Konya ve Sivas illerindeki bazı sürülerdeki koçlarda brucella ovis enfeksiyonunun seroprevalansı

Vet.Bil.Derg. (1007), 13, 3-4; 35-38

KONYA VE SIVAS ILL ERINDEKi BAZI SÜRÜLERDEKI KOÇLARDA

BRUCELLA

ovts

ENFEKSI YONUNUN SEROPREVALANSI

Uçkun SaitUÇAN'· ZekiARAS'

Seropreva

lance

of Bruc

elle

ovls

lnf

ection

in Ram

s

from

s

omc Ilock

s

in th

e

Provln

ces

Konya

a

nd Siva

s

Ozet:Bruceılaovis. koçlarda epiclidimilise.koyunlardaabortlaraveneonalal OlOmleresebep olan enfeksiyOzbiretkendir.Klinikbulguların digerbazıgenital enfeksiyon larlaortak olm as ı. ızola syonveidentifıkasyonungOçve zamanahcı olması nedenlerinden dolayı rutin

teşhisteve epidemiyolojikçalışmalardagenellikle seralojiktestle rdenyararlanılmaktad ı r.Buçalı şmada.Konya ve SivasBölgeleri ndeki

koçlarda ,B.ovis enfeksiyonunyaygınhgımB.canisNCTC108 54suşundan hazırlan anantije n IleModifiyeMikro Pley! AgIOtinasyon

Teloı.niOi(MPAT)kullanılarakbelirlemek amacıyta35ayrısüroeenalınan254 adetkanserumuyokland ı.Kanserumlarının149 'u(% 56.4) nagalif ve 11S'i(%43.6)pozitif bulundu.Konya Ilikoçlarında%35.5 SivasIlikoçlarındaise%46.6oranındaseropozitifliksaptandı.

KoçIardaB.ovis enfeksiyonunun omeldenen~lerdekisOrOlerde yük sekseropozitiflik gOstermesiha stalı O ınSOz kon usu illerde endemik karaktertaşıyabiıaceoikaygısmıkuvve tlendirme ktedir. Endemik olma s ın ı nbelirlenmes iiçinyıllı kve düzenliyold amalara bugünden

başlanması gerekmektedir.

Summaıy:Brucella avis cavses epididymltisIn rams.abortions inewesand an!nerea sed neonatal lT1Oftalilyinlam b.Becauseolatypical dinleal findingsof B.ovis infeetions inrameIhatcan beshared with some othe r genita linfection s,diff ulcultie swithIso lation and idenlification of the causative andit s Iime·consumlng pocedure,serologyiswidely used to diagno se the dise as e in the field.

A number of264 blood serum samplescoüectedfrom35 flockswere examined byModified MicroP\ateAgglulina lionTech nique (MPAT)

inwhk:han antigenprepa red frcm B.canis NCrC10854 inorder to de terminethe frequency ofttıediseaseIn the lIocksfromprovinces

Konya and Sivas.ofthe sera.149(56,4%)were posiliveand 1ı5(43,6%)nega tiYe.Sercpcsiuvinesfor\helIocks!romKony aand Sivas were 35.S%and 46.6%,respactively.We believeıtıatIhe higher Infectian rateinttıeflock sneedstobefurther evalualedwittılak ings critena to accountttıatit mlghtbe endemicilsowtıictıcouldonlybe determined by snnual e.amlnallon s of the nocksfrom now on.

Giriş

BruceHa avi s, koçlarda epididi mitis sonucu infertilileye,koyunlardaabortlara veneonatal ölümlere sebe p olan klinik veya subkli nik enfeksiyo n ları oluştu rmaktadır (Altonve ark., 1988;Arda ve ark., 1997;

O

L

E,2004). Etkenilk defaYeni Zelanda'daMc Farlane vearkadaşları tarafından1952'dekoçlardan izoleedilmiş(Altan ve ark.,1988)vegünümüze kadar Türkiye'nin de içinde bulunduğu bir çok ülkede ha stalıqm varll" ı bi ld irilmiştir. Hastalık gOrOldO"O bölgelerde ciddi ekonomikkayıplarasebepolmaktadır

(

OIE. 2004).

Benzerklinikbulgular di"erenfeksiyonlardada görOldü"Oiçin hastahğm teşh i sinde bakteriyalojik izolasyo n gerekmektedir. Fak at ızola syo n ve identifikasyonun güçve zamanalıcı olması, etkenin semende daima bulunmaması gibinedenlerle rutin teşbisteve epidemiyolojikçatışmalardaserolojiktestler yaygı nolarakkullanılmaktad ır (Altonve ark.,1988).

