JANE SAYERS,
Innocent 111 Leader of Europe 1198-1216
(Avrupa'n~n
Lideri III. Innocentius 1198-1216), Longman Yay~nevi Londra ve New York
1995, XII1+200 sayfa+5 harita+~ndeks.
fane Sayers bu kitab~nda, III. Innocentius'un 1198-1216 y~llar~~ aras~nda yakla~~k 18 y~l süren papal~k dönemini, onun karakterini, politikalar~n~ , politikalann~n geçmi~ten nas~l etkilendi~ini, kilise reformu te~ebbilsünü, 13. yüzy~lda ya~anan kilise krizini ve bu dönemde düzenlenen Haçl~~ Seferlerinde Papa'n~n rolünün ne oldu~unu ve 13. yüzy~l~n ilk on y~l~ndaki Avrupa tarihine göz atarak papahk rnakamm~~ bütün yönleriyle inceler.
1198-1216 y~llar~~ aras~nda Avrupa tarihini yönlendiren ve Dördüncü Haçl~~ Seferini organize eden Papa III. Innocentius, ortaça~~n en önemli papalarmdan biri olarak kabul edilir. Innocentius, evrensel bir hakim ve kanun koyucu olarak hareket etmi~~ ve her yönden ba~~ms~z bir papal~k devleti kurmaya çal~~m~~ur. Kilise reformuna da te~ebbüs eden Papa, Perugia'da ölmü~tür (Temmuz 1216).
Eserde, Yay~nc~n~n önsöni (s. VII); önsöz (s. IX-X); Haritalar Listesi (s. XI) ve K~saltmalar Listesinden (s. XII) sonra Giri~~ (s. 1-9) yer al~r; yazar bu bölümde, ad~~ geçen eserde hangi sorunlara cevap arad~~~n~~ belirtip Papa'n~n ~ahsiyeti hakk~nda bilgi verdikten sonra 12. ve 13. yüzy~l papahk tarihi kaynaklar~n~~ aç~klar.
Giri~ten sonra be~~ ana bölüm bulunuyor. Bu bölümleri talciben III. Innocentius'un papal~k dönemi kronolojisini ihtiva eden bir ek (s. 198-200); Genel Bibliyografya (s. 201-204); Haritalar (s. 205-213) ve indeks (s. 214-222) yer al~yor.
Eserin birinci bölümünde (Papa ve Papal~k, s. 10-48), 1160 veya 1161'de Segni'de do~an ve Romal~~ bir aileye mensup olan Lothar dei Conti'nin karakteri, ald~~~~ e~itim ve 1198'de papa seçilmesi anlat~l~r. Sonra, Roma ~ehrinin siyasi ve ekonomik durumu, bu dönemde papal~k hükümeti ve kardinaller okulu hakk~nda bilgi verilir ve kardinallerin papal~k saray~nda bütün idari ve adli görevlere getirildikleri. Innocentius'un hükümet modelinin hem geleneksel hem de monar~ik bir yap~da oldu~u belirtilir.
~kinci bölüm (Politikalar, Güç ve Propaganda, s. 49-93). Eylül 1197'de Alman imparatoru
VI. Heinrich'in ölümünden sonra Avrupa'n~ n durumu, Otto von Braunschweig ile VI. Heinrich'in karde~i Philipp von Schwaben aras~ndaki iktidar mücadelesi anlat~l~r ve Otto'nun Roma'da Papa taraf~ndan imparator olarak taçland~r~ld~g~~ (Ekim 1209), fakat Sicilya'ya sald~r~nca afaroz edildi~i (Kas~m 1210) ve VI. Heinrich'in o~lu Friedrick'in Roma Kral~~ seçildi~i (Aral~k 1212) belirtilir.
Bu bölümde ayr~ca, ba~~ms~z bir papal~k devleti fikri, Roma ~ehrinin papahk için önemi, Innocentius'un Sicilya politikas~, Portekiz, Aragon ve di~er ~beria Krall~klar~, ~ngiltere, Fransa, Sicilya ve Macaristan Krall~klar~ndaki n~lfüzu hakk~nda bilgi verilir. Son olarak papal~~~n gelir kaynaklar~~ ve ordular~, Innocentius döneminin papal~~~n propaganda tarihindeki önemi, bu dönemdeki diplomasi faaliyetleri ve bilgi kaynaklar~~ anlat~l~r.
