2. FİYATLANDIRMADA ETİK SORUNLAR
Fiyat, bir ürün ya da hizmet için belirlenen para miktarıdır.
Daha detaylı olarak fiyat, tüketicilerin ürün ya da hizmet kullanımından doğan menfaat değişiminin değerler toplamıdır.
Turizm işletmelerinde, özellikle müşterilere pahalı yiyecek ve içecekleri satmaya çalışmak, fiyat karması kapsamında yanlış bir yönlendirme olarak değerlendirilebilir. Çünkü müşterinin tercihini, müşterinin bilinçsizliğinden faydalanmak suretiyle, fiyatı dikkate almadan etkilemek etik açıdan yanlış bir uygulamadır.
3. DAĞITIMDA ETİK SORUNLAR 3. DAĞITIMDA ETİK SORUNLAR
Dağıtımda etik açıdan sorun ya da ikilem oluşturabilecek konular şunlardır: yetki verilmemiş aracılarla satış yapılması, dağıtım kanalının farklı düzeylerinde kanal üzerinde baskı oluşturma ya da hâkimiyet kurmaya yönelik birleşmeler, kanal yönetiminde güç oluşturma, aracı kurumları ezmeye yönelik olarak doğrudan pazarlama uygulamalarına geçme. Ürünlerin, yetkili kanal üyeleri dışında yetki verilmemiş aracılarca satılması, kanal üyelerine haber vermeden ürün imalatından vazgeçerek onları zor durumda bırakma ya da bir franchising sisteminin adil olmayan koşullar içermesi hem üretici hem de müşteri açısından etik sorunları gündeme getirmektedir.
Turizm sektöründeki hizmetlerin özellikleri nedeniyle, dayanıksız ve depolanamaz olmaları, müşterinin ürünün bulunduğu yere götürülmesini gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede hizmeti pazarlayan işletme, hizmeti verecek olanlar ile müşteriyi bir araya getirecek bir dağıtım kanal yapısı oluşturmak durumundadırlar. Bu dağıtım süreci içerisinde hizmeti sunanların insan ilişkilerinde çok yetenekli, bilgili kimseler olması gerekmektedir.
4. TUTUNDURMADA ETİK SORUNLAR
Pazarlama kavramlarından dördüncüsü tutundurma kavramıdır. Promosyon, girişimcinin insanları ürünü veya hizmeti satın almak için ikna etmesinin tüm yollarını kapsar.
Reklam, satış geliştirme, halkla ilişkiler ve sponsorluk, kişisel satış, satış promosyonları, yüz yüze pazarlama iletişimleri olmak üzere altı ayrı kategoride incelenir.
Seyahat acentelerinde veya otellerin satış departmanlarında çalışan satış elemanlarının, bilerek ve farkında olarak ürün ile ilgili yanlış veya yanıltıcı bilgi vermesi, müşterinin anlamakta zorluk çekeceği teknik terimlerin kullanılması, rakip ürünlerle ilgili eksik ve yanlış bilgilendirme vb. gibi durumlar söz konusu olduğunda ise, satış elemanlarının yanlış tanıtım konuları ile ilgili etik sorunları ortaya çıkacaktır. Diğer taraftan, kişisel satış faktörünün önemli bir yer tuttuğu turizm sektöründe, müşterilerden alınan ya da müşterilere satış için teklif edilen hediye ve eğlencelerin işletmenin belirlemiş olduğu sınırlar dışına çıkması durumu, pazarlama etiği açısından da bir sorun teşkil edecektir.
Turizm işletmelerinin son yıllarda tutundurma faaliyetlerinde yoğun olarak kullandıkları halkla ilişkiler uygulamalarında etik açıdan karşılaşılan bir sorun, müşteriler ve meslektaşlar arasındaki ilişkilerdedir. Müşterilerle ilişkide yerine getirebileceklerinden daha fazlasına söz vermek, bunları olabilecek gibi göstermek en sık rastlanan durumlardır.
Etik kurallar listesi, otel işletmesinin uygulamaya koyduğu genel ve spesifik etik kurallarını tanımlar.
Yöneticiler kendilerini etik ikilemi içinde bulduklarında performans verileri, kâr oranları fiyatları ve doluluk oranları gibi çıktılara yönelirler. Yöneticiler, genelde problemin etik yönlerini dikkate almazlar. Bu durum, yöneticilerin belirli bir davranışın etik olarak kabul edilip edilmediği düşüncesinden yoksun olmaları nedeniyle yaşanmaktadır.
