Soru 1 : Şekildeki hazne boru sisteminde sıkışmaz ve ideal akışkanın (su) permanan bir akımı mevcuttur. Su yatay eksenli ABC borusu ile atmosfere boşalmaktadır. Mutlak atmosfer basıncını 9.81 N/cm
2ve suyun mutlak buharlaşma basıncını 0.23 N/cm
2alarak,
a- Sistemin debisini hesap ediniz.
b- Sistemin debisini değiştirmeden ve suyun buharlaşmasına sebep olmadan, B kesitinde boru çapının alabileceği minimum değeri bulunuz.
c- Sistemin mutlak ve rölatif enerji ile piyezometre çizgilerini çiziniz.
d- (I-I) ve (II-II) kesitleri arasını kontrol hacmi seçerek, akımın önce daralıp, sonra genişleyen boru parçasına uyguladığı kuvveti bulunuz.
Sonuç: Q=0.1392 m
3/s; d
min=0.11 m Çözüm 1:
O ile C arasında BERNOULLİ Denklemi yazılırsa,
Z
0+ p
0γ + v
022 g =Z
E+ p
Eγ + v
E22 g 1+0+0=0+0+ v
2E2 g → v
2E=2 g → v
E= √ 19.62→ v
E= 4.42m/ s Q=v
Ex A
E→ Q=4.42 x (0.2)
2π
4 →Q=0.14 m
3/ s
B ile C arasında BERNOULLİ Denklemi yazılırsa,
Z
B+ ( p
B)
mγ + v
B22 g = Z
C+ p
Cγ + v
C22 g 0+0.23+ v
2B2 g =0+10+ (4.42)
219.62 → v
2B=→ v
B= √ 211.30→ v
B=14.54 m/s Q=v
Bx A
B→ 0.14=14.54 x ( d
min)
2π
4 →d
min=0.14 m
Soru 2 : Yarıçapı 10 cm olan boru enkesitindeki hız dağılışı metrik birimlerle U=400 ( R
2−r
2) bağıntısıyla verildiğine göre, eksendeki maksimum hızı, borudan geçen debiyi ve borudaki ortalama hız değerini hesaplayınız.
Sonuç: U
max=4 m/s ;Q=0,0628 m
3/ s ;V
ort=2 m/s
Çözüm 2:
R=10 cm
U=400 ( R
2−r
2)
U
max=? ;Q=? ;V =?
U
maxiçin r=0 olmalı
U
max=400 ( ( 0.1 )
2−0
2) =4 m/ s Q= ∫
A
❑
udA ; A=π r
2;dA=2 πrdr
Q= ∫
0 R
u 2 πrdr →Q=2 π ∫
0 0.1
400 ( (0.1)
2−0
2) rdr
Q=2 π ∫
0 0.1
400 r (0.1)
2dr−2 π ∫
0 0.1
400 r
3dr → Q=0.0628m
3/ s
V = 0.0628
π ( 0.1)
2→V =2m/ s
Soru 3 : Geniş bir kanalın orta kısmında bir pitot tüpü ile bir düşey boyunca yapılmış hız ölçümleri şekilde gösterilmiştir. Kanalın birim
genişliğinden geçen debiyi ve ortalama debiyi bulunuz.
Sonuç: V
o=2.87 m/s Çözüm 3:
q
1=v
1A
1→ q
1=1.60 x (1 x 0.5) →q
1= 1.6
2 m
3/ s .m q
2=v
2A
2→ q
2=2.50 x (1 x 0.5) → q
2= 2.50
2 m
3/ s . m q= 1
2 (1.60+2.50+3.10+3.40+3.50+3.10 )→ q=8.6 m
3/s .m V
ort= q
tA
t→V
ort= 8.6
1 x 3 →V
ort=2.87 m/s
Soru 4 : Yatay düzlemde bulunan şekildeki dirsekten geçen su jeti atmosfere dökülmektedir. (1) kesitinde ortalama akım hızı v
1=2 m/s ve rölatif basınç p
1=19.62 N/cm
2dir. Akışkanı gerçek, sıkışmaz ve mutlak atmosfer basıncını 9.81 N/cm
2kabul ederek,
a- Dirsekte meydana gelen enerji kaybını bulunuz.
b- Akımın dirseğe uyguladığı kuvvetin x ve y bileşenlerini hesap ediniz.
Sonuç: a- h
k=6.98 m b- R
x=8.35 kN ; R
y=0
Çözüm 4:
v
1=2m/s ; p
1=19.62 N /cm
2; p
0=9.81 N /cm
2a-
Q=2 π (0.3)
24 → Q=0.1414 m
3/ s v
2= 0.1414
π (0.15)
2→ v
2=8 m/s v
122 g + p
1γ + z
1= v
222 g + p
2γ + z
2+h
k2
219.62 +20= 8
219.62 + h
k→ h
k=16.94 m
b-
p
1A
1=196.2 π (0.3 )
24 =13.87 kN ρQ v
1= 9.81 x 1000
9.81 x 0.1414 x 2=0.28 kN ρQ v
2= 9.81 x 1000
9.81 x 0.1414 x 8=1.13 kN
∑ F
xi= p
1A
1+ ρQ v
1+ ρQ v
2−R
x=0
R
x=13.87+0.28+1.13 → R
x=15.28 kN R
x=−15.28 kN
Soru 5 : İdeal ve sıkışmaz bir akışkanın iki boyutlu akımda hız bileşenleri,
u=−2 ax , v =2 ay şeklinde verilmiştir ( a=sabit ).
a- Böyle bir akım fiziksel olarak mümkün müdür?
b- Hareket hız potansiyelli midir? Hız potansiyelli ise hız potansiyel fonksiyonunu bulunuz.
c- Bu akıma ait akım fonksiyonunu belirleyiniz.
d- a=1 için M(1,1) noktasında, akımın hız ve ivme bileşenleri ile bileşke hızını ve bileşke ivmesini belirleyiniz.
