Turkish Abstract : Araştırma, ergenlerde problemli internet kullanımının özelliklerini ve problemli internet kullanımı ile benlik saygısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Amaç: Araştırma, ergenlerde problemli internet kullanımının özelliklerini ve problemli internet kullanımı ile benlik saygısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır.
Problemli İnternet Kullanımına İlişkin Teoriler
Suler’in Teorisi
Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı: Suler (1996), bireylerin çevrimiçi ortamda sergiledikleri sahte kimliklerin aslında kişiliklerinin derinliklerinde yatan özellikler olduğunu öne sürmüştür. Sonuç olarak bu teoriye göre bireyin fizyolojik ve sosyal ihtiyaçları ile statü sahibi olma ve kendini gerçekleştirme ihtiyacı internetin problemli kullanımı altında yer almaktadır.
Grohol’ün Sosyalleşme Teorisi
Birey bir internet grubuna üye olmak isterse internet kullanımının devam edeceğini ve bunun bağımlılık geliştiren bir özellik olduğunu savunmuştur (Gonzalez, 2002: 64). Süler'e (1996) göre, internette oynanan oyunlar, kazanılan oyunlar ve internette yapılan belirli görevler sonucunda belli bir statüye sahip olmak, bireyin bu ihtiyacını karşılamakta ve bu da interneti kullanma eğilimini artırmaktadır.
Young Dört Kategori Teorisi
Bu kimlik, bireyin kişiliğinin bir parçası olabileceği gibi, zihninde oluşan ve onu yansıtan ideal bir kimlik de oluşturabilir.
Problemli İnternet Kullanımının Tanı Kriterleri
- Young Kriterleri
- Goldberg Kriterleri
- Shapira ve Arkadaşlarının Kriterleri
- Griffiths Kriterleri
- Suler’in Tanı Kriterleri
- Beard ve Wolf’un Tanı Kriterleri
Problemli internet kullanımı (İnternet bağımlılığı) tanısı konulabilmesi için kişinin bunlardan en az birini yaşaması gerekir. Ayrıca problemli internet kullanımı tanı ölçütlerine ek tanı ölçütleri olarak bazı özellik ve davranışlar eklenebilir.
Problemli İnternet Kullanımının Tedavi Yöntemleri
Bireylerin her ortamda (iş, okul, yemek, araba, toplantı, iş, okul, yemek, toplantı, vb.) vb.) Sürekli çevrimiçi olma isteği ve arzusu, akıllı telefonlarını bir kenara bırakamama gibi tutum ve davranışlar da problemli internet kullanımının tespitinde ölçüt olarak değerlendirilebilir.
Problemli İnternet Kullanımına İlişkin Yapılan Çalışmalar
Araştırma bulguları, yüzeysel öğrenme ile problemli internet kullanımı ve FOMO arasında bir bağlantı olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca bazı değişkenlere göre (il, cinsiyet, yaş, gelir durumu, internet kullanım amacı, kullanım miktarı, sınıf düzeyi) problemli internet kullanımı arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Çakır ve ark. (2011), problemli internet kullanımı ile kumar bağımlılığı arasındaki ilişkiyi ve bazı değişkenleri incelemiştir.
Diğer bir ifadeyle araştırma bulguları problemli internet kullanımı ile yalnızlık ve sosyal destek arasında ilişki olduğunu göstermiştir. Başka bir çalışmada İkiz ve ark. (2015), aile değişkenleri ile problemli internet kullanımı arasındaki ilişkiyi inceledi.
Benlik Saygısının Önemi
Bazı yazarlar, insanların hedeflerine ulaşmalarını kolaylaştırdığı için yüksek benlik saygısı aradıklarını iddia etmişlerdir (Leary, 1999b: 32). Benlik saygısı, insanların temel ihtiyaçlarından biridir ve olumlu benlik algısını artırmaya ve sürdürmeye hizmet eder. Benlik saygısı yüksek olan kişiler kendilerini daha olumlu algıladıkları için yaşam doyumları da daha yüksektir (Greenberg, 2008: 51).
