Kamuda Risk Yönetimi Konferansı

(1)

Grant Thornton Türkiye 2013- Hakları saklıdır.

Sezer Bozkuş Kahyaoğlu

İşletme Risk Yönetimi Bölüm Başkanı, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, SMMM

Kamuda Risk Yönetimi Konferansı

(2)

İçerik

 Kurumsal Risk Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar

 Türk Kamu Sektöründe Kurumsal Risk Yönetiminin Gelişimi

 GTHB Kurumsal Risk Yönetimi İyi Uygulama Önerileri

 Genel Değerlendirme ve Sonuç

 Soru & Cevap

2

(3)

Bakanlığımızı Yakından Tanıyoruz…

Kaynak: http://www.tarim.gov.tr/Sayfalar/Anasayfa.asp x 3

(4)

Modern Tarım Yaklaşımı

 Tarım, tek başına varlığıyla değer ifadesi olmayı aşmış, işlenerek katma değeri yükseltilen ve uluslararası ticarette stratejik değeri olan bir unsur haline

gelmiştir.

 Tüketim alışkanlıklarını geliştiren bir gıda yapılanması ile mevsimlere bağımlı gıda tüketim biçimi değişmiş, ürün ayrımı gözetmeksizin yılın on iki ayına yayılan gıda tüketimi anlayışına geçilmiştir.

 Şehirleşmenin ve değişen şehir hayatının zorladığı tüketim alışkanlıkları, gıdanın bilinçsiz üretim ve sunumundan kaynaklanan olumsuzluklar sağlık sorunlarına sebep olabilmektedir. Bu durum gıda güvenilirliği kavramını doğurmuştur. Gıdanın sistematik biçimde güvenilirliğinin sağlanması ve üretimden tüketime kadar sürekli izleme ve kontrollerle sürdürülmesi gerekmektedir.

(5)

Türk Tarım Sektörünün Görünümü

 Günlük politikaların değil gerçekçi planlamanın önemsendiği,

 İstikrar ve verimliliğin öne çıkarıldığı,

 Entegre yaklaşım, insan odaklı anlayış ve çok yönlü kalkınmanın esas alındığı,

 Yüzyıllık temel sorunların çözüme kavuşturulduğu,

 Cumhuriyet tarihinde birçok ilk’in gerçekleştirildiği,

 Üretim ve ihracat rekorlarının kırıldığı,

 Avrupa’da liderliğe, Dünya’da ilk sıralara çıkılan bir dönem olmuştur.

(6)

Tarım’da Değişimin Göstergeleri



Tarım Kanunu’nun da içinde olduğu sektörle ilgili 14 Kanun çıkarılmış,



Stratejik yaklaşım ve planlama boyutu öne çıkarılarak; tarım master planları, bölgesel master planlar,



kırsal kalkınma stratejisi, tarım stratejisi, kırsal kalkınma planı, IPARD Programı hazırlanmış,



Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli oluşturulmuş,



Hayvancılık öncelikli sektör olarak ele alınmış,



Kırsal kalkınma hamlesi başlatılmış,



Tarım arazilerinin korunmasına yönelik düzenlemeler hayata geçirilmiş,



Arazi toplulaştırma çalışmalarına hız kazandırılmış,



Gıda denetim ve kontrollerinin etkinliği arttırılmış,



Gıda güvenilirliğinde AB standartları yakalanmış,



Tarımsal destekler 4 katına ulaştırılmış,



Tarımın birçok faaliyetinde kredi faizleri sıfıra indirilip, birçok konuda faizsiz finansman sağlanmıştır.

(7)

Stratejik Öncelikler 2013-2017

Tarımsal Üretim ve Arz Güvenliği Gıda Güvenilirliği

Bitki Sağlığı Hayvan Sağlığı ve Refahı Tarımsal Altyapı ve Kırsal Kalkınma Kurumsal Kapasite

(8)

Son krizin anatomisi

 Son küresel kriz, temelinde finansal piyasaların işlevini kaybetmesine bağlı olarak ortaya çıkan bir krizdir.

 Bu krizi diğer son 30 yıl içinde yaşanan krizlerden ayıran en önemli fark ise, bir gelişmiş ülke krizi olmasıdır.

