T.C.
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞINDA
UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMALARI
YÜKSEK LİSANS TEZİ
Cem ÇERKEZOĞLU
Enstitü Ana Bilim Dalı : BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ EĞİTİMİ
Tez Danışmanı : Yrd. Doç. Dr. Çetin BAYTEKİN
MAYIS-2006 SAKARYA
T.C.
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞINDA UZAKTAN
EĞİTİM UYGULAMALARI
YÜKSEK LİSANS TEZİ
Cem ÇERKEZOĞLU
Enstitü Ana Bilim Dalı : BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ EĞİTİMİ
Bu tez 22/05/2006 tarihinde aşağıdaki jüri tarafından oy birliği ile kabul edilmiştir.
Prof. Dr. Aytekin İŞMAN Yrd. DoçDr. Çetin BAYTEKİN Yrd. DoçDr. Ahmet ESKİCUMALI
Jüri Başkanı Jüri Üyesi Jüri Üyesi
BEYAN
Bu tezin yazılmasında bilimsel ahlak kurallarına uyulduğunu, başkalarının eserlerinden yararlanılması durumunda bilimsel normlara uygun olarak atıfta bulunulduğu, kullanılan verilerde herhangi bir tahrifat yapılmadığını tezin herhangi bir kısmının bu üniversite veya başka bir üniversitedeki başka bir tez çalışması olarak sunulmadığını beyan ederim.
Cem ÇERKEZOĞLU
22.05.2006
ÖNSÖZ
Geleceğin muharebeleri “ iyi eğitilmiş ve muharebeye hazır, teknolojiyi ve bilgiyi iyi kullanabilen birlikler” kazanacak, hazır olmayanlar ise kaybedeceklerdir.Türk Silahlı Kuvvetlerin görevi ; Türk yurdunu ve nitelikleri anayasada tayin edilmiş Türkiye Cumhuriyetini korumak ve kollamaktır. Bu görev çok önemli ve kutsal bir görevdir. Bu görevin başarısı, iyi eğitilmiş, teknolojiyi kullanabilen insan gücüyle doğrudan orantılıdır. Bu araştırma az da olsa Türk Silahlı Kuvvetlerinin eğitim faaliyetlerine katkıda bulunabilirse ülkesini ve ordusunu çok seven bizleri fazlasıyla mutlu ve bahtiyar edecektir.Bu tezde belirtilen görüş ve yorumlar yazara aittir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin yada diğer kamu kuruluşlarının görüşlerini yansıtmaz.
Araştırmamın her safhasında bana yardımcı olan, destek veren ve yapıcı eleştirileri ile yönlendiren danışmanım Yrd.Doç.Dr. Çetin BAYTEKİN’ e teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca, yüksek lisans eğitimim boyunca yardım ve desteklerini esirgemeyen Prof. Dr. Aytekin İŞMAN’ a, Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümündeki öğretim görevlilerine, çalışmalarımın Eğitim ve Doktrin Komutanlığı bölümünde gözlem ve görüşmelerde bulunduğum Uzaktan Eğitim Merkezi personeline, bu konudaki çalışmalarını benle paylaşma cömertliğini gösteren Sayın Komutanım Top.Yb. Yaşar BAŞKAYA’ ya, araştırmalarım sırasında ihmal ettiğim sevgili eşim Türkan ÇERKEZOĞLU’ na, her zaman moral ve motivasyon olarak beni üst düzeyde destekleyen canım annem Ayşe ÇERKEZOĞLU’ na ve aileme teşekkürlerimi sunmayı bir borç bilirim.
22.05.2006
Cem ÇERKEZOĞLU
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR………...……….iii
TABLOLAR LİSTESİ………...………iv
ŞEKİLLER LİSTESİ………..v
ÖZET………...……...vii
SUMMARY……….ix
GİRİŞ………...….1
1. Problem Durumu ………..…8
2. Problem Cümlesi ………..…8
3. Araştırmanın Amacı ……….…8
4. Araştırmanın Önemi ……….…9
5. Sınırlılıklar ……….….10
6. Sayıtlılar ………..10
7. Tanımlar ………. 11
BÖLÜM 1 : K.K.K.LIĞI EĞİTİM SİSTEMİ VE UZAKTAN EĞİTİM…….……12
1.1. Türk Silahlı Kuvvetleri (T.S.K.)……….………..12
1.2. Kara Kuvvetleri Komutanlığı (K.K.K.lığı) ………...…..12
1.3. Eğitim ve Doktrin Komutanlığı (EDOK)…….………14
1.4. K.K.K.lığı Eğitim Sistemi………..………..14
1.5. K.K.K.lığı Eğitim Sisteminin Ana Felsefesi ………...17
1.6. K.K.K.lığı Eğitim Uygulama Şekilleri ………21
1.7. Uzaktan Eğitimin Silahlı Kuvvetlerde Yeri ve Önemi ………21
1.8. Eğitim Programları………...22
BÖLÜM 2 : UZAKTAN EĞİTİMİN ALTYAPISI VE TEKNOLOJİSİ …....……24
2.1. Uzaktan Eğitimde Kullanılan Ortamlar……….………...37
2.2. İdari ve Lojistik Hizmetler……….…………..39
2.2.1. Uzaktan Eğitimde İnsan Gücü……….……….….………….39
2.2.2. Uzaktan Eğitim Finansmanı ………...43
2.2.3. Uzaktan Eğitim Dağıtım Sistemleri………..……..…………57
BÖLÜM 3 : YÖNTEM ……….59
3.1. Araştırma Modeli ……….59
3.2. Veri Toplama Tekniği ……….…….59
BÖLÜM 4 : BULGULAR VE YORUM ……….61
4.1. K.K.K.lığı Uzaktan Eğitim Programı……….. ………61
4.2. Uzaktan Eğitim Uygulama Esasları……… ……….……69
4.3. Kullanılan Uzaktan Eğitim Alt Yapısı Ve Teknolojisi ………71
4.3.1. Altyapı ve Teknolojiler ………...71
4.3.2. Uzaktan Eğitimde Kullanılan Ortamlar ………..97
4.3.3. Fiziksel Tesisler ………..99
4.4. İdari Ve Lojistik Hizmetler ………100
4.4.1. Uzaktan Eğitimde İnsan Gücü ………..100
4.4.2. Uzaktan Eğitimin Finansmanı ………..102
4.4.3. Uzaktan Eğitim Dağıtım Sistemleri ………..102
4.5. ABD. Kara Kuvvetlerindeki Uzaktan Eğitim Uygulamaları ...………..102
4.6. Uzaktan Eğitim Geliştirme Süreçleri ……….111
4.6.1. Uzaktan Eğitim Geleceğe Yönelik Eğilimler…. ………..………111
4.6.2. K.K.K.lığı Uzaktan Eğitim Geliştirme Süreçleri ………..…123
4.6.3. K.K.K.lığı Uzaktan Eğitim Uygulamalarının Geleceği………….…………128
SONUÇ VE ÖNERİLER ………131
KAYNAKÇA ………..136
EKLER ………142
KISALTMALAR
ASTSB : Astsubay
BDE : Bilgisayar Destekli Eğitim İçerik Hazırlama Programı BİDEM : Barış İçin Ortaklık Merkezi Komutanlığı
EDOK : Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı KaraNET : Kara Kuvvetleri Komutanlığı Network
ÖİYS : Öğrenme İçerik Yönetim Sistemi ÖYS : Öğrenme Yönetim Sistemi ÖN : Öğrenme Nesneleri
NIPRNET : Internet Protokol Router Ağı
RDL : General Dennis J. Reimer Sayısal Kütüphanesi
SB : Subay
TA : Turkish Army-TSK. Kara Kuvvetleri Komutanlığı
TADLP : The Army Distributed Learning Program- ABD KKK. Uzaktan Eğitim Programı
TAFICS : Turkish Armed Forces Integrated Communication System-Türk Silahlı Kuvvetleri Entegre Muhabere Sistemi
K.K.K. : Kara Kuvvetleri Komutanlığı T.S.K. : Türk Silahlı Kuvvetleri
TSKNET : Türk Silahlı Kuvvetleri Network UZEM : Uzaktan Eğitim Merkezi
VTT : Video Tele Konferans
TABLO LİSTESİ
Sayfa
Tablo 2.1: Uzaktan Eğitim Veriliş Yöntemleri Seçme Tablosu...244
Tablo 4.1: TSK.’nde Uzaktan Eğitimle İlgili Çalışma Yapan Birimler ...68
Tablo 4.2: UZEM’de Bulunan Ana Donanımlar...72
Tablo 4.3: Sınıf Okullarında Bulunan Ana Donanımlar...72
Tablo 4.4: Film ve CD Üretiminde Kullanılan Ana Donanımlar...73
Tablo 4.5: UZEM’de Sayısal Ortama Aktarılan Dokümanlar (14.03.2005)...92
Tablo 4.6: UZEM’de Kullanılan Video-Film Üretim Programları ...94
Tablo 4.7: ABD KKK’nda Asker ve Sivil Eğitimi Yapan Kuruluş ve Programları (TADLP,2001)……….……….…105
Tablo 4.8: İleri Düzey Dağıtılmış Eğitim Girişimi’ni Oluşturan Topluluklar (İngilizce orijinal adları ile) (TADLP, 2001)………...107
ŞEKİL LİSTESİ
Sayfa
Şekil 1: Bilim ve Teknoloji İlişkisi...13
Şekil 1.1: Genelkurmay Başkanlığı Teşkilat Yapısı…...…...12
Şekil 1.2: KKK Kuruluşu (http://www.kkk.tsk.mil.tr)...…...13
Şekil 1.3: KKK Eğitim Sistemi (KKY 164-1, 2004)………...14
Şekil 1.4: KKK Eğitim Sisteminin Genel Yapısı (KKY 164-1, 2004)………15
Şekil 1.5: KKK Eğitim Türleri (KKY 164-1, 2004)………16
Şekil 2.1: Bir ÖYS’nin Ana İşlevleri (E-learning Site, 2002) ...…...28
Şekil 2.2: ÖYS’lerin Yapısı ve Çalışma Şekli. (Nichani M, 2001)……..………...29
Şekil 2.3: İYS’lerin Yapısı ve Çalışma Şekli. (Nichani M, 2001)…………..…………31
Şekil 2.4: Şekil 2.4. ÖİYS’lerin Yapısı ve Çalışma Şekli. (Nichani M, 2001)…33 Şekil 2.5: Merkezi Yönetim (Alkan, 1998)……… ………...42
Şekil 4.1: EDOK Uzaktan Eğitim Uygulama Takvimi….………..……...….69
