Araştırmaları Dergisi

(1)

S"anat Tarihi

Araştırmaları Dergisi

. ARKEOLOJi-RÖLEVE-RESTORASYON EPiGRAFi-ANTROPOLOJi-MÜZiK-TiYATRO

TEOLOJi-FOLKLOR

Dört ayda Bir

Çıkar, hO 000 ·.ı:L • ı

Cilt: 3 Sayı: 7 · • · Nisan 1990

Sahibi: Enis KARAKAYA

Gen~l Yayın Yönı:ttmeni ve Yazı işleri Müdürü:

Dr. Ozkan ERTUGRUL

Teknik Müdür: Tolunay :riMUÇiN

Genel Koordinatör: Ahmet Vefa ÇOBANOGLU Genel Sekreter: Rabia EMEKLiGiL

Teknik Sekreter: Sadettin ZAYiM Fotoğraf Direktörü: Aras NEFTÇI

Yayın Sekreterleri: Selda (Kalfazade) ERTUGRUL Gülçin EROL

Haber Servisi Sorumluları: Arzu YILMAZ Arzu iYiANLAR Gülgün KALKINOGLU Yayın Kurulu: Özkan ERTUGRUL-Enis KARAKAYA

Selda (Kalfazade) ERTUGRUL

Şebn~m AKAUN _ AhmeJ Vefa ÇOBANOGLU DANIŞMANLAR: Prof. Dr. Semavi EViCE

Prof. Dr. Ara ALTUN,Doç. Dr. Selçuk MÜLAY.i.M . Doç. Dr. Ebru PARMAN • Yard. Doç. Dr. Zeki SONMEZ Dr. Hüsamettin AKSU -Sargon ERDEM

Dr. Engin BEKSAÇ

Film: Cem Has Grafik 511 85 85

Kapak ve iç Bask'ı: Örünç Matbaası 528 42 68 Dizgi: Klasik Ajans 516 22 71 - 72

REKLAMLAR

Arka dış kapak (renkli): ... 2.000.000.-TL fl.rka iç kapak: ... : ... 1.000.000.-TL

!ç tam sayfa: ... 800.000.-TL l,ç yarım sayfa: ... 500.000.-TL On iç kapak: ... 1.200.000.-TL

• Yıllık Abone: 37.500 TL.'dir. Banka hesap numarasına çı

kanlan paranın makbuz veya dekontunun fotokop~si ya çfa aslı gönderildiği an, dergi adresinize postalanacaktır. (Istanbul Be-

yazıt Vakıflar Bankası 21-10248·8 nolu hesap) Yurtdışı Abone Üçreti: 25$

iRTiBAT ADRESi: Toi!Jnay Timuçin 9.(1) 52129 58 Mollafenari Sok. Birol Iş Hanı Kat: 3 Cağaloğlu/lstanbul Posta Kod: 34410

iÇiNDEKiLER

• Orta ve Geç Devirde Bizans Mimarisinin Merkez (istanbul)ve Yunanistan Örneklerindeki Üslup Farkları

(Y.Doç. Ahmet ERSEN) ... 2-16

• Sinan ile ilgili Bazı Arşiv Kayıtları

(Prof.! Dr. _Ramazan ŞEŞEN) ... 17-22

• Mimar Sinan'ın 400. Ölüm Yıldönümünün Ardından_ (Ayda AREL) ... 23·24

• Manisa (Magnesia) Şehri Surları ve Kalesi

(Enis KARAKAYA) ... 25-33

• Tokat Halef Sultan Zaviyesi

(Göksal YILDIRIM) ... 34 -40

• Ramazan Efendi Camii (Hacı Hüsrev) Kitabesi Üzerine (Prof. Dr. Günay KUT) ... 41-42

•· Bozkırda Deri Sanatı

(Atlı Kavimlere ait Deri Buluntular)

(Dr. Nuray YILDIZ) ... 43-51

• Karagümrük'te iki Çeşme Ağlarken

(ismail Hakkı KURTULUŞ) ... 51

• Mozaik

(Ali Cengiz ÜSTÜNER) .; ... 52-66

• Tanzimat Günlerinde Tü.rk Mimari Uslubu

(Uz. Aygün ÜLGEN) ... 67-71

• Bakırcılar Çarşısı Aliminyumcular Çarşısı Oldu

(Serpil YÖRÜK) ... , ... 72

• XV.-XVIII. Yüzyıl halyan Çini Kapları

(Çev: Yrd. Doç. Dr. AYla ERSOY) .. : .... 73-79

N9'f : Cilt: 2 Sayı: 6 Sayfa ll de Id Ustdeld resim yanlışlıkla konmuştur.