 İkincisi de finansal piyasalarda yanlış fiyatlamaların ortaya çıkardığı güven kaybı ile finansal sisteme yönelik uygulamaların iktisat politikaların etkisini sınırlamasıdır.

Gelişmiş ülke

Yanlış fiyatlama

krizin Son anatomisi

Önümüzdeki dönem finansal risklere bağlı olarak ortaya çıkan sistemik riskler ile kurumsal riskleri yönetmek için daha çok zaman ve bütçe ayrılması gerekmektedir.

Sentetik türev ürünler

8

(9)

Riskin tanımı

• Planlanan amaçlardan sapmayı ortaya çıkaran her türlü durum bir risktir. Risk, gelecekte oluşabilecek potansiyel problemlere, tehdit ve tehlikelere işaret eder.

• Risk, tehlike ve belirsizliği kapsamaktadır; ancak tehlike ve belirsizlikler arayışları ortaya çıkardığından dolayı, fırsatları da barındıran çok önemli bir faktördür.

• Beklenmeyen olaylardan kaynaklanan risk tehlikeyi, değişimlerden kaynaklanan risk belirsizliği, çeşitli tehlikeleri lehe kullanabilme yeteneği de fırsatları beraberinde getirmektedir.

9

Belirsizlik olarak risk

• Değişimden kaynaklanan risklerdir.

Tehlike olarak risk

• Beklenmeyen olaylardan doğan risklerdir.

Fırsat olarak risk

• Tehlikelerden doğan riskleri lehe

kullanabilmek

fırsattır.

(10)

Kurumsal risk yönetimi kavramsal çerçevesi

Kontrol Ortamını

Tanıma

Riskin

Tanımlanması Risk Analizi Risk Değerlemesi

Riske Karşı Tedbir Alınması

İzleme ve Gözlem

Risk İletişimi Danışmanlık ve Vekaletname&

Yükümlülük Sistem Tasarımı Sistem

Uygulaması Sistemin

Gözlemlenmesi Sistemin Geliştirilmesi

Risk Politikası Risk Yönetimi

Politikası

Risk Yönetimi Sistemi

Risk Yönetimi Süreci

10

(11)

Kurumsal risk yönetiminde yeni trendler

geleneksel organizasyon ile yürütülen risk değerlendirmeleri…..

İç Denetim

Bağımsız Denetim Sigorta Yönetimi Mevzuat

Uyum

Yasal

..… tek bir risk değerlendirmesi oluşturmak üzere birleştiriliyor ...

…Kaynakların etkin kullanılması için kaynak tahsisinin doğru yapılması gerekmektedir.

Stratejik hedefler bu kaynak tahsisinin doğru yapılabilmesi için önemli araçlardır.

Finansal

Risk Değerlendirme

İçeriği &

Süreci

Risk Toleransı

Risk iştahı

Yönetim girdisi Kurumsal

girdi

Kurumsal Risk Yönetimi

Risk Yönetim Stratejileri

Teknoloji

11

(12)

Riski ölçmeye neden ihtiyaç vardır?

12 Erken Uyarı Mekanizması Artan verimlilik

Azalan maliyetler

Makul güvence

Sürprizlere yer yok!

Risk analizi Performans artışı

Stratejik hedeflere ulaşmamıza yardımcı olur

(13)

Kurumsal risk yönetimi

13 Kurumsal Risk Yönetiminde Odaklanılan Riskler

Pi yasa Ri sk i Ope rasy on el risk Fi nan sa l risk İK risk i IT risk i Y as al risk İt ibar risk i

Değer Yaratma ve Koruma

İç denetim

(14)

Riskin kaynağı dinamiktir

 Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın değişim alanları nelerdir?