Koçlardabrucellozisinseroıol'ik teşhisinde Komplemanı Fikzasyon (CFT), AgarJel mmünodiffüzyon (AGIO)

ve ELlSAtestleriyaygınşekildekullanılmaktadır(Altan ve ark.. 1988; alE, 2004; Lopez ve ark., 2006).

Modifiye Mikro

Pleyt

AglütinasyonTekni"ini(MPAT) Manme vearkadaşlan(1975)insan kanserumlarından B.canis

a

ntlkortanm

beliriemek içinkullanmışlardır.

Nielsen vearkadaşları(2004) B.abortus RB51 suşundaneldeettikleriR·LPS antijeni ile B. ovls. B.

canis veB.abortus RB51 suşlarına karşı oluşmuş antikorları ELlSA ve Floresan Polarizasyon Assay

(FPA)yöntemlerinikullanaraktespitetmişlerdir. Oi"er araştırmacılarda, B.canis'in B. ovis ileaynı antijenik

komponentlere sahip olduğu n u ve B.ovis'e karşı

oluşmuş antiko rlann B. canis ile hazırlanmış

antijenlerle de belirlenebüeceqlnlbildirmişlerdir(Lopez ve ark., 2005; Lopez ve ark., 2006). Serolojik muayenelerdekullanılacakantijenkaynağıolarakB.

canis

t

ürün

ün

ku llanılması bakterinin üremesi için serumave C02'egereksinimiolmamasındandolayı tercih sebebidir(Lopez ve ark.,2006).

Çatışmada, Konyave Sivas Illerindekikoçıeroe.

B.ovis enfeksiyonunyaygınlığınınB.canissuşundan ı.SelçukOnivenıleSiVelerincr FakültesiMikrobiyoloji ARD,KampGs,42075,Konya('·"",ta:ustran@:scIcuk .OOu.tı"

UÇAN.ARAS

hazı rlananantijen ile MPATkullanılarakbelirlenmesi amaçlanmıştır.

Materyal ve Metot

KanSerumları:Çalışmada. Konyaili merkezile ilçelerineve Sivas ili Kangal ilçesine ba{ılı köylerde bulunan35ayrı sürüdeki 264 adetkoçtan Ocak 200S.

Haziran 2007 yılları aras ında alınan kan serumları kullanı ld ı. Kan örne kle ri koç katım zamanında ve

rast gele olarak 2 yaş ve üstü koçl ardan toplandı.

Toplanankan serumları 56 "C de 30 dakika tutularak

inaktive edilip,kullanılıncayakadar-20 OCde muhafaza

edildi.

StandartSuş:B.canisNCTC10854suşuMPAT

antijenihazırlamakamacıylaRefik SaydamHıfzıssıhha

Enstitüsündenteminedildi.

Pozitif ve Negatif KontrolSerumları:Çalışmada

pozit if kon tro l serum u olarak Se lçu k Ünive rsitesi

Vete ri ne r Fak ült esi Mikr obiyo loji labora tuarın da

bulu na n pozitif köp ek seru m ları (2 köpeğe ait) kullanıldı. Negatifkontrolserumları isesağlıklı8 adet

koçtaneldeedildi.

Serolojik Test:Çalışmada koçserumlarıB.ovis

enfeksiyo nuyönünde n,hazı rlananB.canis antijen i ileMPATkullanı larakincelend i.

AntijenHaz ı rlanması:Testte kullanılanantijen.

Alton vearkadaşlarının(1988) bildirdiğimetoda göre hazırlandı. B. canis NCTC 10854suşununilkkültürü

yapıldıktansonraen az 20 adet petrikab ı nadökülen

besi yerinde(pepton 10 g, NaCl5 g.agar20 g,distile

su 1000 ml) sub kültürleri yapılı p37 "C de 24 saat inkübasyona_{bırakıldı.} Inkübasyonun sonundaüreyen

kolonller 10 ml % 0.06 forma linli PBS ile toplanıp birkaçkatsterilgazlıbezden süzüld üve 70 OC de 1

saat tutula rak inaktive edildi. Süspansiyon

soğutulduktansonra10 000devirde 30 dakika santrifüj

edildi.Üstsıvı atı ldıktan sonratortu %0.5 formalin li

PBSilesüspanseedildi.Elde edilenantijen,yo{ıunluğu

%4.5hücre olacakşekilde packed-cell yöntemi ile

sta nd a rd i ze edildi.· Ha z ırl a n a n stok antijen süspansiyonukullanılıncayakadar+ 4OC de muhafaza

edildi.