• Kapak: Cem Sultan'ın portresi (Washington, Freer Gallery of Art)

Dergide yayınlanan makalelerin sorumlulukları yazarına aittir. Kay- nak gösterilmek kaydı ve izin alınarak yararlanılabilir.

Hizmellerinden dolayı Muslafa Selimoğlu'na teşekkOr ederiz.

(2)

~~s_A_N_A_T_T_A_R _ i_H_i_A_RA_Ş_T_ I_ R_M_A_LA_R_I_D _E_R _G_is_ i _____________________ 17

SiNAN İLE. İLGİLİ

BAZI ARŞİV KAYITLARI

·-

Ülkemizde en çok değer verilen ve üzerinde durolan Türk bü- yüklerinden biri olan Mimar Sinan hakkında çok sayıda kitap ve makale yayımlanmıştır. Buna rağmen, onun hayatındaki ba- zı noktalar henüz aydınlığa kavuşmamıştır. Bunlardan bazıları üzerinde, bundan önce yayınladıJlımız iki makalede durdukOl.

Fakat Sinan hakkında yayın yapanların Çoğunun hala bu uyan- lardan habersiz olduğunu 'görmekteyiz. ·

1-Tezkiret el-Bünyan Kitabı:

Sinan'ın ağzından Sai Mustafa Çelebi'nin kaleme aldığı bu eserin sağ)ain nüshalarına göre, eserde sadece Sinan'ın hayatın

dan, mimarbaşı oluşundan ve onun inşa ettiili 6 önemli eserden bahsedilir. Mimar Sinan'ın eserlerinin listeleri verilmez. Bir de bu eser ile Tezkirat el-Ebniye'nin karışımından meydana gelen sahte bir nüsha vardır. Bu redaksiyon Tezkiret el-Büny3n ile baş

lar. Sinan'ın mimarbaşı olması 'bahsi bitince, Tezkiret el-·

Ebniye'nin mukaddimesindeki kitap adının geçtiği kısma atla- nır. Tezkiret el-Ebniye'deki Jistelerle devam eder. Listeler bitince, Tezkiret el-Bünyan'ın Şehzade Camisi ile ilgili kısmı başlar.

Redaksiyon bu kitabın sonu ile biterC2l. Bu hususun nüshada açık seçik görünenesine rağmen, biri dışında, Tezkiret el-Bünyan'ı yayınlayanlar taraftndan farkedilmemiştir. Eserin bu sahte nüs-

hası, Ahmed Cevdet tarafından 131S rumi, Sadık Erdem 1986, Zeki Sönmez taraflarından 1988 yıllarında, İstanbul'da üç defa yayınlanmıştır<l>. En son olarak Suphi Saatçi tarafından sahte nüsha farkedilmiş(4l, Hacı Mahmud, nr. 49ll'deki nüsha esas alınarak transkripsiyonlu ve faksimileti bir neşri İstanbul'da 1989 yılında yapılmıştır<Sl. Bizce bu da yeterli değildir. Rıfkı Melill Meriç'in Tezkiret el-Ebiliye'yi yaptığı gibi, çeşitli yazmalan kar- şılaştırarak kitabın tenkitli n eş ri yapılmalıdır<6l.

2. Mimar Sinan'ın adı:

Kaynaklarda Sinan'ın adı genellikle "Sinan", bazen de "Si- nan b. Abdullah", "Sinan b. Abdülmennan" şekillerinde geçer.

Sadece Büyük Çekmece Köprüsü Kitabesinde "Yusuf b.