Şekil 4.2: KKK’da Uzaktan Eğitim Merkezleri………..……...….71
Şekil 4.3: TAFICS Konfigürasyonu………75
Şekil 4.4: Uzaktan Eğitime Giriş (EDOK Arayüzü)…………...………77
Şekil 4.5: Uzaktan Eğitime Giriş (Sınıf Okulu Arayüzü).………...78
Şekil 4.6: Sınıf Okulu ÖYS Arayüzü……….……….79
Şekil 4.7: Kurs Sayfası………...……….80
Şekil 4.8: E-Sohbet Arayüzü………..82
Şekil 4.9: Forum Arayüzü……… ……..…………83
Şekil 4.10: MEBS. Okl. Ve Eğt.Mrk.K.lığı araştırma Soruları Arayüzü…...………….85
Şekil 4.11: EDOK Süre Sınırlı Sınav Arayüzü……….……..86
Şekil 4.12: EDOK Değerlendirme Soruları Dönütü Arayüzü……….…87
Şekil 4.13: Canlı Sanal Ders Arayüzü Örneği...………..88
Şekil 4.14: Canlı Sanal Ders Beyaz Tahta Örneği……….………..89
Şekil 4.15: Canlı Sanal Ders Ekran Paylaşımı Örneği…………...…………...………..90
Şekil 4.16: Canlı Sanal Ders Yanıt Defteri Örneği ………91
Şekil 4.17: BDE İçerik Hazırlama Programı Yazılım Ana Sayfası………..……..93
Şekil 4.18: Eğitim Filmi Başlangıç Arayüzü………..………95
Şekil 4.19: Eğitim Filmi Film Arayüzü………..96
Şekil 4.20: Uzaktan Eğitim Sunumu Araçları (Vozzo, 2004)…...………..97 Şekil 4.21: UZEM Yerleşimi ……….……….99 Şekil 4.22: UZEM Kuruluşu ……….…101 Şekil 4.23: ABD ABD.KKK.Uzaktan Eğitim Programı Projesi (TADLP,2003)……..108 Şekil 4.24: ABD KKK TADLP Kapsamında Verilen Web Tabanlı Simalasyon Dersi Arayüzü………..….…………..110 Şekil 4.25: MEBS Okl. ve Eğt. Mrk. K.lığı Ders İçeriği Arayüzü-1………126 Şekil 4.26: MEBS Okl. ve Eğt. Mrk. K.lığı Ders İçeriği Arayüzü-2 …………...……127
ÖZET
Bu araştırmada, Türk Silahlı Kuvvetlerin ana unsurlarından olan Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın uzaktan eğitimle ilgili çalışmalarına katkı sağlayacağı düşüncesi ile, KKK.’lığında uygulanan uzaktan eğitim uygulamaları araştırılmıştır.
Araştırmanın giriş bölümünde; araştırmanın problemi, amacı, önemi, sayıltıları, sınırlılıkları ve tanımlar yer almaktadır. Birinci bölümde, K.K.K.lığı kuvvet yapısı kısaca açıklanmış, eğitim sisteminin genel yapısı ve ana felsefesi açıklanmış ve eğitim sistemi içerisinde Uzaktan Eğitim Uygulamaları hakkında genel bilgiler verilmiştir.
İkinci bölümde; Uzaktan Eğitim Uygulamaları anlatılmış, öncelikle eğitim altyapısı ve teknolojisi açıklanmış, uzaktan eğitimde kullanılan ortamlar belirtilmiştir. Sonrasında idari ve lojistik hizmetler finansmanı açıklanmış, geliştirme süreçleri irdelenmiştir.
Üçüncü bölümde; araştırmanın modeli ve veri toplama tekniğine yer verilmiştir.
Betimsel tarama araştırma yöntemiyle yapılan araştırma için gerekli olan veriler;
K.K.K.’lığında uygulanmakta olan uzaktan eğitim uygulamaları ile ilgili basılı materyallerden, internet ve yazılı basından, yetkililerle yapılan yazışmalardan, eğitimin verildiği EDOK Uzaktan Eğitim Merkezi’nde yapılan gözlem ve görüşmelerden elde edilmiştir.
Dördüncü bölümde; elde edilen bulgu ve yorumlara yer verilmiştir.
Son bölümde, sonuçlar belirtilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.
Yapılan araştırmanın sonuçları şu şekilde özetlenebilir:
• Uzaktan eğitim konusunda, TSK. diğer kuvvet komutanlıklarının ortak olarak hareket ettikleri ortak bir projenin henüz oluşturulmadığı belirlenmiştir.
• Uzaktan eğitim uygulamaları TSK.’lerinde kurumsallaşmamıştır.
• Mesajın aktarıldığı altyapısının ulaştığı uç kullanıcı bakımından, tugay düzeyinden daha ast birlikler seviyesine indirilmelidir.
• Dünyada gelişmiş ordularda uzaktan eğitim daha çok internet üzerinden verilmektedir. K.K.K.’lığında, henüz internet üzerinden uzaktan eğitim verilmesi çalışması yoktur.
• Eğitim içerikleri ve sayfa tasarımları sivil ve uzman firma ve üniversitelerden yararlanılarak zenginleştirilmelidir.
• Uzaktan eğitim uygulamalarına daha yüksek bütçe ayrılmalıdır.
• Uzaktan eğitimde uzman personel istihdam edilmelidir.
SUMMARY
In this study the distance education system of Turkish Army (TA) which is the main body of Turkish Armed Forces (TAF) is investigated with the aim of providing improvement ideas.
The study consists of several parts, the introduction covers purpose of statement, the importance of the study, assumptions, restrictions and descriptions. In the first section the general view of the structure of TA, the structure of education system, the approach to education and Distance Education Applications are given.
The second section covers DE Applications, especially infrastructure, technology used.
This section also covers administrative and logistic supports finances provided ,the process of how the system has been improved.
In the third section, the research model and data collection techniques are explained. In addition to detailed literature survey, study includes data obtained from the Distance Education Centre of TA.
The fourth section includes the findings, their analysis and interpretation.
Results and recommendations are also given in finaly section.
The findings of this study can be summarized as:
• DE application is not well coordinated among the Forces of Turkish Armed Forces,
• DE applications are not institutionalized in TAF.
• In current application, DE extends down only to Brigades which limits its use, thus it needs to be extended to smaller units.
• In developed world, the Armed Forces applies DE through Internet, however in TAF there is no such application as yet.
• The content development and improvement and web page design of DE should be done by a team of experts from armed forces, civilians and universities.
• The budget allocation for DE has to be increased
• Experts in DE should be employed
GİRİŞ
Günümüz dünyasında, insan gücü her alanda önemini gittikçe artırmaktadır. İnsan gücü yetiştirme; yenilenen ve küresel ortamdaki gelişmelerde nitelik ve nicelik yönünden kendini baskılı bir şekilde hissettirmektedir. Dünyadaki tüm yenileşmelere bakıldığında,yeniliklerin öncelikle, ülkelerin barış ve özgürlükleri için çaba harcayan ordularında olmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti kurulmadan önce de Osmanlı İmparatorluğunda orduda yenileşmeler III Selim zamanında Tanzimat Fermanı ile başlar.Yenileşme hareketleri ile birlikte, yükselme dönemindeki muharebe yeteneğini koruyamayan ve Avrupa ordularına karşı girdiği savaşları kaybeden orduyu modernleştirmek maksadıyla ıslahat hareketlerine başlanmıştır.
Türk aydınları örneğin Mithat Paşa gibiler ülke özgürlüğü ve ordu içinde yenileşmelerin eğitim-öğretim ve öğrenmeyle olacağını savunurlar. Harp okulundaki gelişmeler toplumsal gelişim ve değişimin başlangıcı olmuştur. Eğitim öğretimdeki yeniliklerle, orduda yapılan yeniliklere karşı çıkan grupları hem sosyal, ekonomik hem de Askeri gelişmeleri engellediler. (Araz,1974: 759-762)
1914’te sanayi yeni ürünlerine, ordu gereksinimlerini de katmaya özen gösterir. Yani teknoloji askeri eğitimde de kendini göstermekte, sosyal yaşamdan önce teknolojik eğitim orduda başlamaktaydı. Zira yeni teknolojiyi barış alanında kullanacak kaliteli bireylere gereksinim vardı. I nci Dünya Savaşıyla endüstriyel ve ekonomik savaşta önemini artırır. Askeri güçleriyle ülkelere hakim olanlar, oradaki ham maddeleri de kendi ülkelerine taşımaya başlarlar. Ekonomik ve endüstriyel üretime sahip olabilme üstünlük kurma kararı Amerika’nın I nci Dünya Savaşına girmesini sağlar.
