GENEL BİLGİLER Nüfus: Katolik Hristiyan. Yüzölçümü: 360 km 2. (Kaynak: T.C. Dışişleri Bakanlığı, T.C. Ticaret Bakanlığı, CIA World Factbook)

(1)

MALTA CUMHURİYETİ

(2)

(Kaynak: T.C. Dışişleri Bakanlığı, T.C. Ticaret Bakanlığı, CIA World Factbook)

GENEL BİLGİLER

Nüfus: 480.000

Resmi Dil: Maltaca, İngilizce

Din: Katolik Hristiyan

Başkent: Valetta

Yüzölçümü: 360 km²

Para Birimi: Avro (1 € = 8,72TL) Yönetim Şekli: Cumhuriyet

Devlet Başkanı: Marcelo Rebelo de Sousa

(3)

EKONOMİ

2019 MALTA TÜRKİYE

GSYİH 14.7 milyar dolar 754.4 milyar dolar

Kişi Başına GSYİH 29.416 dolar 9.042 dolar

(Kaynak: T.C. Dışişleri Bakanlığı, The World Bank)

GSYHİ’NİN SEKTÖREL DAĞILIMI

Hizmetler %88,7

Sanayi %10,2

Tarım %1,1

(Kaynak: CIA World Factbook)

(4)

2019 MALTA TÜRKİYE

Büyüme Oranı %4,3 %0,9

Enflasyon Oranı %1,6 %15,1

İşsizlik Oranı %3,4 %13,4

(Kaynaklar: TÜİK, CIA World Factbook, TheWorld bank)

(Kaynaklar: The World Bank Doing Business Report)

2020 DÜNYADA İŞ YAPMA KOLAYLIĞI SIRALAMASI

TÜRKİYE MALTA

190 ülke arasında 33. sırada 190 ülke arasında 88. sırada

(5)

 Malta, Akdeniz’in ortasındaki coğrafi konumu nedeniyle uluslararası ticaret bakımından önemli bir ülkedir. Doğal bir derin deniz limanıdır. Malta, deniz ticaret filosunun büyüklüğü bakımından Avrupa'da birinci, dünyada altıncı sıradadır.

 Turizm, gemicilik, sigortacılık, bankacılık ve “online bahis (e-gaming)” sektörleri başlıca sektörlerdir. Ülkenin asıl döviz kaynağı turizmdir. Turizm sektörü son yıllarda GSYİH’nin

%20- 30’unu oluşturmaktadır. Ülkeye yılda ortalama 1 milyon turist gelmektedir ve ada nüfusunun %10’u doğrudan veya dolaylı olarak turizm sektöründe istihdam edilmektedir.

 2019 yılı itibarı ile ülkenin GSYİH’sı satın alma gücü paritesine göre 23 milyar dolardır.

Cari fiyatlarla GSYİH ise 2019’da 14,8 milyar dolardır. 2019 yılında % 4,4 büyüyen GSYİH’nın küresel pandemi nedeni ile 2020 yılında %2,8 daralması beklenmektedir. 2021 yılında yeniden toparlanma etkisi ise GSYİH’da % 7’lik artış olacağı tahmin edilmektedir.

(6)

 Coğrafi konumu, mali teşvikler, siyasi istikrar ve modern altyapısı ülkeyi Güney Avrupa ve Kuzey Afrika'da iş yapmak isteyen şirketler için doğal bir merkez konumuna getirmektedir. Çok sayıda uluslararası şirket Malta’da işlemlerini yürütmektedir.

 Malta ekonomisi AB üyeliği sonrasında önemli bir atak yapmıştır. Verimlilik artışı, yabancı yatırımlarda artış ve ihracatın çeşitlenmesi gibi etkenler ekonomik büyümenin arkasındaki önemli etkenler olmuştur. Düşük istihdam oranları ve yeterli yetişmiş işgücünden yoksunluk gibi etkenler ise büyümeyi sınırlamaktadır.