Modifiye Mikro PleytAglütinasyonTekniği:MPAT,

Damp ve arkadaşlarının (1973) bildirdi{ıiyönte me

göreyapıldı.Utabantımikropleytin herbir gözüne 25

IJI PBS da~ıtıldl. Pleytin ilk kuyu cuğu na 25 IJI kan serumu ilave edildi ve sonra ki gözle re 25'er IJI

aktarılarakçiftkatlı sulandırmaelde edildi.Daha sonra tümgözlere 50 IJI B.can is antijeni (4,4 ml B.canis

stok antijeni 100 ml PBS ile sulandırıldı )ilave edildi ve son surandırmatan 1/6,1/12.1124...11768 olarak

elde edildi.Üstü _kapatılanpleytler 37"C de48 saat

inkübasyona bırakı ldı. Son ikisıra pozitifve negatif

ko ntrol olarak bırak ıld ı.Aglütinasyonun görüldüğü

sonkuyucukpozitiftitre olarak kabul edildi.1/96ve üstündekititrele rpozitif.1/48 vealtında ki titrelerise negatif olarakkabul edildi. MPArin standardizasyonu.

aynı antijen in kullanı ld ığı standart tüp aglütina syon testiilekarş ı laştırılarak yapı ld ı (Altonveark.•1988 ).

Istatistik:SPSSprogram ı ileistatistikianalizler yapıldı ve t-testl ile deQerle ndi rildi (p<O.05).

Bulgular

Konya ve Sivas illerinde bulunan 35ayrısürüdan teminedilen toplam264adet koç kan serumöme{ıinin.

Tab

l

o

i

.

İllere

g

ö

re

Ml'AT i

le

e

lde

edi

len

Pozi

tif

Reak

s

iyonlu

S

erum

Sayılan

il

S

erum

sayısı: B.Qı u ) Ô1ı\bıdenneg,atıf

il

Ge

nel

i

Serıuu

T

itre

S

iv

as

i

Konya

_i

i

n

'

~

~-o

_II

~o

_II

%

--1

I--

_S

_I

/

_4S..

-

---1::!

9

5

5.4

:

0

64.5

1

4

9

56,4

r - -

₁

₁

96

+---

"'

7

-

-64

-

,)

8

::!5

.8

7

::!

- - - L

::!

7.

3

r - -

f/

I

9:

3

3

l

4

.::!

o

- - -

6.

5

-

-

-

----'

_

35_-

b

~

~

-f----

j

/384

-

ı-~

₄

-

-

f

) -

-

-

-

₄

_1.5

1

-

-

-

-1

176

8

3

1

.

5

3

.::!

₄

_i

_1.5

-

_T

_op

_lam

_:!33

_-

₃

₁

_::!"64

i

,

..

36

lı.:on~'aU'sı

....'

IlIt rind t klBazıSü r ülr t dd..L

MPAT ile B.ovis yönü nden yapılan muayenesinde

serumların 149'u(% 56.4 ) negatif ve 115'i(%43.6)

pozitif bulundu. Incelenen toplam 264 adet kan

serumunun 149 tanesi (% 56.4) s1/48 titre verdigi

(negatif) tespit edildi. Sivasserumlarının104 adedi

(%44,6)

ise >1/96

titre(pozjti~verdi.Toplam 31 Konya

serumunda 11'ilde(%35.5)pozitiflik~1 196)befirlendi.

SUrübazında yapılanincelemede

ise.

kan OmeklefOO toplandıgıtoplam 35 adet sürünün 9 tanesi(% 25.7)

B.ovis yönünden negatif

v

e 26 tanesi ise (% 74.3)

pozitif olarak bulundu.

iki

il

seroprevaIans1an

arasındaki

faı1c: Onemsiz bulu ndu (p>O,05).

Tartışma veSonuç

Ovi

ne bru

sellozise

sebepolan B.

ovis

.

koçla rda

infertiliteile komplikeepididimitis.koyunl ardaaborüar

veneonatalölümlerlekarakterize enfeksiyonlaryapan öne mli birenfeksiyond ur(Alto nve ark.•1988:Arda

ve ark., 1997; DIE. 2004). Koçlarda brusetlozi sin

euvcıojt et belirlenmiş ve yapıl a n araştı rma la r

scoucarda

başarılımOCadeleprogram lan uygulamaya

konulmu ştur (Türütogıu, 1992).

