Koruma Çözümleri: Bir yayınevi yaklaşımı. Keng Lam Kuan, IEEE Böle Müdürü, Asya Pasifik. 9 Nisan /04/15

(1)

RS-0106 REVISED 8 FEB 2013

20/04/15 1

Koruma Çözümleri:

Bir yayınevi yaklaşımı

Keng Lam Kuan, IEEE Böle Müdürü, Asya Pasifik 9 Nisan 2015

(2)

Gündem

 

IEEE kimdir?

 

Bilimsel, teknik ve Tıbbi yayıncılık camiasının korumaya bakışı

 

Koruma Çeşitleri

 

IEEE do koruma konusunda neler yapıyor?

 

Korumaya harcanan dublike emek ve bütçeler

(3)

IEEE Hakkında

q  160’dan fazla ülkede 430,000’in üstünde üyesi olan dünyanın en büyük teknik üyelik derneği

q  Misyonu: IEEE’nin temel amacı, insanlık yararı için, teknolojik inovasyonu ve mükemmeliyeti geliştirmek.

q  Dört temel Aktivite alanı –  Üyelik organizasyonu

–  Konferans organizasyonu –  Standart Geliştirici

–  Önde gelen yayınevi

(4)

Her yıl, IEEE bulut bilişim, büyük veri, akıllı şebeke teknolojileri gibi popüler konular hakkında içerik eklemektedir. Şu anda platformumuzda sunduklarımız:

IEEE Xplore platformu 3.5 milyondan fazla doküman içermektedir

Ø  200+ süreli yayın

Ø  1,400 + yıllık konferans başlıkları Ø  3,000+ standart

IEEE Xplore IEEE’den ve IET, VDE, SMPTE, IBM, MIT University Press, veMorgan and Claypool gibi partnerlerinden içerikler

sunmaktadır.

(5)

Elektrik ve Elektroik Mühendisliği alanında En iyi 20 dergi’nin 19’u Telekomünikasyon alanında En iyi 20 dergi’nin 18’i

Otomasyon ve Kontrol Sistemleri alanında En iyi 10 dergi’nin 7’si Bilgisayar Bilimleri, Donanım ve Mimari En iyi 10 dergi’nin 6’sı Sibernetik alanında En iyi 5 dergi’nin 4’ü

Yapay zeka alanında En iyi 5 dergi’nin 3’ü Robotbilim alanında En iyi 5 dergi’nin 2’si

IEEE kalitesi etki yaratır

Thomson Reuters Journal Citation Reports^® by Impact Factor

IEEE yayınları

Temmuz 2014’de yayınlanan 2013 çalışmalarına dayanır.

Daha fazla bilgi için: www.ieee.org/citations

Thomson Reuters Journal Citation Reports dünyanın önde gelen süreli yayınlarını, sistematik ve tarafısız olarak değerlendirebilmek için ölçülebilir istatistiksel veriler sunar .

(6)

IEEE konferans koleksiyonu büyümeye devam ediyor

1,400’ün üzerinde yıllık konferans 2.5 milyonun üzerinde makale

200 400 600 800 1000 1200

1400

1,400+

(7)

Türkiye’den IEEE yazar sayısı artıyor

0 500 1000 1500 2000

1954 1983 1993 2003 2013

IEEE’de Türkiye’den ortak yazarları olan makale sayıları

IEEE’de Türkiye’den ortak yazarları olan makale sayıları

Türkiye’den ortak yazarı olan 13,135 Xplore makalesi Turkey

(8)

Koruma Tanımı

(9)

Dijital Koruma içeriğin çok uzun süreli olarak kullanılabilirliğini, aslına uygunluğunu,

keşfedilebilirliğini ve erişilebilirliğini sağlamak için yapılan bir dizi prensip ve aktiviteler bütünü

olarak tanımlanmaktadır.

Kullanılabilirlik

• Kaydın

entellektüel İçeriği güncel dağıtım

teknolojileri aracılığıyla kullanılabilir olarak

kalmalıdır

Aslına uygunluk

• İçeriğin kaynağı ve orjinalin

birebir kopyası olduğu

kanıtlanmalıdır

Keşfedilebilirlik

• İçerik mantıksal bibliyografik metadataya sahip olmalıdır böylece zaman içinde son

kullanıcılar tarafından

bulunabilecektir

Erişilebilirlik

• İçerik ilgili

kişilerin kullanımı için erişebilir olmalıdır

(10)

Koruma Yaklaşımları

Aksiyon yok Yedekleme Byte Kopyalama

yönetimli Tam koruma

Koruma yok Kısa vadeli

koruma Orta vadeli

koruma Uzun vadeli koruma

(11)

 

Basılı dğnyadan

kütüphaneler korumakla yükümlüydü

 

Elektronik dünyada

bugünün dosyaları yarının teknolojileri ile

erişeilemeyebilir

 

Dosyalar yayınevleri

tarafından saklanmaktadır

 

Sorumluluğun bir kısmı yayınevlerine kaymıştır

Bu değerli içeriği kısa ve uzun vadede korumak bizim sorumluluğumuz

11 20/04/15

Kaynak: http://www.stm-assoc.org/2012_12_11_STM_Report_2012.pdf

(12)

Kendin Yap İşbirliği

Koruma Hizmetleri

Koruma Modelleri

(13)

IEEE lisansı sürekli erişimi garanti altına alır

 

Hizmet anlaşması en küçük aksaklıkları bile garanti altına alır (yakın dönem koruma)

 

Ek olarak kütüphaneler 1884-1999 yılları arasında yayınlanmış olan IEEE dergi arşiv içeriğini satın

alabilir (uzun vadeli koruma)

13 20/04/15

(14)

Kısa vadeli koruma için yayınevleri

yedekleme sitelerine güvenmektedirler  

Kısa vadeli koruma için yayınevleri uzaktan yedekleme

hizmeti sağlayan siteleri kullanmaktadırlar.

IEEE’nin içeriğinin saklandığı yer burada IEEE’nin

yedeklemesi burada

(15)

Koruma Hizmetleri uzun vadeli muhafaza sağlamaktadır

 

Dünya üzerinde çeşitli koruma hizmetleri bulunmaktadır

 

Yayınevleri içeriği Hollanda Kraliyet Kütüphanesi’deki (Koninklijke Bibliotheek) e-Depot gibi milli

mütüphanelere emanet etmektedir.

 

LOCKSS (Lots of Copies Keeps Stuff Safe) ve

CLOCKSS Stanford’da yer alan birişbirliği çözümüdür.

Sistem, içeriğin güncelliği ve sürekliliğini sağlamak için, içeriği katılımcı kütüphanelerin koruma ve

yönetimine bırakmaktadır.

– http://www.lockss.org

15 20/04/15

(16)

IEEE ve Portico “Dark Archive (Karanlık Arşiv)” ile uzun vadeli korumayı

sağlamışlardır

 

«Karanlık Arşiv» bir tetikleyici olay olduğunda devreye giren bir arşivdir.

 

Portico provides a permanent archive of IEEE

online Dergilerine, konferanslarına, e-kitaplarına ve standartlarına kalıcı arşiv sağlamaktadır

 

Portico, format ya da teknoloji değişse bile içeriğin erişilebileceği garantisini vermektedir

 

Portico, IEEE gibi, kar amacı gütmeyen bir

(17)

Karanlık arşiv için tetikleyici olaylar

Aşağıdakilerden herhangi biri söz konusu olur ise

karanlık arşiv kütüphanelere açılacak ve kullanıcıları için erişilebilir hale gelecektir

– Yayınevi işleyişini durdurursa

– Yayınevi başlığı yayınlamayı durdurursa – Yayınevi geçmiş sayıları kaldırırsa

17 20/04/15

(18)

Koruma ücretsiz değil

 

Bilgiyi barındırma (hosting), organize etme ve dağıtma bazı kaynaklar gerektirir

– Donanım ve yazılım

– Tekolojiyi izleme ve güncelleştirme – İçeriği güncelleme

 

Yayınevleri yedekleme siteleri ve karanlık arşivlerin

maliyetlerine, akademik camiaya ve kütüphanelere karşı sorumluluklarını yerine getirmek adına katlanmaktadır

 

Kütüphaneler, koruma maliyetlerine, koleksiyon yaratma, kurumsal bellek geliştirme ve koruma servisleri ile çalışma

(19)

Hükümet, fon sağlayıcıları ve üniversite yetkilileri dünya genelinde depolama gelişimini zorlarlar

19 20/04/15

Source: OpenDOAR authoritative directory of academic open access repositories http://www.opendoar.org/

53 Türkiye’d e

(20)

Hükümet çoklu barındırma çözümlerini şart koşmaktadır

 

Amerikan Bilim ve Teknoloji Politikaları Ofisi (US Office of Science and Technology Policy) resmi kurumlar tarafından finanse edilen tüm

araştırmaların yayınından 12 ay sonra ücretsiz erişilebilir olması zorunluluğu getirmektedir

 

Her ajans barındırma (hosting) konusunda kendi çözümünü bulmakla yüklümlüdür, hükümet

desteği söz konusu değildir

 

Çoklu, rakip barındırma çözümleri hükümet,

(21)

UK’s Research Excellence Framework

 

Research Excellence Framework (REF), Birleşik Krallık’daki yüksek öğrenim kurumlarında yapılan

araştırmaların kalitesini değerlemekte kullanılan yeni bir sistemdir

 

Araştırmaları finanse ederken kuruluşlar REF sistemini kullanmaktadır

 

2014 REF sistemine başvuruya hak kazanmak için

makaleler kurumsal ya da başka bir depolama alanında saklanmalı ve belirlenensürede açık erişim sağlanmalıdır

 

Bunun üzerine birçok üniversite depolama sistemleri geliştirmeye başlamıştır

20/04/15

21 Kaynak: http://www.hefce.ac.uk/pubs/year/2014/cl072014

(22)

Kütüphanecilere ve yayıncılara bir soru

 

Koruma olmaması kabul edilemez– hem kısa

vadeli hem uzun vadeli koruma çözümleri olmalıdır

 

Ama çok fazla olabilir mi?

– Depolama kopyalama çözümleri yayınevleri tarafından ve Portico ve CLOCKSS gibi kar amacı gütmeyen

organizasyonlar tarafından zaten sağlanmaktadır – Çözümler maliyetlidir

– Doğal olarak bunun maliyetini;

§  Vergi verenler

(23)

Teşekkürler

Keng Lam Kuan, IEEE Area Manager

[email protected] [email protected]

20/04/15 23