Faaliyet ortamındaki

değişiklikler Yeni çalışanlar Yeni veya geliştirilmiş

sistemler

Hızlı büyüme Ekonomik

koşullardaki

değişiklikler Yeni teknoloji

Yeni faaliyet konuları

Yeniden yapılandırma

faaliyetleri

14

(15)

Anahtar Risk Göstergelerinin (KRI)

Anahtar Performans Göstergelerine (KPI)

15 Başlatan Olay (root cause)

olay Ara

Risk olayı

Risk

Sonuç

Nihai etki

Anahtar Risk Göstergesi

Riskin ortaya çıkması

Anahtar Performans Göstergesi

Anahtar Performans

Göstergesi Acil Eylem Planı /

Aksiyon Planı

İzleme

Strateji Oluşturma

Strateji Güncelleme

Risklerin Erken Teşhisi Risklerin Etkilerini Azaltma

(16)

Risk yönetimi ve iç kontrol

16 Risk faktörleri

^Risk

Sonuçlar

Başlatan

olay Ara olay Risk

vakası Başlatan

olay Ara olay Risk

vakası

Koşul Ara olay Risk

vakası

Risk

Sonuç Nihai

etki

Sonuç Nihai

etki

Sonuç Nihai

etki

1 2 3 4 5

ETKİ O

L A S I L I K

Önleyici Kontrol

Olasılığı düşüren kontroller

Düzeltici Kontrol

Etkiyi azaltan kontroller

(17)

17 Ne Değildir?

Nedir?



…tek bir olay veya durum

…tek başına bir sonuç

…operasyonel faaliyetlerden ayrı

…tüm kurumlara uyan tek bir çözüm

…sadece mevzuata uyum

…iş performansını artırmanın sadece ve tek yolu



…operasyonlar ile uyumlu sürekli bir faaliyettir

…iş performansını artırmasının uzun dönemli yoludur

…diğer operasyonlarının ayrılmaz bir parçasıdır

…operasyonları kısıtlamak yerine değer katar

…stratejik hedeflerinizi anlamanıza yardımcı olur

… ve bu hedeflerinize ulaşmak için riskleri yönetmenize yardımcı olur

…temel olarak iki konuda işinize yarar: süreç oluşturma ve kapsamı belirleme

Kurumsal risk yönetimi nedir ne değildir?

Kaynak: www.COSO.org



17

(18)

Stratejik bakış açışı

18 vs

Durağan Kurum

[kurumların gerilemesinde temel faktör]

Zaman

He def le r

Şu anda neredeyiz? Duruma göre tepkisel aksiyon alma

Gelecek sene nerede olabiliriz?

Dinamik Kurum

[kurumların büyümesinde temel faktör]

Zaman

He def le r

Strateji esaslı aksiyon planı Şu anda neredeyiz?

Önümüzdeki 5 yılda nereye ulaşabiliriz vizyonu

Durağan Planlama Süreci Stratejik Planlama Süreci

(19)

Stratejik risk yönetimi yaklaşımı

19 Genel Risk Evreni riskleri ayrıştırmak zordur

Kuruma özel risk evreni ile risklerin sistematik gösterimi

yapılandırılmış ve yönetilebilir

Küresel iş dünyasında limitsiz- hatta sonsuz sayılabilecek bir risk evreni söz konusudur. Risk evreninin

kurum stratejilerine uygun olarak netleştirilmesi etkin bir risk yönetimine başlarken gereklidir.

(20)

Kurumsal Strateji ve riskin sistematik hale getirilmesi

20 Risk türü

Anahtar Risk Göstergelerine dayalı bir risk evreni hazırlanması: Kurumsal stratejilerle uyumlu bir yapı oluşturulması sağlanmalıdır.

Stratejik Başarı Faktörü

Bayi ağı yönetimi AR_GE

Marka-itibar risk Inovasyon riski Marka değeri

Inovasyon oranı

Kurumsal Strateji

Risk Kategorisi Risk kategorisi

Finansal risk

Finans Kur riski

Mevzuat Uyum

Yasal risk

Sektör düzenlemeleri Ürün kalite standartları

…

… …

Yasal risk

5018 Piyasa trendi

Yasal risk

IFRS Yöneticilerin yasal uyum durumu

…

… …

(21)

Kaynak: www.coso.org

Control

Risk

C ontrol

Moni

Environment

Assessment

Activities toring

Information - communication

1990 dönemi-İki boyutlu COSO

2000 dönemi -Üç boyutlu COSO

2010 dönemi- Üç boyut + Sosyal Medya

COSO Yaklaşımı

21

(22)

22

Kurumsallaşma ve Risk Yönetimi

Süreç Düzeyi Birim Düzeyi

Kurum Düzeyi

Kurumsal Risk Yönetimi

Strateji

Stratejiyi anlamak

Stratejik riskleri anlamak

Risk

Riskleri tanımlamak ve ölçmek Riskleri izlemek ve

yönetmek

İç Kontrol

Yetki devri

Operasyonel verimlilik

Maliyetler

(23)

