• Sonuç bulunamadı

KİM0220 Analitik Kimya II

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "KİM0220 Analitik Kimya II"

Copied!
15
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

KİM0220 Analitik Kimya II

Yükseltgenme İndirgenme

Titrasyonlarının Uygulamaları

(2)

Yardımcı Yükseltgen ve İndirgen Maddeler

 Redoks titrasyonları, analiz çözeltisinin ayarlı bir yükseltgen

veya ayarlı bir indirgen titrant ile tepkimeye sokulması temeline dayanır.

 Analizin doğru bir şekilde yapılabilmesi için başlangıçta

çözeltideki analiz edilen maddenin tek bir değerlikte olması gereklidir.

 Birden fazla yükseltgenme basamağına söz konusu olduğu durumda yardımcı indirgeyici veya yükseltgeyiciler kullanılır.

 yardımcı indirgen: ön-indirgen

 yardımcı yükseltgen :ön-yükseltgen

(3)

Yardımcı İndirgen Maddeler Jones indirgeyicisi

2 Zn(k) +Hg 2+ Zn 2+ + Zn(Hg) (k) Yarı reaksiyonu;

Zn(Hg) (k) Zn 2+ + Hg + 2e Walden indirgeyicisi Yarı reaksiyonu;

Ag (k) + Cl - AgCl (k) +e

 

(4)

Yardımcı yükseltgen maddeler Sodyum bizmutat (NaBiO

3

)

NaBiO

3 (k)

+ 4H

+

+ 2e BiO

+

+ Na

+

+ 2H

2

O

Amonyum peroksidisülfat ((NH

4

)

2

S

2

O

8

) Yarı reaksiyonu:

2 S

2

O

82-

+ 2e 2 SO

42-

Uzaklaştırma;

2 S

2

O

82-

+ 2H

2

O2 SO

42-

Sodyum peroksit(Na

2

O

2

), Hidrojen peroksit(H

2

O

2

) H

2

O

2

+2H

+

+ 2e 2H

2

O E

0

= 1,78 V

Uzaklaştırma;

2H

2

O

2

2H

2

O +O

2(g)

 

(5)

Standart İndirgenlerin Uygulamaları Demir(II) çözeltileri

Mohr tuzu (Demir(II) amonyum sülfat) : Fe(NH

4

)

2

(SO

4

)

2

.6H

2

O

Oesper tuzu(Demir(II)etilendiamin sülfat):FeC

2

H

4

(NH

3

)

2

(SO

4

)

2

.4H

2

O

Analiz edilecek çözeltiye Fe(II) çözeltisinin ilave edilir. Reaksiyona girmeyen kısmı K

2

Cr

2

O

7

veya Ce(IV) çözeltisi ile geri titre edilir.

Sodyum Tiyosülfat I

2

+2 S

2

O

32-

2I

-

+ S

4

O

62-

Yarı reaksiyonu;

2 S

2

O

32-

S

4

O

62-

+2e NaOCl tayini;

OCl

-

+ 2I

-

+ 2H

+

Cl

-

+I

2

+ H

2

O

Açığa çıkan I

2

tiyosülfatla titre edilir.

I

2

+2 S

2

O

32-

2I

-

+ S

4

O

62-

İndikatör : Nişasta

 

(6)

Tiyosülfat çözeltilerinin kararlılığı

Sodyum tiyosülfat havada oldukça kararlıdır. Ancak kuvvetli asidik ortamda parçalanır.

S 2 O 3 2- + H + HSO 3 - +S (k)

Tiyosülfat çözeltilerinin ayarlanması KIO 3 ile ayarlanabilir

IO 3 - +5I - + 6H + I 2 + H 2 O I 2 +2 S 2 O 3 2- 2I - + S 4 O 6 2-

Tiyosülfat ayarlanmasında kullanılan diğer primer standartlar;

K 2 Cr 2 O 7 , KBrO 3 , K 3 Fe(CN) 6 , Cu(k)

  

(7)

Standart Yükseltgenlerin Uygulamaları En çok kullanılan yükseltgenler KMnO

4

, KBrO

3

, Ce

4+

, K

2

Cr

2

O

7

ve I

2

 Kuvvetli Yükseltgenler

KMnO

4

, KBrO

3

, Ce

4+

, K

2

Cr

2

O

7

Potasyum permanganat ve seryum(IV)

