahede
sının tatbik
mevkiine
kon
Taksimce
askeri
gösteri
İki Fransız
Senegal
alayını teftiş eden
Franşe Desperey İn
giliz generali
Vilya-ms’a nişan taktı
Şehrim izde
bulunan
Fransız kuvvetleri
dün
Taksim meydanında top
lanmışlar ve bir
mera
sim icra edilm iştir.
130'uneu ve
144'üncü
senega) avcı alaylarının
katıldığı bu merasim sı
rasında Fransız general
Franşe Desperey, İn giliz
generali vVüUamsa L e j
yon donör nişanını, Fran
sa hükümeti adına v e r
miştir
Hatırlarda olduğu gibi,
Fransızlarla In gilizler a-
rasında İstanbul’da
İ t i
lâ f K u vvetleri Başkuman
uaniığı konusunda ciddî
bir rekabet mevcuttur ve
In gilizler Franşe Despe-
re y n in geri
alınmasına
çalışmaktadırlar.
Fran-
sızlar da In giliz general
lerinden M ilne ile W il.
liams aleyhindedirler.
Bu
bakımdan
dünkü
merasim manidardır.
D iğer taraftan
İstan
bul muhafızlığından bil
dirildiğine göre. İngiliz
askerî birlikleri bu salı
ve çarşamba günleri Mal
tepe ve Kartal kazaları
arasında
Soğanlı K ışla
ları ile K ırbaçbayın a.
rasında hakiki m erm iler
le mı>tv*rebe atışları ya
pacaklardır.
AMERİKAN SENATÖRLERİNİN ANLAŞMAYA
“ÖLÜ” NAZARİ İLE BAKMALARI ÜZERİNE
ALMANLAR DİRENMEYE BAŞLADILAR
masının ciddi bir buhrana yol
açtığını gizlemeyerek şöyle de
mektedir:
■ Olayların kronolojik bir sil
silesim yaparak neden böyle
bir buhrana gidildiği daha iyi
anlaşılır.
Evvelâ 1
kasımda
Alman
hükümetine bir nota gönderil
miş ve muahedenin tatbikini
görüşmek üzere bir heyeti Pa
ris’e derhal yollaması istenil
mişti.
14 kasımda da, bu konuyu
müzakere etmek üzere Alman
heyeti Paris’e gelmişti.
Fakat 22
kasımda. Alman
heyeti, istişarelerde bulunmak
zorunluğunu hissettiğini ileri
sürerek
müzakereleri kesmiş
ve Berlin’e
dönmüş, böylece
müzakereler de kesilmiştir.
Bu son iki olay arasında ne
gibi bir gelişmeye şahit olun
muştur? Şu var ki, 15 kasım
da Birleşik Amerika Senato-
su’nda mister Lodge; «Versay
muahedesi
ölmüştür» demiş
tir.»
Fransız gazetesi, Almanların
davranışı üzerinde bu beyana
tın mühim tesir yaptığını ek
lemektedir.
Birleşik
Amerika Başkanı
Vilson da, Versay muahedesi
ni Senato’ya kabul
ettirmek
te büyük güçlüklerle karşılaş
maktadır.
yu ut Z ya’nın « B nnaz » îıimi
t
Sinemalarda göslerılmeye Dallanıyor
Malûl Gazilerin sinema fil mi imalâthanesinin, millî si
nema imalâtına başladığı
malumdur. Bu imalâthane
nin müdürü olup, Almanya’ da tahsil eden Fuat Bey ilk
filmlerin mümkün olduğu
kadar sü r’atle halka gösteril mesi için kemali faaliyetle çalışmaktadır.
Şimdilik Yusuf Ziya
Bey’-In (B in n a z) ismindeki piye sinin filmi nihayet bulm uş tur. Ve bundan birkaç gün önce birçok zevat önünde tecrübesi icra edilerek şe ridin tanzimi hususunda
vâ
ki olan muvaffakiyet takdir edilmiştir.(B in n a z) önümüzdeki gün lerde şehrimiz sinemalarında gösterilmeye başlanacaktır.
