Ayet, Hadis ve Dua
Öğretimi
Ayet, hadis, sure ve dua öğretimi demek, öğretilmesi planlanan dinin ana kaynaklarının/kaynaklarından öğretilmesi anlamına gelir.
Ayet, Hadis, Sure ve Dua Öğretiminin Önemi ve Amacı
Ayet, hadis, sure ve dua öğretimi demek, öğretilmesi planlanan dinin ana kaynaklarının/kaynaklarından öğretilmesi anlamına gelir.
Öğrenenler için dinin birinci elden yani ana kaynağından öğrenilmesine imkân sağlar.
Ana kaynaklarla tanışan öğrenenlerin din anlayışının daha sağlıklı bir şekilde gelişmesi beklenir.
Din ve ahlak adına söylenenlerin gerçekte ne ifade ettiğini anlayabilmek için öğrenenlerin ana kaynakları tanımaları ve onların hayatı etkileyen ve yönlendiren içeriklerinden haberdar olmalarını sağlamak adına da din ve ahlak öğretiminde bizzat ayet ve hadislerden yararlanmak önemlidir.
Ayet öğretimi gerçekleştirmek için bir öğretici;
Kur’an nedir, nasıl bir kitaptır?
Kur’an’ı anlamak ne demektir?
Kur’an bugün için bana ne söyler?
Öğretime taşıyacağım ayetleri hangi ölçülere göre seçmeliyim? gibi soruları baştan sormuş ve belli cevapları bulmuş olması gerekir.
Ayet, Hadis, Sure ve Dua Öğretiminde Dikkat Edilmesi Gereken İlkeler
En özet haliyle uygun olan ayet, hadis, sure ve duaların seçilmesini bir ilke olarak benimsemek gerekir.
Peki uygunluk ne anlama gelir?
• Dil açısından
• İçerik açısından
• Yöntem açısından
Ayet Öğretimi
Ayet öğretimi ilahiyat eğitimi arka planına sahip olanlar için kolay gözükmekle birlikte kendine özgü çeşitli işlem basamakları olan özel bir eğitim etkinliğini işaret etmektedir.
İşlem basamakları:
Öğrenen grubun gelişim özelliklerinden haberdar olmak
Konuya uygun veya konuyu belirleyen ayetleri bulmak
Konuya uygun veya konuyu belirleyen ayetler arasından seçim yapmak
Seçilen ayet ile ilgili uygun eğitim etkinlikleri planlamak
Sure Öğretimi
Sure ve dualar genellikle ezber yöntemiyle belletilmeye çalışılmaktadır. Ezberlemek herhangi bir şeyi öğrenmek adına bir basamak olsa da anlamlı ve kalıcı öğrenmenin gerçekleşmesi için ezberlenen pasajlara çeşitli anlamlar yüklemek gerekir. Öğrenenler ezberleyerek hafızalarına aldıkları şeyleri belli bir süre sonunda hafıza depolarından silmeye eğilimlidirler.
Hadis Öğretimi
Hadis öğretimini de ayet öğretiminde olduğu gibi çeşitli basamaklar çerçevesinde ele almak mümkündür. Hatta öğrenenlerin gelişim özelliklerini bilmek ile ilgili basamağı burada tekrar etmeye gerek görülmemiştir. Diğer basamaklar şöyle sıralanabilir:
Konuyla ilgili hadislerin tespiti
Tespit edilen hadislerin Kur’an’ın bütünüyle uyumluluğuna dikkat etme
Hadislerin arka planını/vürud sebebini bilmeye özen gösterme
Seçilen hadis ile ilgili uygun eğitim etkinlikleri planlamak
Bunun istisnaları ancak öğrenilen şeyin kendi içinde ve başka öğrenilenlerle bir arada anlam bağları oluşturarak yeni öğrenmelere giden yolları oluşturmak ile gerçekleşebilir. Eğer hedef öğrenilmesi beklenen materyali yalnızca hafızada depolanması değilse o zaman onun işlevlerinin ve kazanımlarının düşünüldüğü bir öğrenme etkinliği düzenlenmesi gerektiği açıktır.
Dua Öğretimi
Kur’an’da pek çok dua ayetleri vardır. Allah insanların dua etmesiyle ilgili olarak teşvik edici yönlendirmelerde bulunmuştur. Kendisine dua edilmesini istemiştir. Ayetlerde pek çok dua örnekleri vardır. Peygamberlerin dilinden edilen duaların önemli bir kısmı gelenekte Müslüman bireylere belletilmiştir.
Dua bilinçli olarak gerçekleştirilmesi gereken bir eylemdir. Bu anlamda insanın dilinin alışageldikleri bir zaman sonra dua olmaktan çıkar, rutin bir tekrara dönüşür, anlamı hafifler. Her edilen duanın bir karşılığının olduğunu hissetmek gerekir.
