MESLEK HASTALIKLARINDA SAĞLIK BAKANLIĞININ ROLÜ

(1)

MESLEK HASTALIKLARINDA SAĞLIK BAKANLIĞININ ROLÜ

Dr. Ahmet ÖZLÜ Daire Başkanı

Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

(2)

Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanlığı

Stratejik Planımız, 2014-2017

Hedef 1.7

✓ Çalışan sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesi, geliştirilmesi ve sürekliliğinin sağlanmasına yönelik çalışmalar yapmak.

(3)

Stratejik Planımız, 2014-2017

1.7.2. Meslek hastalıkları ve iş kazalarının bildirimini arttırmak

✓ Meslek kodlarının tüm sağlık veri sistemlerine eklenmesini ve aktif kullanılmasını sağlamak.

✓ Sağlık kuruluşlarından meslek hastalıkları ve iş kazaları ile ilgili bilgi/ veri alınmasını sağlamak.

✓ Meslek hastalıkları ve iş kazalarına yönelik riskli guruplarda sürveyans çalışmaları yapmak.

✓ Yazılı ve görüntülü eğitim malzemesi hazırlamak.

✓ Meslek hastalıkları ve iş kazaları ile ilgili hizmet içi eğitim vermek.

(4)

✓ Tümüyle önlenebilir olan meslek hastalıklarından kaynaklı maddi ve manevi kayıplar ülkemizin ekonomisinde önemli boyutlara ulaşmaktadır.

(5)

Proaktif Yaklaşım

✓ Kaza ve hastalıklarda azalma

✓ İş ve işgünü kayıplarında ve işten ayrılmalarda azalma

✓ İSG ve diğer maliyetlerde azalma

✓ Çalışan performansında (verimlilik ve kalite) artma

✓ Çalışan moral ve motivasyonunda artma Sonuç olarak;

✓ Toplumun yaşam kalitesinde artış ve sosyal barışının temini sağlanmış olur.

(6)

Meslek Hastalıklarından Korunma

II. İKİNCİL KORUMA

III.

ÜÇÜNCÜL KORUMA I. BİRİNCİL

KORUMA

(7)

Surveyans

Sağlık kuruluşlarından meslek hastalıkları ve iş kazaları ile ilgili bilgi/ veri alınmasını sağlamak amacıyla;

✓ Olay/İş kazası Bildirim Formu

✓ Ramak Kala Olay Bildirim Formu

✓ Tehlike Risk Bildirim Formu

✓ İş Kazası Aylık Değerlendirme Formu

✓ İSG Kurul Toplantı Tutanağı

düzenlenerek 81 Halk Sağlığı Müdürlüğüne gönderilmiştir.

(8)

(9)

(10)

Eğitim ve Çalıştaylar-1

✓ 2013 yılından başlanarak bu güne kadar meslek hastalıklarının sıklıkla başvurduğu 8 branştaki (Dermatoloji, Göğüs Hastalıkları, Göz, Nöroloji, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, İç Hastalıkları Biyokimya ve Halk Sağlığı) uzman hekim ve öğretim üyelerine yönelik “Meslek Hastalıkları Farkındalık Eğitimi”

programı gerçekleştirildi.

✓ Meslek Hastalıkları Farkındalık Eğitimlerinin Uzaktan Eğitim şeklinde de verilebilmesi için üniversitelerle iş birliği yapılarak gerekli çalışmalara başlandı.

✓ Üniversiteler ile işbirliği yapılarak iş sağlığı ve meslek hastalıkları konusunda sağlık çalışanlarının farkındalığını arttırabilecek kılavuz niteliği taşıyan yayın ve doküman oluşturulması çalışmalarına başlandı.

(11)

Eğitim ve Çalıştaylar-2

✓ Meslek Hastalıkları Farkındalık Eğitimi Çalıştayı 26-27 Ocak 2016

• AMAÇ:

• “Meslek Hastalıkları Farkındalık Eğitimi Çalıştayı”nda mevcut eğitimlerin değerlendirilmesi, ilerleyen süreçte planlanan olan eğitimlerin hızlı ve etkin bir biçimde verilebilmesi için; yöntem, içerik ve eğitim verilmesi gereken hedef kitlelerin belirlenmesinin yanı sıra verilen eğitimler sonrasındaki farkındalık düzeyindeki değişikliğin nasıl değerlendirileceği konuları tartışılmasıdır.

