1
TÜRK MİLLİ EĞİTİM
SİSTEMİ
2
EĞİTİM SİSTEMİNİ
DÜZENLEYEN ESASLAR
3
• T.C. Anayasası,
• Eğitim ve Öğretimi Düzenleyen Yasalar,
• Hükümet Programları,
• Kalkınma Plânları,
• Milli Eğitim Şûraları,
• Ulusal Program esas alınarak
düzenlenmektedir.
• Eğitim milli olacaktır,
• Eğitim cumhuriyetçi olacaktır,
• Eğitim lâiklik esasına dayanacaktır,
• Eğitim bilimsel temellere dayalı olacaktır,
• Eğitimde genellik ve eşitlik olacaktır,
• Eğitim fonksiyonel ve çağdaş olacaktır.
EĞİTİM SİSTEMİNİ DÜZENLEYEN ESASLAR
Türk eğitim
sistemi; Bu esaslara göre
eğitimin ilkeleri;
4
1739 SAYILI MİLLİ EĞİTİM
TEMEL KANUNU
5
• Türk Milli Eğitim Sisteminin genel ve özel amaçları,
• Temel ilkeleri,
• Eğitim sisteminin genel yapısı, her derece ve türdeki kurum ve kuruluşları,
• Öğretmenlik mesleği,
• Okul bina tesisleri,
• Eğitim araç ve gereçleri,
• Eğitim ve öğretim alanlarındaki görev ve sorumluluklar,
yer almaktadır.
Milli Eğitim Temel Kanununda
6
TÜRK MİLLİ EĞİTİMİNİN
GENEL AMACI
7
Türk Milli Eğitiminin Genel Amacı;
1. Atatürk ilke ve devrimlerine Anayasa’da ifade edilen Atatürk milliyetçiliğine bağlı;
Türk milletinin milli, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren;
ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan;
insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve
sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye
Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş
yurttaşlar olarak yetiştirmek;
8
2. Beden, zihin, ahlâk, ruh ve duygu bakımlarından
dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe,
karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak
yetiştirmek;
9
3. İlgi, yeti ve yetenekleri doğrultusunda geliştirmek gerekli bilgi, beceri,
davranış ve birlikte iş görme alışkanlığı
kazandırma yoluyla hayata hazırlamak, kendilerini
mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda
bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamaktır.
10
TÜRK MİLLİ EĞİTİMİNİN
TEMEL İLKELERİ
11
Eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet ve din ayırımı gözetilmeksizin
herkese açıktır. Eğitimde hiçbir
kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
I. Genellik ve Eşitlik;
12
Milli Eğitim hizmeti, Türk
vatandaşlarının istek ve kabiliyetleri ile Türk toplumunun ihtiyaçlarına göre düzenlenir.
II. Ferdin ve toplumun ihtiyaçları;
13
Fertler, eğitimleri süresince, ilgi, istidat ve kabiliyetleri
ölçüsünde ve doğrultusunda çeşitli programlara veya okullara
yöneltilerek yetiştirilirler.
Milli Eğitim Sistemi, her bakımdan, bu yöneltmeyi gerçekleştirecek biçimde düzenlenir.
III.Yöneltme;
14
Yöneltmede ve başarının ölçülmesinde, rehberlik
hizmetlerinden ve objektif ölçme ve değerlendirme metotlarından
yararlanılır.
15
Temel eğitim görmek her Türk vatandaşının hakkıdır.
Temel eğitim kurumlarından sonraki eğitim kurumlarından vatandaşlar
ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde yararlanırlar.
IV.Eğitim hakkı;
16
Eğitimde kadın, erkek herkese fırsat ve imkân eşitliği sağlanır.
Maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin en yüksek eğitim
kademelerine kadar öğrenim
görmelerini sağlamak amacıyla parasız yatılılık, burs, kredi ve başka yollarla gerekli yardımlar yapılır.
Özel eğitime ve korunmaya muhtaç çocukları yetiştirmek için özel
tedbirler alınır.
V. Fırsat ve imkân eşitliği;
17
Fertlerin genel ve mesleki eğitimlerinin hayat boyunca
devam etmesi esastır.
Gençlerin eğitim yanında,
hayata ve iş alanlarına olumlu bir şekilde, uymalarına yardımcı
olmak üzere, yetişkinlerin sürekli eğitimini sağlamak için gerekli
tedbirleri almak da bir eğitim görevidir.
VI.Süreklilik;
18
Eğitim Sistemimizin her derece ve türü ile ilgili ders programlarının
hazırlanıp uygulanmasında ve her türlü eğitim faaliyetlerinde, Atatürk inkılap ve ilkeleri ve Anayasada ifadesini
bulmuş olan Atatürk Milliyetçiliği temel olarak alınır. Milli ahlak ve milli
kültürün bozulup yozlaşmadan
kendimize has şekli ile evrensel kültür içinde korunup geliştirilmesine ve
öğretilmesine karar verilir.