Üçüncü bölümde (Kanun ve Toplum, s. 94-124). Papa'n~n gerekli oldu~u takdirde, konsillerde sözlü olarak veya emirnameler ç~kararak kanun yapma yetkisinin bulundu~u belirtilir ve Dördüncü Lateran Konsili (11 Kas~m 1215) hakk~nda bilgi verilir. Bu konsilde, hem
600 K~TAP TANITMA
do~uya düzenlenecek yeni bir Haçl~~ Seferi hem de kilise reformu meseleleri görü~ülmil~~ ve konsile dünyevi temsilciler de kaulnu~ur.
Bu bölümde, 12. yüzy~l~n ortalar~na kadar en büyük hukuk okul olan Bologna hukuk okulu, burada okutulan hukuk kitaplar~, Papa'n~n reform program~, çe~itli konulardaki hükümleri ve evlilik konusunda yapt~~~~ kanunlar hakk~nda da bilgi verilir.
Dördüncü bölümde (Otorite ve Protesto, s. 125-163), yoksullu~u kabul edip, tutumlu basit ve itaatkâr bir hayat ya~ayarak ilk kilisenin sadeli~ine, Vita Apostolica'ya geri dönme iste~inin 13. yüzy~l ba~lar~nda Avrupa ülkelerinde h~zla yay~ld~~~~ belirtilir ve bu hareketlerin kabul olunmu~~ doktirinlere ayk~r~~ olup olmad~~~, geleneksel kilisenin yap~s~~ ve 13. yüzy~l ba~lar~ndaki popüler dini hayat, papal~~a kar~~~ ç~kan itirazlar ve ya~anan kilise krizi anlat~l~r. Sonra, Albililere kar~~~ düzenlenen Haçl~~ Seferi hakk~nda bilgi verilir. Bu sefer ashnda, dini sebeplerden ziyade politik amaçlar u~runa, Papa'mn emriyle H~ristiyanlar üzerine düzenlenen bir Haçl~~ Seferi olup, güney Fransa'da bir iç sava~a sebebiyet vermi~~ ve H~ristiyanlar yine H~ristiyanlara lurd~nlm~~ur.
Be~inci ve son bölümde (Papahk ve Daha Geni~~ bir Dünya: H~ristiyanl~~~n s~n~rlar~, s. 164-188), Dördüncü Haçl~~ Seferi, Papa'~nn bu seferdeki rolü, Innocentius döneminde Balt~k bölgelerine, Sicilya'ya ve Ingiltere'ye düzenlenen Haçl~~ Seferleri, 1204'ten sonra Bizans Kilisesi'nin durumu anlat~l~r.
Innocentius döneminde yaln~zca Müslümanlara kar~~~ Haçl~~ Seferi dü~ünülmeme~ti; ayn~~ zamanda H~ristiyan memleketlerin i~lerine müdahale etmek ve katolik ülkelerde kiliseye kar~~~ olanlar~~ sindirmek için Avrupa içindeki H~ristiyanlara kar~~~ da bir çok Haçl~~ Seferi düzenlenmi~ti; zaten bu dönemde dü~ünülen Haçl~~ Seferlerinin hiç biri Müslümanlara zarar verememi~, t~pk~~ 1204 y~l~nda oldu~u gibi H~ristiyanlar~n H~ristiyanlara kar~~~ sava~~~ haline gelmi~tir.
Üçüncü bölümde Albililere kar~~~ düzenlenen Haçl~~ Seferi hakk~nda bilgi veren yazar, bu son bölümde Avrupa içinde H~ristiyanlara kar~~~ düzenlenen politik amaçl~~ Haçl~~ Seferleri hakk~nda bilgi vermeye devam eder. Bu seferler s~ras~nda papal~~~n 'kredi askerleri olarak kullan~lan ve Avrupa'daki clu~manlara kar~~~ sava~an Haçl~lara da Kudüs'te sava~an Haçl~lara bah~edilen imtiyazlar verilmi~ti.
Innocentius döneminde düzenlenen ve bu dönem için önemli bir yer tutan Haçh Seferleri hakk~nda verilen malumat s~n~rl~~ olmakla beraber eser, Papa III. Innocentius dönemi için derli toplu bilgi edinilebilecek bir kitapur.