(Araz,1974: 759-762)
Osmanlı Devleti; Batının eğitim sistemini örnek alırken, önceliği subay eğitimine vermiş ve işe yüksek okul düzeyindeki eğitim kurumlarının açılması ile başlamıştır.
Bu yıllarda öncelikle uygulamalı eğitime ağırlık veren askerî okullar; önemli gelişmeler kaydederek, zamanla Büyük Önder ATATÜRK gibi dahileri de yetiştirir hale gelmişlerdir.Bu yenileşmeler 1734’de “Hendesehane” adı verilen Askeri Teknik Okulu’nun açılışından başlayarak sırasıyla Askeri Rüştiye’lerin, Askeri İdadî’lerin,
Mühendishane-i Bahri-i Hümayun, Mühendishane-i Berri-i Hümayun, Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane, Askeri Baytar Okulu, Mekteb-i Fünunu-u Harbiye-i Şahane ve Harp Akademileri’nin kuruluşu süreciyle devam etmiştir. Batı ordularındaki yeniliklere ayak uydurma çabalarıyla, daha güçlü bir ordunun kurulmasına çalışılmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu ekonomik ve endüstri alanındaki savaşta geri kalması, nicelikli ve nitelikli insan gücü yetiştirmemesi bir çok alanda geri dönüşünü sağladı.
Çanakkale’deki Mustafa Kemal Paşa’nın gösterdiği askeri deha, bir tarihin ve Türk ulusunun talihini değiştirmiştir. Bu ordu eğitimini önemini bir daha ortaya koymuştur. 21 yüzyıla girerken, Türk Ulusu Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının oluşturduğu Cumhuriyette ileri ülkeler seviyesinde eğitim ordusu kurulurken, askeri alanda da yenileşmelere gidildi. (Araz,1974: 759-762)
Bu çalışmalarda ordu içindeki insan gücünü yeni eğitim, öğretim ve öğrenmeyle Batı standartlarına ulaştırma görülür. Ordu, Osmanlı İmparatorluğunda liderlik, personel, araç,gereç ve bilimsel çalışmaların ve yeni buluşların odağı olur. Ordunun yenileşmesi çağa ve çağ ötesine ayak uydurması ülke barışı ve sosyal güvenliğin vazgeçilmezi olur.
Burada bazı faktörleri öncelikli olarak ele alırız. İnsanoğlu Fiziki yapı, insan psikolojisi, bilimsel bilgi birikimi ve bilimselliği konuşlandırabilmesi itibariyle tüm sınırlamaların kalkmasıyla özgürlük ve psikolojik ve fiziki ortam olarak sosyal refah seviyesinin yükselmesini arzu etmektedir. Milenyumda bilgiyi edinme, öğrenme, kullanabilme, üretme kapasitesiyle, bireysel özgürlük ve sosyal refah seviyesinde önemli ve hızlı gelişmeler meydana gelmektedir. Teknoloji insanoğluna belirtilen alanlarda yeni olanaklar sağlamakta ve sonucunda da insanoğlunun bilgiye ihtiyacı giderek artmaktadır.
Bilgi geometrik dizin olarak hızlı bir ivmeyle çoğalmakta bilim ve teknikteki yenilikler, teknolojik gelişmeleri tetiklemekte, teknoloji yenilendikçe de öğrenilecek
bilgi çoğalmakta, dünün bilgisinin hızla artmasını sağlamaktadır. Bilgi ve teknoloji ilişkisi Şekil 1’ de gösterilmiştir.
Şekil 1. Bilgi ve Teknoloji İlişkisi (Palaz,2005:54)
Bilim ve teknolojide gittikçe artan ve karmaşıklaşan bilgi dolayısıyla ortaya çıkan tehditlere karşı devlet orduları hem eski mevcut yapılarını koruyarak geliştirmeli hem de sürekli örgütlü (organize) bir biçimde üretilmekte olan yeni sosyal, ekonomik, idari tehditlerin üstesinden gelebilmek için personel, teşkilat ve stratejilerinde gerekli değişimleri fazla vakit kaybetmeden gerçekleştirmek zorundadır.
93 Harbi ve I nci Dünya Savaşı; örgütlenmenin önemini ve bilinçli, bilgi ve dünya görüşü geniş liderlerin neler yapabileceğini ortaya koymaktadır. (Baytekin, 2004:27)
Toplumların yaşayışlarında XIX yüzyılın buluşları arasında demiryolu başlıca yeri Bilgi Çoğaldıkça Teknoloji Gelişmekte
Teknoloji Geliştikçe Bilgi Çoğalmakta CAZİBE
tutar. (Uraz, 1974-714) Demiryolları ülkeler arası sosyal, siyasi, ekonomik ve askeri alandaki işbirliğini arttırır ve kuvvetlendirir. Amaç ekonomik ürünlerin demiryolu ile taşınması, paylaşımı hızlı bir askeri hareketin sağlanmasıdır. 1888 yılında benzinli motorun ortaya konması kara yollarının yapımı ve korunmasını arttırır. XX yüzyılda petrol ekonomik, siyasi yönden kömüre üstünlük sağladı. Büyük sanayiler büyük devletlerin emperyalist güçlerini arttırdı. 1869-1900 arasındaki buluşlar askeri alanda da kendini hissettirdi. Fransa’nın gümrük vergilerini arttırması diğer devletleri siyasi ve askeri alanda rahatsız etti. Ekonomik emperyalizm devletlerde artmaya başladı.
Bunun görüntüleri ordudaki yenilenmeleri nicel ve nitel yönden artırdı. Ekonomik sistemler ülkelerde zihinlerde yeni uyarımlar yaratıyordu. Bu görüşler sosyal sınıfları yaratıyor ve okullarda sosyal sınıflara göre değer alıyordu.
Yukarıda sözü edilen örgütleşmeler, sosyal ve çalışan gruplar arasında yeni bölüşmeleri ortaya koyuyordu. Bilimsel anlayışta her alana girerek kendini hissettirmeye başlar. (Araz,1974: 714-722)
Ülkeler yeniden yapılanma gerektiriyordu ki, bu orduda, donanmada, ittifaklarda ve siyasi yönetimde kendini hissettirdi. Sanayi ürünlerinin hızla artışı pazar edinmeyi ve ordu gücünün artmasına neden oldu. Artan sosyal gruplanma ordu gücünün önemini arttırdıkça, sanayici pazar ekonomisine de destek vermekteydi. Sanayi pazarı ve teknik güç çatışmasında yenilenler teknolojik gelişimi sağlayamayan, kaliteli insan unsuru yetiştiremeyenlerdi. Örgütsel bütünleşmeler ve sosyal-ekonomik eşitlik istekleri toplumlarda artmaktaydı. Bu ortamda büyük devletler eğitim politikalarında değişiklik yapmışlardır. (Araz, 1974: 736-749)
21 nci yüzyılın gelişiyle birlikte kendisini daha da belirgin bir şekilde hissettirmeye başlayan küreselleşme ideolojisi sonucunda, tek boyutlu ve öngörülebilir tehdit ortamı artık yerini çok boyutlu ve öngörülmesi çok zor, belirsizlikler içeren yeni bir tehdit ortamına bırakmıştır. Dolayısıyla ulus devletlerin ülkelerini havadan, karadan ve denizden koruma esasına dayalı milli güvenlik yapılanmaları ve felsefeleri, artık işlevlerini yerine getirmede yetersizlikler göstermektedirler. Çünkü 21 nci yüzyıl ve öncesinin genelde silahlı çatışmaya dayalı gözle görülebilir askeri tehditlerine, artık
iletişim başta olmak üzere teknolojik alandaki gelişmelerin ve küreselleşme ideolojisinin de dayatmaları ile yepyeni gözle görülmesi ve tespit edilmesi mevcut milli güvenlik sistemleri ile çok zor olan, çok boyutlu, askeri, yarı-askeri ve gayri- askeri tehditler eklenmiştir.( Karatay, 2004: 31)
Muharebe sahası kavramındaki değişiklik, alışılagelen muharebe sahası anlayışında da değişikliklere neden olmuştur. Artık, eski savaş doktrinleri, anlayışları “doğrusal hatlarda”, süpürgeyle süpürür gibi” bir muharebe anlayışı kalmamıştır. Şu ana kadar kullanılan “Asıl Muharebe Hattı” ve “Muharebe Sahasının Ön Kenarı” gibi terimler artık kullanılmamaktadır. Artık günümüz muharebe sahasında; cephe,yan ve geri bölge gibi sıkça kullanılan kavramların bile çok fazla bir anlamı kalmamış görünmektedir. Bölünmemiş bir muharebe sahası yerine, muharebe sahasının tamamının kullanıldığı, kesin sonuç noktalarına yöneltilmiş, kesintisiz bir faaliyet söz konusudur. Birlikler “akan su” misali;birbirine entegre olmuş bir yapı içerisinde, ileri teknoloji ürünü akıllı mühimmat kullanan ve değişik kabiliyetlerden oluşturulmuş, her şartta görev yapabilen bir hava kuvveti, harekata çok uzaklardan etkili destek sağlayabilen bir deniz kuvveti ve klasik güçle asimetrik tehdit arasında bir ara yüz gibi kullanılan özel kuvvetlerle; sürati ve momentumu esas alan, küçük kuvvetlerle ve etkili bir lojistik destekle çok sayıda seri manevralarla hedefe doğru ilerleyen Kara Kuvvetidir. (Özkök, 2004: 5)
Tabii bunu gerçekleştirmek için ihtiyaç duyulan komuta-kontrol ve birleşik harekattaki karşılıklı uyum sorunlarını da teknolojinin yanı sıra , gerçekçi koşullarla uzun süreli müşterek eğitim,müşterek tatbikat ve müşterek provalarla çözmektedirler.