(12)

Meslek Hastalıkları Farkındalık Eğitimi Çalıştayı

Öneriler-1

✓ SGK dan bağımsız olarak bir meslek hastalıkları bildirim sistemi kurulması,

✓ Sivil Toplum Kuruluşları ve Çalışma Örgütleri ile de meslek hastalıkları ve iş sağlığı konusunda temas ve işbirliği

sağlanması,

✓ Bütünlük ve yönlendiricilik noktasında işlev görecek şekilde bir Meslek Hastalıkları Bilimsel Kurulu oluşturulması,

✓ Farkındalık eğitimlerinin sürdürülmesi için Bakanlık merkezli bir Koordinasyon Merkezi ve bölgelerde görev yapacak bölgesel koordinasyon ekiplerinin belirlenmesi,

(13)

Meslek Hastalıkları Farkındalık Eğitimi Çalıştayı Öneriler-2

✓ Çalılışanların meslek hastalıkları konusunda Bakanlığa direk ulaşabileceği bir telefon hattının kurulması,

✓ Çalışanların meslek hastalıkları konusunda tanı ve sevk süreçleri ile ilgili sorunlarının çözümü için Bakanlık WEB sitesinde bölüm oluşturulabileceği,

✓ İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının iş güvencelerinin güçlendirilmesi,

✓ İşyeri hekimliği ve diğer sağlık personeli sertifikasyon eğitimlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından verilmesi.

(14)

Eğitim ve Çalıştaylar

✓ Kamuda İş Sağlığı, Güvenliği ve Yasal Zorunluluklar 19-20 Ocak 2016

✓ Meslek Hastalıkları Farkındalık Eğitimi Çalıştayı 26-27 Ocak 2016

✓ Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Modelleme Çalıştayı 02–04 Mart 2016

✓ İSG Hizmetleri Standardizasyon Çalıştayı 21-23 Haziran 2016

✓ Halk Sağlığı İSG Rehberi Çalıştayı 13-16 Temmuz 2016

✓ İSG Eğitim Becerileri Eğitici Eğitimi 10-14 Ekim 2016

✓ İş sağlığı ve Güvenliği Eğitim Modülü Hazırlama Komisyon Toplantısı

✓ İş Hijyeni Sempozyum ve Çalıştayı 24/11/2016

✓ Radyasyondan Korunma Eğitimi 23.12.2016

✓ II. İşyerlerinde Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi 30-01/01-02/2017

Slayt No 14

(15)

✓ III. İşyerlerinde Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi 3-4-5 Nisan 2017

✓ IV. İşyerlerinde Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi 8-9-10 Mayıs 2017

✓ V. İşyerlerinde Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi 5-6-7 Haziran 2017

30 ilden 35 işyeri hekimi, merkez teşkilatı çalışanları ve konuyla ilgili akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilecektir.

(16)

Meslek Hastalığı Ön Tanı Dosya Bilgileri

✓ 2016 yılı ikinci yarısından itibaren sağlık kurulu raporlarını düzenleme konusunda yetkili kılınan meslek hastalıkları hastaneleri, eğitim ve

araştırma hastaneleri ile devlet üniversite hastanelerinden meslek hastalığı ön tanı dosya bilgileri aylık olarak toplanmaya başlanmıştır.

✓ Aralık 2016 sonu itibariyle yetkili kılınan hastanelerden meslek hastalığı ön tanı dosya sayısı toplamı 4316 adettir.

(17)

Meslek Hastalıkları Verileri Gelen İller

AFYONKARAHİSAR Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi

ANKARA 2. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Meslek Hastalıkları Hastanesi ANKARA Ankara Atatürk Eğitim Ve Araştırma Hastanesi

ANTALYA Akdeniz Üniversitesi Hastanesi

ELAZIĞ Elazığ Kamu Hastaneleri Birliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi Elazığ Eğitim Ve Araştırma Hastanesi

ISPARTA Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma Ve Uygulama Hastanesi İSTANBUL Anadolu Güney Bölgesi Meslek Hastalıkları Hastanesi

İSTANBUL Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim Ve Araştırma Hastanesi

İZMİR Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İZMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi

KARABÜK Karabük Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi

SİVAS Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi TOKAT Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi/Hastanesi

(18)

1289

836 816

261

90

39%

25% 25%

8% 3%

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

40%

45%

0 200 400 600 800 1000 1200 1400

36-45 26-35 46-65 65-üzeri 19-25

Yaşa Göre Ön Tanı Sayısı-2016

Gelen ön tanı sayısı Yüzde

(19)