 Malta;

o İnsani gelişmişlik endeksine göre dünyada 189 ülke arasında 28. Sırada, o Ekonomik serbestlik endeksine göre dünyada 180 ülke arasında 42. Sırada, o Küresel rekabetçilik açısından dünyadaki 141 ülke arasında 38. sıradadır.

(Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı)

(7)

DIŞ TİCARET (ABD $)

(TÜİK, T.C. Ticaret Bakanlığı)

Malta Türkiye Malta Türkiye Malta Türkiye Malta Türkiye

2016 2017 2018 2019

İHRACAT 4,03 Milyar

142,5 Milyar

4,07 Milyar

157,0 Milyar

3,86 Milyar

167,9 Milyar

4,14 Milyar

171,0 Milyar İTHALAT 7,18

Milyar

198,6 Milyar

6,82 Milyar

233,7 Milyar

7,20 Milyar

223,0 Milyar

8,21 Milyar

200,6 Milyar

(8)

 Malta, gıda ihtiyacının yalnızca % 20'sini yerel üretimle karşılayabilmektedir. Su ve enerji kaynakları da yetersizdir. Bu nedenlerle, ithalata dayalı bir dış ticaret yapısı vardır.

 Malta; 2019 yılında dünya ihracatında 117., dünya ithalatında 109. sıradadır.

 2015-2019 yılları arasında ülkenin ihracatı yıllık ortalama %1, ithalatı yıllık ortalama % 4 artış kaydetmiştir. 2019 yılında ülkenin ihracatı 4,14 milyar dolara, ithalatı 8,21 milyar dolara ulaşmıştır. Dış ticaretinde 2019 yılında 4 milyar dolarlık açık bulunmaktadır. (Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı)

MALTA TÜRKİYE

İHRACATINDA İLK 5 ÜLKE

İspanya, Fransa, Almanya, İngiltere, ABD

Almanya, İngiltere, Irak, İtalya, ABD

İTHALATINDA İLK 5 ÜLKE

İspanya, Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda

Çin, Almanya, Rusya, ABD, İtalya

(9)

TÜRKİYE İLE TİCARET

TÜRKİYE - MALTA TÜRKİYE’NİN İHRACATI TÜRKİYE’NİN İTHALATI 2016 238,6 milyon dolar 39 milyon dolar 2017 539,9 milyon dolar 52,2 milyon dolar 2018 479,9 milyon dolar 35,9 milyon dolar 2019 816,8 milyon dolar 46,4 milyon dolar

(Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, TÜİK)

(10)

(Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı)

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ TİCARET ÜRÜNLERİ Türkiye’nin En Çok İhraç

Ettiği Ürün Grupları

Mineral yakıtlar, Gemiler ve suda yüzen taşıt ve araçlar, Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler, Motorlu Kara Taşıtları, Elektrikli Makine ve Cihazlar, Plastikler ve Mamulleri

Türkiye’nin En Çok İthal Ettiği Ürün Grupları

Demir ve Çelik, Kâğıt ve Karton ve bunlardan Eşya, Elektrikli Makine ve Cihazlar, Mineral Yakıtlar- Yağlar, Plastikler ve Mamulleri, Makinalar, Mekanik Cihazlar ve Aletler, Örme Eşya

(11)

ANKARA İLE TİCARET

ANKARA-MALTA ANKARA’NIN İHRACATI ANKARA’NIN İTHALATI

2016 4 milyon dolar 322 bin dolar

2017 5,3 milyon dolar 555 bin dolar

(Kaynak: TÜİK)

(12)

TÜRKİYE – MALTA ARASI TİCARETTE ANKARA’NIN YERİ Yıl İhracatta Ankara’nın Payı

(%)

İthalatta Ankara’nın Payı (%)

2016 1,69 0,82

2017 0,99 1,06

2018 1,08 1,60

2019 0,85 0,92

ORTALAMA 1,15 1,10

(Kaynak: TÜİK)

(13)

YATIRIMLAR

 Malta; küçük ancak stratejik konuma sahip bir ada ülkesidir. Kuzeyinde Sicilya, güneyinde Libya bulunan ülke, dünyanın en işlek nakliye rotalarından biri üzerinde konumlanmıştır.