Strateji, Risk ve Performans Ölçümü Stratejik Yaklaşım ve Stratejik Sonuçlar

23 Stratejik Sonuçlar Misyon

Varlık nedeni

Değerler

Bizim için önemli olan

Vizyon

Ne olmak istiyoruz

Strateji

İş planımız

Strateji Haritası

Stratejinin tercümesi

KPI

Ölçme ve önceliklendirme

KRI

Odaklanmamız gereken alanlar

Kişisel Hedefler

Benim yapmam gerekenler

Paydaş güveni

Vatandaş

memnuniyeti

Etkin süreçler

Motive

işgücü

23

(24)

Risk iştahı/tolerans yaklaşımı

24 Risk İştahı/Tolerans Düzeyi

Minimum Gerekliliklerin Belirlenmesi

Risk 1 Risk 2

Doğal Ris k Düz ey i

1 2 3 4 5

Minimum Kontrol Düzeyi

(25)

Risk organizasyonu

25 Müsteşar

Bölüm A Bölüm B Bölüm C

Operasyonel Bölümler Destek Bölümler CRO

IT HR

İç Denetim

Bağımsız ve tarafsız

MIS

RS RS

RS

RS RS RS

RS: Risk Sorumlusu

CRO: Risk Yönetim Yöneticisi

… tüm kamu kurumları ve iş birimleri için geçerlidir.

Bakan

(26)

Risk raporlaması

Risklerin Dağılımı

Süreç Düzeyi Bölüm Düzeyi

Kurumsal Düzey Kurum

Bölüm 1

Süreç 1 Süreç 2

Bölüm 2

Süreç 3 Süreç 4

Genel

Muhasebe Bilgi İşlem İK

1 2 4 3

10 3 2

10 adet IT Riski

Örnek

26

(27)

Tarımsal Üretim ve Arz Güvenliği

Tarımsal üretim kaynaklarını koruyarak kaliteli tarım ürünlerine

erişilebilirliği ve gıda güvenliğini sağlamak.

Tarımsal kaynakları korumak, iyileştirmek ve devamlılığını sağlamak.

Üretimde verim ve kaliteyi artırmaya yönelik yöntem ve teknolojiler geliştirmek ve yaygınlaştırmak.

Tarım ürünlerine erişilebilirliği ve gıda güvenliğini sağlamak

Anahtar Risk Göstergeleri (KRI)

Kayıt altına alınan genetik materyal sayısı (Adet)

Tescil edilen çeşit/tür/ırk/hat sayısı (Adet)

Tarım sigortası poliçe sayısı (Adet)

(28)

Gıda Güvenilirliği

Üretimden tüketime kadar, uluslararası standartlara uygun

gıda güvenilirliğini sağlamak

Gıda ve yem kontrol hizmetlerinin etkinliğini

artırmak.

Gıda ve yem işletmelerinin altyapılarını güçlendirmek ve standartlara uyumunu sağlamak.

Güvenilir gıda konusunda toplumda duyarlılığı artırmak.

Anahtar Risk Göstergeleri (KRI)

Gıda işletmelerinde yapılan kontrol sayısı (Adet)

STK işbirliğiyle gerçekleştirilen eğitim sayısı (Adet)

174 Alo Gıda Hattına yapılan başvuru sayısı (Adet)

(29)

Bitki Sağlığı Hayvan Sağlığı ve Refahı

Çevreye duyarlı ve etkin bitki sağlığı tedbirleri ile kaliteyi

koruyarak bitkisel üretimi artırmak

Bitki sağlığı hizmetlerinde entegre ve biyolojik mücadele çalışmalarını geliştirmek ve yaygınlaştırmak.

Bitki koruma ürünleri ile uygulama ekipmanlarının kontrol ve denetim hizmetlerini geliştirmek. Bitkisel üretimde iç ve dış karantina hizmetlerini geliştirmek.

Hayvan hastalık ve zararlılarını kontrol ve eradike etmek, hayvan refahını sağlamak.

Hayvan hastalık ve zararlıları ile mücadele hizmetlerini geliştirmek.