358

227

137 118 101 99 97 97 87 68 68 67 55 46 41

10,9%

6,9%

4,2% 3,6%

3,1% 3,0% 2,9% 2,9% 2,6%

2,1% 2,1% 2,0% 1,7% 1,4% 1,2% _0,0%

2,0%

4,0%

6,0%

8,0%

10,0%

12,0%

0 50 100 150 200 250 300 350

400 Yaptığı İşe Göre İlk 15 Ön Tanı Sayısı-2016

adet

(20)

1555

1304 1164

534 359

96 36

31%

26%

23%

11%

7%

2% 1%

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800

mesleki kas iskelet

mesleki solunum toksik ajanlar mesleki cilt işitme kaybı anormal bulgular mesleki risk

Ön Tanı Dağılımı-2016

Sayı %

(21)

Planlanan Sağlık Tesisleri

Kocaeli KHB Kocaeli Darıca Farabi Devlet Hastanesi Kocaeli KHB Sağlık Bakanlığı Kocaeli KHB Sağlık Bilimleri Ünv.

Derince E.A.H.

İstanbul Beyoğlu Bölgesi Sağlık Bakanlığı İstanbul Beyoğlu Bölgesi KHB Sağlık Bilimleri Ünv.Okmeydanı E.A.H.

İstanbul Beyoğlu Bölgesi Sağlık Bakanlığı İstanbul Beyoğlu Bölgesi KHB Sağlık Bilimleri Ünv.Şişli Hamidiye Etfal E.A.H.

İstanbul Beyoğlu Bölgesi

Sağlık Bakanlığı İstanbul Beyoğlu Bölgesi KHB Sağlık Bilimleri Ünv.İstanbul Gaziosmanpaşa

Taksim E.A.H.

İstanbul Beyoğlu Bölgesi İstanbul Eyüp Devlet Hastanesi

İstanbul Beyoğlu Bölgesi İstanbul İstinye Devlet Hastanesi İstanbul Beyoğlu Bölgesi İstanbul İstinye Devlet Hastanesi

İstanbul Fatih Bölgesi Sağlık Bakanlığı İstanbul Fatih Bölgesi KHB Sağlık Bilimleri Ünv.İstanbul E.A.H.

İstanbul Fatih Bölgesi Sağlık Bakanlığı İstanbul Fatih Bölgesi KHB Sağlık Bilimleri Ünv.Haseki E.A.H.

BAĞLI OLDUĞU KHB ÇALIŞTIĞI BİRİM

Ankara 1. Bölge KHB Sağlık Bakanlığı Ankara 1. Bölge KHB Sağlık Bilimleri Ünv.Ankara E.A.H.

Ankara 1. Bölge KHB

Sağlık Bakanlığı Ankara 1. Bölge KHB Sağlık Bilimleri Ünv.Ankara Numune

E.A.H.

İstanbul Bakırköy Bölgesi KHB

Sağlık Bakanlığı Bakırköy Bölgesi KHB Sağlık Bilimleri Ünv.İstanbul Bağcılar E.A.H.

İstanbul Bakırköy Bölgesi KHB

Sağlık Bakanlığı Bakırköy Bölgesi KHB Sağlık Bilimleri Ünv.

İstanbul Bakırköy Dr.Sadi Konuk E.A.H.

İstanbul Bakırköy Bölgesi

KHB İstanbul Bahçelievler Devlet Hastanesi İzmir Güney Bölgesi KHB Sağlık Bakanlığı İzmir Katip Çelebi Ünv.

Atatürk E.A.H.

Bursa KHB

Sağlık Bakanlığı Bursa KHB Sağlık Bilimleri Ünv.

Bursa Yüksek İhtisas E.A.H.

İstanbul Çekmece Bölgesi KHB

Sağlık Bakanlığı İstanbul Çekmece Bölgesi KHB

Sağlık Bilimleri Ünv.

Kanuni Sultan Süleyman E.A.H.

(22)

Anket

✓ Kurumumuz ve Hacettepe Üniversitesi arasında 2014 yılında

“İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Yapılacak Çalışmalar Hakkında İşbirliği Protokolü” imzalanmıştır. Protokol kapsamında, aile hekimlerine yönelik meslek hastalıkları konusunda

farkındalığının artırılması ve hekimlerin meslek hastalıkları konusundaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilebilmesi amacıyla hazırlanan bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir.

