Dr. Öğr. Ü. Ayşegül Bayraktar
Yazı Öğretiminin Amaçları:
Öğrencilere görüp izlediklerini, dinlediklerini, okuduklarını, incelediklerini ve düşündüklerini, tasarladıklarını söz ya da yazı ile doğru ve amaca uygun olarak anlatma beceri ve alışkanlığı
kazandırmak,
Onlara dinleme, okuma alışkanlık ve zevkini
kazandırmak, estetik duygularının gelişmesinde yardımcı olmak,
Türlü etkinliklerle öğrencilerin sözcük dağarcığını arttırmak,
Onlara bilimsel, eleştirici, doğru, yapıcı ve yaratıcı
düşünme yollarını kazandırmaktır.
Dil dersleri öğrencilerin:
Güzel metinlerin zevkini tadarak yazınsal duygusunu ve yazma eğitimine olan
sevgisini,
Okuma ve özellikle yazma çalışmalarıyla düşünme gücünü,
Söz ve yazıyla anlatım konusundaki
çalışmalarla da güzel konuşma ve yazma
alışkanlığını arttırmaları amaçlanmaktadır.
Dilsel Yönden Etkinleşen Öğrenci:
Yazılı kültürle etkileşime girme eğilimi içinde olur;
bilimsel, kültürel ve sanatsal kaynaklara ilgi duyar.
Okuma alışkanlığı ve zamanla okuma kültürü edinir.
Okuduğunu/dinlediğini/izlediğini doğru ve eksiksiz anlar; kendini karşısındakine doğru ve eksiksiz
anlatır. Bu da yaşadığı toplumla iyi ve sağlıklı
iletişim kurmasına aracılık eder.
Dil Öğretiminde Yaşanan Sorunlar:
Dilsel becerilerinin geliştirilmesinde
bütünsellik anlayışının yaşama geçirilememesi,
Öğretimin bir bilgi dersi gibi algılanması;
öğretimde, metinden kopuk, kuramsal ve soyut dil alıştırmaları yapılması,
Dil becerilerinin kazandırılması sürecinde
öğrencilerin dil gelişim düzeylerinin ve yetiştiği toplumsal çevrenin göz önünde
bulundurulmaması,
Anadili Öğretimi
Dil Öğretiminde Yaşanan Sorunlar:
Dilsel becerilerinin geliştirilmesinde
bütünsellik anlayışının yaşama geçirilememesi,
Öğretimin bir bilgi dersi gibi algılanması;
öğretimde, metinden kopuk, kuramsal ve soyut dil alıştırmaları yapılması,
Dil becerilerinin kazandırılması sürecinde
öğrencilerin dil gelişim düzeylerinin ve yetiştiği toplumsal çevrenin göz önünde
bulundurulmaması,
Dil Öğretiminde Yaşanan Sorunlar:
Dil öğretiminde yalnızca ders kitabına bağlı kalınması, öğretim ortamının değişik
uyaranlarla zenginleştirilememesi,
Öğretimde genellikle öğretici (didaktik) metinlere yer verilmesi, dersin duyarlılık kazandırma boyutuna yeterince yer
verilmemesi,
DİLBİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE AĞIRLIK VERİLMESİ GEREKEN BAŞLICA
BECERİ ALANLARI NELERDİR?
Türkçe öğretiminin gerçekleştirilmesinde göz önünde bulundurulması gereken temel ilkeler:
Dil doğal bir ortam içinde öğretilmelidir.
Öğretimde çocuğun kendi dilinden hareket edilmelidir.
Türkçe öğretiminde bütün derslerden yararlanılmalıdır.
Değişik dil çalışmaları arasında sıkı bir ilişki kurulmalıdır.
Çeşitli ders araç ve gereçlerinden
yararlanılmalıdır.
Öğretimde, öğrencilerin sanat ve düşünme eğitimi süreçlerinde resmin, müziğin estetik işlevlerinden birer uyaran olarak
yararlanılmalıdır. Öğretim, bilişim
teknolojisinin olanaklarıyla desteklenmelidir.
Öğrenciler düzeylerine uygun, sanatçı duyarlığı ile hazırlanmış, değişik türdeki nitelikli edebiyat metinleri ile
buluşturulmalıdır.
Öğrencilerin yazma çalışmalarına severek katılabilmeleri için öğrencilerin ilgilerine,
beğenilerine, gereksinimlerine, yaş ve gelişim düzeylerine uygun seçenekli konular
verilmeli; yazılarında kendi doğrularını, kendi
duygularını ve düşüncelerini gerekçeleriyle
özgürce dile getirmeleri istenmelidir.
Yöntemler konusunda izlenecek yol baktırarak değil, yaptırarak eğitim olmalı; eğitim öğretim etkinlikleri bu doğrultuda yapılmalıdır.
Uygulanması gereken önemli bir ilke de bir tek yönteme bağlı kalmak yerine, yöntem
zenginliğinin ve çeşitliliğinin sağlanmasıdır.
Türkçe öğretiminde öğretmen daha çok soran
değil, sorduran, bulan değil bulduran, bulmaya
yönlendiren bir yönetmen olmalıdır.
DİL DERSLERİNDE HANGİ MATERYALLER
KULLANILABİLİR?
Çok Uyaranlı Eğitim Ortamları
Dilsel Uyaranlar
Görsel uyaranlar
İşitsel uyaranlar