Klinik bulgulanndi{1erenfeksiyonlaı1akarışması,

özelliklebOyük

sürülerde

izotasyon

ve

identifikasyonun

güç

v

ezamanalıcı olması

gibi nedenierie

rutin_teşhiste

ve epidemiyolojik çalışmalarda genellikle serolojik

testlerden yararlanılmaktadır(Alton ve

ark..

1988:

tocez.

2006).

Insan

v

e köpek kan serumlarındaB.canis

enfeksiyonunun serolojikteşhisinde kullanılabilecek

pratik bir teknik olarak MPATönerilmektedir (Damp

ve ark., 1973; Monroe ....e ark.• 1975). Birçok

araştı rmacı, B.canis'in B. o

v

is ile aynı antijenik

komponent1ere sahipolmasından dolayı,

B

.

o

v

is'e

karşı oluşmuş antikorların

B

.

canis ile hazırlanmış antijenlerlede belirlenebildiginibildirmişlerdir(Nielsen

v

e ark.•2004;Lopez ve ark..2005; Lo pez

v

e ark.•

2006).

B

.

canis'denantijenhazırlanması; laboratuar

çalışanıiçindahaaz emek gerektirir,hazırlananantijen

aglütinasyon testleriiçindahauygundur

ve

dahauzun

süre muhafaza edi lebil i r (Lopez ....e ark., 2006 ). Enfeksiyo n Dün ya'da çeşitli Ülkelerde koyun yetiştiriciliQininbir sorunudur.Brezilya'dayapılanbir çalışmada Lopez ve ark.(2005), çeşitli sürülerden topladıkları

225

adet koç kan

serumunu.

hazırladıkları

B. canis

v

e

B

.

o

v

is antijenle ri ile serolojik olarak incelemişlerve% 39oranındapozitifliksaptamışlardır.

Araştırmacılar her iki antijen ile de aynı sonucun alındlQınlbildirmişlerdir. Ficapal ve ark.(1998) ise.

Ispanya'da 13ayrı sürüdentopladıkları110 koç kan

serumunu serolojik olarak incelemişler ve % 50.9

oranındasero-pozititlikbelir1emişlerdir.

Türkiye'de de enfeksiyonun yaygınllQınl

belirlemeye yöne lik çeşitli çalışmalar yapılmıştır.

Yumuşak(1984). 205 koç kan serumunu B. o....is

37

enfeksiyonu yönündenincelemiş.aglütinasyon testi

ile % 21

v

e agar jel difüzyon testi ile de % 24.3

oranında sero-pozitifliktespit etmiştir.Diker veaı1c:.

(1990).mezbahalarda epididimitisli koçlardanaldıkJan

kan serumlannın serok:ıjik yoklamasında%65.1,aynı

sürülerdeki saQ1ıkll görünen koçlarda %32. 2 ....e

epididimitislihayvan bulunmayan sürülerde de%8.2

oranındaB.ovi s yönünden pozitiflik belirlemişlerdir.

Türütogıu(1992), Konya bölge sindentopladlQı425

adet koç kan serumunun serolojik inceleme sinde%

10.4oranındaB.

ovis

yönündenpozitimksaptamıştır.

Buçalışmada Konya

v

e Si....as bölgelerindedeQişik

sürülerden toplanan 264 adet koç kan serumuB.ovis

yönünden, B.canis anlijeni ile MPAT kullanılarak

incelendi

v

e ikiyaşüstü koçlarda Sivas Ilindekitaranan

sürülerdehastalıQınprevetansr

%

44,6; Konya Ilinde %35,5olarak tespit edildi. Sınırlı sayıdada olsa test

edilen Konya serumlarında Türütoglu (1992)'nu n

bulgularınagörebirhayliartışolduQugörünmektedi r.