VII.Atatürk İnkılap ve İlkeleri
ve Atatürk Milliyetçiliği;
19
Milli birlik ve bütünlüğün temel
unsurlarında biri olarak Türk dilinin eğitimin her kademesinde, özellikle bozulmadan ve aşırılığa kaçılmadan üretilmesine önem verilir; çağdaş eğitim ve bilim dili halinde
zenginleşmesine çalışılır ve bu
maksatla Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile işbirliği yapılarak Milli Eğitim Bakanlığınca gereken
tedbirler alınır.
20
Güçlü ve istikrarlı hür ve demokratik bir toplum düzeninin gerçekleşmesi ve devamı için yurttaşların sahip olmaları gereken demokrasi bilincinin, yurt
yönetimine ait bilgi, anlayış ve
davranışlarla sorumluluk duygusunun ve manevi değerlere saygının, her türlü eğitim çalışmalarında öğrencilere
kazandırılıp geliştirilmesine çalışılır;
VIII.Demokrasi Eğitimi ;
21
ancak, eğitim kurumlarında
Anayasada ifadesini bulan Atatürk Milliyetçiliğine aykırı siyasi ve
ideolojik telkinler yapılmasına ve
bu nitelikteki günlük siyasi olay ve
tartışmalara karışılmasına hiçbir
şekilde meydan verilmez.
22
Türk Milli Eğitiminde laiklik esastır. Din Kültürü ve Ahlak
öğretimi, ilkokul ve ortaokullar ile lise ve dengi okullarda okutulan zorunlu dersler arasında yer alır.
IX.Laiklik ;
23
Her derece ve türdeki ders programları ve
eğitim metotlarıyla ders araç ve gereçleri,
bilimsel ve teknolojik esaslara ve yeniliklere, çevre ve ülke
ihtiyaçlarına göre sürekli olarak
geliştirilir.
X. Bilimsellik ;
24
Eğitimde verimliliğin arttırılması ve sürekli olarak gelişme ve yenileşmenin sağlanması bilimsel araştırma ve
değerlendirmelere dayalı olarak yapılır.
Bilgi ve teknoloji üretmek ve
kültürümüzü geliştirmekle görevli eğitim kurumları gereğince donatılıp
güçlendirilir; bu yöndeki çalışmalar
maddi ve manevi bakımdan teşvik edilir
ve desteklenir.
25
Milli Eğitimin gelişmesi iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınma
hedeflerine uygun olarak eğitim-
insan gücü-istihdam ilişkiler dikkate alınmak suretiyle, sanayileşme ve
tarımda modernleşmede gerekli teknolojik gelişmeyi sağlayacak mesleki ve teknik eğitime ağırlık verecek biçimde planlanır ve
gerçekleştirilir.
XI.Planlılık ;
26
Mesleklerin kademeleri ve her kademenin unvan, yetki ve
sorumlulukları kanunla tespit edilir ve her derece ve türdeki örgün ve
yaygın mesleki eğitim kurumlarının
kuruluş ve programları bu kademelere
uygun olarak düzenlenir.
27
Eğitim kurumlarının yer,
personel, bina, tesis ve ekleri, donatım, araç, gereç ve
kapasiteleri ile ilgili standartlar önceden tespit edilir ve
kurumların bu standartlara göre
optimal büyüklükte kurulması ve
verimli olarak işletilmesi sağlanır.
28
Okullarda kız ve erkek karma eğitim yapılması esastır.
Ancak eğitimin türüne, imkan ve zorunluluklara göre bazı okullar yalnızca kız veya yalnızca
erkek öğrencilere ayrılabilir.
XII.Karma eğitim ;
29
Eğitim kurumlarının amaçlarının gerçekleştirilmesine katkıda
bulunmak için okul ve aile arasında işbirliği sağlanır.
Bu maksatla okullarda Okul-Aile birlikleri kurulur. Okul-Aile
Birliklerinin kuruluş ve işleyişleri Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
XIII.Okul ile Ailenin işbirliği;
30
Milli Eğitimin amaçları yalnız
resmi ve özel eğitim kurumlarında değil, aynı zamanda evde, çevrede, işyerlerinde, her yerde ve her
fırsatta gerçekleştirilmeye çalışılır.
Resmi, özel ve gönüllü her
kuruluşun eğitimle ilgili faaliyetleri, Mili Eğitim amaçlarına uygunluğu
bakımında Milli Eğitim Bakanlığının denetimine tabidir.
XIV.Her yerde eğitim;
31
GENEL YAPISI
32
Türk Milli Eğitim sistemi, örgün
eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere, iki ana bölümden kurulur.
Örgün Eğitim Yaygın Eğitim
33
Örgün Eğitim
Okul öncesi eğitim, temel eğitim, ortaöğretim ve yükseköğretim
kurumlarını kapsar.
34
Yaygın Eğitim
Örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin
tümünü kapsar.
