Dr. Kadir Yıldırım
Hukuksal ve Tarihsel Boyutuyla
ONİKİ ADA VE MEİS
ÖNSÖZ ...VII İÇİNDEKİLER ...IX
I - Genel Bilgiler ...1
A - Oniki Ada ...1
B - Meis ...8
1 - Genel Bilgi ...8
2 - Tarihsel Süreç ...9
3 - Nüfus, Ekonomi ve Sosyal Yaşam ...14
II - İlk Dönem Tarihsel Gelişim ... 16
A - İlk Dönem ... 16
B - Kolonizasyon Dönemi ...19
C - Rodos Cumhuriyeti Dönemi ...22
D - Pers Satraplık Sistemi Dönemi ...26
E - Makedonya Krallığı Dönemi ...27
F - Yeniden Bağımsız Cumhuriyet Dönemi ...37
G - Birinci Makedonya Savaşı ve Rodos Cumhuriyeti ... 51
H - İkinci Makedonya Savaşı ve Rodos Cumhuriyeti ...59
I - Magnesia Savaşı ve Rodos Cumhuriyeti ...68
J - Üçüncü Makedonya Savaşı Ve Rodos ...73
K - Helenistik Dönemde Rodos’ta Yaşam, Kültür, Sanat, Bilim ve Ekonomi ...85
III - Romalılar Yönetimindeki Dönem ... 91
A - Batı Roma İmparatorluğu’nda Geçen Dönem ...91
B - Doğu Roma İmparatorluğu’nda Geçen Dönem ...98
1 - Genel Bilgi ...98
2 - Rodos Denizcilik Yasalarının Doğu Roma İmparatorluğu’na aktarımı ...99
3 - Bu Dönemde yapılan dış saldırılar ve İdare ...104
İÇİNDEKİLER
X
4 - Değerlendirme ... 107
IV - Hospitalier Yönetimindeki Dönem ...109
A - Genel Bilgiler ...109
B - Rodos Şövalye Devleri ve Üst İdaresi ... 111
C - Bu dönemde oluşan Tarihsel olaylar ...119
D - Rodos Şövalye Devleti’nin Yıkılış Süreci ...140
E - Rodos ve Diğer Adaların Teslimi Esnasında ve Sonrasındaki Gelişmeler ...148
F - Fetihten Sonra Şövalyelerin Durumu ve Malta Kuşatması ...155
G - Rodos Şövalye Devleti ve Korsanlık ...159
H - Şövalyeler Döneminde Adalarda Nüfus, Sosyal Yaşam ve Ekonomi ... 162
V - Oniki Adanın Osmanlı İmparatorluğu Dönemi ...166
A - Osmanlı Döneminde Adaların Yönetimi ...166
1 - Başlangıç Dönemi ...166
2 - Cezayir-i Bahr-i Sefid Beylerbeyliği dönemi ...166
3 - Oniki Ada ve Meis’te İtalyan İşgal Dönemi ...184
a - İşgal Dönemi ve Sonrası Tepkiler ...195
b - Osmanlı - İtalyan Barış Görüşmeleri ...198
c - Uşi Sözleşmesinden Sonraki Dönem ...204
d - Lozan Konferansı Öncesi Yaşanan Gelişmeler ...221
B - Lozan Barış Konferanslarında Oniki Ada ve Meis ...222
1 - Değerlendirme ... 231
C - Osmanlı Yönetimi Döneminde Nüfus, Sosyal Yaşam Ekonomi ve adalardaki Sürgün yaşamı ...236
1 - Nüfus ...236
2 - Sürgünler ... 239
3 - Tarım ve Ticaret ... 245
4 - Sosyal Yaşam, Bayındırlık ve Ekonomi ...246
a - İstanköy (Kos) ...248
b - Sömbeki ( Simi ) ... 249
c - Kilimli ( Kalimnos ) Adası ...252
d - Kaşot Adası ( Kasos, Çoban Adası) ...253
XI
e - Kerpe Adası ( Karpatos ) ...254
f - İlyaki Adası (Tilos)...255
g - İncirli ( Nisiros ) ...256
h - Patmos ...256
i - Leros ... 257
j - Herke (Halki) ...257
VI - Oniki Ada’nın İtalyan İdaresi ...258
A - Genel ...258
B - 1945-1947 Arası Dışişleri Bakanlar Konseyi Çalışmaları Ve Paris Antlaşması ... 270
C - Değerlendirme ... 273
D - İtalyan Yönetiminde Oniki Ada ve Meis’te Nüfus, İdare ve Yaşam ... 275
VII - Yunanistan Yönetiminde Oniki Ada ve Meis ...282
A - Genel ...282
B - Türkiye ile Yunanistan Arasında Oniki Ada’dan Kaynaklanan Sorunlar ...282