Konuyu “sosyometre” kuramı çerçevesinde değerlendirmiş; duygusal ve davranışsal sorunların düşük benlik saygısı ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur (Leary, 1999a: 200). Bu görüşten yola çıkarak benlik saygısının sosyal görünüm ve aidiyet duygusu ile ilişkili olduğunu gösteren araştırmalar mevcuttur.
Yüksek ve Düşük Benlik Saygısına Sahip Olan Bireylerin Özellikleri
Benlik saygısı yüksek ve düşük olan bireyler, kişisel büyüme ve gelişme hedeflerinde büyük farklılıklar gösterir. Araştırma sonucunda sosyal görünüş kaygısı, depresyon ve kaygı ile düşük benlik saygısı arasında pozitif yönde ilişkiler olduğu görülmüştür. Düşük benlik saygısı psikolojik sorunlar için bir risk faktörü olduğu için, yüksek benlik saygısının da önleyici ve koruyucu işlevi vardır.
Araştırma sonucunda örneklem grubunun tamamında benlik saygısı ile yaşam doyumu arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca problem çözme yaklaşımı ile benlik saygısı arasında negatif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu bulunmuştur (Traş ve ark.
Benlik Saygısının Gelişim Süreci
Çocukluk Dönemi
31 farklı milletten öğrenci, Diener ve Diener tarafından kültürler arası bir boyutta benlik saygısı ve yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi incelemek için yürütülen bir araştırmaya katıldı. Bir anlamda, dışsal değerlendirmeler karşılaştığımız ilk değerlik kaynağıdır ve belki de benlik saygısının ilk kaynağıdır. Olayları hatırladığımızda ve her olayı değerlendirdiğimizde, kişinin hayatı boyunca özgüven inşa edilir.
Bu yeteneğe sahip çocuklar sağlıklı benlik saygısı geliştirmeye başladıklarında ilgi ve güçlerinin farkına vararak farklı ortamlarda çalışabilirler (Green ve Kolos, 2010: 53). Bu “başarıya karşı aşağılık” dönemi, benlik saygısı için gerekli olan bir diğer faktörün, yetkinliğin geliştirilmesinin temelini atmıştır (Mruk, 2006: 76).
Ergenlik ve Yetişkinlik Dönemi
Özellikle fiziksel görünüm ergenlik yıllarında benlik saygısını etkiler ve gençlerin çekiciliğine ilişkin algıları, gençlerin benlik saygısı için en güçlü faktörlerden biridir. Akranlardan, okullardan, ebeveynlerden ve diğer yetişkinlerden gelen geri bildirimler gençlerin vücut imajını etkilediğinden, fiziksel görünüm benlik saygısıyla doğrudan bağlantılıdır (Harter. Çocuklukta öz saygısı düşük olan bireyler ergenlikte daha fazla zorlukla karşılaşır ve birçok alanda yetersizlik duyguları yaşarlar. .
Araştırma sonuçlarına göre her iki cinsiyette de vücut kitle indeksi arttıkça fiziksel görünümün benlik saygısı azalmaktadır. Çocukluk ve ergenlik döneminde yüksek benlik saygısına sahip olanlar, yetişkinlikte de nispeten yüksek benlik saygısına sahip olmaya devam edeceklerdir.
Problemli İnternet Kullanımı ve Benlik Saygısı
Üniversite öğrencilerinde yapılan bir çalışmada benlik saygısının problemli internet kullanımı ile negatif, psikopatolojik özellikler ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuş ve regresyon analizine göre benlik saygısının psikopatolojik özelliklerin yanı sıra internet bağımlılığı semptomlarını açıklamada etkisiz olduğu (Budak) Benlik saygısının çocukluk çağı travması ile internet bağımlılığı arasındaki bağlantıda rol oynadığı, benlik saygısının internet bağımlılığının belirtilerini açıkladığı ve bireylerde internet bağımlılığının tedavisinde benlik saygısının dikkate alınması gerektiği savunulmuştur. travmatik deneyimlerle (Zhang ve ark.