Teknolojik gelişmelere bağlı olarak 1950 sonrası ordudaki elektronik gelişmeler, 1957 Suputnik döneminden sonra bilgisayar + elektronik alanındaki ordu eğitimini hızlandırmıştır. Günümüz orduları bilgisayar ve network donanımıyla kendilerini göstermektedirler.
Muharebenin icrasına “Net-Work” odaklı anlayışa doğru bir yönelim vardır. Burada amaç; bilişim teknolojisinin sağladığı olanaklardan da yararlanarak, bilgiye karşı taraftan çok kısa bir sürede sahip olmak, bilgiyi etkin bir şekilde yönetmek ve işlemek, muharebenin genel resmini, muharebe alanındaki komutanlara en süratli şekilde göndermek ve sonuçta inisiyatifi sürekli elde bulundurmaktır. Bu yöntemle kendi seviyesinde yeterli bir taktik resme sahip olacak komutanlar, daha çabuk karar verebilecekler ve daha kolay sonuca ulaşabileceklerdir. (Özkök, 2004: 5)
Teknolojide yaşanan değişim ve bunun askeri alandaki yansımaları, uygulanmakta olan konsept ve doktrinlerde kendini hissedilebilir derecede göstermektedir. Bu sebeple aslında Silahlı Kuvvetlerin esas aldığı talimnameler gerçekte yaşayan organizmalar gibi sürekli kendini yenilemektedirler. Silahlı Kuvvetler yabancı talimnameleri tercümeyle kendi bünyemize uydurmaya çalışırken, diğer taraftan, o dokümanın yenisi veya gelecekteki sürümleri sahibi tarafından kaleme alınmaktadır.
Irak savaşında koalisyon kuvvetleri, savaş devam ederken dahi, kendi muharip unsurları içerisine yerleştirdikleri timlerle, çıkarılan dersleri anında merkezlere bildirmiş, bunun sonucunda oluşan girdiler mevcut teşkilat yapısına ve ilgili bütün talimname ile dokümanlara vakit geçirilmeden ithal edilmiştir. Hem teknolojik hem de düşünsel anlamda yaşanan bu hızlı değişim, Silahlı Kuvvetlerin mevcut anlayışıyla gelişmeleri anında takip etmesine olanak vermemektedir. Bu sebeple;
talimnameleri artık birer dogma olmaktan çıkarıp, onların da zaman içerisinde süratle değişime uğrayabileceğini, yani canlı birer varlık olduğu kabul edilmelidir. Bilişim teknolojisinin sağladığı muazzam olanaklardan da yararlanarak, dünya ile daha fazla entegre olmanın yolları bulunmalı ve bilgiye zamanında erişmeyi ve onu zamanında kullanmak hedeflenmelidir. (Özkök, 2004: 5)
Bu ortamda Silahlı Kuvvetler başarılı olmak için tüm güvenlik ve emniyet planlarını ve geleceğe yönelik vizyonunu sürekli geliştirmek gerekmektedir. Bunları sürekli birer canlı varlık gibi bakıma tabi tutmak, güncelleştirmek ve derinliğinin artırılması zorunludur. Aksi takdirde; sığ,kalıplaşmış ve şekilsel bir vizyonla Türk Silahlı Kuvvetleri geleceğe hazır olamaz. Bilginin baş döndürücü bir hızla kıtalar arasında dolaştığı bir ortamda, gelişmiş ülkelerle aramızdaki farkın daha da açılmasına
müsaade etmememiz gerekmektedir. Çünkü açılan bu ara, bu hız ve hızın ivmesiyle orantılı olarak her geçen gün büyümektedir. (Özkök, 2004: 7)
Sahip olacağımız vizyonda; hıza ayak uydurabilmek için, teknolojik olanak ve yeteneklerimizi, sağlam bir güvenlik felsefesine istinat ettirmenin gerekliliği de büyük önem taşımaktadır. Çağdaş dünyaya entegre olabilmemiz, medeni topluluğunda hak ettiğimiz saygın konuma ulaşabilmemiz ve geleceğin potansiyel tehditlerinin üstesinden gelebilmemiz ancak bu yolla mümkün olabilecektir. (Özkök, 2004: 7)
Aynı zamanda bütün bu vizyon, konsept ve düşüncelerde ana unsur insan unsuru olup en büyük yatırımı insana yapılmalıdır. Türkiye de eğitime son derece önem veren ve bu ihtiyacı sürekli hisseden ve çeşitli yollardan gidermeye çalışan kurumlardan biri de Silahlı Kuvvetlerdir. Askeri İç Hizmet Kanunu madde 36 ‘da;
“Silahlı Kuvvetler, harp sanatını öğrenmek ve öğretmekle vazifelidir. Bu vazifenin ifası için lazım gelen tesisler ve teşkiller kurulur ve tedbirler alınır “ hükmü yer almaktadır. Silahlı Kuvvetlerde eğitime bakış bu madde hükmünden hareketle yönlenmekte, barış zamanını en iyi eğitim faaliyetleri ile doldurmak esas hedef olmaktadır.Türk Silahlı Kuvvetlerin eğitim seviyesi, harbe hazırlık seviyesini göstermekte olup, ülkemizin bekası ve güvenliğiyle ilişkilidir. Bu sebeple eğitim alanlarındaki gelişmeler yakından takip edilmeli, teknolojinin gelişmesiyle büyük ivme gösteren uzaktan eğitim, web tabanlı eğitim, E-Learning gibi eğitim uygulamaları Kara Kuvvetleri eğitim sisteminin içinde etkin bir şekilde yer almalıdır.
1. Problem Durumu
Türk Silahlı Kuvvetleri kuruluşu yapısı içerisinde 4 ana organdan biri olan K.K.K.lığı TSK'nin bir unsuru olarak, Türk yurdunun ve anayasa ile tayin edilmiş olan Türkiye Cumhuriyeti'nin korunması ve kollanması ile ilgili kendisine verilen görevleri yerine getirmektir. Bu görevi etkileyen unsurların başında iyi yetişmiş profesyonel personel gelmektedir. Bu da K.K.K.lığında eğitim faaliyetlerinin önemini arttırmaktadır.Teknolojideki hızlı gelişmeler, bütün toplumlardaki bilgi yoğun yaşama doğru sürüklemekte, eğitim programları bu yönde düzenlenmekte, eğitime yapılan yatırımlar artırılmakta, eğitim programları bu yönde oluşturulmaktadır.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı bilgi çağında etkili bir rol oynaması ,kendisine tevdi edilen hayati görevi başarmak, güçlü ve caydırıcı bir kuvvet yapısına ulaşmak için gelişen teknoloji ve bilgileri yakından takip edip, personelini bu bilgilerle donatmalı ve eğitim faaliyetlerinde bu gelişmiş teknolojilerin kullanıldığı uzaktan eğitim uygulamalarına yer vermelidir.
Bu araştırmanın konusunu Kara kuvvetleri Komutanlığı uyguladığı eğitim faaliyetleri içerisinde uzaktan eğitim uygulamalarının neler olduğu yer almaktadır.
2. Problem
Bu araştırmada Türk Silahlı Kuvvetleri Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uygulanan uzaktan eğitim uygulamaları nelerdir? sorusuna yanıt aranmaktadır.
3. Araştırmanın Amacı
Araştırmanın temel amacı, K.K.K.lığında uygulanan uzaktan eğitim uygulamalarını incelemektir. Bu temel amacı gerçekleştirmek için, K.K.K’ lığında uygulanan uzaktan eğitimlerin aşağıdaki değişkenler yönünden incelemektir:
• Uygulanan uzaktan eğitim programlarını incelemek,
• Kullanılan uzaktan eğitim sisteminin altyapısı ve teknolojilerini incelemek, analiz etmek
• İdari ve lojistik hizmetleri incelemek, sentezlemek,
• Uzaktan eğitim geliştirme süreçlerini göstermek.
Bu amacı gerçekleştirmek için aşağıdaki sorulara yanıt aranacaktır.
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uzaktan eğitim uygulamaları kapsamında bu güne kadar neler yapılmıştır?
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uzaktan eğitim uygulamaları kapsamında neler yapılmaktadır?
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uzaktan eğitim uygulamaları ile diğer ülkelerin silahlı kuvvetlerinin uzaktan eğitim uygulamaları arasındaki benzerlik ve farklar nelerdir?
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uzaktan eğitim uygulamaları kapsamında Web siteleri nasıl kullanılmaktadır?
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uzaktan eğitim uygulamaları için eğitim alt yapısı nasıldır?
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uzaktan eğitim uygulamaları için eğitim alt yapısı yeterli midir?
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uzaktan eğitim uygulamaları için eğitim alt yapısını geliştirmek için neler yapılabilir?
4. Araştırmanın Önemi
Uzaktan eğitim uygulaması yapan kurum ve kuruluşların tecrübelerine göre; sistemin ilk uygulamalarında, tüm dünyada, başarı oranının düşük olduğunun gözlemlendiği ve zaman içerisinde kurumsallaşarak başarılı hale geldiği gözlemlenmiştir. Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda uzaktan eğitim uygulamaları yeni başlayan uygulamalar olup, kurumsallaşması için uygulamalardaki eksikliklerin tespit edilmesi, uygulamaların değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu araştırma Kara Kuvvetlerindeki uzaktan eğitim uygulamalarının kurumsallaşmasına , başarısının artmasına katkıda bulunacaktır.
