ETKİLEŞİMLİ KİTAP OKUMA PROGRAMI (EKOP)

ETKİLEŞİMLİ KİTAP OKUMA PROGRAMI

(EKOP)

EKOP

Birlikte Okuma (Shared Reading)

Sosyal Etkileşim Erken

Okuryazarlı

k Becerileri



EKO temelde okul öncesi dönemdeki bir çocuğun sözel dil becerileri ile sözcük bilgisini geliştirmeyi hedefleyen, yetişkin ve çocuğun etkileşimli olarak kitap okudukları bir

süreçtir.



Bu süreçte yetişkinin sistematik yaklaşımıyla çocuk ve yetişkin rolleri değişir ve yetişkinin yönlendirmesiyle çocuk öykünün okuyucusu/anlatıcısı olmayı öğrenir.



Yetişkin ise aktif dinleyici ve öyküyle ilgili soru yöneltici rolünü üstlenir. Yetişkinin yararlandığı stratejiler çocuğa öyküyle ilgili sorular sorarak ona konuşma fırsatı sağlama, bilinmeyen sözcükleri tanımlama, çocuğun yanıtlarını tekrarlayıp

genişletmedir.



EKO çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerini geliştirmeyi hedefleyen üç temel uygulama prensibine dayanır;

1.

okuma etkinliğine katılıma teşvik etme,

2.

çocuğa konuştuklarıyla ilgili dönüt verme

3.

çocuğun ilgi alanlarını yansıtan öykü kitapları seçerek üzerinde konuşulacak konuları belirlemedir.



EKO’da bir takım teknikler okuma öncesi, esnası ve sonrası olmak üzere okumanın üç aşamasında ilgili yerlerde yetişkin tarafından kullanılmaktadır.



Bu teknikler, etkileşimli okuma sırasında konuşmayı başlatma teknikleri (CROWD) ve

etkileşimli okuma sırasında konuşmayı sürdürme teknikleridir (PEER).

Konuşmayı başlatma teknikleri (CROWD);

TEKNİK

Tamamlama

(Completio n)

KULLANILIŞI Öyküdeki bir ifade/ cümleyi tamamlaması istenir.

ETKİSİ

Dinlediğini

anlama ve dili kullanma

becerilerini

geliştirmek.

TEKNİK

Hatırlama

(Recall)

KULLANILIŞI Karakter ve öyküdeki

olaylar

hakkında soru sorulur.

ETKİSİ

Öyküye ilgi,

detaylara dikkat

etme becerisi

TEKNİK

Açık Uçlu

Sorular Sorma

(Open Ended

Questions)

KULLANILIŞI Resimde

anlatılan olayı tanımlaması istenir.

ETKİSİ

Dili kullanması için fırsatlar

oluşur.

TEKNİK

5N1K Soruları

(Wh Questions)

KULLANILIŞI Resimdeki bir nesne/ eylem işaret edilerek isimlendirmesi istenir.

ETKİSİ

Sözcük bilgisini

destekler.

TEKNİK

İlişkilendirme

(Distancing )

KULLANILIŞI Öyküyü kendi yaşamından bir şeyler ile

ilişkilendirmesi istenir.

ETKİSİ

Dili kullanmak

için fırsatlar

oluşur.

Konuşmayı sürdürme teknikleri (PEER)

TEKNİK

• Başlat (Prompt )

KULLANILIŞ

• Resimdeki bir nesneyi

isimlendirmesi/

öyküdeki karakterler

hakkında sorular

ETKİSİ

• Dikkati ve

sözcük bilgisini artırır.

• Öyküye ilgiyi sağlar.

TEKNİK

• Değerlendirm e (Evaluate )

KULLANILIŞ

• Cevabın doğruluğu değerlendirilir . Değilse yeni sözcüğün

öğrenilebilme si için gerekli bilgiler

düşünülür.

ETKİSİ

• Bireysel

geribildirim

ve daha fazla

bilgi sağlanır.

TEKNİK

• Genişlet

(Expand)

KULLANILIŞ

• Yanıt birkaç sözcük daha

eklenerek genişletilir .

ETKİSİ

• Söyleyeceğinde n biraz daha fazlasını

söylemesi için

teşvik edilir.

TEKNİK

• Tekrarlat

(Repeat)

KULLANILIŞ

• Yanıtın

tekrarlanma sı istenir.

ETKİSİ

• Dili kullanımı

destekler.

