SİVAS İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İÇ YÖNERGESİ
İÇİNDEKİLER
Madde 1. Amaç………1
Madde 2.Kapsam………. 1
Madde 3.Dayanak……… 1
Madde 4.Tanımlar ve kısaltmalar………1-6 Madde 5.Çalışma şartları ve işe alma yetkisi……….6-9 Madde 6. İşe alınma esnasında çalışanlardan istenecek belgeler ………... 10
Madde 7. Çalışanlara özgü evrakları inceleme yetkisi………11
Madde 8. Değişikliklerin bildirilmesi………. 11
Madde 9. Hizmet akdi………..11
Madde 10. İzinler……….11-12 Madde 10.1. Mazeret izinleri………...12-13 Madde 10.2. Hastalık ve refakat izni………...13-14 Madde 10.3. Aylıksız İzin………...14-15 Madde 11.Ücretlerin ödenmesi………15-16 Madde12.Görev, yetki ve yükümlülükler ………...16
Madde12.1. Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları….16-17 Madde 12.2. Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları………...17-18 Madde 12.3. Kişisel sorumluluk ve zarar………...18-19 Madde 12.4. Çalışanların uygulamaları sonucu kişilerin uğradıkları zararlar……19
Madde 12.5. İşverenin haklı nedenle işçilerin sözleşmelerini derhal fesih hakkı...19-20 Madde 13.İşverenler/ Yöneticilerin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumluluğu……….21-25 Madde 14.İş Kazaları ve Meslek Hastalığı Bildirim Sorumluluğu………..25
Madde 15. Çalışanların Görev ve Sorumlulukları………25-28 Madde 16.İnsan Kaynakları Birimi.………28
Madde 17.İnsan Kaynakları Yönetimi………28
Madde 18. İşyeri Tehlike Sınıfının Belirlenmesi………28 Madde 19. İş Güvenliği Uzmanı Görevleri……….29-31
Madde 19.1. İş güvenliği uzmanının yetkileri………31 Madde 19.2. İş güvenliği uzmanlarının yükümlülükleri……….31-32 Madde 19.3.İş güvenliği uzmanının çalışma süresi……….32 Madde 20. İşyeri Hekiminin Görevleri………32-36 Madde 20.1.İşyeri Hekiminin Yetkileri………..36
Madde 20.2. İşyeri Hekiminin Yükümlülükleri………..37
Madde 20.3. İşyeri Hekiminin Çalışma Süresi………..37 Madde 21. Diğer Sağlık Personeli………...37-38
Madde 21.1. Diğer Sağlık Personelinin Yetkileri………....38 Madde 21.2. Diğer Sağlık Personelinin Çalışma Süresi………..38-39 Madde 22. İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi………...39-40 Madde 23. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla sağlanacak
şartlar……….40-41 Madde 24.İşyeri Hekimi, İş Güvenliği Uzmanı ve Diğer Sağlık Personeli
Görevlendirmesi………...41-45 Madde 25.Satın alma birimi………45 Madde 26.Risk Değerlendirmesi……….45-46 Madde 27.İşverenin Risk Değerlendirme Yükümlülüğü ve Risk Değerlendirmesi
Ekibi………..46 Madde 27.1.İşverenin risk değerlendirme yükümlülüğü………...46 Madde 27.2.Risk değerlendirmesi ekibi………..47
Madde 27.3. Tehlikelerin tanımlanması………..47-49 Madde 27.4. Risklerin belirlenmesi ve analizi………49-50 Madde 27.5. Risk kontrol adımları………..50-51 Madde 27.6.Dokümantasyon………...51-52 Madde 27.7.Risk değerlendirmesinin yenilenmesi………..52 Madde 28.Acil Durumların Yönetilmesi……….52-54
Madde 28.1. Acil durumların belirlenmesi………..54 Madde 28.2.Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri ………..54-55
Madde 28.3. Görevlendirilecek çalışanların belirlenmesi………...55-56 Madde 28.4.Dokümantasyon………...56-57 Madde 28.5.Tatbikat………....57 Madde 28.6 .Acil durum planının yenilenmesi………57-58 Madde 28.7.Acil durumlara ilişkin işveren yükümlülükleri………58-59 Madde 28.8.Acil durumlara ilişkin çalışanların yükümlülük ve
sorumlulukları………..59 Madde 28.9.İdare ve yüklenici firma ilişkisinin bulunduğu işyerlerinde
acil durum planları………...59 Madde 28.10.Tahliye ………...60 Madde 29. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu………...60
Madde 29.1. İSG Kurullarının Oluşumu………..60-61 Madde 29.2.Kurulun Görev ve Yetkileri………..61-62 Madde 29.3. Kurulun Çalışma Usulleri………62-63
Madde 29.4.İşverenin veya İşveren Vekilinin Kurula İlişkin Genel
Yükümlülükleri………...63 Madde 29.5. Kurulun Yükümlülükleri……….64 Madde 29.6. Çalışanların Hak ve Yükümlülükleri………...64-65 Madde 30. Çalışan Temsilcisi Belirlenmesi……….65
Madde 30.1.Çalışan temsilcisi belirlenmesinde işverenin yükümlülüğü……….65 Madde 30.2. Çalışan temsilcisi adaylarının belirlenmesi……….65-66 Madde 30.3. Çalışan temsilcisinin nitelikleri………...66 Madde 30.4. Çalışan temsilcisi sayısının belirlenmesi……….66-67
Madde 30.5. Çalışan temsilcilerinin seçilme veya atanma koşulları……...67-68 Madde 30.6. Çalışan temsilcisinin yetki ve yükümlülüğü………...69 Madde 30.7. Kayıt………69 Madde 30.8. Çalışan temsilcisinin eğitimi………...69 Madde 31.Çalışanların Eğitimleri………...69-72
Madde 31.1. Eğitimin temel prensipleri………...73-74 Madde 31.2. Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar……….74