Çözüm 5:
u=−2 ax ; v =2 ay
a-
∂ u
∂ x + ∂ v
∂ y =0 → olmalı
∂ u
∂ x =−2 a
∂ v
∂ y =2 a
∂ u
∂ x + ∂ v
∂ y =0 →−2 a+2 a=0 → Akım fiziksel olarak mümkündür.
b-
w
x= 1
2 ( ∂ w ∂ y − ∂ v
∂ x ) ;w
y= 1 2 ( ∂ u ∂ z − ∂ w
∂ x ) ; w
z= 1 2 ( ∂ v ∂ x − ∂ u
∂ y )
w
z= 1
2 ( ∂ v ∂ x − ∂ u
∂ y ) = 0→ ∂ v ∂ x = ∂ u
∂ y
∂ v
∂ x =0 ; ∂u
∂ y = 0→ 0=0 Hız potansiyellidir . Potansiyel akım çevrintisiz akım .Ohalde u= ∂ ∅
∂ x , v= ∂ ∅
∂ y
∂ ∅
1=u ∂ x → ∫ ∂ ∅
1= ∫ −2 ax ∂ x → ∅
1=− a x
2+ c
1∂ ∅
2= v ∂ y → ∫ ∂ ∅
2= ∫ −2ay ∂ y → ∅
2= a y
2+ c
2∅=∅
1+ ∅
2→ ∅=a ( y
2− x
2) + c
c-
u= ∂ ψ
∂ y , v = − ∂ψ
∂ x
∫ ∂ ψ
1= ∫ u ∂ y → ∫ ∂ ψ
1= ∫ −2 ax ∂ y →ψ
1=−2 axy+c
1∫ ∂ ψ
2= ∫ −v ∂ x → ∫ ∂ ψ
2= ∫ −2 ay ∂ x →ψ
2=−2 axy +c
2ψ=ψ
1+ψ
2→ ψ=−2 axy +c
d- a=1 için M(1,1)
u=−2m/ s;v=2m/ s →V = √ (−2)
2+ (2)
2V =2 √ 2 m/ s
a
x= du dt = ∂ u
∂ t + u ∂ u
∂ x + v ∂u
∂ y → a
x=−2(−2 a )+2(0 )+0→ a
x=4 m/s
2a
y= dv
dt = ∂ v
∂t +u ∂ v
∂ x + v ∂ v
∂ y → a
y=−2 (0)+2 (2 y )+0 → a
y=4 m/ s
2a= √ ( a
x)
2+ ( a
y)
2→ a= √ (4 )
2+ (4 )
2→ a=4 √ 2 m/s
2Soru 6 : (x-y) düzleminde oluşan, sıkışmaz bir akışkan 2 boyutlu akımda hız bileşenleri u=− x , v = y şeklinde verilmiştir.
a- Bu akımın akım fonksiyonunu belirleyiniz.
b- Bu akım hız potansiyelli midir? Hız potansiyelli ise potansiyel fonksiyonunu belirleyiniz.
c- Bu akım ortamında A(-1,1) ve B(-2,3) noktalarını birleştiren bir doğru veya eğriden geçen debiyi birim genişlik için bulunuz.
Çözüm 6:
u=− x , v = y
a-
u= ∂ ψ
∂ y , v = − ∂ψ
∂ x
∂ ψ=−x ∂ y → ∫ ∂ψ = ∫ −x ∂ y →ψ
1=−xy+c
1∂ ψ=− y ∂ y → ∫ ∂ ψ= ∫ − y ∂ y → ψ
2=−xy +c
2ψ=ψ
1+ψ
2=−xy +c →ψ =−xy +c=sabit
b-
Çevrintisizlik koşulunu sağlayalım ∅=∅(x , y ,t ) w
z= 1
2 ( ∂ v ∂ x − ∂ u
∂ y ) = 0 çevrintisizlik şartı
∂ v
∂ x =0 ; ∂u
∂u =0 → ∂ v
∂ x − ∂ u
∂ u =0 → 0−0=0 hız potansiyelli u= ∂ ∅
∂ x , v= ∂ ∅
∂ y
∫ ∂ ∅= ∫ − x ∂ x → ∅
1= −x
22 +c
1∫ ∂ ∅= ∫ y ∂ y → ∅
2= − y
22 + c
2∅=∅
1+ ∅
2→ ∅= 1
2 ( y
2− x
2) +c
c-
A (−1,1)→ ψ
A=−1(−1 )(1)=1 B (−2,3 )→ ψ
B=−1(−2 )(3)=6
q= ∫
A B