Hayvan refahının sağlanması için gerekli standart ve sistemleri oluşturmak.

Anahtar Risk Göstergeleri (KRI)

Sertifikalı tohum üretim miktarı (Ton)

Denetlenen zirai mücadele alet ve ekipmanları bayi sayısının toplam bayi sayısına oranı (%)

İhracatta karantina sorunlarından dolayı alınan bildirim sayısının ihracatı yapılan parti sayısına oranı (%)

Programlı hayvan sağlık taraması gerçekleşme oranı (%)

Ruhsatlandırılan deney hayvanı üretim tesisi sayısı (Adet)

(30)

Tarımsal Altyapı ve Kırsal Kalkınma

Tarımsal ve sosyal altyapı hizmetlerini geliştirmek, kırsal

kalkınma ve refahı sağlayarak kırsal alanların cazibesini artırmak.

Tarımsal altyapı hizmetlerini geliştirmek.

Tarım ürünlerinin yerinde değerlendirilmesini ve katma değerinin artırılmasını sağlamak.

Kırsal alanda yaşam standartlarını yükseltmek ve kırsal kalkınmayı

sağlamak.

Anahtar Risk Göstergeleri (KRI)

Modern sulama sistemi kurulan alan (Hektar)

Rehabilite edilen ve kurulan kooperatif işletme sayısı (Adet) Ekonomik yatırımlar kapsamında

desteklenen tarıma dayalı sanayi işletmesi sayısı (Adet)

(31)

Kurumsal Kapasite

Hızlı, etkin ve kaliteli hizmet sunmak için kurumsal

mükemmeliyeti sağlamak.

Kurumsal yönetim sistemini ve insan kaynakları yönetimini

etkin hale getirmek.

Teknolojik ve fiziksel altyapıyı geliştirmek, sosyal imkanları

iyileştirmek.

Kurum imajını güçlendirmek, etkinliği ve görünürlüğü

artırmak

Anahtar Risk Göstergeleri (KRI)

Çalışan başına düşen ortalama eğitim süresi (Gün)

Entegre edilen veri tabanı sayısı (Adet)

Düzenlenen konferans /panel /sempozyum vb. etkinlik sayısı

(Adet)

(32)

Soru

& katkılarınız

32

(33)

Teşekkürler…

Sezer Bozkuş Kahyaoğlu

PhDc, CIA, CFE, CFSA, CRMA, SMMM İşletme Risk Yönetimi Bölümü, Ortak

33

(34)

Eğitim, Lisans & Sertifikaları

 İşletme, Boğaziçi Üniversitesi, 1993

 Para, Banka ve Finans Yüksek Lisansı, Sheffield Üniversitesi, İngiltere, 1997

 Perakende Bankacılık Sertifikası, Manchester Üniversitesi, 2000

 Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM), 2004

 Sertifikalı İç Denetçi (CIA), 2005

 Sertifikalı Hile Denetçisi (CFE), 2006

 Sertifikalı Finansal Hizmetler Denetçisi (CFSA), 2007

 SPK Bağımsız Denetim Sertifikası, 2011

 Sertifikalı Risk Yönetimi Güvence Denetçisi(CRMA), 2012

 Ekonometri Doktora programı, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2005 –

Üye Olduğu Mesleki Kuruluşlar

 İç Denetim Enstitüsü (IIA) üyesi

 İç Denetim Enstitüsü (IIA) Araştırma ve Eğitim Danışmanlığı Kurulu üyesi

 Uluslararası Suiistimal İnceleme Uzmanları Derneği üyesi (ACFE)

 Türkiye İç Denetim Enstitüsü (TİDE) üyesi

 Türkiye İç Denetim Enstitüsü (TİDE) Akademik İlişkiler Kurulu üyesi

 Türkiye Uluslararası Suiistimal İnceleme Uzmanları Derneği Kurucu üyesi (USİUD)

 Ege Genç İşadamları Derneği (EGİAD) üyesi

 Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Ekonomik İlişkiler Komitesi

 İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Vakfı- Denetim Kurulu Üyesi

Özgeçmişi: 1993 yılında Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümünden mezun olan Sezer Bozkuş

Kahyaoğlu, 1996-1997 yılları arasında İngiltere’de Sheffield University'de yüksek öğrenim görmüştür.