TURİZM İŞLETMELERİNDE ETİK SORUNLAR
Turizm işletmelerinde etik sorunlar başlığında, tur paketi için önemli olan konaklama işletmeleri ve yiyecek içecek işletmeleri ele alınacaktır. Turun gerçekleşmesinde görev alan elemanların başında gelen profesyonel turist rehberleriyle konaklama işletmeleri arasındaki etik ilişkiler incelenecektir.
Bir turun çıkış noktası olan seyahat acenteleri açısından etik sorunlar da ayrı bir başlık içinde verilecektir.
KONAKLAMA İŞLETMELERINDE ETİK SORUNLAR
Konaklama işletmeleri göz önüne alındığı zaman; etik ile konaklama işletmesi yönetim süreci arasında da sıkı ilişki olduğu ifade edilebilir. Konaklama işletmesinin, müşterilerin yalnızca konaklama ve yeme-içme ihtiyaçlarını değil, bunun yanında bir takım sosyal ihtiyaçlarını da karşıladığı dikkate alındığında, ilişki daha da derinleşmektedir.
Ayrıca konaklama tesislerinde kalan müşterilerin ve çalışanların farklı kültürlerden geliyor olma olasılıkları, iki grup arasında etik açıdan farklı beklentiler ve standartların olmasını beraberinde getirebilir ki bunun konaklama işletmelerinde etik zorlamaları da ortaya çıkarabileceği söylenebilir.
Konaklama işletmeleri yöneticilerinin etik sorumluluklarının önemi vurgulandıktan sonra, genel olarak yöneticilerin çalışanlara karşı etik sorumlulukları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
-Çalışma hakkına saygı gösterme sorumluluğu, -Adil ücret ödeme sorumluluğu,
-Çalışanların özgür konuşma hakkını sağlama sorumluluğu,
-İşgörenlerin dernek sendika kurma ve grev yapma hakkına engel olmama sorumluluğu,
-Özel hayatın gizliliği hakkında saygılı olma sorumluluğu,
-Güvenli ve sağlıklı koşullar yaratma ve çalışma hayatının kalitesini yükseltme sorumluluğu,
-Çalışanlar arasında ayırımcılık yapmama ve cinsel tacizden sakınma sorumluluğu, -Çalışanların kararlara katılma hakkını sağlama sorumluluğu.
Yöneticiler, bu sorumlulukları yerine getirerek adil ve eşit ücret, güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı, insan kaynaklarını geliştirme ve kullanabilme fırsatı ve işletmenin içinde bütünleşmeye yönelik politikalar hazırlayarak çalışma hayatını daha insani işletebilir. Bu durumun sonucu olarak şunları söyleyebiliriz:
-Kendi hayatını etkileyen konularda çalışanların daha çok söz sahibi olmalarını olanaklı kılan bir işletme,
-Daha üst düzeyde bir işbirliği, yüksek üretim ve artan kârlılıktan herkesin yararlanmasını sağlayan ücret sistemi,
-Çalışanların haklarını genişleterek daha iyi iş güvenliği,
-Çalışanların gelişme ve uyum şartlarına olanak tanıyan bir iş ortamı hazırlanmış olacaktır.
-Yöneticilerin, işletmede çalışan işgörenlerin çıkarlarını
koruyabilmeleri için, sendika kurma, sendikal faaliyetlerde bulunma ve grev hakkına engel olmaması, hatta bunun için uygun bir ortam yaratması çalışanlara karşı etik sorumluluğunun bir gereğidir.
Konaklama işletmelerinde sadece müşteriler açısından değil,
çalışanlar açısından da bir takım etik sorunlar çeşitli araştırmalarla ortaya konulmuştur. Bu süreçte, bu sorunların artışını hızlandıran bazı faktörler bulunmaktadır. Bunların bazıları şunlardır:
-Konaklama işletmelerinde ağırlıklı olarak hizmet üretilmesi, -Ürün üretim ve tüketiminin eş zamanlı olarak gerçekleşmesi,
-Müşterilerin kullanım alanlarıyla işgörenlerin çalışma alanlarının ortak olması,
-Ürünün daha önceden denenmemesi, ancak yaşanarak tecrübe edilmemesi,
-Emek-yoğun olması, -Mevsimlik olması,
-Hizmet düzeyine göre eleman istihdam edilmemesi, -Müşteri profilindeki değişimler,
-Çalışanların moral düzeylerinin ve istekliliklerinin hizmet kalitesinde etkili olması,
-Hizmetin soyut bir yapıda olması.
Kaynakça
Ankuzem , Turizm İşletmelerinde Etik , Ankara , s. 1-84