Bilişim alanındaki hızlı gelişmeler ve yenilikler, uzaktan eğitim uygulamalarını da etkilemekte, sistemin devamlı bu yenilikleri uygulanmasına açık halde olması ve bu yeniliklerin ne derece uygulandığı ve doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilmelidir. Bu araştırma sayesinde Kara kuvvetleri Komutanlığı’nda yeni gelişmelerin ne derece yer bulduğu ortaya çıkarılacaktır. Bu konuda K.K.K.lığı ilgili birimleri yerlerinde ziyaret edilerek bilgilere ulaşılmıştır.
Silahlı Kuvvetlerin var oluş gayesi ve görevi Türkiye Cumhuriyetini iç ve dış tehditlere karşı korumak ve kollamaktır. Bu görev iyi eğitilmiş,teknolojiyi iyi bilen ve uygulayan insanlarla başarılabilir. Bu konuda yetkililerden insan unsuru konusunda bilgiler alındı.
Yapılan araştırmanın; halen konsept çalışması yapan ve uzaktan eğitimle ilgili proje geliştirmekte olan K.K.K.lığının uzaktan eğitimle ilgili yaptığı çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
5. Sınırlılıklar
Araştırma, Türk Silahlı Kuvvetleri K.K.K.lığı uzaktan eğitim uygulamalarının ile sınırlıdır.
Araştırma, K.K.K.lığı uzaktan eğitim uygulamaları için, dört değişkenin (Uygulanan uzaktan eğitim programları, kullanılan uzaktan eğitim sisteminin altyapı ve teknolojisi, idari ve lojistik hizmetler ile uzaktan eğitim geliştirme süreçleri) ile sınırlıdır.
Bu araştırma Türk Silahlı Kuvvetlerinin gizlilik prensipleri doğrultusunda sınırlılıklara sahiptir.
Bu araştırmada elde edilen veriler ulaşılabilen kaynaklarla sınırlıdır.
5. Sayıltılar
Türk Silahlı Kuvvetleri K.K.K’ lığındaki uzaktan eğitim uygulamasının diğer uzaktan eğitim veren kurum ve kuruluşlarla yapı olarak benzer olduğu varsayılmıştır.
Eğitim ve Doktrin Komutanlığı ve Sınıf Okulları Komutanlıkları tarafından uygulanan uzaktan eğitim uygulamaları TSK.’de verilen bütün uzaktan eğitim uygulamalarını temsil etmektedir.
6. Tanımlar
Uzaktan Eğitim : Uzaktan eğitim kavramı çok geniş bir kavramdır. Bu araştırmada uzaktan eğitim olarak ağırlıkla bilgisayar üzerinden verilen uzaktan eğitim üzerinde durulmuştur. Yapılan tanımlamalarda uzaktan eğitime, genel olarak bilgisayar üzerinden verilen uzaktan eğitim bakış açısı ile yaklaşılmıştır.
Sayısal Eğitim Tesisi (DTF): ABD KKK’lığının % 85’ine, 50 mil yarı çapındaki mesafeden uzaktan eğitim erişimi sağlanması maksadıyla kurulan bir eğitim tesisidir.
Sayısal Eğitim Tesisi iki ayrı bölümden oluşur. Bu bölümler; VTT sisteminin bulunduğu bölüm ile öğrencilerin serbest olarak çalışabildikleri 12/16 öğrenci kapasiteli Öğrenci İş İstasyonu’dur.
İleri Düzey Dağıtılmış Eğitim (ADL): İlk olarak ABD’de uygulanmaya başlanılan, uzaktan eğitim içerik üreticilerinin tüm yazılımları ortak olarak kullanıp birbirleri arasında dağıtabilecekleri ileri düzey bir sistemdir.
Öğrenme Yönetim Sistemi (ÖYS): , Günümüzden kısa bir süre önce, basit bir eğitim kayıt sistemi iken, beş-altı yıl içinde geliştirilen yazılımlar ve teknoloji sayesinde, hizmet veren kurumun tüm insan kaynakları, personel kütükleri, öğrenci bilgileri ile bütünleşebilen, kurumun genelinde eğitim sunma, kaydetme ve raporlama amacıyla kullanılan kabul görmüş yazılımlar haline gelmiştir.
Paylaşılabilir İçerik Referans Modeli (SCORM): Uzaktan eğitime özel standartlardan oluşan ve Mart 2005 tarihine göre 2004 versiyonu çıkarılmış bir referanstır.
BÖLÜM 1: K.K.K.LIĞI,EĞİTİM SİSTEMİ VE UZAKTAN
EĞİTİM
1.1. Türk Silahlı Kuvvetleri (T.S.K.)
Türk Silahlı Kuvvetleri (T.S.K.), Genelkurmay Başkanlığı’na bağlı K.K.K.lığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile barış döneminde İçişleri Bakanlığı’na bağlı olarak görev yapan ve sefer durumunda Kara ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesine katılan Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’ndan meydana gelmektedir.
Şekil 1.1 Genelkurmay Başkanlığı Teşkilat Yapısı
GENELKURMAY BAŞKANLIĞI
1.2. Kara Kuvvetleri Komutanlığı (K.K.K.lığı)
K.K.K.lığı; 4 adet Ordu Komutanlığı, 4 üncü Kolordu Komutanlığı, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Eğitim Doktrin Komutanlığı ile K.K.Lojistik Komutanlığından oluşmuştur. (Şekil 1.2).
K.K.K.LIĞI DZ.K.K.LIĞI HV.K.K.LIĞI J.GN.K.LIĞI SGK.LIĞI
J.Gn.K.lığı ile SGK.lığı, mülki ve adli görevleri bakımından İçişleri Bakanlığına karşı sorumludur.
Değişen uluslararası siyasi ve askeri ortam ile gelişen teknoloji, Kara Kuvvetleri’nin yeniden yapılanmasını gerektirmiş, 1990’lı yıllarda Kara Kuvvetleri, modern muharebe ortamına uyum sağlayacak biçime getirilmiştir. Bu yeni oluşumla, K.K.K.lığının harekât yeteneğini artıran kolordu, tugay ve tabur temeline dayanan bir yapılanma oluşturulmuştur.
Buna göre K.K.K.lığı; 4 Ordu, 10 Kolordu, 2 Mekanize Piyade Tümeni, 1 Piyade Tümeni ve 1 Eğitim Tümeni, 14 Mekanize Piyade Tugayı, 14 Zırhlı Tugay, 12 Piyade / İç Güvenlik Tugayı, 5 Komando Tugayı, 5 Eğitim Tugayı'ndan oluşmaktadır.
K.K.K.lığı personel mevcudu, 2005 yılı AKKA bilgileri kitabına göre (The Republic Of Turkey Treaty on Conventional Armed Forces In Europe, 2005) 275.714’dür.
Şekil 1.2: TSK. K.K.K.lığı Kuruluşu (http://www.kkk.tsk.mil.tr)
1.3. Eğitim ve Doktrin Komutanlığı (EDOK)
K.K.K.lığı eğitim faaliyetlerini EDOK yürütmektedir. EDOK, K.K.K.lığının ana ast birliğidir. İlk olarak 1956 yılında Afyon’da eğitim kolordusu adı altında kurulmuş, 1958 yılında lağvedilmiş, 1985 yılında Ankara’da tekrar Eğitim Komutanlığı adı altında kurulmuş, çeşitli kuruluş ve bağlantı değişiklikleri ile 1995 yılında adı
“Eğitim ve Doktrin Komutanlığı” olarak değişmiş ve 2001 yılında bugünkü kuruluşuna gelmiştir.
EDOK; kendisine bağlı 21 okul ve eğitim merkezi ile 23 garnizonda bulunan 43 kışlada, aynı anda ortalama 80.000 personeli eğitmektedir.
1.4. K.K.K.lığı Eğitim Sistemi (KKY 164-1, 2004)
Bütün sistemlerde olduğu gibi, K.K.K.lığı eğitim sistemi; girdi, eğitim süreci ve sonuç ile sonucun istenen standartlara ulaşmasını ve devamlılığını sağlayan bir geri beslemeden (sonuçların değerlendirilmesi, eksiklik ve iyi tarafların saptanması, eksikliklerin giderilmesi için önlemlerin alınıp bunların tekrar sisteme katılması) oluşmaktadır (Şekil 1.3)
Şekil 1.3: TSK. KKK Eğitim Sistemi (KKY 164-1, 2004) EĞİTİM SÜRECİ
GİRDİ SONUÇ
KAYNAKLAR
GİRDİLERİ SONUCA DÖNÜŞTÜREN FAALİYETLER
M UHAREBEYE HAZIR ASKERLER VE
İRLİKLER İŞLEM
GERİ BESLEME .EĞİTİCİ
.İNSAN .ZAM AN
.SLH.SİSTEMLERİ .MALZEME .PARA .MÜHİMMAT .BİLGİ .AKARYAKIT .TESİS VE ARAZİLER
(KOLAYLIKLAR) . HİZMETLER
Kara Kuvvetleri eğitim sistemi yapı olarak, birbirini tamamlayan üç alt sistemden oluşan bir bütündür. Bu alt sistemler; Komutan/Lider yetiştirmeyi amaçlayan subay, astsubay, uzman erbaş eğitimi; Kara Kuvvetlerine yeni katılan personeli birliklerdeki eğitime hazırlayan acemi er eğitimi ve birlikleri muharebeye hazırlayan birlik eğitimidir. Bu alt sistemler Şekil 1.4’te görüldüğü gibi; eğitim merkezi-okul-kıt’a üçlüsü üzerine bina edilmiştir. (KKY 164-1, 2004: 3-4)
Şekil 1.4: K.K.K.lığı Eğitim Sisteminin Genel Yapısı (KKY 164-1, 2004: 3-6)
HARBE HAZIR KARA KUVVETLERİ
YETİŞMİŞ KOMUTA KADROSU MUHAREBEYE HAZIR BİRLİKLER
EĞİTİM MERKEZLERİ
KIT’ALAR
ERBAŞ
EĞİTİMİ ACEMİ ER
EĞİTİMİ K./KH.SB.EĞT.