MnO

4-

şartlara bağlı olarak Mn(II), Mn(III), Mn(IV) ve Mn(VI) a indirgenebilir. Yarı reaksiyonları:

0,1 M veya daha yüksek asidik ortamlarda;

MnO

4-

+ 8H

+

+ 5e Mn

2+

+ 4H

2

O E

0

= 1,51V

Zayıf asidik (pH=4), zayıf bazik veya nötral ortamlarda;

MnO

4-

+ 2H

2

O + 3e MnO

2

+ 4OH

-

E

0

= 1,70 V Kuvvetli bazik ortamlarda;

MnO

4-

+ e MnO

42-

E

0

= 0,56 V

 

(8)

MnO 4- ise Cl - iyonlarını kolaylıkla yükseltger. Bu nedenle özel önlemler alınır.

Klorürlü ortamda çalışabilmek için ortama Zimmerman Reinhard çözeltisi eklenir. Zimmermann-Reinhart yöntemi denir.

Zimmerman-Reinhart çözeltisi, litresinde 70 gram MnSO 4 .4H 2 O,

125 ml derişik H 2 SO 4 ve 125 ml derişik H 3 PO 4 bulunan bir çözeltidir.

4 + 2H 2 O MnO 2(k) + 3O 2 +4OH -

Bozunma hızı yavaş olan reaksiyon ile suyu yükseltgediği için çok kararlı değildir.

K MnO 4 ucuzdur. Renginden (mor) dolayı indikatöre ihtiyaç duymaz.

2 + 3Mn 2+ +2H 2 O 5MnO 2 + 4H + K= 1,0.10 47

 

(9)

Ce

4+

+ e Ce

3+

E

0

=1,44 V (1M H

2

SO

4

)

(1M HClO

4

ortamında E

0

=1,70 V )

(1M HNO

3

ortamında E

0

=1,61 V )

Ancak HClO

4

ve HNO

3

ortamında kararsız, H

2

SO

4

ortamında kararlıdır Ce(IV) Cl

-

iyonlarını yükseltgemediği için HCl ortamında kullanılabilir.

KMnO

4

ve Ce(IV) ile yapılan titrasyonlarda difenilamin sülfonik asit veya 1,10- fenantrolindemir(II) kullanılabilir.

Ce(IV) çözeltileri

Ce(NO

3

)

4

.2NH

4

NO

3

dan tartım alınarak ayarlamadan kullanılabilir.

Ce(SO

4

)

2

.2(NH

4

)

2

SO

4

.2H

2

O, Ce(OH)

4

, Ce(HSO

4

)

4

den hazırlanıp ayarlanarak kullanılabilir.

 

(10)

KMnO

4

ve Ce(IV) çözeltilerinin Ayarlanmaları

Sodyum okzalat, elektrolitik demir tel ile ayarlanabilir.

2Ce

4+

+ H

2

C

2

O

4

2Ce

3+

+ 2CO

2

+ 2H

+

2MnO

4-

+ 5H

2

C

2

O

4

+ 6H

+

2Mn

2+

+ 10CO

2

+ 4H

2

O

K

2

Cr

2

O

7

(potasyum dikromat)

Yarı reaksiyonu;

Cr

2

O

72-

+ 14H

+

+ 6e 2Cr

3+

+ 7H

2

O E

0

=1,33 V Fe(II) tayininde kullanılabilir.

Cr

2

O

72-

+ 6Fe

2+

+14H

+

+ 6e 2Cr

3+

+ 6Fe

3+

+7H

2

O

 

(11)

İyot

Yarı reaksiyonu;

I

3-

+2 e 3I

-

E

0

=0,536 V

I

2

un suda çözünürlüğü çok azdır (1.10

-4

M). Bu yüzden KI çözeltisi içinde hazırlanır.

I

2(k)

+ I

-

I

3-

K=7,1.10

-2

Na

2

S

2

O

3

, Ba

2

S

2

O

3

, KIO

3

, K

2

Cr

2

O

7

ile ayarlanabilir.

İndikatör olarak

 Triiyodür(I

3-

) iyonunun rengi dönüm noktasının belirlenmesinde kullanılabilir.

 Nişasta kullanılabilir. Nişasta eser miktardaki iyotla bile koyu mavi bir kompleks verir.

  

(12)

Brom kaynağı olarak bromat BrO 3- + Br - + 6H + 3Br 2 + 3H 2 O

aşırı

KBrO 3 primer standart olarak kullanılabilir.