Madde 31.3. Eğitimlerin belgelendirilmesi………...74-75
Madde 32. Sağlık gözetimi ………..75-76 Madde 33. İşverenin sağlık ve güvenlik kayıtları ve onaylı deftere ilişkin
yükümlülükleri………..76-77 Madde 34. Çalışma Ortamı Gözetimi………...77-78 Madde 35. Çalışmaktan kaçınma hakkı………....78-79 Madde 36. Stajyer Müracaatlarının Değerlendirilmesi, Stajyerlerin Hak ve
Yükümlülükleri………..79-80 Madde 37: İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Genel Bilgi, İlke ve Tehlikeler………...80
Madde 37.1:İş Sağlığı ve Güvenliği Nedir? ………80 Madde 37.2.İş Kazası ve Meslek Hastalığı Nedir, Ne Zaman Oluşur?...80-81 Madde 37.3. İş kazaları kaynakları nelerdir?...81 Madde 37.3.1. Güvensiz hareketler………..81
Madde 37.3.2.Personelin çalışma sırasında kontrol altında tutması
gereken duygular……….82 Madde 37.3.3. Çalışma Ortamındaki Güvensiz Ortam ve Şartlar………82-83 Madde 38. İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında izlenecek prosedürler……….83
Madde 38.1. İş Kazası ve Ramak Kala Olay Gerçekleştiğinde Raporlanması,
Bildirilmesi……….83-85
Madde 38.2. Sağlık ve Güvenlik İşaretlemeleri………...85-86 Madde 38.3. Çalışanları ilk işe başlatma prosedürü……….87
Madde 38.4.Periyodik Kontroller ve Güvenlik Tedbirleri………87-95 Madde 39. İş Güvenliği İle İlgili Genel Kurallar ve Dikkat Edilmesi Gereken
Hususlar ………95 Madde 39.1.İş Güvenliği Genel Kuralları……….95-99 Madde 39.2.Yangın İle İlgili Kurallar………..99-100 Madde 39.3. Depolama ve Taşıma İşleri İle İlgili Kurallar………..100-103 Madde 39.4. Kişisel Koruyucu Donanımlarla İlgili Kurallar………..103-104 Madde 39.5. Giyinme Odaları ve Tuvaletlerle İlgili Kurallar………..104 Madde 39.6. Merdivenler ile İlgili Kurallar……….104 Madde 39.7. Elektrik ile İlgili Kurallar……….105-106 Madde 40.İlkyardım……….106-107 Madde 41. Yangınla Mücadele……….107
Madde 41.1.Yangın türü ve söndürücü tipi………..107-108 Madde 42.Acil Durumlarda Aranacak Numaralar………108 Madde 43.Araç Kullanma Kuralları……….108-109
Madde 43.1.H zmet araçlarını kullanma talimatı ………109-112 Madde 44. 6331 sayılı Kanun ve lg l yönetmel klerde yer alan başlıca İSG kuralları..112
Madde 44.1.Risk Analizi ve Risk Azaltma Planları ………112 Madde 44.2.Acil Durumlarda Yapılacak İşler………..112 Madde 44.3.Çalışma Talimatları………...112 Madde 44.4.Eğitimler………...113-114 Madde 44.5. İletişim Yöntemleri………..114-115
Madde 44.6. Zorunlu Ekipmanlar……….115-116 Madde 44.7 İşyerinde tutulması gerekli kayıtlar ve saklanma süreleri………….116-120 Madde 45. Genel İş Sağlığı ve Güvenl ğ Kuralları……….120-121
Madde 46.İç Yönergede öngörülmemiş durumlarla karşılaşılması………..122
Madde 47. İç Yönergede Değişikliğe Gidilmesi………...122
Madde 48.Cezai Hükümler………..122
Madde 49: İç Yönergenin Yürürlüğe Girmesi………..122
Tebliğ-Tebellüğ Belgesi………123
Madde 1. Amaç
Bu Yönergenin amacı; İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı sağlık tesisleri çalışanlarının, yüklenici firma çalışanlarının, hizmet alımı yoluyla yaptırılan işlerde çalışan geçici işçiler, çırak ve stajyerlerin İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda yasal mevzuat kapsamında işyerinde sağlıklı ve güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak, hizmet kalitesini artırmak, güvenli bir çalışma ortamı hazırlayarak, işverenlerin ve çalışanların hak ve menfaatlerini korumak, karşılıklı sorumluluk ile güvenli çalışma ve sağlıklı hizmet sunma noktasında birliktelik sağlamak, işyerinin özelliklerine göre taraflar arasında doğabilecek sorunları ve işyerindeki yasa dışı tutum ve davranışları önlemektir. Ayrıca işyerinde ziyaret için bulunanların işyerinde bulundukları süre içerisinde ziyaretlerini güvenilir bir ortamda gerçekleştirmelerini sağlamaktır.
Madde 2. Kapsam
İşbu İç Yönerge; 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde (yazılı ve gerektiğinde sözlü ifade edilmek suretiyle) tamamlayıcıdır. Bu İç Yönerge hükümleri işyerinde çalışanlar, yüklenici firma çalışanları, hizmet alımı yoluyla yaptırılan işlerdeki geçici işçiler, çırak, stajyerler ve ziyaretçilere uygulanacaktır.
Bu İç Yönerge, Sivas İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı sağlık tesislerine ait çalışma alanlarında hizmet araçları ile yürütülen faaliyetlerde dahil olmak üzere İş Sağlığı ve Güvenliği açısından alınması gereken önlemleri belirlemek ve söz konusu önlemlerin tatbiki amacı ile hazırlanmıştır.
Madde 3. Dayanak
Bu İç Yönerge, 30.06.2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 18/01/2013 tarihli ve 28532 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin 1/a fıkrası gereğince hazırlanmıştır.