SUBAY EĞİTİMİ
ASTSB.EĞİTİMİ
UZMAN ERBAŞ EĞİTİMİ
MES.YÜK.OK.
SNF.OK.
KIT’A SNF.OK.
G/K.TATBİKATLARI (BL.TİMİ, TGK, A.MUH.GR.), MÜŞTEREK EĞİTİM VE TATBİKATLAR, BİRLEŞİK EĞİTİM VE
TATBİKATLAR
BİRLİK EĞİTİMİ
FERDİ SINIF/ BRANŞ VE ORYANTASYON EĞİTİMİ
SNF.OK.
HARP AK.
İHTİSAS TEMEL İHTİSAS
TEMEL
AS. LİSE HARP OK.
SNF.OK.
OKULLAR
Bu üç sistem, birbirinden ayrı sistemler olmayıp, ferdi eğitimden, müşterek/birleşik eğitime kadar uzanan bir hiyerarşi içerisinde birbirlerinin içinde ve birbirlerini etkiler durumdadırlar. Örneğin, subay ve astsubay eğitimi, yalnızca okullarda verilen bir eğitim olmayıp, kıt’alarda da sürdürülmektedir. Bu nedenle, Kara Kuvvetlerinin eğitim sistemi, Şekil 1.4’teki aşamalı yapı içerisinde, Şekil 1.5’de de belirtilen aşağıdaki
eğitim türlerinden oluşmaktadır. Bu aşamalı sınıflandırma, her konunun eğitiminde, ulaşılması gereken yeterlilik düzeylerinin sırasını da belirlemektedir.
Şekil 1.5: K.K.K.lığı Eğitim Türleri (KKY 164-1, 2004: 3-5)
TEK ER EĞİTİMİ
TEMEL EĞİTİM
MUHAREBE DÜZENLERİ EĞİTİMİ
GÖREV KUVVETİ EĞİTİMİ VE TATBİKATLARI
(BL. TİMİ, TGK, A.MUH.GR.) MÜŞTEREK EĞİTİM VE TATBİKATLAR BİRLEŞİK EĞİTİM VE TATBİKATLAR KOMUTAN/EĞİTİCİ/
LİDER EĞİTİMİ
İHTİSAS EĞİTİMİ
UZMANLIK EĞİTİMİ
ERBAŞ EĞİTİMİ
UZMAN ERBAŞ EĞİTİMİ
ASTSUBAY EĞİTİMİ SUBAY EĞİTİMİ
DURUMA DAYALI EĞİTİM EĞİTİM TÜRLERİ
FERDİ EĞİTİM
TOPLU EĞİTİM
• Ferdi Eğitim: Subay, astsubay, uzman erbaş, erbaş ve erlere görevlerini yapmaları için gerekli olan tüm bilgi, beceri ve yeteneklerin kazandırılması amacıyla yaptırılan eğitimdir. Aynı zamanda lider durumundaki; erbaş, uzman erbaş, astsubay ve subayların eğitimi; “Lider Eğitimi” olarak da tanımlanmaktadır.
• Toplu Eğitim: Birden fazla personelden oluşan üniteleri, muharebeye hazırlamak için yaptırılan toplu eğitim, aşağıdaki eğitim türlerini kapsar:
• Mürettebat Eğitimi: Personelin, kuruluşunda bulunduğu tim ya da ünite içerisinde ortak görevlerin ifasını temel alan eğitimi olup, tek silah, tek tank, tek top, tek uçak/helikopter vb. eğitimini kapsar.
• Birlik Eğitimi: Bu eğitim, kendi sınıfı içinde mürettebat eğitimi üzerine kısım/manga muharebe düzeni eğitiminden başlayarak, alayı da kapsayan her düzeydeki birliğe bir bütün olarak muharebe yeterliliği kazandırma amacı güder.
• Görev Kuvveti Eğitimi: Görev kuvveti eğitimi, toplu eğitimin üçüncü aşamasıdır. Bu eğitim, birlik eğitiminden sonra, manevra birliklerinin muharebede, emir ve desteğine tahsis edilecek muharebe destek ve muharebe hizmet destek birimleri ile bölük timi, tabur görev kuvveti ve alay muharebe grubu şeklinde bir araya getirilerek uygulanan eğitimdir. Eğitimin amacı, bu öğeleri birlikte çalışmaya alıştırmak, ortak bir hedefe yöneltmek ve yeterliliğe ulaştırmaktır.
• Müşterek Eğitim: Müşterek eğitim, silahlı kuvvetler çapında, iki yada daha fazla kuvvete mensup birliklerin, ortak olarak yaptıkları eğitim uygulamalarıdır.
Genellikle, büyük birlikler düzeyinde ve büyük çaplı tatbikatlar şeklinde yapılır.
• Birleşik Eğitim: Birleşik eğitim, iki yada daha fazla ülke silahlı kuvvetlerinin birleşik olarak yaptıkları eğitim uygulamalarıdır. Müşterek eğitimde olduğu gibi, büyük birlikler düzeyinde ve büyük tatbikatlar şeklinde yapılır. (KKY 164-1, 2004: 3-4)
1.5. K.K.K’ lığında Eğitim Sisteminin Ana Felsefesi (KKY 164-1, 2004: 2-1)
a. Kara Kuvvetlerinin esas vazifesi; TSK’nin bir parçası olarak Türk Yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmiş Türkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumaktır. Bu vazife; caydırıcılıktan uluslararası güvenlik ortamının şekillendirilmesine, savaş dışı harekattan, sınırlı ve kapsamlı güç kullanımını içeren konvansiyonel savaşa kadar uzanan geniş yelpazedeki görevler zincirini kapsamaktadır. Bu görevlerin başarılması ise; istenilen yer ve zamanda muharebeye hazır, mutlaka kazanmaya azimli, Atatürkçü Düşünce Sistemini özümsemiş, Türk Yurduna, laik ve demokratik Türkiye Cumhuriyetine sarsılmaz bir inanç ve azimle bağlı, üstün vazife şuuruna, yüksek fizik ve moral gücüne, çağın gerekli kıldığı bilgi ve beceriye sahip, çok iyi eğitilmiş askerler ve birlikler yetiştirmekle mümkündür. Böyle bir muharebe gücüne ulaşmanın tek yolunun eğitim olduğu ve hiçbir hususun eğitimden daha önemli olamayacağı; eğitimin planlanması, uygulanması, denetimi ve her aşamada koordinasyonunda temel rehber olmalıdır. (KKY 164-1, 2004: 2-1)
b. Her seviyedeki komutanın başarısının;
Birliklerini muharebeye hazırlama derecesi,
Yarattığı huzur ve güven ortamı,
Birliğinin disiplin derecesi ile ölçüleceği bilinmelidir.
Askerliğin temeli disiplindir. Disiplin konusunda kimse “taviz vermeye” yetkili değildir. Birlik ve beraberlik ruhu içinde, karşılıklı sevgi, saygı ve güvene dayanan, yüksek disiplin, moral ve görev anlayışına sahip birliklerin başarılı olmasına hiç bir güç engel olamaz. Bu nedenle;
• Yapılan işin ve birlikte çalışılan personelin sevilmesi
• Astlardan gerçek saygının ancak, “bilgi, ilgi ve adaletli” davranışlar ile elde edilebileceği unutulmamalıdır. (KKY 164-1, 2004: 2-1)
c. Kara Kuvvetlerinde icra edilecek eğitimlerin iki temel yönü bulunmaktadır.