(23)

Anket

Aile Hekimlerinin Meslek Hastalıkları Konusundaki Bilgi ve Tutumları Veri Toplama Formu ”nu toplam 3664 aile hekimi doldurmuştur.

✓ Meslek Hastalıkları Tanı Aşamaları ve İlgili Mevzuat,

✓ Meslek Hastalıklarının Kayıt ve Bildirimi,

✓ İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Yasal Düzenlemeler,

✓ Meslek Hastalıkları, İşle İlgili Hastalıklar Türleri ve Korunma Yöntemleri,

✓ İşyeri Ortam Koşulları, Sağlık Etkileri ve Önlemler,

✓ Çalışma Koşulları (çalışma süreleri, vardiyalı çalışma vb), Sağlık Etkileri ve Önlemler,

✓ Meslek Hastalıkları Konusunda Yasal Yükümlülük ve Sorumluluklar,

(24)

Veri ve Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Proje Başvurusu

✓ Türkiye’de meslek hastalıklarına ve iş ile ilgili hastalıkların dağılımının öngörüsüne ilişkin veri tabanı ve veri tabanı yönetim sistemi oluşturulması amacıyla Daire Başkanlığımız tarafından başvuruda bulunulmuştur.

(25)

İSG Eğitimleri

İSG eğitimleri yazılım 2016 Ağustos ayında sisteme açıldı.

İsg.saglik.gov.tr uzantılı olan modülümüzde (nerede, ne zaman, hangi eğitimci, ne kadar katılımcıya, kaç kere ( 5 N 1 K ) eğitim verdiğini anlık olarak takip edebiliyor ve sorun olan illeri tespit edip sorunlarını çözüyoruz.

(26)

İSG Eğitimleri

21.03.2017

(27)

(28)

(29)

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kaza-Olay Bildirim

Formu

(30)

KDS Ekranı - Aile Hekimleri Meslek Sorgulama

(31)

Strengthening the Occupational Health Expertise and

Scientific Performance of The Public Health Institution of Turkey

✓Proje web sitesi tanıtımı (www.esprit-ohs.eu)

✓ESPrIT Kütüphane repository.esprit-ohs.eu

(32)

(33)

ESPRIT Work Packages

(34)

Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanlığı 10 Uzman

NL ve B ile Uzman Değişimi Programı 15 Gün/6 Uzman

Eğitici Eğitimi Programı (Grup C) 5 Gün/20 Uzman

Meslek Hastalıkları Tanı ve Sürveyans Eğitimi Temel Bilimsel Eğitim

10 Gün/20 Uzman

THSK 40 Uzman

Temel Bilimsel Eğitim 10 Gün/20 Uzman

Bilimsel Araştırma Becerileri ve Metodoloji Eğitimi

Atölye Çalışması 2 Gün/20 Uzman

10 Uzman Atölye Çalışması 2 Gün/20 Uzman

(35)

(36)

Araştırma Konusu

1 İstanbul İlinde Bulunan Yaklaşık 50 İtfaiye İstasyonundan Ön Çalışma İle Belirlenen 6 İştasyonda İtfaiye Teşkilatı Çalışanlarında Post Travmatik Stres Bozukluklarının Düzeyinin Tespiti.

2 İzmir, Antalya ve Ankara Halk Sağlığı Müdürlüklerinde Çalışan Temizlik Personellerinde Solunum Sistemi Yakınmalarının Dağılımı.(Mesleki Astım Prevalansı)

3 Adana’da Kadın Kuaförleri Çalışanlarında Mesleki Deri Hastalığı Sıklığı, İSG Koşullarına İlişkin Eğitim Çalışması Ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi

4 Ankara’da Bir Metal Sanayi Sitesinde En Az 10 Çalışanı Olan İşyerlerinde Çalışanların Cilt Hastalıklarına İlişkin Yakınmalarının ve Meslekle İlişkili Olması Konusunda Görüşlerinin Saptanması

5 Konya İli BÜSAN Sanayindeki Metal Sektöründe Çalışan Kaynakçılar Ve Dökümcülerde Mesleki Astım Sıklığını Saptanması.

6 Kırşehir’de Banka Çalışanlarının Çalışma Koşulları ve Tükenmişlik Sendromu Vakalarının Tespiti

7 Mersin, Manisa, Muğla Antalya ve Adana İllerinde Örtü Altı Yetiştiricilik Sektöründe İSG Koşulları Durum Tespit Çalışması