Ekonometri dalında doktora çalışmalarında tez aşamasındadır. İş yaşamına bankacılık alanında MT olarak başlamış olup, daha sonra Teftiş Kurulu’nda görev yapmıştır. İzmir’de Kurulan Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası’nın Kurucu Teftiş Kurulu Başkanlığını yapmıştır. 2007-2012 yılları arasında

uluslararası bağımsız denetim, vergi ve danışmanlık firmasının Risk Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bölümünde Kıdemli Müdür olarak çok çeşitli sektörlerde iç denetim, iç kontrol, risk yönetimi ve kurumsal yönetim projelerinin sorumlu yöneticiliğini üstlenmiştir.

Halen İzmir Ekonomi Üniversitesi ve İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde yarı zamanlı öğretim görevlisidir.

Birisi uluslararası akademik yayınevi olan “Lambert Academic Publications” – Para politikası üzerine;

diğeri ise, Efil Yayınevinden çıkan Türev Piyasalarda Teminatlandırma Yöntemleri üzerine olan iki kitabı bulunmaktadır. Hakemli dergilerde yayınlanan, ulusal ve uluslararası konferanslarda sunulan çok sayıda makale ve bildirileri bulunmaktadır.

Grant Thornton Türkiye’nin İşletme Risk Yönetimi Danışmanlık Hizmetlerinden Sorumlu Ortağı olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

Sezer Bozkuş Kahyaoğlu

(35)

OFİSLERİMİZ

Abide-i Hürriyet Caddesi Bolkan Center, No:211, C Blok, Kat 3

Şişli, İstanbul T: 0212 373 00 00 F: 0212 291 77 97

Eskişehir Yolu No:6, Armada İş Merkezi, A Blok, Kat:11, No:15 06520 Söğütözü, Ankara T: 0312 219 16 50

F: 0312 219 16 60 Y.Yalova Yolu,

Buttim Plaza, Kat 5, No:1607 Bursa

T: 0224 211 33 01 F: 0224 211 35 76

Bu yayında “Grant Thornton”, “ biz” ve “bizim” şeklindeki referanslar, ya küresel bir üye firmalar kuruluşu olan Grant Thornton International Ltd. ya da onun her biri ayrı bir yasal kuruluş olan ve birbirlerinin faaliyetlerinden sorumlu olmayan bireysel üye firmalarından bir veya daha fazlası ile ilgilidir. Grant Thornton International Ltd, sınırlı sorumlu bir İngiliz şirketi olup, müşterilerine hizmet sunmaz. Hizmetler, bağımsız olarak üye firmalar tarafından verilir. Grant Thornton International Ltd ve üye firmalar dünya çapında bir ortaklık değildir.

www.gtturkey.com

Kamuda Risk Yönetimi Konferansı

Sezer Bozkuş Kahyaoğlu

İşletme Risk Yönetimi Bölüm Başkanı, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, SMMM

[email protected]

Kamuda Risk Yönetimi Konferansı

İçerik

 Kurumsal Risk Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar

 Türk Kamu Sektöründe Kurumsal Risk Yönetiminin Gelişimi

 GTHB Kurumsal Risk Yönetimi İyi Uygulama Önerileri

 Genel Değerlendirme ve Sonuç

 Soru & Cevap

Bakanlığımızı Yakından Tanıyoruz…

Modern Tarım Yaklaşımı

 Tarım, tek başına varlığıyla değer ifadesi olmayı aşmış, işlenerek katma değeri yükseltilen ve uluslararası ticarette stratejik değeri olan bir unsur haline

gelmiştir.

 Tüketim alışkanlıklarını geliştiren bir gıda yapılanması ile mevsimlere bağımlı gıda tüketim biçimi değişmiş, ürün ayrımı gözetmeksizin yılın on iki ayına yayılan gıda tüketimi anlayışına geçilmiştir.

Türk Tarım Sektörünün Görünümü

 Günlük politikaların değil gerçekçi planlamanın önemsendiği,

 İstikrar ve verimliliğin öne çıkarıldığı,

 Entegre yaklaşım, insan odaklı anlayış ve çok yönlü kalkınmanın esas alındığı,

 Yüzyıllık temel sorunların çözüme kavuşturulduğu,

 Cumhuriyet tarihinde birçok ilk’in gerçekleştirildiği,

 Üretim ve ihracat rekorlarının kırıldığı,

 Avrupa’da liderliğe, Dünya’da ilk sıralara çıkılan bir dönem olmuştur.

