Fransız ordusu Mali’deki saldırılarını sürdürüyor. Büyük emperyalist güçlerin net biçimde ortaya koydukları bir gerçek var: saldırılar yalnızca Mali ile sınırlı kalmayacak. Yeni sömürgeci düzende askeri müdahaleler uzun vadeli olacak ve bütün Batı Afrika ve ötesine yayılacak.
İngiltere Başbakanı David Cameron hafta sonunda konuyla ilgili “Bu küresel bir saldırıdır ve cevabı da küresel olmalıdır. Müdahaleler aylarca değil yıllarca, hatta on yıllarca sürecek” açıklamasını yaptı.
Fransa Savunma Bakanı Jean-Yves Le Drian Fransa’nın Mali’deki nihai hedefini Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu’nun (ECOWAS) yardımıyla “ülkenin tamamen geri alınması” olarak açıkladı. Mali’deki savaşa öncülük eden Fransa, Tuareg ve İslamcı militanları ülke dışına çıkmaya zorlayarak siyasi ve ekonomik amaçlarına daha kolay ulaşmayı planlıyor. Fransa’nın bölgedeki ilk hedefi Bamako’daki, askeri cunta lideri Amadou Sanogo tarafından idare edilen çürümüş kukla rejimi sağlamlaştırarak çıkarlarının devamlılığını sağlamaktır.
İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague, Mali’de “meşru bir iktidar” oluşturma süreci için Somali’deki savaşı örnek gösterdi. Hague bu konuda: “Bu etmenler Somali’nin kalkınmasında önemli rol oynadı. Mali gibi ülkelerde Somali’de son yirmi yılda olduğu gibi sorunlu iktidarlar istemiyoruz.”
Herhalde kendisini daha açık ve net bir biçimde ifade edemezdi. Somali geçmişte olduğu gibi bugün de, iç savaştan büyük zarar gören ve Washington’un insansız hava araçlarının etkisinin çarpıcı biçimde hissedildiği, dünyanın en yoksul ülkelerinden biridir. Hague’nin sözleri NATO güçlerinin bu tür bir geleceği Mali için de tamamen kabul edilebilir ve hatta arzu edilir olarak gördüklerini kanıtlıyor.
Mali’deki savaşın yaygınlaşmasının ne anlama geldiğini iki gün önce New York Times’ta çıkan bir makale açıkladı.
Bu makalede Pentagon’un eski anti-terör uzmanlarından Rudolph Attala’nın sözlerinden alıntı yapılmış: “Onların (İslami Mağrip El Kaide kastediliyor) ağlarını ortadan kaldırmak için Amerika Birleşik Devletleri’nin ve
müttefiklerinin iyi düşünülmüş bölgesel stratejilere ihtiyaçları var.”
Verilmek istenen mesaj açık: Mali’deki savaş sadece Mali ile ilgili değildir. Buradaki stratejiden kasıt emperyalistlerin şiddetli diplomatik çabalar ve askeri operasyonlarla bütün Batı Afrika’daki çıkarlarını güvence altına almalarıdır.
Times bunun yanı sıra Washington ve Paris’in Cezayir’i Mali konusunda yanlarına çekmek için aylardır uğraştıklarını vurgulamış.
Times açıklamalarını şöyle sürdürüyor: “Bu stratejiyi uygulamaya geçirmeleri hiç de kolay olmayacak. Cezayirlilerin güçlü ve etkili bir orduları var ancak komşuları ile işbirliği yapmaya pek istekli görünmüyorlar. Libya’daki yeni yönetim sürece müdahil olmaya hevesli ancak gücü yetersiz kalıyor. Mali’nin askeri olanakları sınırlı ve gidişata dair kararlar alırken bunların yereldeki karşılıklarını da göz önünde bulundurmak durumunda.”
Georgetown Üniversitesi terörizm uzmanı Bruce Hoffmann, Times’a yaptığı değerlendirmede ABD’nin Fransa’ya yardım edebilmesi için etkili askeri desteklere ve insansız hava araçlarına ihtiyacı olduğunu belirtiyor. “Amerika Birleşik Devletleri’nin, Fransa’nın operasyonlarını daha iyi sürdürebilmesi amacıyla, yardımlarını arttırabilmesi ve Fransa’nın en kısa zamanda hedeflerine ulaşarak yerini Afrikalı birliklere bırakabilmesi için ABD’nin lojiktik destek bulması, mümkünse insansız hava araçlarını devreye sokması gerekiyor.”
Uluslararası basın Fransa’ya emperyalist savaşında “yeterince destek verilmediği” ve ülkelerin “yardım” için devreye girmeleri gerektiği yönünde gittikçe artan oranda haberler yapıyor. ABD’nin eski Mali elçisi geçtiğimiz günlerde katıldığı bir radyo programında Obama’yı “etkisiz” kaldığı için eleştirdi.
