SPORDA ALAN VE LABORATUVAR TESTLERİ İLE PERFORMANSIN DEĞERLENDİRİLMESİ 12.DERS
Prof. Dr. Rasim KALE
İstanbul Gelişim Üniversitesi
Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
Alman Motorik Testi
➢ Alman motorik testi; aşağıdaki bilgilerin ışığında; Almanya Nordrhein- Westfalen Eyaleti’nde yaşayan çocuk ve gençler için 2014 yılında, Spor Bakanlığı tarafından “Spora gel” projesi kapsamında hazırlanmış olan bir testtir. Bu motorik testin hareket noktası olan motorik özellikler ile ilgili bilgiler şu şekilde ifade edilmiştir.
➢ Motorik özelliklerin sistematik temelini enerji koşullu kondisyonel özellikler ve informasyon yönelimli koordinatif özellikler oluşturur.
Kondisyonel özellikler bilindiği gibi;
• Kuvvet.
• Çabukluk.
• Dayanıklılık.
• Koordinasyon.
• Hareketlilik
olarak alt dallara ayrılmaktadır.
Dayanıklılık ya da devamlılık kavramı; yüklenme intensitesi ve koordinatif
yüklenmelerde başka alt bileşenleri beraberinde getirmektedir. Bunlar; aerobik
dayanıklılık, maksimal kuvvet, çabuk kuvvet, aksiyon çabukluğu, reaksiyon çabukluğu, zaman baskısı altında koordinasyon şeklinde sıralanmaktadır.
Bu test; aşağıda gösterildiği gibi toplam 8 adet bataryadan oluşmaktadır. Bu test bileşenleri şu şekildedir:
• 6' dakika koşu: Genel aerobik dayanıklılığı ölçer.
• Durarak uzun atlama: Sıçramada olduğu gibi bacak çabuk kuvvetini ölçer.
• Şınav: Üst ekstremitenin kuvvette devamlılığını ölçer.
• Mekik: Karın kaslarının kuvvette devamlılığını ölçer.
• 20 m sprint: Aksiyon çabukluğunu ölçer.
• Yanlara sıçrama: Koordinasyonu ölçer.
• Geriye dengeleme: Koordinasyonu ölçer.
• Uzan- eriş: Gövdenin açısal hareketliliğini (Fleksibiliteyi) ölçer.
Toplam 8 test bataryasından oluşan Alman motorik test projesi;
belirtilen yaş gruplarında yapılacak uygulamaları mümkün kılabilecek şekilde düzenlenmiştir. Teste yönelik amaçlar şu şekilde sıralanmıştır:
• Lokomotor hareketleri uygulayabilme: (Yürüme, koşma, sıçrama).
• Kısmi beden hareketlerini kontrol edebilme: (Üst ekstremite, gövde).
• Bunların yanı sıra; kuvvet, çabukluk, dayanıklılık, koordinasyon ve hareketlilik ölçümleri de amaçlanmıştır.
Toplam bu sekiz adet motorik testin hangi özellikleri ölçtüğü yukarıda açıklanmakla birlikte, her bir testin sorumlu olduğu kas grupları ile ilgili bilgiler aşağıdaki Tablo XL’ da verilmektedir.
Alman motorik testinde yer alan test bataryalarını uygulama organizasyonu için zaman ve mekan açısından bir kısıtlılık söz konusu değildir. Ayrıca: bu projede 20 m sprintin ve 6' dakika koşunun dışında bir sıralama durumu da söz konusu değildir. Bu nedenle; 20 m sprint koşusu testin başlangıcında, 6' dakika koşu ise testin sonunda uygulanmalıdır.
Bununla birlikte uygulanacak olan 8 motorik testte; özellikle deneklerin yorgunluklarına dikkat edilmelidir.
8 test bataryasının yer aldığu test sonuçlarına ilaveten, her denek için ayrı ayrı düzenlenmiş ve üzerinde demografik verilerin bulunduğu bir anket uygulanmalıdır. Bu ankette; şu türden veriler yer almalıdır.
• Test tarihi.
• Doğum tarihi.
• Cinsiyet.
• İsim / Soy isim.
• Boy ve kilo.
Hollmann- 6' Dakika Koşu Testi
Wildor HOLLMANN, spor hekimliğinin ve spor biliminin dünyada önemli isimlerinden biridir. Yaptığı sayısız laboratuvar destekli araştırmada; yapılacak bir çalışmanın aerobik dayanıklılık kapsamına alınabilmesi için bu çalışmanın, kesintisiz 6' dakika ve üzerinde olmasını şart koşmuştur. İşte 6' dakika koşu testini de zaten uygulamalarını yaptığı bu bulgudan esinlenerek oluşturduğu düşünülmektedir. HOLLMANN 6' dakika koşu testinin amacı; voleybol sahasında deneklerin aerobik dayanıklılığını ölçebilmedir. Hollmann 6' dakika koşu testi; bir grupta en fazla 12 kişinin bulunduğu ve aynı anda başlatılan 6' dakikalık bir koşuyu içerir. Denekler, kendilerine ayrılmış olan yerde dururlar ve baş uygulatıcı tarafından verilen start sinyali ile koşmaya başlarlar. 6' dakikalık koşu denekleri yormamalıdır.
Burada önemli olan; belirlenmiş voleybol koşu alanında 6'
dakikada kaç tur yapılabildiğinin belirlenmesidir. Bu testi
uygulamada önemli kurallar şu şekildedir:
• 6 yaş çocukların 1 tur koşu süresi; 22" ile 24" saniye arasında belirlenir.
• 10 yaşındaki çocukların koşu süresi 18" – 20" saniye arasında olması önerilmektedir.
• Yukarıdaki bu iki madde çerçevesinde; çocuklara koşu tempolarını ayarlamaları için zaman ölçümü olmaksızın 2 tur koşu hakkı verilir.
• Koşunun ilk 1' dakikalık süresi bittiğinde; bu süre baş uygulatıcı tarafından çocuklara bildirilir. Bir de koşu süresinin bitimine son 20" saniye kala
çocuklara süre bildirimi yapılır.
• 6' dakikalık koşu süresince testi uygulatanlar; baş uygulatıcının komutu ile birlikte önce ayakta dururlar, sonra zemine otururlar.
• Bu testte 6 ' dakikalık sürelik bir deneme uygulaması yoktur. Testte ölçüme dayalı sadece tek bir uygulama yapılır.
• Uygulama baş uygulatıcı tarafından organize edilir. Sadece baş uygulatıcı;
komut verme, zaman bildirme ve koşuyu sona erdirme yetkisine sahiptir
• Baş uygulatıcının yanında 2-3 test uygulatıcısı daha olmalıdır.
• Yaklaşık 2 – 3 uygulatıcı tarafından her tur kayıt edilir.
• Bir koşu turu mesafesi; toplam 54 metre olarak belirlenmiştir (Voleybol sahası toplam çevre uzunluğu).