Abdullah" şekli verilir. Görünürde bir yanlışlık gibi görülen "Yu- suf b. Abdullah" şekli doğrudur. Zira, Sinan kelimesi Sinanüd- din'in kısa şekli olup unvandır. Ad değildir. Sinan Paşa dahil ilk devir, Osmanlı tarihindeki Sinan'ların hepsi Yusuf adını ta- şırlar. Ali Emiri Kütüphanesi, Türki-Thrih, nr. 923'teki Risiile-i Selimiye'nin mukaddimesinde Sinan kelimesinin geçtiili kısmln hamişine "İsmi Sinweddin Yfisur• şeklinde bir kayıt düşülmüş

tür.

3. Mimar Sinan'ın doğum tarihi:

Sinan'ın biyografisini yazanlar, genellikle onun 1490 miliidi civarında doğduğunu kaydederler. Halbuki, Sinan'ın ağzından yapılan ·nakle göre Yavuz devrinde (1S12 ~eya sonrası) devşiril

miştir. Yavuz devrinde devşirme usulünün Anadolu'da da tatbi- ki üzerine ilk devşirilenlerdendir. Devşirme kanununa göre, dev- şirilen çocuklar akıl-baliğ olmamalıdır. Yani en fazla 13 veya 14 yaşlarında olmalıdır. Sinan da Tezkiret el-Bünyan'ın mukaddimesinde "Devrüşdüm ta ki tıfliyyet çağından -Yetiştim Hacı Bektaş ocağından" der(7l. Bu beyit de onun çocukluk çağında devşirildiğini destekler. Bundan başka, 1S20 yılında Acemi Oğ

lan! an Ocağı'ndaki hizmetini tamamlayıp yeniçeri olmuştur. Bü- tün bu deliller onun 1500 yılı civarında doğduğunu gösterir.

*

Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fak. Ortaçağ Anabilim Dalı başkanı

Prof. Dr. Ramazan Ş~EN

4. Mimar Sinan'ıo Selefinin Adı:

Mimar Sinan'dan önceki mimarbaşının adı Tezkiret el Bün- y8n'da, Sinan'ın mimarbaşı olması dolayısı ile geçer. Bu zat 1539 yılında, Buğdan Seferi'nden sonra ölmüş, yerine Sinan tayin edil-

miştir. Bu zaun adı, matbu nüsha ile Hacı Mahmud, nr. 4911, yap. 4a; Revan Köşkü, nr. 14S6, yap. Sb; Nuri Arlasez, nr. 81, yap. 4b de "Acem Alisi" şeklinde geçer. Hacı Mahmud, nr. 4628, yap. 2Sa; Thl'at, Türki-Mecarru, nr. 83, yap. Slb, nr. 119, yap.

16a'da ise ''Acem İsi" şeklinde geçer. YazıdaAcem Alisi ( ~ )

şekli ile "Acem lsa" ( ~ ) şekilleri arasında bir uzantı farkı vardır. Bunların birinin kesinlik kazanması için başka dellllere ihtiyaç duyul.niaktadır<B>.

S. Osmanlıların askeri sahadaki başanlarında olduğu gibi, mi-

marlık, mühendislik sahalarındaki başarılarının da Acemi Oğ

lanları Ocağı ile Yeniçeri Ocağı'nın rolü büyüktür. Mimar Si- nan ve pekçok usta bu ocaklardan yetişmiştir. Yeniçerilerin zor

işleri halletmekteki rolü Kırkçeşmeler -Kemerburgaz su kemerlerinin inşası sırasında açıkça görülür. Bu kemerierin inşaatın

daki zor işler Yeniçeri Ağası Ali ile Kaptan-ı Derya Piyale Pa- şa'ya verilmişti. Yeniçeri Ağası ve Yeniçeriler verilen görevi ba-