1 - Silahsızlandırma ve Askersizleştirme Sorunu: ...283
a - Genel Bilgiler ...283
b - Oniki Ada ve Meis ile ilgili Silahsızlandırma ve Askersizleştirmeye ait Hukuki Metinler ...283
aa - 30 Mayıs 1913’te Londra Antlaşması ...283
bb - 14 Şubat 1914 Büyük Devletler Kararı, ...284
cc - Lozan Barış Antlaşması ...285
dd - 1947 Paris Barış Antlaşması ...286
c - Askersizleştirme ve Silahsızlaştırma ile İlgili Uygulama Sorunları ...287
aa - Uygulama ...287
bb - Uygulamada Çıkan Sorunlarda Tarafların Tutumları ve Bu Konuda Olası Söylemleri ve Bu Söylemlerin İrdelenmesi ...288
aaa - Türkiye’nin 1947 Paris Barış Antlaşmasına taraf olmadığından dolayı silahsızlandırmayı ileri süremeyeceği savı ..289
aaaa - Kavram ...289
XII
bbbb - 1947 Paris Barış Antlaşması’nın Oniki Ada ve Meis ile ilgili
hükümleri ve irdelemesi ...293
bbb - Silahsızlandırmanın yalnız adı sayılan on dört adayı içerdiği düşüncesi ...294
ccc - Paris Barış Antlaşmasının 14/2 sinin kesin ve bağlayıcılık niteliği olmadığı savı ...295
ddd - Rebus Sic Stantibus ilkesinden Dolayı Askerden Arındırılma Hükmünün Sona Erdiği konusu ...296
cc - Oniki Ada ve Meis’in Meşru Müdafaa Hakkından Dolayı silahlandırıldığı Savı ...299
aaa - Kavram ...299
bbb - Meşru Müdafaa hakkı kullanımı dolayısıyla adaların silahlandırılıp askerleştirilmesi düşüncesi ve bu düşüncenin irdelenmesi ...301
d - Değerlendirme ...304
2 - Ege ve Akdeniz’de Bulunan Bazı Ada ve Adacıkların Aidiyet Sorunu ...305
a - Genel Olarak ...305
b - Soruna uygulanacak Uluslararası Hukuk Kaynakları ....306
aa - 1830 Londra protokolü ...307
bb - 1912 Ouchy Antlaşması ...308
cc - 30 Mayıs 1913’te Londra Antlaşması ...309
dd - 14 Şubat 1914 Büyük Devletler Kararı ... 310
ee - Lozan Barış Antlaşması ... 311
ff - 4 Ocak 1932 tarihli Türkiye-İtalya Arasında Yapılan Antlaşma ... 312
gg - 1947 Paris Barış Antlaşması, ...315
hh - Yardımcı Kaynak olarak, Uluslararası Mahkeme ve Hakem Mahkemesi Kararları ... 316
aaa - Eritre - Yemen Davası Hakem Mahkemesi Kararı ... 316
bbb - Birleşmiş Milletler Adalet Divanı’nın Nikaragua ve Honduras arasında Karayip Deniz’indeki Kara ve Deniz uyuşmazlığı davası ... 317
ccc - Katar - Bahreyn arasındaki dava ... 318
XIII c - Oniki Ada ve Meis Adası’na bağlı adalar,
adacıklar ve kayalıklar ile Anadolu kıyılarının sınırlandırılması için yapılmış bazı teşebbüsler ve
düzenlemeler ... 319
d - Güney Batı Anadolu Kıyılarında ve Girit Adası yakınlarında bulunan adaların aidiyeti konusunda bahsi geçen adalar ... 321
e - Bu adaların kime ait olduğunun saptanması için yanıtlanması gereken sorular ... 321
f - Bazı özel açıklamalar ...322
g - Ülke edinme şekilleri ve Adaların Aidiyeti Sorusunun Yanıtı ...323
h - Değerlendirme ...325
i - Sonuç ... 328
3 - FIR Hattı Sorunu ...330
a - Kavram ...330
b - FIR Hattı ile ilgili hukuki kaynaklar ... 331
aa - 13 Ekim 1919 tarihli Paris Hava Seyrüseferine İlişkin Sözleşme ... 331
bb - 1926 Madrid Sözleşmesi ...332
cc - 1928 Havana Sözleşmesi ...333