Malta, yabancı yatırımcıların iş yapmaları için güvenli, istikrarlı ve kolay mevzuata sahip bir pazar olarak değerlendirilmektedir.

 Ülke, 2004 yılında AB’ye üye olmuş, 2007 yılında Schengen vize sistemine katılmış ve 2008’de de Avro bölgesine dâhil olmuştur. Nüfus ve yüzölçümü bakımından AB’nin en küçük ülkesidir. Ülkede yaşam standardı yüksek olmasına rağmen ücret düzeyi diğer AB üyesi ülkelere kıyasla düşüktür.

(14)

 Ülke ekonomisi başta deniz yolu taşımacılığı, bankacılık, turizm, online oyunlar olmak üzere hizmet sektörüne dayanmaktadır. Sanayi sektörünün ekonomide küçük ancak önemli rolü bulunmaktadır. Çok sayıda firma Kuzey Afrika’daki operasyonları için Malta’yı üs olarak kullanmaktadır.

 Malta; ekonomik büyümeyi artırmak amacı ile ülkeye doğrudan yabancı yatırım çekmeyi hedeflemektedir. Ülkede tüm sektörler doğrudan yabancı yatırımlara açıktır. Ancak özellikle aşağıda sıralanan sektörler yatırımlarda yüksek öncelikli sektörlerdir:

o İleri teknoloji imalat sanayi (Otomotiv yan sanayi, elektronik, tıbbi cihazlar, ilaç) o Havacılık

o Eğitim

o Sağlık Hizmetleri, Sağlık Turizmi o ICT

o Denizcilik

(15)

MALTA SİYASİ YAPISI

 21 Eylül 1964’te Birleşik Krallık sömürgeliğinden kurtularak bağımsızlığını ilan eden Malta’da siyasal yapı, geleneksel olarak iki partili sisteme dayanmaktadır. Hıristiyan demokrat çizgideki Milliyetçi Parti (PN), önceleri sosyalist şimdiyse sosyal demokrat çizgide olan İşçi Partisi (PL) Malta’nın en önemli iki siyasi partidir.

 1987’de yapılan seçimleri kazanan Milliyetçi Parti ise, ABD ve Avrupa ile yakın ilişkilere dayalı tarafsızlık ve bağlantısızlık politikası izlemiştir. 1990’lı yılların sonundan itibaren Avrupa Birliği (AB) üyeliğini hedefleyen Milliyetçi Parti hükümeti, 2000 yılında başladığı müzakereleri iki yıl içinde tamamlamış ve Malta 1 Mayıs 2004’te AB üyesi olmuştur. Malta’nın AB üyeliğinin mimarı olan Milliyetçi Parti 1996 – 1998 yılları arasındaki dönem hariç, 1987-2013 yılları arasında iktidarda kalmıştır.

(16)

 İşçi Partisi, 1971-1987 yılları arasında ülkeyi yönetmiş ve 2013 genel seçimlerindeki % 54.3 oy oranıyla tekrar iktidarı devralmıştır. Müteakip genel seçimlerin 2022 yılında gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.

 Malta Temsilciler Meclisi, 2 Nisan 2019 tarihinde, İşçi Partisi ve Milliyetçi Parti milletvekillerinin tamamının oyuyla bir dönem Dışişleri Bakanlığı da yapmış olan Dr.

George W. Vella'yı Malta Cumhuriyeti’nin 10’uncu Cumhurbaşkanı olarak seçmiştir.

George Vella, 4 Nisan 2019 tarihinde düzenlenen yemin töreniyle selefi Marie-Louise Coleiro Preca'dan görevi devralmıştır.