şarıyla tamamladıkları halde, Piyale Paşa kumandasındaki de- nizceler verilen görevi başararnamış, bunlara ayrılan kısım da sonunda yeniçerilere verilmiştir. Onlar görevi başarı ile tamam- lamışlardır<9>. Burada bahsedileri yeniçeri ağası Ali Paşa, Tez- kiret el-Bünyan'da bahsedilen bina emini Ali Ağa'dır. Eskiden önemli işler idari-askeri yetkilere sahip bÜyük kumandanliırın idaresine bırakılırdı. İşçilerin ve askerlerin böyle bir selahiyete sahip olmayan kişinin sözünü tutmamaları her zaman mümkün- dü. İşte Ali Ağa bu maksatla bina emini tayin edilmişti. Tezki- ret el-Bünyan'da bu zatın adının başında kelimesi geçer. Bu kelimeyi, Keyliin, Kilin, geyliin, gilin" şekille

rinde, hatta geniş bir tutumla "gelun

=

gelin" şeklinde oku- mak mümkündür ... Mimar Sinan bu şahsın daha sonraları Mı

sır Valisi olduğunu söyler. BUyük ihtimalle bu zat daha sonra Mısır Valisi ve Maraş Beylerbeyi olan Sofu Ali Paşa'dır(IO).

6. Yeni Arşiv Kayıtları:

Mimar Sinan hakkındaki arşiv vesikaları Ahmed Refik Altu- nay tarafından, Türk Mimarları, Hazine-i Evrak Yesikalarına göre, İstanbul 1937, s. 73-123'te ve mü n ferit çeşitli çalışmalarda

Defter 2, Sıra nr. 621:

(3)

Defter 2, ·sıra nr. 1036,J037:

yayınlanmıştır. Fakat bu çalışmalarımız sırasında Başbakanlık Arşivi, mühimme defterlerinde henüz yayınlanmamış bazı not- lara rasıladık. Bunlardan bir tanesi Kanuni devrine ait olup İs

tanbul'da imar planına aykırı, ruhsatsız yapılan binaların yık

tınlması hakkındadır. Belge:

Defter 3. sıra nr. 68:

"istanbul kadısrna ve Mimara Hüküm ki,

malıruse-i mezkurenin hisannrn taşra,smda ve içerisinde ev- ler ve dakkonlar yapılmasrn deyu emri m olu b, ol cônibde olan ev/er ve dükkanlar dahi yıktırı/m ış idi. Ol emr-i şerijim kemô- kôn rr.ıukarrerdir. Buyurdum ki, vusul buldukta te'hir ve terôhi eylemeyip, bu husus,a bizzat mu başerer ey/eya b şehrin etrôf ve cevônibinde onun gibi,. emr-i şerijime mugôyir kirnesne hedm olan yerlere nesne bina,etmişler ise, hedm edup ferman-ı şerifi

me mugôyir bir kirnesneye iş ettirmeyesin. Mezbura buyurul- du. Fi 22 Ramazan 966."

Defter 4, Sıra'-nr. 2109: .

Defter 45, Sıra nr. 2596: .

Diğerlerinde ise, biri dışın~a, tari~ bul~nmam~kta, fakat ko-

nularından, çoğunun ll. Selım devrıne aıt oldugu ~nlaşı.lmak

tadtr. Bunlardan iki tanesi ülkede ehliyetsiz dülge~lık ve ı.nşaat işleri ile uğraşanların mesleklerini icradan men edılmelerı hak-

kındadır. Belgeler:

"Divan'da topçular çavuşuna verildi. Fi 17. safer Hassa Mimariarım Başı Sinan'a Hüküm kı,

Sadde-i saôdetime'arz-ı hal gönderüp, bazı kimesne/er Rum Ili'nden ve sôir yerlerden ge/üp neccôriye ve bina ilmind~n ha- berleri olmayıp, müşôrun ileyhin ma rifeti o~madan, e_llerı~ıe ar-

şu n alıp mimar/tk ediip, nô elıil olmakla, bına e:ı:le~ı~le:_ı evl~

rin ekseriya ocakları tutuşup i/ırak olduğunu bıldırd(ğun ecd- den, buyurdum ki,· vusul buldukta bu bab~a mukayyet olu~, anın

gibi bina ve dürüdgerlik ilminden haberı olmaY_up, e!lerı.ne ar-

şın al up veeh-i meşru h iizre mimarlık ey~eye_nlen men e~ılp, se- n ün marifetin olmadan ol veei/ıle nii ehıl kırnesnelere mımarlık

ettirmeyesin."