dd - 1929 Uluslararası Hava Taşımalarına ilişkin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkındaki Varşova Sözleşmesi ...333
ee - Şikago Sözleşmesi ...334
c - FIR Hattı ile ilgili Türk Yunan Sorunu ...336
d - Değerlendirme ... 337
4 - Karasularından Doğan Sorun ...338
a - Kavram ...338
b - Karasuları Konusunda Uluslararası Hukuk Kuralları ....341
aa - Uluslararası Sözleşmeler ...341
aaa - 1958 tarihli Deniz Hukuku Sözleşmeleri ...343
bbb - 1982 Uluslararası Deniz Hukuku Sözleşmesi ...349
bb - Uluslararası Mahkeme Kararları ...358
XIV
aaa - Uluslararası Adalet Divanı’nın Balıkçılık (İngiltere-Norveç) Davası’na ilişkin
18.12.1951 tarihli kararı ...358
bbb - İngiltere-İzlanda Davası ...359
ccc - Birleşmiş Milletler Adalet Divanı’nın Nikaragua-Honduras Kararı ...360
c - Türk Karasuları İç Mevzuatı ...362
d - Karasularından Kaynaklanan Türk - Yunan sorunu ...365
aa - Yunan Savı ...365
bb - Türk Savı ...366
e - Değerlendirme ...368
5 - Kıta Sahanlığından Doğan Sorun ...372
a - Kavram ... 372
b - Kıta Sahanlığına Uygulanacak Hukuk Kuralları ... 374
aa - Uluslararası Sözleşmeler ... 374
aaa - 1958 Cenevre Deniz Hukuku Sözleşmeleri : Kıta Sahanlığı Sözleşmesi ... 374
bbb - 1982 Birleşmiş milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi ...379
bb - Uluslararası Mahkeme Kararları ...384
aaa - Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları ...385
bbb - İngiltere-Fransa Arasında Channel Adaları Kıta Sahanlığı Davası ...387
ccc - Tunus-Libya Kıta Sahanlığı Davası, Maine Körfezi Davası ...388
ddd - Maine Körfezi Davası ...390
eee - Malta-Libya Kıta Sahanlığı Davası (Continental Shelf Case, Malta vs. Libya, 1985) ...391
fff - Eritre - Yemen Davası ...392
ggg - Katar - Bahreyn arasında deniz alanlarının sınırlandırılması davası ...393
hhh - Kamerun - Nijerya Arasındaki Kara Ve Deniz Sınırına Dair Dava ...393
c - Kıta Sahanlığı Konusunda Türk Yunan Uyuşmazlığı ...396
aa - Genel açıklamalar ...396
bb - Tarafların savları ... 397
aaa - Yunan tezi ... 397
XV
bbb - Türk Tezi ...398
d - Değerlendirme ...398
6 - Takımada Konusunda Çıkan Sorun ...400
a - Genel ...400
b - Takımada Devletleri ile İlgili Uluslararası Hukuk Kuralları ...403
aa - 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi ...403
7 - Münhasır Ekonomik Bölgeden Kaynaklanan Sorunlar ...408
a - Kavram ...408
b - Münhasır Ekonomik Bölge ile ilgili Uluslararası Hukuk Kuralları ... 410
aa - Uluslararası Sözleşme Olarak 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku sözleşmesi ... 410
bb - Mahkeme Kararları ... 421
aaa - Guinea-Bissau ile Senegal arasında deniz alanlarının sınırlandırılması davası ....422
bbb - Uyuşmazlığa konu olan Saint Pierre ve Miquelon Adaları davası ... 424
ccc - Greenland – Jan Mayen Davası ...425
c - Münhasır Ekonomik Bölge Hakkında Türk Hukuk Mevzuatı ... 426
d - Değerlendirme ... 428
8 - Arama Kurtarma (SAR) Faaliyetleriyle ilgili Ortaya Çıkan Sorunlar ... 431
a - Genel olarak ... 431
b - Değerlendirme ...434
BİBLİOGRAFYA ...435
İNDEKS ...443