Başka bir çalışmada psikopatolojik özelliklerin ve düşük benlik saygısının problemli internet kullanımı ile ilişkili olduğu, dikkat ve dürtüsellik problemi olan ergenlerde internet bağımlılığını azaltmak için kullanılacak programların ruhsal hastalıkların yanı sıra benlik saygısına da odaklanması gerektiği belirtilmiştir. . (Yen ve ark.'nın problemli internet kullanımı ile anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu dikkate alındığında, madde kullanım bozukluğu, duygudurum bozukluğu, yemek yeme gibi komorbiditeler ile karşılaştırıldığında benlik saygısındaki her birim artışla internet bağımlısı olma olasılığı %11 azalmaktadır. bozuklukların internet bağımlılarında daha yaygın olduğu; madde kullanım bozuklukları, duygudurum bozuklukları, benlik saygısı ve problemli internet kullanımının, bozukluk ve yeme bozukluğunun etkisi kontrol edildikten sonra bile ilişkili olduğu bulunmuştur (Sevelko ve ark.
Benlik Saygısına İlişkin Yapılan Çalışmalar
Aydın ve Sarı (2011), problemli internet kullanımı ile benlik saygısı arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamış ve 324 gencin katılımıyla araştırmalarını gerçekleştirmişlerdir. Araştırma verileri değerlendirildiğinde problemli internet kullanımı ile sosyal benlik, genel benlik, toplam benlik ve aile benlik saygısı arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Aynı zamanda problemli internet kullanımının yordayıcılarının sosyal benlik saygısı ve aile içindeki benlik saygısı olduğu ifade edilmiştir.
Berber-Çelik ve Odacı (2011), problemli internet kullanımı ile benlik kavramı ve benlik saygısı arasındaki ilişkiyi araştırmışlardır. Araştırma sonucunda problemli internet kullanımı ile benlik kavramı arasında anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu, ancak problemli internet kullanımı ile benlik saygısı arasında herhangi bir ilişki olmadığı görülmüştür.
Araştırmanın Önemi
Evren ve Örneklem
- Araştırmanın Sınırlılıkları
- Veri Toplama Araçları
- Sosyo-Demografik Bilgi Formu
- Problemli İnternet Kullanım Ölçeği (PİKÖ-E)
- Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği
- Verilerin Analizi
PIQ-E formunun açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, ölçeğin ergenlerde internetin olumsuz etkileri, aşırı kullanım ve sosyal fayda/sosyal konfor olmak üzere üç alt faktörden oluştuğunu göstermiştir. 6.48 madde ve 7 maddeden oluşan “sosyal fayda/sosyal rahatlık” adlı üçüncü faktör varyansın %5.14'ünü açıklamaktadır. Alt ölçeklerin iç tutarlılık katsayıları olumsuz İnternet sonuçları için .93, aşırı kullanım için .76 ve sosyal fayda/sosyal rahatlık için .78'dir (Ceyhan ve Ceyhan, 2009).
Ölçek maddeleri incelendiğinde internetin olumsuz etkilerinin alt boyutu, kişinin günlük yaşamının aksaması, hayatındaki insanlarla sorun yaşaması, internette bir şeyler yapma isteği ve yönelimi, vakit geçirmek için zaman harcamak, ertelemek, sorumluluklarını yapmamak veya interneti kullanırken unutmak. Aşırı kullanım alt boyutu, kişinin interneti planladığından daha fazla kullanmasını, zamanın nasıl geçtiğini anlayamamasını, kullanıma bağlı olarak uyku süresinin azalmasını ve kullanmaktan vazgeçememesini ifade ederken; Öte yandan sosyal fayda/sosyal rahatlık boyutu, kişinin internette daha rahat ilişki kurabilmesi ve iletişim kurabilmesi, internette kendini daha iyi iletebilmesi ve kendini farklı şekilde tanıtma fırsatı bulması ile açıklanabilir. durumu (Ek-A).