(4)

_ _ s_A_N_A_T_T_A_R....,.iH_i_A-=--R_A_Ş_T_IR_M_A_L_A_R_I_D_E_R_G_is_i ^{_ _} ~---:---1-9

Defter 58, sıra nr. 779:

"Mısır Kadısına Hüküm ki,

Htilen südde-i satidetimde mimariarım başt olan Sinan mek- tup gönderüp yevmi 12 akça ulüfeli olan Mahmud b. Muham- med, mahrüse-i mezkure çavuşluğu ile mimar ve ehl-i hi bre olup mahmiyye-i mezkürede mimar/tk hizmetinde kemfi-kfin görür- ken, bazı nfi ehil kirnesneler nice kirnesnelerin evlerini bina ey- femeyi uhdelerine alup, ilm-i binadan haberleri olmamakta, ni- ce türlü sakatfitı zuhur edüp müslümanlara zararı olmak ile, mez-

Defter 9, ·sıra nr. 22:

Defter 12, Sıra nr. 709

kur Mahmud Çavuş söyledi kle, söZüne iltifat etmeyüp dôim el- dehr sakatfitları olmaktan hôli olmamagın, merkum Mahmud

Çavuş'u mimar bi/üp istemeyenleri gelmek için emr-i şerif ve- rilmek ricasına arz eyfedüğün ecilden, nô ehil olanları istihdam eylemeyüp men' olunmak emr edüp buyurdum ki; vusul bul- dl!kta bu bôbta dfiim mukayyed olup, bina ahvaline vôkif ol-

mayıp [lfi ehil, iistôdstz ödemleri milsliimanlarm binalarma ka-

ruşturmayup kirnesneye gadr ve teaddi etdirmiyesin, işlemeyen

leri men'e eyleyiip, memnü olmuyanları te'dip oluna."'

(5)

Defter'19, Sıra

nr.

280:

Bu ü~. belge~en, mif!larbaşının ülkedeki inşaat faaliyetlerinin kontrolunden, ırnar planlannın yürüt Olmesinden sorumlu oldu- ğu, bugünkü İmar-İskan Bakanlığı'nın görevini de üstlendiği an-

laşılıyor.

Bahsedilen mühimme defterleri kayıtlarından dört tanesi 1569-1574 tarihleri arasında yapılan Edirne'ndeki Selimiye Ca- mii'nin inşaatı ve tezyinatı ile ilgilidir. Belgeler:

_ ''Mi'!!~rba~ı mektup gönderüp, holiyô binô olunan comi-i şe

rijin ~a/if~lerınden Mustafa b. Nebi nôm kirnesneye mermerci- lık hızme/ı ma hal ve münasip göriJidü deyii arz et rneğin yevm/

2 akça ile buyuruldu."

"Mimar Ağa'yadır. 20 Ramazan sene 977 Edincik Kadısına Hüküm ki,

Kazô-i mezburda ve Kapu Dağı'nda voki olan taşçı/ar mehrU.se- i Edirne'de vôki olan bino-işerife giJnderilmesin emredüp, aha- lileri defter o/unup, bana irsal olun 'up buyurdum; vardukta hassa

mimariarım 'başı olan Sinan-zfde kodruhu-ye mührim ile mem- hur dejterde mestur olan taşçı/arı te' h ir etmeyüp ô/ot ve esbab- lanyla ihraç ed üp, mahall-i ohara giJnderesin ve.bina içün ihzar olunan merrnerieri gemi varınca mutemed ve muhkem hıfz et- diriip bekledesün."

(6)

~ANAT ^TARiHI ARAŞTIRMALARI ^DERGISi ²¹

Defter 19, sıra nr. 594

"Zafm Ali'ye verildi. Fi 4 Rebiallihir.