Bunlardan birincisi, her türlü plan görevinin gerekli kıldığı eğitim ihtiyaçlarının etkin olarak karşılanması, diğeri ise yurt sevgisi eğitimi kapsamındaki eğitim ve uygulamalardır. Atatürk’ün; “Askerlik hayatını öyle bir okul haline koymalıdır ki, hem vatanı savunabilecek derecede askerlik sanatını öğrensin ve hem de memleketine döndüğü zaman bütün köy için ve köy halkı için ve hayatı için faydalı olabilecek şeyleri öğrensin” ifadesi ile, İç Hizmet Kanununun 41’inci maddesinde belirtilen; “Erbaş ve erlere askerliğe ait bilgilerden başka okuyup yazmak, yurt ve hayata ait genel kültür bilgileri de öğretilir.” ifadesi bu konudaki temel felsefeyi ortaya koymaktadır. (KKY 164-1, 2004: 2-1)
d. Eğitim, değişimin en önemli aracını teşkil etmektedir. Değişim ise, alışkanlıkları bir tarafa bırakmayı, hiç kullanılmayan hareket tarzlarını ve uygulamaları kullanmayı ve klasik düşünce tarzından vazgeçmeyi gerekli kılmaktadır. Bu noktadan hareketle, insanı en önemli ve etkili silah haline getirerek ön plana çıkaran yegane faktörün eğitim olduğu unutulmamalı ve ulaşılan seviye başlangıç noktası kabul edilerek, eğitim seviyesinin yükseltilmesine yönelik her türlü gayret gösterilmelidir. (KKY 164-1, 2004:2-2)
e. Eğitim, tedarik ve modernizasyon alanlarındaki noksanlıkları telafi etmede en önemli kuvvet çarpanı olmaya devam edecektir. Eğitim öncelikle, elimizde bulunan silah, araç ve gereci en etkili şekilde kullanarak, azami muharebe gücü oluşturmanın esas vasıtasını teşkil etmeli; yeni silah, araç ve teçhizat temin edilinceye kadar, daha üstün eğitim metot ve teknikleri geliştirilerek mevcut imkanların etkinliğinin artırılması ve en yüksek verimle kullanılması yoluna gidilmelidir. (KKY 164-1, 2004: 2-2)
f. Eğitim, doğası itibarıyla maliyeti yüksek bir faaliyet alanıdır. Her konuda olduğu gibi, eğitim konusunda da tasarruf tedbirlerine riayet edilirken, etkin bir eğitim ile tasarruf arasında optimum dengenin sağlanması ve eğitimde zafiyet yaratılmaması esas alınmalıdır. (KKY 164-1, 2004: 2-2)
g. Birlik ve kurumlarda verilecek her türlü eğitimde hedef; milli ve ahlaki değerleri her türlü düşüncenin üzerinde tutan, iyi eğitimli, sorumluluk sahibi personel yetiştirmek ve istihdam etmektir. Bu amaçla, bütün meslek yaşamı boyunca her fırsattan istifade ile personele öncelikle “Askerlik Mesleğinin Değerleri”
benimsetilmeli ve pekiştirilmeli, bütün personelin Kara Kuvvetlerinin bir ferdi olmaktan mutluluk ve gurur duyacak şekilde motivasyonu güçlü ve devamlı kılınmaya çalışılmalıdır. (KKY 164-1, 2004: 2-2)
h. Birlikler; sadece eğitim yönünden değil, başta disiplin, moral, ve lojistik olmak üzere muharebeye her yönden hazır olmalıdır. Bu nedenle, sıralı komutanlar;
bölgede ve dünyada cereyan eden askeri-politik faaliyetleri takip ederek kendilerine her an görev verilebileceğini değerlendirmeli, birliğini buna göre eğitmeli ve hazır bulundurmalıdır. (KKY 164-1, 2004: 2-2)
i. Kara Kuvvetleri Komutanlığının eğitim felsefesi; mükemmel bir eğitimin, insanları ve birlikleri mükemmelleştireceğinden hareketle, gerçek muharebe ortamına benzer koşullarda muharebe eder gibi eğitim yaparak, tek eri, liderleri, komutanları ve birlikleri modern muharebe sahasının gerekli kıldığı muharebe,
muharebe destek ve muharebe hizmet destek standartlarına ulaştırmak ve bu standartları idame ettirmektir. Bu felsefe;
• Vazifeye dönük,
• Tatbikata dayalı,
• Muharebe eder gibi gerçekçi,
• Fertten müşterek/birleşik tatbikatlara kadar uzanan bir bütünlük içinde,
• Kaynak ve imkanlara göre dengelenmiş,
• Öğretmeyi, hazmettirmeyi, idameyi ve gelişmeyi öngören,
• K.K. Birliklerini istenilen yer ve zamanda muharebeye hazır bulunduracak şekilde düzenlenmiş,
• Sistem bütünlüğü içinde ele alınmış bir eğitimi gerekli kılmaktadır. (KKY 164-1, 2004: 2-3)
k. Kara Kuvvetleri Eğitim Sistemi, birbiri ile uyumlu ve bağlantılı bir hiyerarşik yapıyı esas alır. Bu yapı içinde; profesyonel personeli kıt’alara hazırlayan eğitim öğretim kurumları, Türk gençlerinin askerlik yaşamına ilk adımlarını atarak kıt’alara hazırlandıkları eğitim merkezleri ve birlik bütünlüğü içinde muharebeye hazırlanılan kıt’alar yer alır. Karşılıklı aktarımın süreklilik kazandığı bu yapının temel hedefi; vatandaşlık sorumluluğu duygusunu, vatanseverlik duygusunu ve etik değerleri kazanmış ve bu değerlerin savunucusu haline gelmiş, şartlar ne olursa olsun, savaşma azim ve iradesine sahip personel ve birlikler yetiştirmek olmalıdır.
(KKY 164-1, 2004: 2-3)
i. Kara Kuvvetlerine tevdi edilen her türlü görevin başarı ile yerine getirilmesi için, öncelikle her ferdin, kendisine verilecek görevleri, mutlak itaat duygusu içinde, sarsılmaz bir azimle yerine getirebilecek bilgi, beceri ve istekle donatılması hedeflenmelidir. Bu kapsamdaki sorumluluk, eğitim sistemi içinde yer alan her kurumun ve sıralı komutanların asli sorumluluğu olarak görülmelidir. Bu kapsamda, özellikle kendisinde herhangi bir konuda bilgi ve deneyim birikimi olduğu kanısını taşıyanlar, sahip oldukları, kristalize olmuş bilgi ve deneyimleri
ilgililere aktarmayı zorunlu bir sorumluluk olarak görmeli ve sistemin gelişmesine en büyük katkının bu yolla ile gerçekleşeceğini unutmamalıdır. (KKY 164-1, 2004: 2-4) 1.6. K.K.K.lığı Eğitim Uygulama Şekilleri
K.K.K.lığı eğitim uygulama şekilleri, eğitim faaliyetlerinin genel uygulama usullerini ortaya koyan birer eğitim yöntemidir. Genel olarak, eğitim usul ve yöntemlerini ihtiva eder. Toplu ve ferdi eğitim uygulama usullerini içermektedir (KKY 164-1, 2004: 5-6).
Toplu eğitim uygulama şekilleri: Tatbikat (arazi tatbikatı, fiili tatbikat, kadro tatbikatı, komuta yeri tatbikatı, kıt’alı komuta yeri tatbikatı, sentetik tatbikat, tam birlik atışlı tatbikatı, plan tatbikatı, iç hizmet tatbikatı, alarm tatbikatı, seferberlik tatbikatı, yangın tatbikatı, EMASYA görevlerine yönelik tatbikatlar, doğal afetlerde yardım tatbikatı ve diğer özel maksatlı tatbikatlar), duruma dayalı eğitim, muharebe düzenleri eğitimi, çok kademeli eğitim, eş zamanlı eğitimdir. (KKY 164-1, 2004: 5-6)
Ferdi eğitim uygulama şekilleri: Lider eğitimi (harita çalışması, kum sandığı çalışması, istihbarat oyunlaması, plan tatbikatı, seminer, genel karargah plan çalışması, harp oyunu, faaliyet sonu incelemesi, kendi kendini yetiştirme, simülasyon destekli komuta yeri tatbikatı) ve tek er eğitimidir (ikiz görevli personelin eğitimi, perakende ve görev başı eğitimi, çok kademeli eğitim, eş zamanlı eğitim, fırsat eğitimi). (KKY 164-1, 2004: 5-6).
1.7.Uzaktan Eğitimin Silahlı Kuvvetlerde Yeri ve Önemi
Peter Senge “Öğrenme bozuklukları çocuklarda trajik bir hal almakla birlikte bunun organizasyonlara yansıması ölümcüldür” (Senge’nin yorumu, MEEN / KEOUGH, 1992).Peter Senge tarafından çok çarpıcı bir biçimde sergilenen örgütsel öğrenme, organizasyonların yeni yöntemler geliştirmeleri, bu yöntemleri karşı karşıya kaldıkları değişikliklere uyum sağlamakta kullanmaları ve böylelikle rekabet üstünlüğüne sahip olmaları biçiminde tanımlanmaktadır (SENGE, 1990; (FIOL / LYLES, 1985).
Gelişen teknolojiye bağlı olarak Türk Silahlı Kuvvetleri’nde eğitim açısından öğrenilmesi ve öğretilmesi gereken bilgi ve teknolojilerin miktarı artmaktadır. Buna paralel olarak eğitim alacak personelin sayısında da her geçen gün artış olmaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nde, artan eğitim gereksinimi karşısında kadrolu personelin, görevlerine ilişkin hizmetleri yerine getirmesi için alacağı eğitim, ayrı bir açmaz olarak ortaya çıkmaktadır. Artan eğitim gereksinimine paralel olarak, eğitim için gereken kaynak da artmakta, kısıtlı bütçe olanaklarıyla eğitim gereksinimi karşılanamamaktadır. Bu durum, eski eğitim sistemi dışında maliyet etkin başka yöntemlerin kullanılmasını zorunlu duruma getirmektedir (TSK MKS 164-1, 2004).
Bu zorunluluktan hareketle; yüz yüze eğitimin yanı sıra, fiziksel olarak öğrencilerin yanında bulunmayan, ancak teknolojinin verdiği olanaklardan yararlanarak çok sayıda öğrenciyi ve öğretmeni sanal ortamda aynı ya da farklı zamanlarda bir araya getiren, öğrencinin istediği yer ve istediği zamanda ulaşılabildiği, kaynak kaybına neden olmayacak şekilde eşgüdümlü ve birbirine entegre olacak eğitim yöntem ve sistemlerinin kullanılması, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin eğitim gereksinimini önemli ölçüde karşılayabilecektir. (TSK MKS 164-1, 2004).