Düşünce kuruluşları ile istihbarat servisleri kapalı kapıların ardında yaptıkları görüşmelerle savaşın nasıl
yaygınlaştırılacağını tartışırken Mali’deki savaşlar gittikçe şiddetleniyor. Geçtiğimiz hafta sonunda Fransız Rafale savaş uçakları ile Gazelle helikopterleri pek çok hedefe saldırdı.
Pazartesi günü 21. Deniz Piyade Alayı’na bağlı yaklaşık iki yüz Fransız asker altı savaş helikopteri ve keşif uçağı takviyesiyle Diabali ve Douentza şehirlerini ele geçirdi. Piyade erleri saldırıyı yakınlardaki Niono şehrinden sabah saatlerinde harekete geçerek gerçekleştirdi.
Fransa ordusu muhabirlerin savaş alanlarına girişini yasakladığı için gidişat hakkında çok az şey biliniyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ciddi insan hak ihlalleri görüldüğüne, etnik kökenden dolayı katliamlar yaşandığına ve Mali ordusunun Niono’da sivillere saldırdığına dair kendilerine haberler ulaştığını duyurdu.
HRW saldırılardan Mali’nin kuzeyinde İslamcı asilerle karşı karşıya getirilen, Tuareglerin ve Arapların kökenleri nedeniyle özellikle zarar gördüğünü vurguluyor. Bu cürümler NATO’nun Libya’daki savaşını akıllara getiriyor; orada da Muammer Kaddafi taraftarı oldukları iddiasıyla mülteci işçilere NATO’nun desteklediği birlikler benzer
saldırılarda bulunmuştu.
Cumartesi günü Fildişi Sahili’nin başkenti Abidjan’daki ECOWAS liderleri olağanüstü toplantısına katılan Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius buradaki ülkelerin Mali’deki askeri operasyonlara “mümkün olan en yakın zamanda”
dâhil olmaları gerektiğini hatırlattı.
ECOWAS ülkeleri Mali’ye 5.800 asker göndermeye karar verdi. “Mali için Afrika Öncülüğünde Uluslararası Destek Misyonuna” (AFISMA) komutan olarak Nijeryalı tümgeneral Shehu Abdülkadir’i, yardımcısı olarak ise Nijer’den tuğgeneral Yaye Garba’yı seçtiler.
AFISMA’nın, Fransa ve İngiltere’nin önceki sömürgeleri, yoksullaşmış ülkelere maliyetinin 500 milyon ABD Dolarından fazla olacağı tahmin ediliyor. Uluslararası finansörler 29 Ocak’ta Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da parasal konuları görüşmek için toplanacaklar.
Nijerya, Togo, Benin ve çad’dan yaklaşık 150 asker pazar günü Bamoko’ya ulaştı. Nijerya birliği yolda, Nijerya’nın merkezindeki Kogi şehrinde tuzağa düştü. İki asker hayatını kaybederken sekiz er yaralandı. Bir internet gazetesi saldırının “İslam ülkesi Mali’nin” yıkılmasını önlemek için Nijerya birliği ile Batılı güçlerin müttefikliğini engellemeye çalışanlar tarafından gerçekleştirildiğini duyurdu. Boko Haram’daki İslamcılara
yakın Ansaru isimli bir grubun saldırıyı gerçekleştirdiği söyleniyor.
Fransa Avrupalı emperyalistlerin kendisini destekleyeceğine dair şüphe duymasın. Avrupa Birliği Fransız tuğgeneral Francois Lecontre’yi şubat ayında Mali’ye gönderilecek, 250 kişilik bir birliğin eğitimi için görevlendirdi. Bunun dışında AB, ECOWAS’a söz verdiği 50 milyon Avro’yu göndermekle kalmayacak bunun yanı sıra Mali’ye 2012 yılı Mart ayındaki darbe sonrasında el konulan 250 milyon Avro tutarında yardımı da yollayacak.
AB uluslararası destek gruplarının 5 Şubatta Mali için yeniden toplanmasını önerdi. Kanada, Büyük Britanya, Belçika, Danimarka ve Almanya’nın ardından İtalya da Fransa’ya lojistik destek sağlayacağını duyurdu.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, birlikleri Mali savaşına hazırlamak için, ABD’nin yaklaşık yüz askeri eğitmeninin Nijer, Nijerya, Burkina Faso, Togo, Senegal ve Gana’da bulunduğunu açıkladı.
Kaynak: wsws.org adresinden, Muhalefet.org için çeviren Feride Tekeli -29-01-2013