Bu artış enfeksiyonun Konya Bölgesi koçlarındaki

preva lansının doğrudan ar tışı şeklinde

yorumlanebileceqigibi,sorabazındakivaryasyonu

yansıtmasınınolasılıkdahilindeolabüeceği şeklinde

de deoerlendirilebilir.Dolayıs ıylatüm bölgekoçlarını

temsil edecek

v

e yöresel farklll lQ ı elimine edecek bir

örnekleme ile Konya Bölgesfndeki koçlarda

enfeksiyonun

pre

v

elansıve

insidensinin

belirlenmesini

saQlayacak planlı çalışmalaraihtiyaç

v

ardır. Aynı

gereksinim yüksek oranda pCzitiflik (%44.6)saptanan

v

e OmeldemeninçiftieşmemevsilTindeyaplldlQ ıSivas

ii

i

için de geçerlidir.

sonuç

olarak,B.cMSenfeksiyonlarının teşhisinde

B.canisantijenibaşarılıbir şekilde kuüemlmrşur. Çok

sayıda numunenin işleneceQi epidemiyolojik çalışmalarda, basit, hızl ı ve ucuzolduQu için tercih

edilebilir. Konya ....e Si....as bölgelerinde hastahğm

....artrqma dair serolojik bulgular ortaya konmuştur.

Zoonoz özelliQiolmamakla birlikteekonom ikönemi

çokbüyük olan enfeksiyonunkoçlarda

bu

kadaryaygın

olması enfeksiyon un koyunlar da da araştırılmasını

venedeni belirlenemeyen koyunatık vakalarındaB.

ovts

yönünden de araştı rma yapılmasını zorunlu hale

getirmektedir.

Teşekkür: Serum örneklerini saQlayan Sayın

ProfDr BehiçCoşkun....e ekibi ite SayınYrd

Doç

Dr

U{JurUslu'yateşekkürederiz.

Kaynaklar

Alton GG,

Jones

LM,ArıgusRD

v

e Verger JM(1988)

Techniquesfor the Brucellosislaboratory,lnra.Paris.

Arda M,Minbay

A.

AydınN,Akay O.lzgürM, LeloQlu

N, Kahraman M. IIgaz A

v

e Diker S (199 7) Özel

Mikrobiyoloji. sayfa: 110-124, Medisan Yayıne

v

i,

Ankara.

UÇAN,ARAS

plate agglutina tion testforBruceılacanis antibadies.

Appl Microbiol, 25,489-490.

Diker KS,YurdaydınN,AydınF,DaşkınA ve Kaya O

(1990) Türk iye'dekoç epidid imitisinin epizool iolojisi

üzerinde ça l ı ş mal ar, TUBITAK , VHAG, No:779,

Ankara.

FicapalA,JordanaJ,BlascoJM ve Moriyon i (1998)

Diagnosis and epidemiologyofBruceılaolis infedion

in rama. Smail Rumina nl Research , 29, 13-19.

Lopez G. EscobarGl.Ayala SM ve Lucero NE (2006)

Deteetion of antibadies loBruceılaovis in sheep milk

using B. ovis and B. canis ant ig en, Veterinary

Microbiology.116,232-238.

Lopez G.Ayata SM,Escobar Gl ve Lucero NE (2005)

Use of Bruceıla canis antigen fordetection of evine

serum antibodiesagainst B.cvls.

vet

Microbiol,105.

1

81- 187

.

Monroe PW.Sılberg SL,Morgan PM ve Adress M

(1975)Seroepidemiological lnvestigation ofBruceıla

cente Antibodies in Differen t Human Population

Groups,JournalafClinica l Microbiology,Nov, 382

-386.

NielsenK. Smith P,Conde S,Oraghi de Benitez G,

GallD,Halbert G.Kenny K,Massengill C,Muenk s

O,RojasX,PerezB,SamartineL.Sllva P,Tollersrud

Tve Jolley M.(2004) Rough lipopoly saccharide of

Brucella abortus RB51 as a commo n antigen for

serological deteet ion of B. ovls. B.canis, and B.

abortus RB51 exposure usin g indi reel enzyme

immunoassayand fluorescence potarizaüon assay,

J Im m un o a s sa y Im mun och em, 25. 171-182.

AlEManual of Slandards forDiagno slicTesıs and

Vaccines (2004)Ovine Epididymitis(Bruceılaovıs).

Office Intern ation al des Epizooties.5th ed. Paris.

pp.1- 14 (chapter 2.4.1).

Türütoğtu H (199 2) Konya Bölgesi'n deki Koçlarda

Bruceı l a ovis Enfeksiyonunu n Mikr ok ompl emen!

Fik zasyonTesti ile Saplanması, Veterinari um, 3,2,

3

·6.

Yu muşak M (1984) Koçlarda aglütinasyo n ve a

gar-jel difüzyon yöntemiyle Bruceılaovis antik orlarmm

saplanması üzerinde araşt ırmalar, EtlikVetMikrob

Enst Derg.5,41-61.