1.8. Eğitim Programları
Planlı eğitimde en temel öğe programdır. Uzaktan eğitim programı, zamandan ve yerden bağımsız olmak kaydı ile, hedef kitlesine kazandıracağı yaşantıları kendisine özel planlama ile örgütleyen, uygulayan ve değerlendiren özel bir eğitim programıdır. (Başkaya, 2005: 65)
Alkan (1987:43) uzaktan eğitim programının amacını; “Diğer tüm yerleşik öğretim türlerinkinden farklı değildir. Çünkü, bu öğretim türünde de amaç, diğer ciddi öğretim uygulamalarında olduğu gibi; sağlam, doğru, gerçek bilgiyi kazandırmak;
algılamada açıklık sağlamak; mantıksal bağlantılar ve sonuçları anlayarak kavramları tanımlayabilmek; genel bilgi kazandırmak; kazanılan bilgiyi uygulama
yeterliliğini geliştirmek ve ileri düzeyde öğrenme sağlamaktır.” şeklinde tanımlamaktadır.
Uzaktan eğitim programının geleneksel eğitim programından farklılığı; daha fazla teknoloji destekli olması ve öğrencileri ile uzaktan bağlantıda olacağından, öğrenci- öğretmen etkileşimin ağırlığını yitirerek, yerini öğrenci-bilgisayar (arayüz) etkileşimine bırakmasıdır.
Geleneksel eğitim kültüründe eğitim almış insanlara uzaktan eğitim yoluyla eğitim verilmesindeki güçlükler nedeniyle, uzaktan eğitim programı şimdilik, çeşitli nedenlerle geleneksel eğitim yapılamadığı durumlarda, bir zorunluluk olarak verilen ve geleneksel eğitimi destekleyen, takviye eden bir program olarak algılanmaktadır.
Bu zorunluluklar, eğitici eksikliği, mali yetersizlik, eğitim verilecek tesisin yetersizliği, eğitime olan talebin fazlalığı gibi başlıklarda toplanabilir.
Başarılı bir uzaktan eğitim programı için önemli olan üç temel nokta şunlardır : Bilgilendirme Biçiminin Tasarımı: Geleneksel Eğitim yöntemlerinin uzaktan eğitim için de kullanılması her zaman uygun olmayacaktır. Yeni teknolojilerin kazandıracağı faydalardan yararlanmak için yeni bilgilendirme biçimlerinin tasarlanması ve yaratılması gerekmektedir.
Teknoloji: Bir eğitim programının başarılı olmasında uygun tipte teknolojilerin kullanılması çok önemlidir. Kullanılacak teknoloji(ler) seçilmeden önce beklentilerin belirlenmesi, zaman ve para tasarrufu sağlayacaktır.
Destek: Konu ile ilgili birçok değişik kaynaktan alınabilecek destek, hem öğrencilerin hem de eğitmenlerin etkin ve verimli uzaktan eğitim yöntemleri geliştirmelerini teşvik edecektir.(Effective Distance Education - http://www.otan.dni.us/cdlp/distance/effective.html.)
Uzaktan eğitim programının geleneksel eğitime göre rağbet görmemesinin en büyük nedenlerinden birisi de, eğitilmek üzere öğrencilere sunulan içeriklerin gerçekten eğitip eğitmediği, endişesidir.
BÖLÜM 2 : UZAKTAN EĞİTİMİN ALT YAPISI VE
TEKNOLOJİSİ
Uzaktan eğitim sistemi, birden çok ortamı birlikte kullanabilecek şekilde yapılandırılır. Bu yapılanmayı hedef kitlenin özellikleri, iletişim olanakları, malî konular, şirket politikaları gibi hususlar etkiler. Asıl olan, hedef kitleye öğrenme- öğretme ortamlarının ulaştırılarak, hedef kitlenin öğrenmesini sağlamaktır. Bunun sağlanması için bir ya da birden fazla yöntem kullanılabilir. Geniş bir yelpazede bulunan hedef kitleye hizmet eden bir kurumda, uzaktan eğitim teknolojilerinin tamamının kullanılması gerekebilir. Tablo 2.1’de, uzaktan eğitimin diğer eğitimlerden farklılığını ortaya koyan zaman ve yer kavramlarına göre uzaktan eğitimin veriliş yöntemleri gösterilmektedir. (Lawhead, B., P.,1997)
Tablo 2.1: Uzaktan Eğitim Veriliş Yöntemleri Seçme Tablosu EĞİTMEN VE ÖĞRENCİ KONUM
ZAMAN
AYNI YERDE
BİR KISMI AYNI YERDE
TAMAMEN FARKLI
YERDE
ZAMANDAN BAĞIMSIZ - - A
ZAMANDAN YARI
BAĞIMSIZ - E B
ZAMANA BAĞIMLI D - C
“A”, öğretmen ve öğrencinin hiçbir şekilde karşılaşmadığı, bir başka deyişle eğitimin yer ve zamandan tam bağımsız olarak yürütüldüğü asenkron olarak da adlandırılan eğitim durumudur. Bu tür uzaktan eğitimde ders içeriğinin dağıtılması için, dünya çapında ağ (www), iletişim için ise elektronik posta iletisi (e-posta) kullanılmaktadır.
“B”, eğitimin yerden tamamen bağımsız, ancak zamana ise yarı bağımlı olarak yürütüldüğü durumdur. Bu durumda öğrenci, zamandan bağımsız olarak dersini almakta, karşılaştığı özel bir problemi çözmek ya da ders kapsamında yer alan bir
soruyu yanıtlandırmak için, pano, beyaz tahta, görüntülü sohbet, internet bağlantılı sohbet (internet relay chat- IRC) gibi etkileşimli web araçlarını eşzamanlı (senkron) olarak kullanmaktadır.
“C”, eğitimin tamamen farklı yerde, ancak zamana tam bağımlı olarak yürütüldüğü durumdur. Karşılıklı olarak soruların sorulduğu ve yanıtlandığı video tele konferans (VTT) gibi uzaktan eğitim çalışmalarında kullanılmaktadır.
“D”, eğitimin tamamının aynı yerde ve aynı zamanda gerçekleştiği geleneksel yüz yüze eğitim şeklidir.
“E”, eğitimin bir kısmının tamamen uzaktan verildiği (yer/zaman bağımsız), bir kısmının ise yüz yüze gerçekleştiği (yer/zaman tam bağımlı), (“A”+“D”)
“harmanlanmış (blended) eğitim” adı verilen durumdur. Genel olarak, programın başlangıç kısmı ve sonunda yer alan sınav aşamaları yüz yüze gerçekleştirilirken, ara aşamalar uzaktan eğitim şeklinde yürütülmekte ya da eğitimin bir kısmı “A”
durumundaki gibi uzaktan, bir kısmı ise “D” durumundaki gibi yüz yüze verilmektedir. (Lawhead, B., P.,1997)
Eğitim teknolojilerinin oluşturulması, kurumun altyapısına bağlıdır. Bir uzaktan eğitim sisteminin altyapısını iki ana başlıkta inceleyebiliriz. Bunlar; teknolojik altyapı ve fiziksel tesislerdir.
Teknolojik Altyapı: İşman’a (1999) göre uzaktan eğitim merkezinin teknolojik altyapısı üç ana temelden oluşmaktadır. Bunlar, donanım, yazılım ve eğitim-öğretim ortamlarıdır.
Donanım: Uzaktan eğitim sisteminde, iletişimin fiziksel olarak sağlanmasındaki temel altyapıyı donanım oluşturur. İletişim süreci ve öğeleri; kaynak, mesaj, kanal, alıcı ve geri bildirim, olarak sayılabilir (Yalın, 2002).
Uzaktan eğitim sisteminde öğrenci ile etkileşimi sağlamak için dört tür iletişim kurulabilir. Bunlar:
• Öğrenci – öğretmen ya da öğretmen – öğrenci
• Öğrenci – öğrenci
• Öğrenci – İçerik (eğitim ortamı)
• Öğrenci – bilgisayar (eğitim ortamı/ara yüz) olarak, sayılabilir.
İletişim, eşzamanlı (senkron) ya da farklı zamanlı (asenkron) sağlanabilir. Ayrıca iletişim, tek yönlü ya da çift yönlü olabilir. Yine iletişim, görsel, işitsel ya da görsel- işitsel şekilde kurulabilir.
Donanımı, yukarda sayılan iletişim süreci ve öğeleri göz önünde bulundurularak;
mesajın kaynak ya da alıcı tarafından kodlanmasının yapıldığı altyapı ve mesajın aktarılmasının yapıldığı kanalı oluşturan altyapı şeklinde sınıflandırabiliriz.
• Mesajın Kodlamasının Yapıldığı Altyapı: Bu işlemleri yapabilen çeşitli teknolojiler ve özellikle bilgisayarlar ile bunlara bilgi girişi yapmaya yarayan çeşitli fiziksel birim ve ünitelerdir.
Bu fiziksel birim ve ünitelere örnek olarak; yazıcı, fare, bağlantı kabloları, video kamera, mikrofon, web kamera, kulaklık, CD, kaset, flash disk gibi birçok iletişimde girdi/çıktı sağlayan aygıt sayılabilir.
• Mesajın aktarıldığı altyapı: Çeşitli şekilde kodlanan mesajın alıcıya ulaştırılması gerekir. Bunun için kullanılan çeşitli teknolojik altyapılar vardır.
Teknolojik altyapıların başlıcaları; kablolar, ağlar (Internet/İntranet ağı, fiber optik/normal kablo), uydu sistemleri (VTT), kablosuz iletişim sistemi (WiFi, wap), mikrodalga sistemi (kablolu TV, optik ağ), telefon (sesli, fax, mobil/GPRS, mesaj), posta (mektup) olarak sayılabilir.