8 İstanbul İli, Beşiktaş İlçesinde Kentsel Dönüşüm Amacı ile Yapılan Bina Yıkım İşlerinde İSG ve Çevre Sağlığı Koşullarının Saptanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi

9 Ankara İlinde Gölbaşı İncek 2. Etap Toki İnşaatında Elle Taşıma İşi Yapan İnşaat İşçilerinde Mesleki Kas İskelet Sistemi Etkileniminin Değerlendirilmesi

10 Verem Savaş Dispanserlerinde İSG Koşulları, Uygulanması ve Değerlendirilmesi

11 Osmaniye İli Şehir Merkezinde Çalışan Okul Öncesi ve Sınıf Öğretmenlerinde İş Stresi Tükenmişlik Düzeyi Ölçümü,

12 Ankara’da Etlik Semtinde Devam Eden Şehir Hastanesi İnşaatında Çalışan Farklı Meslek Gruplarında Kas İskelet Sistemi Etkileniminin Değerlendirilmesi

(37)

Konferanslar

✓ 28 Mayıs 2016 -2 Haziran 2016 tarihleri Arasında Amsterdam vMC Üniversitesi tarafından düzenlenen konferansa katılım sağlanmıştır.

✓ MODERNET 2016 Prag

✓ TNO ziyareti

(38)

Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013- 2023

✓ Bileşen 10 İş Sağlığının Geliştirilmesi

✓ HEDEF 10.1. İş Sağlığının Geliştirilmesi

http://www.thsk.gov.tr/dosya/birimler/cok_paydasli_saglik_sorumlugu/dokumanlar/cok_paydasli_saglik_sorumlulugu/koruyu cu/is_Sagliginin_Gelistirilmesi.pdf

http://cevresagligi.thsk.saglik.gov.tr/dosya/Su/CPSSGP/Brief_Summary.pdf

(39)

Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023

✓ Meslek Hastalıklarının Tanımı Ve Tanısı İle İlgili Süreçlerin Geliştirilmesi Çalıştayı 19-21 Aralık 2016 37 kişinin,

✓ İş Sağlığı Hizmetlerinin Sunumu Çalıştayı 08-09 Şubat 2017 33 kişinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir.

(40)

İSG Standart Rehberleri Pilot Çalışması

✓ İstanbul

✓ İzmir

✓ Gaziantep

✓ Trabzon

✓ Kayseri

✓ Adana

(41)

2016 YILI BÖLGE TOPLANTILARI

✓ Kocaeli 21-22 Mart 2016

✓ Eskişehir 24-25 Mart 2016

✓ Kırşehir 11-12 Nisan 2016

✓ Isparta 04-05 Mayıs 2016

✓ Giresun 11-12 Mayıs 2016

✓ Hatay 13-14 Ekim 2016

✓ Gaziantep 11-12 Ağustos 2016 Toplam 73 il

(42)

(43)

Gezici İSG Hizmetleri Genelgesi

✓ 2016/7 sayılı Gezici İSG Hizmetleri Genelgesi 29.04.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Genelge 4 ana başlıktan oluşmaktadır.

a) Genel esaslar

b) Gezici İSG aracının standartları

c) Gezici İSG araçları ile verilebilecek hizmetler d) Hizmete ilişkin standartlar

(44)

İş Sağlığı Ve Güvenliği Hizmetleri

✓ 84 Toplum Sağlığı Merkezinde İş Sağlığı ve Güvenliği Birimi

✓ 20 bin çalışana

✓ 1200 işyerine hizmet verilmektedir.

(45)

✓Trabzon Sempozyumu 2-3 Mart 2017

(46)

1.Uluslararası Mesleksel ve Çevresel Hastalıklar Kongresi-1

Kongre süresince

✓ Çevresel ve mesleksel hastalıklara genel bakış, bu hastalıklara tıbbi yaklaşım,

✓ Dünyada çevre ve is sağlığına yaklaşım ve modeller,

✓ Sık görülen meslek hastalıklarından örnekler,

✓ Mesleksel kanserler, çevresel ve mesleksel hastalıklara analitik toksikolojik yaklaşımlar

✓ Konuyla ilişkili mevzuat ana başlıklarında toplam 57 konuşmacı bilgi aktarımında bulunmuş

(47)

(48)

Kurumumuz ziyareti

11.04.2017