 Mevcut İşçi Partisi Hükümeti hakkındaki irili ufaklı yolsuzluk ve usulsüzlük iddiaları nedeniyle Başbakanlık ve Parti Liderliği görevlerinden istifa eden Joseph Muscat’ın yerine, 2009-2014 yılları arasında Malta Cumhurbaşkanlığı görevini yürüten George Abela’nın oğlu Robert Abela Başbakanlık ve parti liderliği görevini 13 Ocak 2020 tarihinde devralmıştır. (T.C. Dışişleri Bakanlığı)

(17)

TÜRKİYE – MALTA SİYASİ İLİŞKİLERİ

 Malta ile diplomatik ilişkilerimiz 1967 yılında tesis edilmiştir. Malta’nın İstanbul Başkonsolosluğu 14 Nisan 2009 tarihinde; Ankara Büyükelçiliği 14 Aralık 2017’de; Valetta Büyükelçiliğimiz ise 8 Ekim 2009 tarihinde faaliyete geçmiştir.

 Malta’yla ikili ilişkilerimizde, başta ekonomik ve ticari konular olmak üzere, çeşitli alanlarda işbirliği potansiyelini değerlendirme yönündeki ikili siyasi ve ekonomik temaslar son yıllarda yoğunlaşmaktadır.

 Ülkemizin AB üyeliğini desteklemekte olan Malta, üyeliğimizin Akdeniz ve Orta Doğu'nun istikrarına, Avrupa ile İslam Dünyası arasındaki diyaloğun geliştirilmesine önemli katkıda bulunacağını savunmaktadır. AB'yle ilişkilerimizin yeniden canlandırılması sürecine destek vermekte olan Malta, ülkemizin Suriyelilere yönelik politikasını takdir etmekte; Türkiye-AB Göç

(18)

 Malta ile muhtelif düzeydeki temaslar 2015 yılına kadar daha ziyade uluslararası forumlar şeklinde gerçekleşmiş, sınırlı sayıda ikili düzeyde Bakan ziyareti yapılmıştır. Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu’nun 9-10 Mart 2015 tarihlerinde Malta’ya yaptığı ziyaret, Dışişleri Bakanı seviyesindeki ilk resmî ziyaret olmuştur. Dönemin Malta Dışişleri Bakanı Sayın George Vella da, ülkemize ilk ziyaretini 22-23 Haziran 2016 tarihlerinde gerçekleştirmiştir.

 Sayın Bakanımız 28 Nisan 2017 tarihinde Gymnich toplantısı vesilesiyle mevkidaşı Vella’nın davetlisi olarak Malta’yı ziyaret etmiştir. Buna karşılık, Dışişleri ve Ticaretin Geliştirilmesi Bakanı Carmelo Abela, Malta’nın Ankara Büyükelçiliği’nin açılış törenine katılmak üzere 14 Aralık 2017 tarihinde ülkemizi ziyaret etmiştir

 Dönemin Başbakanı Sayın Binali Yıldırım, Malta Başbakanı Joseph Muscat’ın davetine icabetle, 17 Şubat 2017 tarihinde, beraberinde 6 Bakanla birlikte Malta’yı ziyaret etmiştir.

Sayın Başbakanımızın Malta ziyareti, bu ülkeye bir Türk Başbakanı tarafından

(19)

gerçekleştirilen ilk ziyaret olmuştur. Ziyaret, Türkiye ile Malta arasında diplomatik ilişkilerin tesisinin 50. yıldönümüne ve Malta’nın AB Dönem Başkanlığına denk gelmesi açısından son derece önemlidir. Dışişleri Bakanımız, son olarak, 20-22 Aralık 2018 tarihlerinde Malta’ya çalışma ziyareti gerçekleştirmiştir.

 Dönemin Malta Cumhurbaşkanı Marie-Louise Coleiro Preca, 23-24 Ocak 2019 tarihlerinde ülkemize bir devlet ziyareti gerçekleştirmiş; bu çerçevede, İstanbul’da Türkiye-Malta İş Konseyi toplantısına katılmıştır.

 Malta, Schengen sistemine dâhildir. Umuma Mahsus Pasaport hamilleri vizeye tabidir.

Hususi, Hizmet ve Diplomatik Pasaport hamilleri ise 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizeden muaftır. (T.C. Dışişleri Bakanlığı)

 THY’nin Malta’ya haftada 5 seferi bulunmaktadır. Malta’dan İstanbul’a haftada 4 sefer bulunup Ankara’dan Malta’ya direkt uçuş bulunmamaktadır. (THY)