Dünya mirası Eminönü evleri sahipsiz

s

4

4

SAYI: 19

ARAŞTIRMA

D

ünya

m

İ

rasi

E

m

İO T

m

EVLERİ SAHİPSÜ

Serkan

Gündüz

[email protected]

E

minönü Belediye Başkan Yardımcısı Dr. Şaban Kızıldağ, Eminönü'ndeki

konutlar içerisinde yüzde 23 oranına ulaşan tarihi vasıflı konutların yüzde 77’sinin kötü durumda,

yüzde 6'sırım da metruk olduğunu söyledi. Sahipsiz kalan tarihi konutlar nedeniyle Eminönü’nde genel olarak bir ’çöküntüleşme’ yaşandığına dikkat çeken Kızıldağ, "Bir araşürma yaparak Eminönü’nün sosyolojik profilini çıkardık.

Araştırmanın sonuçları,

Eminönü’nün her geçen gün biraz daha gecekondu alanlarına benzediğini gösteriyor" dedi.

Eminönü Belediye Başkan Yardımcısı Dr. Şaban Kızıldağ tarafından hazırlanarak

"Dersaadet’ten İstanbul’a Eminönü Ailesi" adıyla Beyaz Sanat Yayıncılık tarafından yayınlanan kitapta yazarın ifadesiyle ’Eminönü’nün sosyolojik fotoğrafı’ çıkarılıyor.

Kitapta, Eminönü Belediyesi’nde 13 bin 853 hane bulunduğu,

bunlardan 245’inin kayıtlı bekâr evi olduğu, kalan 13 bin 608 hanenin ise aile konutları olduğu belirtilerek, araştırmada bu hanelerin ele alındığı belirtiliyor.

'SUÇ BÖLGESİNE DÖNÜŞECEK

1

Araştırmadan çıkan sonuç üzerine, merkezi ve yerel

yöneticilere; 'bir dünya mirası' olan

TEMMUZ 2004

«M illiyet

EMİNÖNÜ BELEDİYE

B

a ş k a n

Y

a r d im c is i

Ş

a b a n

K

iz il d a ğ

,

EMİNÖNÜ'NDEKİ TARİHİ

KONUTLARIN YAKLAŞIK

150

TANESİNİN SAHİPSİZ

OLDUĞUNU

BELİRTEREK, "TARİHİ

ÖZELLİĞE SAHİP BU

KONUTLAR METRUK

HALE GELİYOR, İLÇE

HIZLA

GECEKONDULAŞ

DEDİ

ve korunacak kentler listesinde yer alan Eminönü'nün bir an önce yenileme ve yeniden işlevlendirme projelerinin oluşturulması ve acilen bu projelerin uygulamaya

geçirilmesi uyarısında bulunan Şaban Kızıldağ şu önerilerde bulundu:

"İmar plam hazırlamak yetmiyor. Yenileme ve yeniden işlevlendirme projelerinde sosyologlar,

psikologlar, kentçiler, mimarlar,

inşaatçılar, haritacılar, çevreciler ve ilgili diğer kişiler bir arada yer almalı. Çünkü mekânsal ve sosyal nitelikleriyle hiç de iyi durumda olmadığını gördüğümüz Eminönü eğer az sayıda kalan ailelerini de yitirirse ve mevcut ailelerin yaşam kaliteleri yüksel tilmezse sadece mekânsal eskime ile kalmaz ve yakın bir gelecekte karşımıza bir criminal zone (suç bölgesi) olarak çıkabilir."

F

o t o ğ r a f l a r

: K

a y a h a n

N

a c a r

WgjggSSg

*5

EVLERİN ÇOĞU İKİ ODALI

Ailelerin ikamet ettikleri binaların yüzde 67’si 1 - 3 kat arasında bulunuyor. Ailelerin oturduğu binaların ancak yüzde 37'si yeterli konfora sahip. Yüzde 59'unun dış cephesi ise acilen tamirat ve boya gerektiriyor. Eminönü'ndeki ailelerin üçte ikisi 2 odalı konutlarda ikamet ediyor. Aile bireylerinin sayısına göre dağılım ise şöyle tanımlanmış: 1 - 2 kişilik ailelerin yüzde 65'i, 3 - 4 kişilik ailelerin yüzde 73'ü, 5 - 6 kişilik ailelerin yüzde 69'u, 7 ve daha çok nüfuslu ailelerin yüzde 5 i’i iki odalı konutlarda ikamet ediyor.

Y

ü zd e

7 3 '

ü

e s k

İ

ilçede bulunan 4 bin 500 tarihi eserden 2 bin 688'i sivil mimarlık niteliğinde ve tarihi eser niteliğindeki konutların tüm konutlara oranı yüzde 23. Tarihi eser niteliğindeki sivil mimarlık örneklerinin yüzde 77'si bakımsız ve kötü durumda, yüzde 6'sı da metruk. Tarihi eser niteliğinde olmayan binaların yüzde 33'ü eski bakımlı, yüzde 24'ü de yeni bakımlı olarak tanımlanmış. Araştırma verilerine göre ailelerin oturdukları

konutların yüzde 7 3 ü en az 50 yıllık. Tüm binaların yüzde 43'ü bakımsız, yüzde ı'i de metruk durumda.

A

n k e t

y ö n t e m î

Bir yılı aşkın bir sürede, Eminönü’nde bulunan 13 bin 608 haneden 680'ine anket uygulanarak, yaklaşık 150 soru sorulmuş. Böylelikle, 2000 yılı nüfus sayımına göre ilçede geçici olarak bulunan bin 30 kişi ayrı tutulduğunda, 54 bin 518 kişinin ikamet ettiği Eminönü'nde, nüfusun 0.013’ü ve Eminönü ailelerinin de yüzde s'i araştırmaya dahil edilmiş. Araştırmayla semt, mahalle, oturulan konutların durumu, kentsel yaşama ilişkin algı, aile yaşamı ve cinsiyet rolleri gibi konu başlıkları irdelenmiş.