Mimarbaşına hüküm k~

Mektup gtJnderüp bina-i şeri/im ne mertebeye varduğun ve bi:J-fiil ana kemerlerinin dördü kilit/en üp ve dördü kilit/enrnek üzere olup, şahnişin· kubbesi ve divarı mazeyyen olmak ferman olunur, yoksa slide mi olur emr-i şeri/im taleb eylemişsin. imdi beher-hal pencerelerine dek k/işi olup, pencerelerin üstü silre-i Flitiha k/işi/e yazılmak lazım olmağın buyurdum ki; vusıil bul- dukta pencerelerine dek k/işi olup, pencereleri fistü k/işi/e sure-i Fatiha'yı vech ve müniisip gördüğün uzre yadırasın."

Defter 22, sıra or. 795:

"Muhzıra verildi. Fi 26 Rebifilevvel Yeniçeri Ağası'na hüküm ki,

Hassa mimariarım başı Sinan mektup gtJnderlip Edirne'de bi- na olunan cami-i şerfjimde demirci/ik işleyen acemi oğlanların

dan yedi rıefer oğlanlar için, pencere demirlerin işleyip ilmam-ı

hizmet eylemişlerdir deyfl kapuya çıkarılmak rica etmeğin isim-

leri tezkire olunup hukm irsa/ olunmuştur. Buyurdum k~· var- dukda irsal olunan tezkirede mukayyed olan yedi nefer tiCemi

oğlanların kanunları üZre kapuya çıkarıp deftere kayd ettiresin."

Bahsedilen belgelerden geri kalan ikisi sefer mimarı tayini ile hassa mimarı tayini, bir tanesi şark seferi için benna (bina usta-

sı) neccar, duvarcı ve bıçkıcıların tedariki, bir tanesi Bursa'daki Sultan Mustafa tUrbesinin inşasına usta tedariki biri ise Bursa

mimarı tayini ile ilgilidir. Belgeler:

Defter 2, sıra nr. 1037: .

"Müşarun ileyh (mimarbaşı) mektup gönderlip, yevmi 10 ak- ça ile sefer mimarı olan Rüstem fevt olup yeri mahliil olmajın,

hliliya 3 akça ile mermercilik hizmetinde olan Mustafa b. Ab- dullah n/im kirnesne muhaldir deytı arz e/rneğin yevmf 6 akça ile buyuruldu. SonrQIJO akça ile olundu."

(7)

SANAT TARi Hi ARAŞTIRMALARI DERGiSi 22

..

^_~

"MimarbaŞı Sinan mektup gönderüp slibıka sefer mimarları onbeş-onaltı kirnesne olup şimdi cüzf ka/up, hizmete gelür üzre mimara ihtiyaç olduğunu bildirüp, 10 akça ile sefer mimarı olan Torna nam zimml mürd olup, öte yakada bina olunan saray-ı

cedld hizmetinde olan Ni kos b. Mestus nam zimmlye tevcih edüp yevml 2 akça buyuruldu."

"Mi marbaşı mektup gönderüp lıassa mimarlarından zimmet

akçası alan Salih Abdullah fevft, yeri 8 akça ile mermerci Mus- tafa Nebl'ye, anun gedüğü Murad b. Aif'ye ve baki kalan 2 ak-

çasın Ferhad b. Abdullah rica etmeğin arz etdüğü üzre buyu- ruldu deyü defterdar efendi arz etmeğin kayd olundu."

"Cezayir çavuşlarındn Mustafa Çavuş'a verildi.

Hassa Mimarbaşına Hüküm ki,

Mektup gönderüp mehruse-i İstanbul'dan Şark Sefer-i mü-

lıimmi içün benn/i ve neccar ve divarcı ve buçkucu tedarik ed e- sin deyu ferman olunmağın, 'ber-muceb-i emr-i şerif benna ve neccar ve divarcı tedarik olunup, buçkucu t/iyifesi pümle mehruse-i mezburda 50 dükklin o_lur, 20 nefer buçkucu çıkar

mağa kudretimiz yoktur deyü tezal/üm izhar eyledik/eri acilden,

cümle dükkanki, ağaç ki, kereste ve tahta ve tenekefürUşlar bıçku kullanır/ar. Bu cümleye lazım olan 20 nefer buçkucu tedarik et- diresin d eya emr-i şerifim verilmek ricasına arz et rneğin, müm- kün olduğu üzere tedarik olunmasın e1J1redüp buyurdum ki,· 7,ikr olunan buçkuculardan sefer·i hümayunun mühimmatı içün mümkün olduğu üzre tedarik ve ihzar edüp gönderesin ki, va- rup düstur-i mükerrem illi lihirihi(?) serd/i rum Ferhad Paşa'ya

mülliki olup veeh-i münasip gördüğü üzre hizmette buluna/ar."