 Etkileşimli Kitap Okuma ile Geleneksel Okuma Arasındaki

Farklar

EKOP Sonrası EKOP

Sırası

EKOP UYGULAMA ADIMLARI OKUMA ÖNCESİ EKOP UYGULAMA ADIMLARI

1.

Gelişimsel Açıdan Uygun Bir Resimli Çocuk Kitabı Seçilmesi;

2.

Hedef Sözcüklerin ve Sesbirimlerin Belirlenmesi;

3.

Soruların, Örneklerin ve Açıklamaların Belirlenmesi;

4.

Fiziksel Düzenlemelerin Yapılması;

5.

Çocukların Sınıf İçinde Yerleşimi;

6.

Kitapla Tanışma;

7.

Açık Uçlu Sorular Yoluyla Çocukların Tahminde Bulunmalarını Sağlama;

8.

Çocuklardan Gelen Yanıtların Yeniden Düzenlenmesi;

OKUMA SIRASINDA EKOP UYGULAMA ADIMLARI

1. Hedef Sözcüklerin Anlamlarının Açıklanması;

2. Hedef Sözcüklerin Anlamlarının Resimlerle ve Ek Materyallerle Desteklenmesi;

3. Çocukların Kendi Yaşamlarıyla İlişkilendirebilecekleri Örneklerin Sunulması;

4. Hedef Sözcüklerin Anlamlarının Tekrarlanması;

5. Geçmiş Deneyimler İle Öykünün İçeriğinin ve Hedef Sözcüklerin Anlamlarının Desteklenmesi;

6. Sesbilgisel Farkındalık ve Yazı Farkındalığı Becerilerinin Desteklenmesi;

7. 5N1K Sorularının Kullanılması;

8. Açık Uçlu Soruların Sorulması;

9. Tekrarlar ve Genişletmelerin Kullanımı;

10. Cümle Tamamlama ile Sözcük Dağarcığının Desteklenmesi;

OKUMA SONRASINDA EKOP UYGULAMA ADIMLARI

1.

Açık Uçlu Sorular Aracılığıyla Öyküyü Özetleme;

2.

Etkinlikler Aracılığıyla Kazanımların Kalıcılığının Sağlanması;

Paylaşımlı/birlikte kitap okumanın sözel ve yazılı dil gelişimine katkıları şu şekilde özetlenebilir:

 Çocuklara kitapların yetişkinler için önemini, kitapların içinde pek çok konuşma olduğunu öğretir.

 Görsel dikkati geliştirir, nesne tanımaya yardımcı olur ve imgelemi uyarır.

 Etkileşimli (interactive) bir bağlam sağlar ve bu yolla çocuğun ilgisini çeker.

 Okumaya motive eder, okuma isteğini ve kitaba ilgiyi artırır.

 Zengin bir bağlam sunarak yazı bilincini destekler ve sözel yazılı dil ilişkisinin kurulmasına yardımcı olur.

 Okunan metin hakkında nasıl soru sorulabileceğini

öğretir ve sorulara alınan cevaplarla kavramsal bilgi ve akıl yürütme becerilerinin gelişimine katkıda bulunur.

 Anne baba tarafından kullanılan dili kavramsal ve

anlambilimsel olarak diğer etkileşim ortamlarındakinden daha zengin ve karmaşık hale getirir.

 Çocukların etkileşim sırasında daha sık konuşmalarını ve

sözdizimsel olarak daha karmaşık ifadeler kullanmalarını

sağlar.

 Çocuk ve yetişkin için düzenli, tekrarlanan ve yapılandırılmış bir etkileşim fırsatı verir ve dil kazanımı için çok kritik olan yetişkin ve çocuğun etkinliğe dikkatlerini vermelerini kolaylaştırır.

 Çocuğun sözel dil becerilerini, sözcük dağarcığını geliştirir ve ortalama sözce uzunluğunu artırır.

 Öyküleri anlama ve öyküler hakkında konuşma becerilerini geliştirir ve öykülerdeki bilgiyi geçmiş bilgiler ile bağlamayı öğretir.

 Harfleri tanımayı ve sesbilgisel farkındalık kazanımını destekler; harf

isimlerini, şekillerini, seslerinin öğretimini ve yazılı materyaldeki sözcüklerin harfleri temsil ettiği ayrı seslerden oluştuğu bilgisinin ve yazıbirim-sesbirim ilişkisi kurulmasını kolaylaştırır.

 Dinlemeyi öğretir.

 Okuryazarlık kavramlarının (okumanın yönü vb.) kazanımını destekler.