Fazla miktarda KBr analit üzerine fazlaca KBrO 3 eklenir. Oluşan Br 2

ile analitin reaksiyona girmesi beklenir. Daha sonra ortama KI eklenir. Analit ile reaksiyona girmeyen Br 2 ile

2I - + I 2 + 2 Br -

Oluşan I 2 Na 2 S 2 O 3 ile tayin edilir.

 

(13)

8-hidroksi kinolin tayininde;

OHC

9

H

6

N +2Br

2

OHC

9

H

4

NBr

2

+2HBr

Al

3+

tayininde 8-hidroksi kinolin ile

Al

3+

+ 3 OHC

9

H

6

N Al(OC

9

H

6

N)

3(k)

+ 3H

+

Al(OC

9

H

6

N)

3(k)

3 OHC

9

H

6

N + Al

3+

2/ BrO

3-

+ Br

-

+ 6H

+

3Br

2

+ 3H

2

O

3 OHC

9

H

6

N + 6Br

2

3 OHC

9

H

6

NBr

2

+ 6Br

2

2I

-

+ I

2

+ 2 Br

-

I

2

+2 S

2

O

32-

2I

-

+ S

4

O

62-

 

(14)

Karl Fischer Reaktifi ile Su Tayini

Kükürt dioksidin iyot ile yükseltgenmesine dayanır. Çözücü olarak pridin kullanılır.

I 2 +SO 2 + 2 H 2 O 2HI + H 2 SO 4

C 5 H 5 N.I 2 + C 5 H 5 N.SO 2 +C 5 H 5 N+H 2 O 2C 5 H 5 N.HI + C 5 H 5 N.SO 3 C 5 H 5 N.SO 3 + CH 3 OH 2C 5 H 5 N + HSO 4 -

C 5 H 5 N.SO 3 + H 2 O C 5 H 5 N + HSO 4 -

 

(15)

Piridinsiz Karl Fischer

Piridin yerine imidazol kullanılır.

İmidazol ü B ile gösterelim

Solvaliz: 2ROH + SO

2

RSO

3-

+ ROH

2+

Tamponlama: B + RSO

3-

+ ROH

2+

BH

+

SO

3

R

-

+ ROH

Redoks: B + I

2

+ BH

+

SO

3

R

-

+ B + H

2

O BH

+

SO

4

R

-

+ 2 BH

+

I

-

Bozucu reaksiyonlar

Karboksilik asitlerle; RʹCOOH + RʹʹOH RʹCOORʹʹ

Karbonillerle; R

2

C=O +2CH

3

OH R

2

C(OCH

3

)

2

+ H

2

O Silanollar ile; R

3

SiOH + CH

3

OH R

3

SiOCH

3

+ H

2

O

Metal oksitleri, hidroksitleri ve karbonatlar ile HI reaksiyona girebilir.

MO + 2HI MI

2

+ H

2

O

 

Referanslar

Benzer Belgeler

nan tek merkezde n bildirilen bifurkasyon stenti seri - si içinde en umut vereni Chevalie r ve arkadaş larına (7) a it olan olma sına rağmen 50 olguluk seride de birden

Elektrolitik hücreler, elektrik enerjisi yardımıyla kimyasal olayın gerçekleştiği hücrelerdir.. Bu hücrelerin çalışması için bir elektrik enerjisi kaynağına

ilavesinden sonra denge kurulur dolayısıyla E anot =E katot = E sistem olur ve nernst eşitliği ortamda herhangi biri için uygulanarak potansiyel hesaplanır.

Data sayısının çok olduğu durumlarda her bir veriye yeni bir değişken tanımlamak ya da aynı verilerin tekrardan kullanılması durumlarında

Meslek Yüksekokulu Diyaliz Ali Cengiz Tamer

Š Sigorta satış temsilcileri, ticari temsilciler veya Aegon şirketlerinin diğer temsilcilerinin ödedikleri veya tahakkuk ettirdikleri tüm komisyon ve diğer ücretler, sağlam

parçasının genişliğini ayarlamada kullanılır.. Bir şerit şeklinde yapılan ve giysiyi belden sıkıp tutmak için veya süs olarak kullanılan bel bağıdır. Kemer

An introduction to ergonomics: Risk factors, MSDs, approaches and interventions.. Ergonomics and disability support advisory