Madde 4. Tanımlar ve kısaltmalar Bu İç Yönergede geçen;
a) Acil Durum: İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
b) Acil Durum Ekibi: Yangın, deprem ve benzeri afetlerde binada bulunanların tahliyesini sağlayan, olaya ilk müdahaleyi yapan, arama-kurtarma ve söndürme işlerine katılan ve gerektiğinde ilkyardım uygulayan ekipleri,
c) Acil Durum Planları: İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı,
d) Yüklenici firma: Bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan, bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
e) İdare – Yüklenici Firma İlişkisi: Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde idarenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiyi,
f) Asıl iş: Mal veya hizmet üretiminin esasını oluşturan işi,
g) İdare:Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatı yapılanmasında sağlık hizmeti sunmakla yetkilendirilmiş bağlı kuruluş,
h) Az tehlikeli-tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri: 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nde işyeri tehlike sınıfı az tehlikeli-tehlikeli ve çok tehlikeli olarak belirlenmiş işyerlerini,
i) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
j) Baş Çalışan Temsilcisi : İşyerinde birden fazla çalışan temsilcisi bulunması halinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’nda çalışan temsilcilerini temsile yetkili kişi,
k) Çalışan: Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksızın kamu veya özel işyerlerinde istihdam edilen gerçek kişiyi,
l) Çalışan Temsilcisi: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalara katılma, çalışmaları izleme, tedbir alınmasını isteme, tekliflerde bulunma ve benzeri konularda çalışanları temsil etmeye yetkili çalışanı
m) Destek Elemanı: Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda özel olarak görevlendirilmiş uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişiyi,
n) Diğer sağlık personeli: İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilmek üzere Bakanlıkça belgelendirilmiş hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni ve çevre sağlığı teknisyeni diplomasına sahip olan kişiler ile Bakanlıkça verilen işyeri hemşireliği belgesine sahip kişileri,
o) Ekranlı Araç: Uygulanan işlemin içeriğine bakılmaksızın ekranında harf, rakam, şekil, grafik ve resim gösteren her türlü araçları,
p) Elle taşıma işi: Bir veya daha fazla çalışanın bir yükü kaldırması, indirmesi, itmesi, çekmesi, taşıması veya hareket ettirmesi gibi işler esnasında, işin niteliği veya uygun olmayan ergonomik koşullar nedeniyle özellikle bel veya sırtının incinmesiyle sonuçlanabilecek riskleri kapsayan nakletme veya destekleme işlerini,
q) Güvenlik ve sağlık işaretleri: Özel bir amaç, faaliyet veya durumu işaret eden levha, renk, sesli ve/veya ışıklı sinyal, sözlü iletişim ya da el–kol işareti yoluyla iş sağlığı ve güvenliği hakkında bilgi veren, tehlikelere karşı uyaran ya da talimat veren işaretleri, r) İlkyardım: Herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda sağlık
görevlilerinin tıbbı yardımı sağlanıncaya kadar hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç ve gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamaları,
s) İlkyardımcı: İlkyardım tanımında belirtilen amaç doğrultusunda, hasta veya yaralıya tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle, ilaçsız uygulamaları yapan en az Temel İlkyardım Kursu alarak ilkyardımcı sertifikası almış kişileri,
t) İlkyardım Eğitimi: İlkyardım eğitimcileri tarafından uygun mekânlarda veya merkezlerde, Sağlık Bakanlığınca onaylanmış programlar ile verilen eğitimleri,
u) İnsan Kaynakları Birimi: Sağlık birimlerinde genel iş organizasyonlarının düzenlenmesinden, işgücü planlamasından, çalışanlarının özlük işlemleri ve çalışanların eğitim yürütülmesinden, çalışanlara yönelik alınması gerekli sağlık ve güvenlik tedbirlerinin işyerindeki diğer birimlerle yerine getirilmesinden,
v) İş Ekipmanı: İşin yapılmasında kullanılan herhangi bir makine, alet ve tesisleri, w) İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
x) İSGK: İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunu,
y) İş Güvenliği Uzmanı: Usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanı (Teknik eleman: Teknik öğretmen, fizikçi, kimyager ve biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği programı mezunları) z) İş Kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet
veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hale getiren olayı,
aa) İşveren: Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
bb) İşveren Vekili: İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimseleri,
cc) İşyeri: Mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile çalışanın birlikte örgütlendiği, işverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerler ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçları da içeren organizasyonları,
dd) İşyeri Hekimi: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekimleri,
ee) İşyeri Hemşiresi: 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanununa göre hemşirelik mesleğini icra etmeye yetkili, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş işyeri hemşireliği belgesine sahip hemşire/sağlık memurunu,
ff) İşyeri sağlık ve güvenlik birimi: İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimi,
gg) Kaçış Yolu: Oda ve diğer bağımsız bölümlerden çıkışlar, katlardaki koridor ve benzeri geçişler, kat çıkışları, zemin kata ulaşan merdivenler ve bina son çıkışına giden yollar dahil olmak üzere binanın herhangi bir noktasından yer seviyesindeki cadde veya sokağa kadar olan ve hiçbir şekilde engellenmemiş bulunan yolun tamamını,
hh) Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
ii) Maruziyet Süresi: Sigorta mevzuatının bir hastalığı meslek hastalığı olarak kabul etmesi için gerekli olan asgari etkilenme süresini,
jj) Meslek Hastalığı: Sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halini,
kk) Mesleki Eğitim: Örgün veya yaygın eğitim yoluyla bireyleri mesleğe hazırlamak, meslek sahibi olanların mesleklerindeki gelişimlerini ve yeni mesleklere uyumlarını sağlamak amacıyla gerekli bilgi, beceri, tavır ve değer duygularını geliştiren ve bireylerin fiziki, sosyal, kültürel ve ekonomik yeteneklerinin gelişim sürecinin bir plan içerisinde yürütülmesini sağlayan eğitimi,
ll) Onaylı defter: İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı tarafından yapılan tespit ve tavsiyeler ile gerekli görülen diğer hususların yazıldığı, seri numaralı ve sayfaları bir asıl iki kopyalı şekilde düzenlenmiş her işyeri için tek olan defteri,
mm) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü, nn) Periyodik kontrol: İş ekipmanlarının, “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve
Güvenlik Şartları Yönetmeliği” kapsamında ve ilgili yönetmeliğe dayanılarak bu Yönergede de geçen öngörülen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak, yetkili kişilerce yapılan muayene, deney ve test faaliyetlerini,
oo) Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
pp) Risk: Tehlikeli bir olayın meydana gelme olasılığı ile sonuçlarının bileşimini,
qq) Risk değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
rr) Sağlık Gözetimi: Çalışanların belirli bir kimyasal maddeye maruziyetleri ile ilgili olarak sağlık durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılan değerlendirmeleri,
ss) Tahliye Projesi: Mimari proje üzerinde, kaçış yollarının, yangın merdivenlerinin, acil durum asansörlerinin, yangın dolaplarının, itfaiye su verme ve alma ağızlarının ve yangın pompalarının yerlerinin renkli olarak işaretlendiği projeleri,
tt) Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
uu) Yangın Merdiveni: Yangın halinde ve diğer acil hallerde binadaki insanların emniyetli ve süratli olarak tahliyesi için kullanılabilen, yangına karşı korunumlu bir şekilde düzenlenen ve tabii zemin seviyesinde güvenlikli bir alana açılan merdivenleri,
vv) Yardımcı iş: İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin olmakla beraber doğrudan üretim organizasyonu içerisinde yer almayan, üretimin zorunlu bir unsuru olmayan ancak asıl iş devam ettikçe devam eden ve asıl işe bağımlı olan işi,
ww) Yasak İşareti: Tehlikeye neden olacak veya tehlikeye maruz bırakacak bir davranışı yasaklayan işareti,
xx) Uyarı İşareti: Bir tehlikeye neden olabilecek veya zarar verecek durum hakkında uyarıda bulunan işaretleri,
Madde 5. Çalışma şartları ve işe alma yetkisi
663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Sivas İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı birimlerde anılan Kararnamenin ekli (II) sayılı cetvelinde belirtilen pozisyonlarda sözleşmeli statüde çalışan istihdam edilir. Sözleşmeli personelde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlar aranır.