35
ÖRGÜN EĞİTİM
4+4+4 Yapılanması
• 30.03.2012 tarihinde yapılan değişiklikle, Türk Milli Eğitim Sistemi’nde 1997’ye kadar 5+3+3, 1998’den sonra 8+3 ve ardından da 8+4 biçiminde uygulanmakta olan örgün eğitim, 4+4+4 biçiminde yapılandırılmıştır. Yeni yapıda, sekiz yıllık kesintisiz zorunlu eğitim kademelendirilerek kesintili hâle getirilmiştir. İlk dört yıl ilkokul, ikinci dört yıl ortaokul olarak düzenlenmiş ve üçüncü dört yıldaki lise, zorunlu eğitim kapsamına alınmıştır.
Yeni yapılanma, pilot uygulaması yapılmadan 2012 – 2013 eğitim- öğretim yılında (1, 5 ve 9.
sınıflarda) kademeli olarak uygulanmaya başlanmıştır.
38
OKULÖNCESİ EĞİTİMİN KAPSAMI Okulöncesi eğitimi, mecburi ilköğretim
çağına gelmemiş çocukların eğitimini
kapsar. Bu eğitim isteğe bağlıdır.
39
OKULÖNCESİ EĞİTİMİ, KURULUŞ Okulöncesi eğitim kurumları,
bağımsız ana okulları olarak
kurulabileceği gibi, gerekli görülen yerlerde ilkokula bağlı anasınıfları halinde veya ilgili diğer öğretim
kurumlarına bağlı uygulama sınıfları
olarak da açılabilir.
40
Okulöncesi eğitim kurumlarının
nerelerde ve hangi önceliklere göre açılacağı, Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle
düzenlenir.
41
İLKOKUL KAPSAM
İlkokullar 6-10 yaşlarındaki
çocukların eğitim ve öğretimini kapsar.
İlkokul kız ve erkek bütün
vatandaşlar için zorunludur ve devlet
okullarında parasızdır.
42
ORTAOKUL KAPSAM
Ortaokul, 11- 14 yaşlarındaki
çocukların eğitim ve öğretimini kapsar, ortaokul, kız ve erkek bütün
vatandaşlar için zorunludur ve Devlet
okullarında parasızdır.
43
ORTAÖĞRETİM KAPSAM
Ortaöğretim, ilköğretime dayalı, en az üç yıllık öğrenim veren genel,mesleki ve teknik öğrenim kurumlarının tümünü
kapsar.
44
ORTAÖĞRETİM KURULUŞ
Ortaöğretim, çeşitli programlar uygulayan liselerden meydana gelir.
Belli bir programa ağırlık veren
okullara lise, teknik lise ve tarım
meslek lisesi gibi eğitim dallarını
belirleyen adlar verilir.
45
Nüfusu az ve dağınık olan ve Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli görülen
yerlerde, ortaöğretimin, genel, mesleki ve teknik öğretim programlarını bir
yönetim altında uygulayan çok programlı liseler kurulabilir.
Ortaöğretim kurumlarının öğrenim
süresi, uygulanan programın özelliğine
göre, Milli Eğitim Bakanlığınca tespit
edilir.
46
ORTAÖĞRETİMDE YÖNELTME
Yöneltme ilköğretimde başlar;
yanılmaları önlemek ve muhtemel
gelişmelere göre yeniden yöneltmeyi sağlamak için ortaöğretimde de devam eder.
Yöneltme esasları ve çeşitli programlar veya ortaöğretim okulları arasında
yapılacak yatay ve dikey geçiş şartları,
Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenir
47
ORTAÖĞRETİMDEN
YÜKSEKÖĞRETİME GEÇİŞ
Lise veya dengi okulları bitirenler, yükseköğretim kurumlarına girmek için aday olmaya hak kazanır.
Hangi yükseköğretim kurumlarına, hangi
programları bitirenlerin nasıl girecekleri,
giriş şartları Milli Eğitim Bakanlığı ile
işbirliği yapılarak Yükseköğretim Kurulu
tarafından tespit edilir.
48
YÜKSEKÖĞRETİM
49
YÜKSEKÖĞRETİM KAPSAM
Yükseköğretim, ortaöğretime dayalı
en az iki yıllık yüksek öğrenim veren
eğitim kurumlarının tümünü kapsar.
50
A. Yükseköğretim Kurumları
Yükseköğretim kurumları şunlarıdır:
A. Üniversiteler B. Fakülteler C. Enstitüler
D. Yüksekokullar E. Konservatuarlar
F. Meslek yüksekokulları
G. Uygulama ve araştırma merkezleri
51
YAYGIN EĞİTİM
52
YAYGIN EĞİTİM KAPSAM,AMAÇ ve GÖREVLERİ
Yaygın eğitimin amacı: Milli
Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak,
- Örgün eğitim sistemine hiç girmemiş yahut erken ayrılmış ve
- Örgün eğitim sonrasında çeşitli
alanlarda (mesleki gelişim kursları, hobi ve sanat kursları vb.)
Eğitim vermeyi amaçlar.
53