Muhacirler için
yardım çağrıları
ODANIZIN SICAĞINDA SOĞUKTAN TİTRE
YENLERİ, SOFRANIZIN BAŞINDA AÇ KALAN
LARI DÜŞÜNÜNÜZ ?
İstanbul gazetelerinden mil
lî hareketi destekleyenler, İz
mir muhacirlerine yardım sağ
layabilm ek için devam lı çağrı
larda bulunmaktadırlar.
Bu çağrılarda
şöyle denil
mektedir:
«Vardım ediniz!
140 bin Müslüman muhaci
rin aç ve çıplak ve sefil ol
duğunu biliniz. Düşününüz. Biz
İzmir'i, İzmir için can veren
leri İzmir için sefalete, açlı
ğa düşenleri unutabilir miyiz?
Odanızın
sıcağında soğuk,
tan titrevenleri, sofranızın ba
r,-,da aç kalanları, evinizde ev
siz olanları, çocuklarınızı
ve
kardeşlerinizi severken
çocuk
suz, kardeşsiz, anasız ve ba
basız kalanları düşününüz.»
K U L A K L A R I Ç IN L A S IN
K ayserili
Polantis, İzm ir’de
iüşad edilecek Yunan dariîlfü
nun için şimdiden iki milyon
ve bir yığın irad
terkettiğı
gibi vefatında da bütün serve
tini bu darülfünuna bırakaca
ğını söylemiştir.
Bizim olan İzm ir’in perişan
muhacirlerine bir
kaç kuruş
verm em ek için gelen h eyetle
ri kapılarından kovan zengin
Ip-rimizin kulakları çınladın
Büyük çapta tarihi
eser
kaçakçılığı yapan
bir
şebeke ortaya ç ık a r ıld ı:
Dişçi Bari dün
tevkif edildi
Önceki gün Eyüp Sultan türbesi duvarından
sökülerek çalman çiniler dişçinin Beşiktaftaki
muayenehanesinde ele geçirildi
Tü rkiye’de büyük ölçüde tarihî eser kaçakçılığı fle
meşgul bulunmakta olan bir şebeke ortaya çıkarılmıştır.
Bu şebekenin başında bulunduğu bildirilen dişçi Bari dün
te v k if edilm iştir.
Beşiktaş semtinde muayenehanesi bulunan dişçi Bap,
Fransız tabiyetinde olduğunu ileri sürerek, itilâf polisinin
yardımını sağlamak ve tevkiften kurtulmak istemişse de,
kendisinin Abdülhamid devrinde kendi arzusu ile Osmanh
tabîvetine girm iş olduğuna dair vesikalar polis müdüriyeti
tarafından, İtilâ f polisine ibraz edilmiş ve böylece tevkifi
temin edilmiştir.
İstanbul polisi, dişçi Bari’nin Osmanlı topraklarının han-
noktasında antika mevcut ise bunları bizzat görüp fotoğ
raflarını ve bulundukları mahallin krokisini alarak, dahilde
tedarik ettiği sefiller m arifetiyle bunlan çaldırtarak A v
rupa'ya sevk suretiyle binlerce Ura kazanmaya muvaffak
olduğunu tesbit etmiş ve kendisini sıkı bir şekilde ve öte
den beri takip etmekte bulunmaktaydı.
Geçen perşembe günü Eyüp Sultan’da türbenin duvarım
süsleyen çinilerin 16’sınm çalındığı haberi alındığı zaman
polis müdüriyeti bu işin içinde dişçi Bari’nin bulunduğunu
tahmin etmiş ve ertesi günü bir sivil polisini vazifelendirmiş-
tir. Sivil polis, sahte bir hüviyet altında dişçi Bari’ nin Be
şiktaş’taki muayenehanesine gitm iş ve:
4
__ Eyüp Sultan’daki çinileri çaldırtanın sen olduğunu
biliyorum. Bana elli Ura rüşvet vermezsen seni ihbar ederim»
demiştir.
_
. . .
. . .