Sivas İl Sağlık Müdürlüğü ve bağlı birimlerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (A), (B) ve (D) fıkralarında tanımlanan statülerde ve 10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna tabi çalışanlar hizmet verir.657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun (D) fıkrasında tanımlanan sürekli işçiler 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalışır.
Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında, idare-yüklenici firma ilişkisi kurulmasına bağlı olarak işçi çalıştırılmaktadır.
Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında, 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun eki cetvellerde sayılanlar dışında kalan memurların atamaları Sağlık Bakanı tarafından yapılır. Sağlık Bakanı, gerekli gördüğü hallerde atama yetkisini merkez teşkilatında alt kademelere ve bağlı kuruluşların üst yöneticilerine devredebilir.
663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlardaki sözleşmeli
çalışanlarda, en az lisans eğitimi veren yükseköğretim kurumlarından mezun olma şartı ve 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlar aranır.
663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede belirtildiği üzere; sözleşmeli çalışan, kazanç getirici başka bir iş yapamaz, resmî veya özel herhangi bir müessesede maaşlı, ücretli veya sözleşmeli olarak görev alamaz, serbest olarak sanat ve mesleklerini icra edemez, 657 sayılı Kanunda Devlet memurları için yasaklanmış bulunan eylemlerde bulunamaz.
Sözleşmeli çalışanların haftalık çalışma süresi emsali Devlet memurları ile aynıdır.
Sözleşmeli olarak çalışan ve diğer personel 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve Sağlık Meslek Mensupları İle Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik, Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları İle Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge çerçevesinde görev tanımlarına veya mesleki bilgi ve becerilerine uygun kendilerine verilen görevleri yerine getirir.
Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmakta olan çalışan, atanmış olduğu sağlık kurumunda bu madde kapsamında sözleşmeli olarak çalıştırılabilir. Ancak il merkezindeki sağlık kurumlarına atanmış olan Devlet hizmeti yükümlüleri il sağlık müdürlüğündeki sözleşmeli pozisyonlarında çalıştırılabilir. Bu çalışanların sözleşmeli olarak geçen süreleri Devlet hizmeti yükümlülüğünden sayılır.
4924 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde sözleşmeli olarak çalışan tabipler ihtiyaç halinde, istihdam edildikleri hizmet biriminde olmak kaydıyla, ekli (II) sayılı cetvelde sayılan başhekim ve başhekim yardımcısı veya lüzumu halinde ilçelerde ilçe sağlık müdürü pozisyonla- rında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilenlere bu görevlerinden dolayı ayrıca herhangi bir ödeme yapılmaz.
Sözleşmeli çalışanların izinleri ve sosyal güvenlik açısından 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenlerin iş sonu tazminatı hususlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli çalışana ilişkin hükümler uygulanır. Söz konusu çalışan için işsizlik sigortası primi ödenmez.
Sürekli işçi kadrosunda bulunanların çalışma şartları toplu iş sözleşmelerinde düzenlenen hizmet sözleşmeleri ve 4857 sayılı İş Kanunu’ndaki esaslara göre düzenlenir.
İl ve ilçe sağlık müdürünün tabip olması; il sağlık müdürü, başkan, başkan yardımcısı ve hastane müdürünün kamuda veya özel sektörde en az beş yıl, uzman ve müdür yardımcısının en az üç yıl iş tecrübesine sahip olması gerekir.
Eğitim ve araştırma hastaneleri başhekiminin eğitim görevlisi tabip veya tıp alanında doçent veya profesör unvanlı tabip; diğer hastane başhekimlerinin uzman tabip veya tıp, hukuk, kamu yönetimi, işletme, sağlık yönetimi alanında lisans, yüksek lisans veya doktora eğitimi almış tabip; yüz yatağın altındaki hastane başhekimlerinin tabip; ağız ve diş sağlığı ile ilgili hastanelerde başhekimin diş hekimi olması; başhekim yardımcılarının ise tıp, diş hekimliği veya eczacılık öğrenimi almış olması veya lisansüstü eğitim yapmış olmaları kaydıyla sağlık bilimleri lisansiyeri olması gerekir.
Açıktan alınacak uzmanların Kamu Personeli Seçme Sınavından en az yetmiş puan almış olmaları şarttır. Uzmanların dağılımına ve işe alımına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenir. Açıktan istihdam edilen uzmanların oranı toplam uzman sayısının yüzde otuzunu geçemez.
Ekli (II) sayılı cetvelde yer alan sözleşmeli personelle ilgili bu maddede belirtilen asgari şartların dışında Sağlık Bakanlığınca ilave nitelik ve şartlar belirlenebilir.
İlgili birimlerin fonksiyonları, rolleri ve hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen sözleşmeli çalışan pozisyonlarının normları Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
Ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlardaki sözleşmeli çalışanların sözleşmeleri Sağlık Bakanı tarafından imzalanır. Sağlık Bakanı, gerekli gördüğü hallerde sözleşme imzalama yetkisini merkez teşkilatı ile taşra teşkilatındaki yöneticilere devredebilir.
Ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlardaki sözleşmeli çalışanların sözleşmeleri iki yıldan dört yıla kadar yapılabilir ve süre sonunda tekrar sözleşme imzalanabilir. Bu şekilde istihdam edilecek çalışanlarla yapılacak sözleşme ekinde kurumsal hedefler ve performans değerlendirme kriterleri de gözetilerek hazırlanan bireysel performans kriterleri ve hedefleri belirtilir. Sözleşme eki performans hedeflerindeki gerçekleşmelere bağlı olarak süresinden önce de sözleşmeler sona erdirilebilir. Başarısızlık sebebiyle il sağlık müdürünün değişmesi halinde başarısızlığa sebebiyet veren başkan ve yardımcıları ile ilçe sağlık müdürlerinin ve başhekimlerin sözleşmeleri kendiliğinden sona erer. Başarısızlık sebebiyle başhekimlerin sözleşmesinin sona erdirilmesi halinde başhekim yardımcıları ile müdür ve yardımcılarının sözleşmeleri de kendiliğinden sona erer. Sürenin bitmesi veya herhangi bir sebeple sözleşmenin sona ermesi halinde yeni sözleşmeler yapılıncaya kadar bu görevler iki ayı geçmemek kaydıyla
geçici süreli görevlendirilenler tarafından yürütülür. Başhekimin değişmesine bağlı olarak sözleşmesi sona eren çalışanla yeniden sözleşme yapılabilir.
Ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen sözleşmeli pozisyonlarda açıktan istihdam edilen çalışanların herhangi bir suretle sözleşmeleri sona erdiğinde ilişikleri kesilir ve sözleşmeli çalışmaları, memurluk veya diğer çalışan istihdam şekillerinden birine geçiş bakımından kazanılmış hak teşkil etmez.
Kamu kurum ve kuruluşlarında memur olarak istihdam edilenlerden uygun niteliklere sahip olanlar, kendilerinin isteği ve kurumlarının muvafakati ile ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda sözleşmeli statüde istihdam edilebilir. Bu şekilde istihdam edilenler kurumlarından aylıksız izinli sayılır. Bunlara kurumlarınca peşin olarak ödenen aylıklar için borç çıkarılmaz ve sözleşme ücretleri takip eden aybaşı itibarıyla ödenmeye başlanır. Söz konusu çalışan aylıksız izinli sayıldıkları kadro unvanları dikkate alınmak suretiyle 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olmaya devam ederler. İlgililerin bu şekilde aylıksız izinde geçirdikleri süreler önceki kadro unvanları esas alınmak suretiyle emekli keseneğine esas aylık unsurlarının veya sigorta primine esas kazanç unsurlarının tespitinde dikkate alınır. Bu fıkra kapsamına girenlerin aylıksız izinli sayıldıkları süreler emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınır. Yükseköğretim kurumlarının öğretim üyesi kadrosunda bulunanlardan sözleşmeli statüde istihdam edilenlerin sözleşmeli olarak çalıştıkları süreler, akademik unvanların kazanılması, yükseköğretim kurumları dışında kullanılması ve diğer özlük işlemlerinde değerlendirilmesi bakımından yükseköğretim kurumlarında geçmiş sayılır.
Sözleşmesi herhangi bir surette sona eren personel, bir ay içinde kurumuna müracaatı halinde, kurumunca bir ay içinde kadrosuna atanır ve bu görevlerde geçen hizmetleri kazanılmış hak aylık ve derecelerinde değerlendirilir.
Ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda sözleşmeli istihdam edilenlerden onikinci fıkra kapsamına girmeyenler, sosyal güvenlik açısından 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kabul edilirler.
Sözleşmeli çalışanın haftalık çalışma süresi emsali Devlet memurları ile aynıdır.
Sözleşmeli çalışan olarak görev yapanlar, ihtiyaç halinde Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının merkez teşkilatında daire başkanı ve daha üst yönetici kadrolarıyla Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının Başkan, Başkan Yardımcısı, Enstitü Başkanı ve Genel Sekreter unvanlı kadrolarında süreli olarak görevlendirilebilir ve bu husus sözleşmelerde belirtilir.
Sözleşmeli çalışanın disiplin amirlerinin tayini ile çalışma usul ve esasları Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenir. Bunlardan idari görevlerde bulunanlara memurların disiplin amirliği yetkisi verilebilir.
Madde 6. İşe alınma esnasında çalışanlardan istenecek belgeler
Her çalışan için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasında aşağıdaki belgelerin bulunması gereklidir:
a) Nüfus Cüzdanı Fotokopisi b) İkametgâh Belgesi
c) Nüfus Kayıt Örneği d) Adli Sicil Kaydı
e) 2 Adet Vesikalık Fotoğraf
f) Diploma aslı veya noter onaylı örneği, diplomanın henüz düzenlenmemiş olması halinde, öğrenim durumunu belirtmek üzere ilgili kurumlarca usulüne göre düzenlenmiş, daha sonra diploma veya örnekleriyle değiştirilecek belgeler
g) Erkek çalışanlar için askerlikle ilişkilerinin bulunmadığına dair yazı
h) KPSS veya kurum yarışma sınavları ile işe alınma sonucu gerekli belgeler, görevde yükselme ve unvan değişikliği ile kadro değişikliklerini belirten ilgili belgeler
i) Aldığı eğitimlerin belgeleri
j) İşe Giriş/Periyodik Sağlık Muayenesi Raporu İşyeri hekimi tarafından onaylı (İşyeri hekimi bulundurma zorunluluğu başlamadan önce işe girenler için tam teşekküllü kamu hastanelerinden alınmış işe giriş raporu)
k) Mal Bildirim Beyannamesi (kapalı zarf içinde bulundurulacaktır.)
l) İş Sözleşmesi, Görev Tanımı, Zimmet Belgesi, Etik Kurallar (İşyeri tarafından hazırlanacak)
m) İşe giriş /oryantasyon eğitimi belgeleri
Madde 7. Çalışanlara özgü evrakları inceleme yetkisi
Özlük dosyaları İl Sağlık Müdürlüğü’nde; İl Sağlık Müdürü, Personel ve Destek Hizmetleri Başkanı, Personel ve Destek Hizmetleri Başkan Yardımcısı ve İnsan Kaynaklarından Sorumlu Uzman izni olmadan ve denetim yetkisini kullananlar dışında kimseye gösterilemez. Sağlık tesislerinde ise Hastane Başhekimi ve Başhekim Yardımcıları, İdari ve Mali İşler Müdürü ve İnsan Kaynaklarından Sorumlu Müdür Yardımcısı ve denetim yetkisini kullananlar dışında kimseye gösterilmez.
Madde 8. Değişikliklerin bildirilmesi
Çalışan, özlük dosyasında meydana gelecek değişiklikleri en geç 48 saat içinde İnsan Kaynakları Birimi’ne bildirmekle yükümlüdür.3628 sayılı Kanunun 6 ncı ve 7 inci maddelerinde belirtilen sürelerde Mal Bildirimine ilişkin değişikliklerin bildirilmesi ve beyannamenin yenilenmesi gerekmektedir.
Madde 9. Hizmet akdi
663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli çalışan Hizmet Sözleşmesi ile görevine başlar ve sözleşme içeriğinde belirtilen sorumluluklar gözetilerek görevlerini yerine getirir. 10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine göre çalışanlar ve anılan bu sözleşmeli pozisyonlar haricinde çalışanlar ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu yükümlülükleri çerçevesinde görev alırlar.
Sürekli işçi kadrosundaki çalışan toplu iş sözleşmeleri, bireysel iş sözleşmeleri ve 4857 sayılı İş Kanunu Hükümleri çerçevesinde çalışmaktadır.