Defter 12, sıra nr. 351.

"Mevlana Bursa Kadısına Hüküm ki,

Hassa mimarlarıhın başı Sinan derglih-ı mualllima mektup gönderüp karındaşım merhum Mustafa'nın mahrose-i mezku- rede bina olunan türbesine yarar üst/id halife lazım olup ve mer- hum bu bam hüdlivendigar -ta be serôhu -m türbesi binasında

halife olup, dergii/ı-ı muallam çavuş/arına i/hak olunan Meh- med Çavuş için, ''yarar üstad ve hizmetinin uhdesinden gelür"

deyu bildirmeğin, hükm-i şerfjin müşlirın ileyhe vusul bulduk- da binası em ro/u nan türbe-i mezburede gayret ve islikanıetle ça-

lışa."

"Mimarbaşı Sinan Ağa'nın arzı mucebince bennalardan emek- dar olan Ahmed Bursa'da ehl-i /ıjbreye buyur.uldu."

NOtLAR:---~---~---

(1) Ramazan Şeşen, Mimar.Sinan Hakkındaki Kaynaklar, ll. Uluslararası Türk_ve Islam Bilim ve Teknoloji Tarihi Kongresi Bildjrileri, Istanbul191;l6, ll, 1-11; R. Şeşen, Mi- mar Sinan ile ligili Yazmal ar, M.imar Sinan dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı, T9rkiye Iş Bankası Yayınlart, Ha- zırlayarı Zeki Sönmez. Istanbul 1988, s. 270-275.

(2) R Şeşen Mimar Sinarı ile ilgili Yazmalar, s. 270-271.

(3) f\hmed Cevçlet !Yay.), Tezkiret el-~ünyan, (Kütüphane-i lkdam Sayı-13, lkdam Matbaası), Istanbul 1315 (1899).

- Saqık Erdem (Haz.), Tezkiretü'l Bünyan, (Binbirdirek Yay.), Istanbul 1986.

-Zeki ~önmez1^_^Mimar^.Sinan ile ilgili Tarihi Yazmalar- Belgeler, (M.S.U. Yay.) Istanbul 1988.

(4) T.K.S.M. Sevenler Derneği tarafından 29 Mayıs - 2 Hazi-_ ran 1989 tarihleri arasında düzenlenen IX. Sanat Tarihi Araştırmaları Semineri'nde 1 Haziran 1989 günü sunu-

lan "Tezkiret-ül Bünyan'ın Topkapı Şarayı Revan Köşkü Kütüphanesindeki Yazma Nüshası Uzerine DGşünceler"

başlıklı bildiride belirtilmiştir.

(5) Suphi Saatçi, Mimar Sinan ve Tezkiro13t-ül f:1ünyan, (Ed.

Metin Sözen), Emlak Bankası-MTV Yay. 1, lstanbul1989 (6) Tezkiret el-Eb niye için bkz. Rıfkı Melul Meriç, Mimar Si-

nan, Hayatı ve Eseri. TTK Yayınları, Ankara 1965, s.

55-129.

(7) Ahmed Cevdet neşri, s. 119, yap. 16a'da

nr.

4911, yap. 3a;

Revan Köşkü,

nr.-

1456 yaP._. 4a-b.

(8) Ayrıca bu konu için b~nz. Ozkan Ertuğrul, "Acem Ali", Türkiye Diyanet Vakfı Islam Ansiklopedisi, Cil! 1, s. 322,

istanbul 1989. ·

(9) Şair Eyyübi, Padişahname, Esad·efendi nr. 2422; yap.

' 41b-62a

(10) Kazım Çeçen, Mimar Sinan ve Kırkçeşme Tesisleri, istanbul 1988, s. 47-48.

Araştırmaları Dergisi

S"anat Tarihi