Katılımcıların Ölçeklerden Aldıkları Puanların Dağılımının İncelenmesi . 59
Tablo 6'da görüldüğü gibi katılımcıların benlik saygısı ölçeğinden aldıkları puanlar eğitim gördükleri sınıflara göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemektedir (p = 0,05 <0,051). Tablo 7'de görüldüğü gibi, katılımcıların benlik saygısı ölçeğinden aldıkları puanlar, annelerin eğitim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını göstermektedir (p = 0,05 < 0,509). Tablo 8'de görüldüğü gibi katılımcıların Benlik Saygısı ölçeğinden aldıkları puanlar baba eğitim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemektedir (p = 0.05<0.420).
Tablo 9'da görüldüğü gibi, katılımcıların Benlik Saygısı Ölçeğinden aldıkları puanlar, anne babanın birlikte yaşama durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir (p=0,05>0,046). Tablo 10'da görüldüğü gibi katılımcıların Benlik Saygısı Ölçeği puanları sosyo-ekonomik durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p= 0.05>0.000).
Benlik Saygısı
Çalışmamızda cinsiyet faktörünün yanı sıra anne baba birlikteliği ile benlik saygısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmamızın bir diğer sonucu da katılımcıların sosyo-ekonomik durumları ile benlik saygıları arasında anlamlı bir ilişki olmasıdır. Sonuç olarak sosyoekonomik durumu yüksek olan katılımcıların benlik saygısının en yüksek, sosyoekonomik düzeyi düşük olanların ise en düşük benlik saygısına sahip olduğu görülmüştür.
Twenge ve Campbell, katılımcıları kapsayan araştırmalarında, bireylerin sosyoekonomik durumları ile benlik saygıları arasındaki ilişkiyi incelemişlerdir. Sonuç olarak, 446 örnekte benlik saygısı ile sosyoekonomik durum (SES) arasında küçük ama istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlemledi.
Problemli İnternet Kullanımı
Literatürde problemli internet kullanımında cinsiyet farklılıkları bildirilmekle birlikte çoğu araştırma problemli internet kullanımının ergenler arasında daha baskın olduğunu göstermektedir. Doğan ve arkadaşlarının (2008) ülkemizdeki 184 ortaokul öğrencisi üzerinde yaptıkları çalışmada, kız öğrencilerin anlamlı olarak daha yüksek oranda problemli internet kullanım oranlarına sahip oldukları saptanmıştır. Araştırmamızda literatürden farklı olarak problemli internet kullanımı ölçeği toplam puan ve alt puanlarında cinsiyete göre farklılık olmadığı saptanmıştır.
Çalışmamızda literatürle aynı doğrultuda yaş değişkeni ile problemli internet kullanımı arasındaki bağlantıya ilişkin bulgular arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koyduk. Yani problemli internet kullanımının en yaygın olduğu yaş grubunun 17-18 yaş grubu olduğunu bulduk.
Problemli İnternet Kullanımı ve Benlik Saygısı Ölçeklerinin Birbiriyle
The effect of an R/T group counseling program on the Internet addiction level and self-esteem of college students in Internet addiction. The role of self-esteem in Internet addiction in the context of comorbid mental disorders: Findings from a general population-based sample. Low self-esteem and psychiatric patients: Part I - The relationship between low self-esteem and psychiatric diagnosis.
Socioeconomic differences in adolescent self-esteem are influenced by personality, mental health, and social support. Association of internet addiction symptoms with anxiety, depression and self-esteem in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder. The relationship of childhood physical abuse and adolescent Internet addiction disorder: the mediating role of self-esteem.