Dişçi Bari telâşa kapılmış ve susmasını temin için sıvıı
polise elli lirayı vermiş, kimseye bir şey söylememesi için
de sıkı tenbihatta bulunmuştur. Sivil polis bunun üzerine
müdüriyete gelerek durumu anlatmıştır. Polis müdüriyeti
vaziyetten it ilâ f polisini haberdar etmiş ve birlikte Beşik
taş’ taki muayenehaneye gidildiğinde Eyüp Sultandan sökül
müş ve çalınmış çinilerin mühim bir kısmı orada
un-
muştur. Fakat dişçi Bari, Fransız tabiiyetinde bulunduğunu
iddia ederek tevkiften önce kurtulmuş ve it ilâ f polisinin
yardımını sağlamıştır. Yalnız daha sonra Osmanh tebaası
olduğu anlaşılınca tevk if edilebilmiştir.
Çinileri, dişçi Bari’ nin taUmatı ile söktükleri anlaşılan
Beşiktaş’ ta R a if ve mavnacı İbrahim de tevkif edilmişlerdr.
A yrıç » Eyüp Camii kayyumu H a fız Cemal ile türbedar Halil
ve Pertev Efendiler de müdüriyete celbedilerek ifadeleri alın
mıştır.
_
. . . .
,
. ,
Eundan önce Sokuliu Mehmet Paşa Camii mn çimlerim
de bu şebekenin çalmış olduğu anlaşılmaktadır.
-BORAZAN
Basımıza ne felâket geldiyse kaçırılmış fırsatlardan geidi.
Bunun için eski bir sefirimiz bin sayfalık bir kitap bile yazdı.
Acaha uslandık mı? İşte bu akşam yine bir fırsat var. Bora
zan Tevfik Bey Şehzâdebaşı’nda Ferah Tiyatrosu’nda erkeklere
nefis bir müsamere veriyor. Bakalım bu fırsatı da kaçıracak-
mıyız?
D LENCİLİK
MEN EDİLDİ
Belediye Başkanı Cemil Paşa İle Darülaceze M üdürü Züh tü Bey ara cında yapılan anlaşma üzerine, ev velki günden itibaren dilencilerin eo- kak ve caddelerden toplattırılarak kamyonlarla Darülaoeze’ye nakilleri ne başlar, m ıştır.Dilenciler burada yıkanmakta ve kendilerine temiz elbiseler giydiril mektedir. Anlaşmaya göre bunun masrafını Belediye karşılıyacaktır.
Böylece dilencilik menedilmiş ol duğundan. Darülacezeye gitmemek İçin saklananlar polis tarafından a - ranmak tadır.
- e
---Şerif Pehlvan
serbest bırak) d>
Eskişehir Mutasarrıfı ve Da- Dam at Ferit’ci Hilmi Bey’in katli İle alâkalı olarak tevkii edilmiş elan Şerif Pehlivan, bu işle hiçbir İlgisi bulunm adığı tahkikat sonun da anlaşıldığından serbest bırakıl mıştım
Askeri hapishanede
56 siyasi mahkum var
Şehrimizde askeri hapishanede 169 kişinin mevkûf bulunduğu bil dirilmektedir. Bunlardan 56'sı siya si cürümlerden dolayı mahkûm edilmişlerdir. s
--- • ---
J
ALİ GAL P,
HATIRA I İN)
YA ZACAKM IŞ !
Tacviriefkâr gazetesinin bir m u habiri dün İçişleri Bakanlığı kori dorlarında, Malatya olayının kah ramanı ve Sivas Kongıesi’ni basmak İsteyen Ali G alip Bey’e rastlamış, kendisine sualler sormuş fakat hiçbir cevap alamamıştır. .
Muhabir. Bakanlıktan çıkan Ali G alip Bey’in peşini bırakmamış ve sabık vali (P E Y A M ) gazetesi İdare hanesine girerken tekrar karşısına çıkarak suallerim yeniden sorunca
¿ 1 1 cevabı almıştır:
Simdi bunlardan bahsetnm e- Jiın. Münasip bir zamanda ben halkı
> n i r »cin bir kitap yazarım.**
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi Taha Toros Arşivi