İdare-yüklenici firma ilişkisi kurularak ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında sözleşmeleri düzenlenen yüklenici firma işçileri sözleşmeden doğan yükümlülükleri yerine getirir.
Madde 10. İzinler
Sözleşmeli çalışanların izinleri konusunda 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli çalışana ilişkin hükümler uygulanır. Yıllık izin istekleri yazılı olarak yapılır.
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Sözleşmeli çalışan için, sözleşme yılı içerisinde kullanılmayan izinler, ertesi yıla devredilemez.
4857 sayılı İş Kanunu’na tabi çalışanlar mezkur Kanun hükümlerine göre izinlerini kullanılırlar.
Madde 10.1. Mazeret izinleri
Çalışanlara aşağıdaki koşullara göre ve resmi evrakla ibraz edildiğinde mazeret izni verilir:
a) Memurun kendisinin veya çocuğunun evlenmesi halinde 7 (yedi) gün
b) Memurun eş ve çocuğunun ölümü, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hallerinde isteği üzerine 7 (yedi) gün
c) Kadın memura doğumdan önce 8 (sekiz),doğumdan sonra 8 (sekiz) hafta olmak üzere toplam 16 (onaltı) haftalık süreyle, çoğul gebeliklerde doğum öncesi 8 (sekiz) haftalık süreye 2 (iki) hafta daha eklenir. Doğumun erken gerçekleşmesi sebebiyle, doğum öncesi analık izninin kullanılamayan bölümü de doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir. Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda ise doğum tarihi ile analık izninin başlaması gereken tarih arasındaki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir. Doğumda veya doğum sonrasında analık izni kullanılırken annenin ölümü hâlinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilir.
d) Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta süre ile izin verilir. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır.
e) Memura eşinin doğumunda isteği üzerine 10 (on) gün babalık izni
f) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 104 üncü maddesi (c) fıkrasında sayılan yetkili merciler tarafından birim amiri muvafakati ile bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde, mazeretleri sebebiyle memurlara on gün izin verilebilir. Zaruret hâlinde aynı usûlle on gün daha mazeret izni verilebilir. Bu takdirde, ikinci kez verilen bu izin, yıllık izinden düşülür.
g) Kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunda, kadın memurun tercihi esastır.
h) Memurlara; en az yüzde 70 oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğunun (çocuğun evli olması durumunda eşinin de en az yüzde 70 oranında engelli olması kaydıyla) hastalanması hâlinde hastalık raporuna dayalı olarak ana veya babadan sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar mazeret izni verilir.
i) Doğum sonrası analık izni süresi sonunda kadın memur, isteği hâlinde çocuğun hayatta olması kaydıyla analık izni bitiminde başlamak üzere ayrıca süt izni verilmeksizin birinci doğumda iki ay, ikinci doğumda dört ay, sonraki doğumlarda ise altı ay süreyle günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilir. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan sonraki on iki ay içinde çocuğun engellilik durumunun tespiti hâllerinde bu süreler on iki ay olarak uygulanır. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşleri de, istekleri üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 104 üncü maddesinin (a) fıkrası uyarınca verilen sekiz haftalık iznin bitiminden itibaren bu haktan aynı esaslar çerçevesinde yararlanır. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenir.
j) Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz.
Sürekli işçi kadrosunda çalışan işçilere ise 4857 sayılı Kanunun Mazeret izni başlıklı EK-2 nci maddesine göre:
İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise beş gün ücretli izin verilir.
İşçilerin en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir.
Madde 10.2. Hastalık ve refakat izni
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105 inci maddesiyle düzenlenmiş ve aşağıda belirtilen hususlara yer verilmiştir:
Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir.
Memurun, hastalığı sebebiyle yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi süreleri, hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınır.
Bu maddede yazılı azamî süreler kadar izin verilen memurun, bu iznin sonunda işe başlayabilmesi için, iyileştiğine dair raporu ibraz etmesi zorunludur. İzin süresinin sonunda, hastalığının devam ettiği resmî sağlık kurulu raporu ile tespit edilen memurun izni, birinci fıkrada belirtilen süreler kadar uzatılır, bu sürenin sonunda da iyileşemeyen memur hakkında emeklilik hükümleri uygulanır.
Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.
Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.
Sürekli işçi kadrosunda çalışanların yıllık izin hakları 4857 sayılı İş Kanunu ve toplu sözleşme hükümlerine göre düzenlenmektedir.
4857 sayılı İş Kanunu’na 6552 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesiyle eklenen fıkraya göre:
“ Yüklenici firma işçilerinden, alt işvereni değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanır.
İdare, yüklenici firma tarafından çalıştırılan işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlamakla, yüklenici firma ise altıncı fıkraya göre tutmak zorunda olduğu izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene vermekle yükümlüdür.” Yukarıda belirtilen hükme istinaden yüklenici firmaya bağlı olarak çalışan işçilerin izinlerini, idarenin denetleme yetkisi vardır.
Madde 10.3. Aylıksız İzin
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105 inci maddesinin son fıkrasında ifade edildiği şekliyle: “Memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık
kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.” denilmektedir. Memura verilen bu iznin bitiminden itibaren, sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, istekleri üzerine onsekiz aya kadar aylıksız izin verilebilir.
Doğum yapan memura, 104 üncü madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni süresinin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca verilen izin süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilir.
Doğum ve evlat edinme sebebiyle verilecek izinlerin kullanımında 10/2/2016 tarihli ve 29620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yapılan değişiklikler sonrası çıkarılan 13/4/2016 tarihli ve 29683 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği (Seri No: 6) esasları doğrultusunda hareket edilecektir.
Memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Ancak, sıkıyönetim, olağanüstü hâl veya genel hayata müessir afet hâli ilan edilen bölgelere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 72 nci madde gereğince belli bir süre görev yapmak üzere zorunlu olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölgelerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
Aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazereti gerektiren sebebin ortadan kalkması hâlinde, on gün içinde göreve dönülmesi zorunludur. Aylıksız izin süresinin bitiminde veya mazeret sebebinin kalkmasını izleyen on gün içinde görevine dönmeyenler, memuriyetten çekilmiş sayılır.
Muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar askerlik süresince görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılır.
Madde 11. Ücretlerin ödenmesi
663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek (II) sayılı cetvelinde belirtilen çalışana, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre belirlenen tavan ücret esas alınarak genel bütçeden ek (III) sayılı cetvelinde belirlenen oranlarda peşin olarak ücret ödenir. Ayrıca bağış, faiz ve kira gelirleri hariç olmak üzere döner sermaye gelirlerinden aynı cetvelde belirlenen
tavan oranları geçmemek kaydıyla ek ödeme yapılabilir. Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile usul ve esasları;
çalışanın görevi, eğitim durumu, çalışma şartları ve çalışma süreleri, hizmete katkısı, performansı ve çalıştığı hastanenin grubu gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
Ekli (II) sayılı cetvelde belirtilen sözleşmeli çalışana yapılacak ek ödemeler, çalışmayı takip eden ayın başında yapılır. Sözleşmeli çalışana yukarıda sayılanlar dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu hususta hüküm konulamaz.
4924 sayılı Kanun kapsamındaki sözleşmeli çalışanlara, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre çalışanlar için uygulanmakta olan tavan ücretin 2,5 katını aşmamak üzere, ekli (2) sayılı cetvelde pozisyon unvanları itibarıyla belirlenmiş bulunan taban ve tavan ücret oranları arasındaki oranlar üzerinden hesaplanan miktarlarda aylık ücret ödenir.
Taban ve tavan oranlar arasındaki aylık ücretin belirlenmesinde; sözleşmeli çalışanın pozisyon unvanı, hizmet süresi, görev yerinin özelliği ve şartları ile eğitim seviyesi esas alınır.
657 sayılı Kanuna tabi 4/A statüsündeki çalışanların maaşları ise 657 Devlet Memurları Kanunu’nun ücretlere ilişkin esasları çerçevesinde düzenlenir. Ayrıca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında ek ödeme alırlar.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli olarak çalışanların ücreti; pozisyon unvanı, bu unvana ilişkin eğitim düzeyi, kamu kurum ve kuruluşlarında aynı kadro veya pozisyon unvanında geçen hizmet süresi dikkate alınarak tespit edilir. Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz.
Sürekli işçi kadrosunda çalışan işçilere 4857 sayılı İş Kanunu ve toplu sözleşmelerde belirlenen hükümlere göre ödeme yapılır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 36 ncı maddesi beşinci fıkrasındaki hüküm uyarınca idare yüklenici firma bünyesinde çalışan işçilerin maaş ve ücret haklarını gözetmek durumundadır.
Madde 12. Görev, yetki ve yükümlülükler
Madde 12.1. Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları
Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan,
maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.
Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.
Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini kabul edemez ve borç alamaz.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu hükümlerine istinaden ayrımcılık yapamaz. Bu Kanun kapsamında ayrı tutma, ayrımcılık talimatı verme ve bu talimatları uygulama gibi bir girişimde bulunamaz. Çoklu, doğrudan ve dolaylı ayrımcılık yapamaz. Yine işyerinde yıldırma, taciz ve varsayılan temele dayalı ayrımcılık yapamaz. Çalışanlar için makul düzenleme yapmaktan imtina edemez.
Çalışanların sağlıklı, huzurlu ve güvenli bir ortamda çalışmaları için gereken tedbirler amirler tarafından alınır. Amirler çalışanlar ve birimler arasında koordinasyonu sağlamakla yükümlüdürler. Amirler, çalışanların çalışma ortamından ve kişisel durumlarından kaynaklanan sorunlarının çözümünde mevzuat çerçevesinde ve kendilerine tanınan takdir yetkilerini eşitlik ilkesini gözeterek çözmeye çalışır. Kendi yetkilerini aşan durumlarda ise çalışanlarına Kanuni çerçevede yol gösterir.
Madde 12.2. Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları
Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.
Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir.
Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.
Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır.
Devlet memurları görevleri ile ilgili resmi belge araç ve gereçleri, yetki verilen mahaller dışına çıkaramazlar, hususi işlerinde kullanamazlar.
Devlet memurları görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge, araç ve gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadırlar. Bu zorunluluk memurun mirasçılarına da içinde geçerlidir.
Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel kanunda yazılı hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler. Memurlar, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik kapsamında belirtilen uygun kılık ve kıyafetleriyle işyerine gelmek zorundadırlar.
Çalışanlar, günlük ve planlanan işlere ilişkin süreçleri belirlenen sürede mesleğinin gerektirdiği tecrübe ve kabiliyetler çerçevesinde azami olarak yönetmeli, iş disiplinine uygun hareket etmeli, işyeri tertip ve düzenine riayet etmelidirler. Kullanılan alet, cihaz, makine ve tesisatı özenle kullanmalı, temiz ve düzenli olması için gerekli itina gösterilmelidir. Yaptığı görev icabı öğrenmiş olduğu Kurum ve kuruluşlara ait gizli kalması gerekli bilgileri üçüncü kişilerce asla paylaşmamalıdır. Devlete ve görev yaptığı işyerine sadakat borcu içinde çalışmalıdır.
İşyerindeki çalışmaların diğer çalışanlarla işbirliği içerisinde yürütülmesi tüm uygulama faaliyetleri ile uyum içerisinde geçmesi gerekmektedir. Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar.
Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti, kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar. Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamazlar, bunlara yardım edemezler.
Madde 12.3. Kişisel sorumluluk ve zarar
Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.
Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.
Madde 12.4. Çalışanların uygulamaları sonucu kişilerin uğradıkları zararlar
Kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren çalışan aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para hükmündeki değerli kağıtların ilgili çalışan tarafından zimmete geçirilmesi halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine tarafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu çalışana rücu hakkı saklıdır.
Madde 12.5. İşverenin haklı nedenle işçilerin sözleşmelerini derhal fesih hakkı
Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I- Sağlık sebepleri:
a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.
b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.
(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar.
Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.
II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
a) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.
b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.
c) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.
d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.
e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.
f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.
g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.
h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.
ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.
III- Zorlayıcı sebepler:
İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.
IV- İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması.
İşçi feshin yukarıdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygun olmadığı iddiası ile 18, 20 ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir.
Madde 13.İşverenler/ Yöneticilerin İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumluluğu
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;
a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapmaktan,
b) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamaktan,
c) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izlemek, denetlemek ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlamaktan,
d) Görevlendirdiği kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirmekten,
e) Yerine getirilmeyen hususlar varsa gerekçesi ile birlikte talepte bulunan kişiye yazılı olarak bildirir ve bu yazışmaların işyerinde düzenli olarak arşivlenmesini sağlamaktan, f) İSG eğitim programlarının yerine getirilmesini sağlamaktan,
g) Eğitimlerin düzenlenmesini, çalışanların bu programlara katılmasını sağlamak ve verilecek eğitim için uygun yer, araç ve gereç temin etmekten, bu eğitimleri özellikle;
İşe başlanmadan önce,
Çalışma yeri veya iş değişikliğinde,
İş ekipmanlarının değişmesi halinde,
Yeni teknoloji uygulanması halinde yapmaktan,
a) Eğitimleri, değişen ve yeni ortaya çıkan risklere uygun olarak yenilemek ve gerektiğinde periyodik olarak tekrarlanmasını sağlamaktan,
b) Risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmaktan,
c) Sağlık ve güvenliğin korunması ile ilgili önlemlerin alınmasında aşağıdaki genel prensiplere uymaktan:
Risklerin önlenmesi,
Önlenmesi mümkün olmayan risklerin değerlendirilmesi,
Risklerle kaynağında mücadele edilmesi,
İşin kişilere uygun hale getirilmesi için; özellikle işyerlerinin tasarımında, iş ekipmanları, çalışma şekli ve çalışma metotlarının seçiminde özen gösterilmesi,
özellikle de monoton çalışma ve önceden belirlenmiş çalışma temposunun sağlığa olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi,
Teknik gelişmelere uyum sağlanması ve tehlikeli olanların, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanlarla değiştirilmesi,
Teknolojinin, iş organizasyonunun, çalışma şartlarının, sosyal ilişkilerin ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan genel bir önleme politikasının geliştirilmesi,
Toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi,
Çalışanlara uygun talimatların verilmesi,
a) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne almaktan,
b) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri almaktan,
c) Acil durum ve tahliye planlarının hazırlanmasından, ilkyardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapmaktan,
d) İlkyardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri için, işyerinin büyüklüğü ve taşıdığı özel tehlikeleri dikkate alarak, bu konuda eğitimli, uygun donanıma sahip yeterli sayıda kişiyi görevlendirmekten, oluşturulacak ekiplerin gerekli eğitimi almalarının sağlanmasından,
e) Ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalan veya kalma riski olan tüm çalışanları, tehlikeler ile bunlara karşı alınmış ve alınacak önlemler hakkında mümkün olan en kısa sürede bilgilendirmekten,
f) Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda, işçilerin işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yere gidebilmeleri için gerekli talimatı vermek ve gerekeni yapmaktan,
g) Ciddi ve yakın tehlike durumunun devam ettiği çalışma şartlarında, zorunlu kalınması halinde, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilen kişiler hariç, çalışanların çalışmaya devam etmelerini istememekten,
h) Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk eden çalışanların bu hareketleri nedeniyle onlara sorumluluk yüklememek ve herhangi bir zarar görmesini engellemekten,
i) Çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike olduğunda ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda, kendi bilgileri doğrultusunda ve mevcut teknik donanımlar ile tehlikenin sonuçlarının engellenmesi için gerekeni yapabilecek durumda olmalarını sağlamaktan,
j) Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenlemekten ve bildirimlerini Kanuni olarak belirlenen sürelerde ilgili kurum ve kuruluşlara yapmaktan,
k) İSG konularında çalışan veya temsilcilerinin görüşlerini almak, öneri getirme hakkı tanımak ve bu konulardaki görüşmelerde yer almalarını ve dengeli katılımlarını sağlamaktan,
l) İSG konusunda özel görevi bulunan çalışan temsilcilerine, görevlerini yerine getirebilmeleri için her türlü imkânı sağlamak ve çalışma saatleri içerisinde yeterli zamanı vermekten,
m) Çalışandan gerçek dışı sürelerde işi bitirmesini istememek ve / veya çalışanlara bir işin bitirilmesi için yeterli süre vermekten,
n) Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerine uygun olarak sağlık gözetimine tabi tutmaktan,
o) Çalışanların işe girişlerinde sağlık durumlarının yapacakları işe uygun olduğunu belirten sağlık raporu aldırmaktan,
p) Yapılan işin özelliğine göre, işin devamı süresince sağlık muayeneleri düzenli aralıklarla yaptırmaktan,
q) Çalışanların sağlık gözetiminden doğan maliyetlerin karşılanmasından ve sağlıkla ilgili bilgilerinin paylaşılmamasından,
r) Özel politika gerektiren engelli, gebe, emzikli, eski hükümlü gibi çalışanlara uygun iş ve işyeri düzenlemelerinin yapılmasından ve sağlık gözetimlerinde gereken özenin gösterilmesinden,
s) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacakların, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan ve yaptıkları işle ilgili yeterli eğitimi aldıklarını belgelemeden işe başlatılmamasından,
t) Mesleki Yeterlilik Zorunluluğu Getirilen Mesleklere ilişkin mevzuatın takip edilmesi ve söz konusu mesleklere ilişkin çalışan görevlendirmesi yapılmasında ve hizmet alımı yoluyla yapılan işleri ifa eden çalışanlarda Mesleki Yeterlilik Belgelerinin sorgulanmasından,
u) İşyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanlarının, işyeri hemşirelerinin görevlerini etkili bir şekilde yürütebilmesi amacıyla gerekli planlama ve düzenlemeler yapmasına ve meslekleri ile ilgili gelişmeleri izlemesine olanak sağlamaktan,
v) İSGK toplantıları için gerekli yeri, araç ve gereçleri sağlamaktan,
w) İSGK’ ca hazırlanan toplantı tutanaklarını, kaza ve diğer vakaların inceleme raporlarını ve Kurulca işyerinde yapılan denetim sonuçlarına ait kurul raporlarını, iş müfettişlerinin incelemesini sağlamak amacıyla, işyerinde bulundurmaktan,
x) İSG kurullarında mevzuata uygun olarak verilen kararları uygulamaktan
y) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenlemekten,
z) Onaylı İş Sağlığı ve Güvenliği Defteri’nde işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı tarafından yazılan tespit ve önerileri değerlendirerek gerekli önlemlerin alınmasından, yetkililerce incelenmek üzere muhafaza edilmesinden,
aa) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işler için çalışma izin formları ve çalışma talimatları düzenlenmesinden,
bb) Çalışma ortamında fiziksel, kimyasal ve biyolojik risk etmenlerine karşı gerekli ölçümleri yaptırmak ve ölçüm sonuçlarına göre gerekli tedbirleri alma,
cc) Çalışanların kişilik haklarına saygı göstererek, onur kırıcı tavır ve davranışlardan kaçınmakla, etik ilkelere uygun hareket etmekle,
sorumludurlar.
İşveren, çalışanların iş kazası geçirmeleri ve meslek hastalığına yakalanmaları sonucunda belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:
a) İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.
b) Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde.
İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucularının iş kazası ve meslek hastalığı bildirim sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