Tarım’da Değişimin Göstergeleri

Tarım Kanunu’nun da içinde olduğu sektörle ilgili 14 Kanun çıkarılmış,

Stratejik yaklaşım ve planlama boyutu öne çıkarılarak; tarım master planları, bölgesel master planlar,

kırsal kalkınma stratejisi, tarım stratejisi, kırsal kalkınma planı, IPARD Programı hazırlanmış,

Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli oluşturulmuş,

Hayvancılık öncelikli sektör olarak ele alınmış,

Kırsal kalkınma hamlesi başlatılmış,

Tarım arazilerinin korunmasına yönelik düzenlemeler hayata geçirilmiş,

Arazi toplulaştırma çalışmalarına hız kazandırılmış,

Gıda denetim ve kontrollerinin etkinliği arttırılmış,

Gıda güvenilirliğinde AB standartları yakalanmış,

Tarımsal destekler 4 katına ulaştırılmış,

Tarımın birçok faaliyetinde kredi faizleri sıfıra indirilip, birçok konuda faizsiz finansman sağlanmıştır.

Stratejik Öncelikler 2013-2017

Tarımsal Üretim ve Arz Güvenliği Gıda Güvenilirliği

Bitki Sağlığı Hayvan Sağlığı ve Refahı Tarımsal Altyapı ve Kırsal Kalkınma Kurumsal Kapasite

Son krizin anatomisi

 Son küresel kriz, temelinde finansal piyasaların işlevini kaybetmesine bağlı olarak ortaya çıkan bir krizdir.

 Bu krizi diğer son 30 yıl içinde yaşanan krizlerden ayıran en önemli fark ise, bir gelişmiş ülke krizi olmasıdır.

 İkincisi de finansal piyasalarda yanlış fiyatlamaların ortaya çıkardığı güven kaybı ile finansal sisteme yönelik uygulamaların iktisat politikaların etkisini sınırlamasıdır.

Gelişmiş ülke

Yanlış fiyatlama

krizin Son anatomisi

Önümüzdeki dönem finansal risklere bağlı olarak ortaya çıkan sistemik riskler ile kurumsal riskleri yönetmek için daha çok zaman ve bütçe ayrılması gerekmektedir.

Sentetik türev ürünler

Riskin tanımı

• Planlanan amaçlardan sapmayı ortaya çıkaran her türlü durum bir risktir. Risk, gelecekte oluşabilecek potansiyel problemlere, tehdit ve tehlikelere işaret eder.

• Risk, tehlike ve belirsizliği kapsamaktadır; ancak tehlike ve belirsizlikler arayışları ortaya çıkardığından dolayı, fırsatları da barındıran çok önemli bir faktördür.

• Beklenmeyen olaylardan kaynaklanan risk tehlikeyi, değişimlerden kaynaklanan risk belirsizliği, çeşitli tehlikeleri lehe kullanabilme yeteneği de fırsatları beraberinde getirmektedir.

Belirsizlik olarak risk

• Değişimden kaynaklanan risklerdir.

Tehlike olarak risk

• Beklenmeyen olaylardan doğan risklerdir.

Fırsat olarak risk

• Tehlikelerden doğan riskleri lehe

kullanabilmek

fırsattır.

Kurumsal risk yönetimi kavramsal çerçevesi

Kontrol Ortamını

Tanıma

Riskin

Tanımlanması Risk Analizi Risk Değerlemesi

Riske Karşı Tedbir Alınması

İzleme ve Gözlem

Risk İletişimi Danışmanlık ve Vekaletname&

Yükümlülük Sistem Tasarımı Sistem

Uygulaması Sistemin

Gözlemlenmesi Sistemin Geliştirilmesi

Risk Politikası Risk Yönetimi

Politikası

Risk Yönetimi Sistemi

Risk Yönetimi Süreci

10

10

Kurumsal risk yönetiminde yeni trendler

geleneksel organizasyon ile yürütülen risk değerlendirmeleri…..