ARAŞTIRMANIN

ÇARPICI SONUÇLARI

SEFALETİN SOKAKLARI

Araştırmaya göre ilçede 17 bin 514 adet bina bulunuyor. Bu binalardaki 77 bin 607 bağımsız bölümden, 11 bin 327'si konut, 510'u kamuya olmak üzere 65 bin 297'si de işyerlerinden oluşuyor. Ayrıca ilçede 567 otel ve pansiyon, 249 kahvehane, 51 bar ve pavyon, 42 yurt, 103 cami, 13 kilise, 16 hamam, 15 çay bahçesi, 4 hastane, 12 ilköğretim okulu, 6 meslek lisesi, 5 lise ve 127 banka şubesi bulunuyor. 33 mahalle, 783 cadde ve sokaktan oluşan Eminönü’nün sokaklarının yüzde 7'sinde binalar bakımlı ve temiz, yüzde 24'ünde bakımsız, yüzde 64'ünde de bakımlı ve bakımsız binalar yan yana. Sokakların yüzde 5'i ise kitapta ifade edildiği üzere, 'tam bir sefalet sokağı’ görünümünde.

Y

ü zd e

7 3 ’

ü

k

İ

raci

Binaların ancak yüzde 37'si yeterli konfora sahip. Konutların yüzde 82'sinde balkon, 25'inde salon, yüzde ıı'in d e bağımsız tuvalet, yüzde 24'ünde bağımsız banyo bulunmuyor. Türkiye genelinde kent merkezlerindeki ailelerin yüzde 36'sının kiracı olduğu belirtilirken, Eminönü'ndeki ailelerin yüzde 73'ünün şahsa ait bir evde kirada yaşadığı ifade ediliyor.

YARISI KIRSAL KESİMDEN

Eminönü Aile Araştırmasının sonuçlarına göre ortalama hane halkı sayısı 4.72 kişi. Tüm aileler içinde 4 kişilik ailelerin oranı yüzde 29. Ailelerin yüzde 68'inde 3 - 6 kişi bulunmaktayken, yüzde 17'si 7 ya da daha fazla kişiden oluşuyor. Yine araştırma verilerine göre ailelerin yüzde 74'ü çekirdek aile. Hane reisi ya da eşlerin yalnızca yüzde 12'si İstanbul doğumlu. Diğer kentlerde doğanların önemli çoğunluğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde doğanlardan oluşuyor, ilçedeki Mardinliler yüzde 8, DiyarbakIrlIlar yüzde 7, MalatyalIlar yüzde 6, Batmanlılar yüzde 5, Siirtliler yüzde 4 oranında. Anket sonuçlarına göre kasaba ve köylerde doğanların oranı yüzde 52, ilçede doğanların oranı yüzde 27, şehir merkezinde doğanların oranı yüzde 20, yurtdışında doğanların oranı ise yüzde 2.

O

k u r

y a z a r l ik

o r a n i

d ü ş ü k

Eminönü'nde toplam okur - yazarlık oranı yüzde 77 seviyesinde. Bu oran Türkiye genelinin altında bulunuyor. Ailelerin yüzde 52'isinde bütün kadınlar türban ya da başörtüsü kullanırken, 'ailenin nerede yemek yediği sorusuna verilen cevapların yüzde 55'i yer sofrası olmuş. Araştırma örneklem grubunun yüzde 68'i sadece Türkçe konuştuğunu söylerken, yüzde 23'lük kesim Türkçe ve Kürtçe konuşabildiğini belirtmiş. Ailelerin yüzde 53'ünün ortalama geliri 250 - 500 milyon lira arasında, yüzde 13'ünün ise 250 milyon liranın altında bulunuyor. Ailelerin yüzde 69'unun da herhangi bir kurumdan sosyal güvencesi yok.

'ŞEHİR ALLAH'IN'

'Şehir kime aittir?' sorusuna ailelerin yüzde 30'unun "Allah'a", yüzde 29'unun da "Devlete" şeklinde yanıt verdiği ifade ediliyor. Geriye kalan kısımda ise yüzde 19 "Şehirde yaşayanlara", yüzde 8 "Belediyeye" cevapları verilmiş, insanlığa, bilmiyorum, hiç kimseye, topluma, uygarlığa, mülk sahiplerine gibi cevaplara da düşük oranlarda rastlanıyor.

4 Milliyet

'E r

9 TEMMUZ 2004 CUMA Ge n e l Ya y i n Yö n e t m e n! MEHMET Y. YILMAZ Ya y in Yö n e t m e n! MURAT SABUNCU Ya y in Ko o r d in a t ö r üFEHİM GENÇ So r u m lu Ya z iIş l e rI Mü d ü r üEREN GÜVENER

Sa y f a Ta s a r im i: TURAN FAZIL, DİNÇER ÖNCÜ

Te l: (0212) 505 69 37-505 69 75 Fa x: (0212) 505 68 A3 Reklam Grup Başkani: VİKİ HABİF

Operasyon Genel Müdürü HANDE D. SABUNCU0ĞLU Reklam Genel MüoürlerI FUNDA TUNCER SIDALI, RİMA ERDEMİR

Reklam Koordinatörü: KADRİYE F, ÜNLÜ Reklam Müdürü: HAKAN GÜÇLÜSES

Tekve Re z.Koor. GÜVEN ÖNEMLİ

BİLGİ İÇİN: (0212) 505 69 06-505 67 32

MİLLİYET GAZETESİ’NİN ÜCRETSİZ EKİDİR

Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi