1
D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ
SAĞLIK BAKIM HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ
HEMŞİRELİKTE FARKINDALIK PROJESİ 2017
PSİKİYATRİ SERVİS
BİRİM ORYANTASYON REHBERİ
Hazırlayan: Sibel DEMİREL
Özlem ACAR
2
HEMŞİRELİK HİZMETLERİNİN ETKİNLEŞTİRİLMESİ PROJESİ
2017
T.C.
KÜTAHYA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ Sağlık Bakanlığı Dumlupınar Üniversitesi Kütahya Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi PSİKİYATRİ SERVİSİ BİRİM ORYANTASYON REHBERİ
Kod: EY.RH.46 Yayın Tarihi:09.01.2018 Revizyon No:0 Revizyon Tarih: S.N: 2/37
3 İÇİNDEKİLER:
BÖLÜM YÖNETİCİ VE ÇALIŞANLARININ TANITIMI………4 SERVİS ŞEF VE UZMANLARININ GÖREV VE YETKİLERİ………..5 SERVİS SORUMLU HEMŞİRELERİNİN GÖREV VE YETKİLERİ…………...6 HASTANE HİZMETLİLERİNİN GÖREVLERİ………...6 PSİKİYATRİ HEMŞİRESİ GÖREV TANIMI VE SORUMLULUKLARI………...7 1. Hemşirelik Bakımı:
2. Tıbbi tanı ve tedavi planının uygulanmasına katılma:
3. Eğitim ve danışmanlık:
PSİKİYATRİ SERVİSİ İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ………..8 1. UYGULAMA………..8 4.1. Akut ve Kronik Hasta Kabul/Yatış Kriterleri :
4.2. Hasta Yatış İşlemleri:
4.3. Hastanın Servise Girişinde Kendisine ve/veya Çevresine Zarar Verebileceği Nesneler Yönünden Kontrolü:
4.4. Tedavi ve Aktivite Planlar ı İşleyişi:
4.4.1. Hasta İle İlgili Bilgilerin Toplanması
4.4.2. Hastanın Tedavi Talimatının Verilmesi ve Aktivite Planı:
4.4.3. Verilen Tedavi Talimatlarının Uygulanması Ve Hasta Takibi:
4.4.4. Vital bulgu takibi:
4.4.5. Hastanın yanında getirdiği ilaçların teslim alınması:
4.4.6. Hasta vizitleri:
4.4.7. Hastanın Diyet Takibi:
5.5. Tedavi Edici Ortam Koşulları:
5.6. Tıbbi Sorunlu Hastalarda Tedavi Yaklaşımları 5.6.1. Konsültasyon Hizmetler inin Sağlanması:
5.6.2. Enfekte Hastaların İzolasyonu:
5.6.3. Advers Etki Bildirimi:
5.6.4. Kan Transfüzyonu:
5.7. Yakın Gözlem Gerektiren Hastalara Yönelik Düzenleme
5.8. Akut Hasta Tespit, Kısıtlama, Tecrit Uygulamaları (Kontrol Yöntemleri) 5.8.1. Tespit edilmesi gereken hastalar
5.8.2. Tecrit Edilmesi Gereken Hastalar : 5.9. Servis Genel Kuralları:
5.9.1. Hastaların Özel bakımlarının Planlanması:
5.9.2. Hasta Ziyaretleri:
5.9.3. Telefon görüşmesi:
5.9.4. Hasta Yakınları ile Görüşme:
5.9.5. Hastalara İzin Verilmesi:
5.9.6. Refakatçi İşlemleri:
5.9.7. Taburculuk İşlemleri:
5.9.8. Hastaya Taburculuk Sonrası Eğitiminin Verilmesi:
5.9.9. Taburculuk Sonrası Takip Süreci:
4 5.10. Servis çalışanlarına ait işlem ve kurallar :
5.10.1. Hastanın Tanımlanması:
5.10.2. Mahremiyete saygı gösterilmesi:
5.10.3. Hastaların Nakli ve Transferi:
5.10.4. Yatan Hastaların Düşmelerinin Önlenmesi:
5.10.5. Kişisel Koruyucu Ekipmanlar : 5.10.6. Servis Temizliği:
5.10.7. Atık Yönetimi:
5.10.8. Nöbet Devir Kuralları:
5.10.9. Acil Müdahale Seti :
5.10.10. Cihaz Kontrolleri ve Kalibrasyon:
5.10.11. Soğuk İlaç Dolapları:
5.10.12. Kırmızı ve Yeşil Reçete Temini Kontrolü ve Devri:
5.10.13 Servis Güvenliği:
5.10.14. Tekrar Yatış Oranlarının Takibi:
5.11 Adli Konularla İlgili Düzenleme 5.11.1. Hasta Mahremiyetinin Sağlanması:
5.11.2. Hastanın Servisten İzinsiz Ayrılması:
5.11.3. Tutuklu ve hükümlüler : 5.11.4. İstem dışı yatışlar :
5.11.5. Koruma ve tedbir amaçlı yatışlar : 5.11.6. Hayatı tehdit edici durumlar : 5.11.7. Araştırmalar :
5.12. EKT İşlemleri:
GİRİŞİMLER……….19 1. ASPİRASYON İLKELERİ
2. NAZOGASTRİK SONDA TAKILMASI
3. NAZOGASTRİK SONDA İLE HASTA BESLEME 4. LAVMAN (REKTAL LAVAJ):
5. MESANE LAVAJI (IRRIGASYONU) 6. ÜRİNER KATETER TAKMA VE BAKIM 7. İNTRAVENÖZ KATETER TAKILMASI 8. POSTÜRAL DRENAJ İŞLEMİ
9. ALDIĞI – ÇIKARDIĞI SIVI İZLEMİ 10. DREN TAKİBİ
11. BİLİNÇLİ – PUPİL – EXTREMİTE TAKİBİ
GÜVENLİK RAPORLAMA SİSTEMİ………...26 BİLDİRİM SÜRECİ
A) Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) Kapsamında GRS Bildirim Yapılacak Olaylar : B) Hata Sınıflandırma Sistemi Bildirimleri:
BİLDİRİM SİSTEMİNDE TEMEL KURALLAR………28 Analiz Süreci (Kök Neden Analizi):
Raporlama Süreci:
Güvenlik Raporlama Sistemine Yönelik Eğitimler : GRS ile İlgili Çalışanların Görüş Önerilerinin Alınması:
5 1. BEYAZ KOD TALİMATI
BEYAZ KOD EKİBİ UYGULAMA:
2. MAVİ KOD TALİMATI MAVİ KOD EKİBİ:
UYGULAMA:
3. PEMBE KOD TALİMATI PEMBE KOD:
UYGULAMA:
4. KIRMIZI KOD TALİMATI UYGULAMA:
5. HASTA KİMLİĞİNİN DOĞRULANMASI PROSEDÜRÜ………...33 6. SÖZEL ORDER ALMA HİZMET TALİMATI………..33 7. İLAÇ UYGULAMALARINDA KULLANILMAMASI GEREKEN
KISALTMALAR LİSTESİ………..33 8. İLAÇLARIN GÜVENLİ UYGULAMASI PROSEDÜRÜ………...33 9. ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ VE ÇALIŞMALAR………34
6 1. BÖLÜM YÖNETİCİ VE ÇALIŞANLARININ TANITIMI
PSİKİYATRİ SREVİSİ KLİNİK ŞEFİ : DR. HALE YACI PSİKİYATRİ SERVİSİ DOKTORLARI:
YRD. DOÇ. DR. NERMİN GÜNDÜZ UZ. DR. LEVENT AYKUT
UZ. DR. HALE YACI UZ. DR. FEYZA ÇELİK UZ. DR.ONUR GÖKÇEN UZ. DR. NEFİSE KAYKA UZ. DR. UĞUR ÖNER ASS. DR. GİZEM VURAL
SERVİS SORUMLU HEMŞİRESİ : YASEMİN AKTEPE SAĞLAM SERVİS HEMŞİRELERİ :
FAHRİYE YAVUZ LEVENT ÇETİNALP MERYEM ÖZGÜR NAZİRE ŞANLI NEJLA ÇİÇEK ÖZLEM ACAR ZÜMRÜT TOK
SERVİS SEKRETERİ : FATMA BAYRAK SERVİS HİZMETLİ PERSONELİ :
REMZİYE AKTAŞ MUSTAFA AYVAZ İBRAHİM ÖZESE LEVENT ÇIRAKMAN MEMİŞ ÖZTÜRK
7 SERVİS ŞEF VE UZMANLARININ GÖREV VE YETKİLERİ :
(Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği Madde 114 – Servis şef ve uzmanları)
a) Servislere kabul edilen hastaları uzmanlıkları çerçevesinde muayene ve tedavi eder. Kendi servisinin polikliniğini yaparlar. Ayrıca çeşitli uzmanlık dalları bulunmayan küçük yataklı tedavi kurumlarında Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun hükümleri çerçevesinde diğer uzmanlık şubelerine ait hastaları da muayene ve tedavi etmekle yükümlüdür. Ancak ilk tedaviden sonra mutlaka ilgili dal uzmanının görmesi gereken vakaları, gereği yapılmak üzere baştabibe bildirir. Şef ve uzmanlar, hasta müşahade ve tabelalarının düzenli ve usulüne uygun olarak yazılmasından sorumludurlar.
b) Her ne zaman olursa olsun şubelerinde çıkan önemli ve acil vakalar nedeniyle
kurumca kendilerine yapılan davete gelmek ve gereken muayene ve tedaviyi yapmakla yükümlüdürler. Herhangi bir hasta hakkında konsültasyon için diğer şubelerden gelen davetleri kabul ve görüşlerini bildirmek zorundadırlar. Aynı şubeden birçok uzman bulunan kurumlarda bu çeşit hizmetler baştabibin düzenleyeceği sıraya göre nöbetleşe yapılır.
c) Poliklinik ve servislerinde ihbarı mecbur bir bulaşıcı hastalık görüldüğünde, ihbar vesikasıyla durumu baştabibe bildirirler.
d) Orijinal çalışmalara esas teşkil edebilecek nadir vakalara rastladıkça, hastane
bilimsel konseyine sunulmak üzere bütün belgeleri ile beraber baştabibe verirler.Servis şef ve uzmanları, servis istatistiklerinin düzenlenmesi ve zamanında idareye verilmesi ile servis protokol defterinin usulüne uygun olarak tutulmasından sorumludurlar.
e) Kurum içinde yapılacak ameliyatlarda; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı
Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun aşağıda belirtilen 70. maddesine uymaları
zorunludur. (Tabipler, diştabipleri ve dişçiler yapacakları her nev’i ameliye için hastanın, hasta küçük veya tahtı hacirde ise veli veya vasisinin evvelemirde muvafakıtını alırlar. Büyük ameliyat cerrahiyeler için bu muvafakatın tahriri olması lazımdır. Veli veya vasisi olmadığı veya bulunmadığı veya üzerinde ameliyat yapılacak şahıs ifadeye muktedir olmadığı takdirde muvafakat şart değildir.) Ameliyatı yapan uzman, ameliyatın sonunda yaptığı ameliyatı ameliyat kayıt defterine kaydeder (Ek 52 Form 11)
f) Poliklinik ve servislerde geçen önemli fenni ve idari vakaları baştabibe bildirirler.
g) Servislerine lüzumlu alet, ilaç ve sıhhi malzeme için örneğine uygun birer istek
belgesi (Ek 37 Form 88) düzenleyerek baştabibe havale ettirdikten sonra bunların cinsine göre imza mukabilinde eczane veya depodan alınmasını sağlar.
h) Servislerine ait bütün demirbaş eşyanın bakımı, muhafazası ile tüketim maddelerinin yerinde ve ekonomik kullanımından sorumludur.
i) Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile aile planlaması kursu görmüş diğer tabipler aile planlaması uygulamaları yapmak ve kendi birimleri içinde bu çalışmaları düzenlemekle yükümlüdürler.
8 SERVİS SORUMLU HEMŞİRELERİNİN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 131 – Hemşire adedi müsait olan kurum ve servislerde, servisler, ameliyathane ve hemşirelik hizmeti bulunan diğer ünitelerdeki hizmetlerin sürekliliğini sağlamak için Baştabiplikçe servis veya bölüm sorumlu hemşirelikleri kurulabilir. Bu servis sorumlu hemşireleri nöbete girmezler. Hafta tatillerini cumartesi, pazar günleri yaparlar.
a) Başhemşirenin o servisteki yardımcısı olup, servisinde bulunan bütün hemşire, ebe, hemşire yardımcısı, hasta bakımında çalışan yardımcı hizmetler sınıfı personelinin iş bölümünü yapar, bunların çalışmalarını izler.
b) Servis hemşirelerinin hizmette birinci derecede amiri olup servis şef ve uzmanlarının ve başhemşirenin direktifleri ile hasta tedavi bakımının en iyi şekilde yapılmasıyla ve servisindeki düzen ve disiplini sağlamakla yükümlüdürler.
c) Servis demirbaş ve tüketim maddelerini teslim alır. Bunların muhafazasından ve yerinde kullanılmasından sorumludurlar.
d) Servisin temizliğini, yatan ve çıkan hastaların işlemlerini, hemşire ve diğer hizmetlilerin görev taksimi ve düzenlenmesini bizzat yapar ve bunların çalışmalarını denetler, yemek dağıtımının, acil ilaç dolabının işlerliğini düzenler.
e) Ameliyathane sorumlu hemşiresi, ameliyathane hemşirelerinin birinci derecede amiri olup buradaki hemşirelik hizmetlerinin düzenli yürütülmesinden ameliyathane sorumlusuna ve başhemşireye karşı sorumludur.
f) Servis eczacısı bulunmadığı hallerde ona ait görevleri yapar veya yaptırır.
g) Servis istatistiklerinin idareye zamanında verilmesini sağlar.
HASTANE HİZMETLİLERİNİN GÖREVLERİ
Madde 135 – Hastane hizmetlileri, hastanenin temizliği, hastaların laboratuvar vesair yerlere götürülüp getirilmesiyle ilgili her türlü hizmetleri yapan yardımcı hizmetler sınıfı personelidir.
a) Servis sorumlu hemşiresi ve hemşirelerinin direktif ve sorumluluğu altında, servislerin genel temizliklerini yapar ve hasta yemeklerini mutfaktan getirirler, Hemşirelerin dağıttığı yemek servisini yaparlar, hastaları bir yerden bir yere (Laboratuvar, servislere) götürüp getirirler.
b) Laboratuvara gidecek muayene materyelini götürürler ve kendilerine verilen saatte neticelerini alırlar.
c) Bizzat hasta bakımı ve hemşirelik hizmetleriyle ilgili olmamak üzere tabib, çalıştığı servis veya laboratuvarların hemşire, ebe ve tıbbi teknisyeni tarafından verilen emir ve görevleri yerine getirirler.
d) Hastaların istek ve ihtiyaçlarını, servisteki önemli olayları, ağırlaşan hastaların ıstıraplarını nöbetçi hemşireye derhal bildirirler, kendilerine teslim edilen hasta ve kurum eşyasından sorumludurlar.
9 e) Hastane hizmetlilerinin kendilerine verilen görevlere uyumunu ve bu konularda eğitimini ilgili tabip, hemşire ve tıbbi teknisyenler sağlar.
PSİKİYATRİ HEMŞİRESİ GÖREV TANIMI VE SORUMLULUKLARI Hemşirenin genel görev, yetki ve sorumluluklarının yanı sıra;
1. Hemşirelik Bakımı:
a) Hasta güvenliği açısından riskli olabilecek eşyaların kontrolünü yapar, emanete alır, kaydeder ya da ailesine ulaştırır.
b) Hastaya ait para ve özel eşyaları emanete alır, kaydeder, gerektiğinde hastaya verir.
c) Hastanın ihtiyacı olan kişisel eşyalarının (pijama, terlik, havlu gibi) ailesi tarafından temin edilmesini sağlar.
ç) Hastayla biyo-psiko-sosyal bir bütünlük içerisinde, terapötik iletişim tekniklerini ve kanıta dayalı değerlendirme araçlarını kullanarak sürekli ve sistematik biçimde veri toplar.
d) Riskli davranışlara (intihar, şiddet, kendine ve/veya çevresine zarar verme, kötüye kullanım, ihmal) ilişkin öykü alır, risk düzeyini değerlendirir.
e) Hastaların öz bakımını yapması için teşvik eder, destekler, gerektiğinde yapar.
f) Hastanın servise kabulünde fiziki muayenesini yaparak yara, iz ve darp bulgularını kontrol ederek kaydeder.
g) Ailesi olmayan, ya da ailesi hakkında bilgi alınamayan hastanın ihtiyacı olan kişisel eşyaların (pijama, terlik vb.) hastane depolarından teminini sağlar.
ğ) Hastanın sosyal güvencelerini takip eder, sosyal güvencesi olmayan hastaların sosyal güvencelerinin temini için ilgili birimlerle irtibata geçer.
h) Hastanın özel gözlem, ziyaret, telefon izni ve tedbirlerin planlamasına katkıda bulunur, kararı uygular.
ı) Hasta ziyaretçilerini ve getirdiklerini denetler.
i) Hastanın bakım gereksinimlerini ve sorunlarını belirler, hasta bakımında hemşirelik süreci sistemini kullanır.
j) Beslenme, kilo takibi, uyku takibi, konversiyon takibi, deliryum takibi, ilaç yan etki takibi, pnömoni takibi, hipomani takibi ve istisnaları önleme takibi yapar.
k) Hemşirelik hizmetleri için gerekli olan araç, gereç ve malzemelerin tespit ve teminini sağlar.
l) Düzenli olarak üst araması yapılarak yanıcı, yakıcı, kesici aletlerin ve madde girişinin engellenmesini sağlar, güvenlik önlemlerinin kontrollerini yapar (kamera takibi, dolapların kilit kontrolü vb.).
m) Hasta yakını ve hekim ile iletişim kurarak hastanın servise kabul ediliş biçimine karar verir.
2. Tıbbi tanı ve tedavi planının uygulanmasına katılma:
a) Hastaların en az kısıtlayıcı olan çevrede güvenli tedavi ve hizmet almalarına yardımcı olur.
b) Hastaların ruhsal ve fiziksel sağlığının değerlendirildiği, planlanan hemşirelik uygulamaları doğrultusunda hasta sorunlarının ele alındığı planlı ve düzenli görüşmeler yapar.
c) Elektrokonvülzif tedavi planlanan hastaya işlem öncesi, en az dört saat aç kalmasını sağlar, mesane boşaltımını kontrol eder, protezlerin çıkarılmasını sağlar, vital bulgu takibi yapar.
ç) Elektrokonvülzif tedavi uygulaması sırasında hastaya uygun pozisyonun verilmesini sağlar, nöbet izlemi ve süresini kayıt eder. Uygulama sonrasında olası komplikasyonları gözlemler.
d) Tecrit ya da tespit gerekiyorsa, bu işlemlerle ilgili hastaya açıklama yapar, güven verir ve sık aralarla gözlemler, gözlemleri kaydeder, olası riskler için tedbir alır.
10 e) Hastanın kendine ya da çevresine zarar verme riskini gösteren belirtileri takip eder, kriz ve acil durum oluşmasını engelleyici, önleyici yaklaşımlar uygular.
f) Psikiyatrik acil durumları yönetir ve etkili acil bakımı başlatır.
3. Eğitim ve danışmanlık:
a) Tedaviyle ilgili gözlemleri doğrultusunda ekibe tıbbi tedaviye ilişkin gerekli önerilerde bulunur.
b) Ruh sağlığı ekibinin önemli bir üyesi olarak grup terapisi görüşmelerine katılabilir.
c) Ruh sağlığı hizmetinin etkinliği için gerekirse başka birimlerden ya da disiplinlerden danışmanlık alır, danışmanlık alması için bireyi/aileyi yönlendirir.
ç) Yararlı ve kullanabileceği destek sistemlerini ve toplum kaynaklarını değerlendirir, bireyi/aileyi yönlendirir.
d) Hastanın gelişim düzeyi, öğrenme istekliliği, bilgilenme ihtiyacı, kültürel yapısı ve inançlarını göz önüne alarak sağlık eğitimini ve hasta eğitimini planlar.
e) Hastayı ve aileyi desteklemede stresle baş etme, stigmatizasyon, kişiler arası ilişkiler, farkındalık ve girişkenliği artırma, problem çözme becerisi, sosyal beceriler eğitimi gibi konularda psiko-eğitim programlarını planlar ve uygular.
f) Hasta ve ailesine; ilaçların etki ve yan etkileri konusunda gerekli eğitimleri planlar, uygular, eğitimin etkinliğini değerlendirir.
g) Klinikte çalışan destek hizmet personeline hasta ve yakınlarıyla iletişim ve yaklaşımlar konusunda eğitim ve danışmanlık sağlar.
PSİKİYATRİ SERVİSİ İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ
Psikiyatr i Servisi: Kendisine veya başkasına zarar verme riski çok yüksek olmayan psikotik, manik, depresif ve suıcid riski olan hastalar yakın gözlem altında yatırılarak tedavi edilir.
Serviste kadın hastalar psikiyatri kadın servisinde, erkek hastalar psikiyatri erkek servisinde yatırılır. Servis kapalı servis koşulları taşımakta ancak yüksek güvenlikli servis özelliğine sahip değildir.
PSİKİYATRİ SERVİSİ FİZİKİ YAPISI
Servisimiz 3 kattan oluşmaktadır. Birinci ve ikinci kat bayan hastalar yatmakta, üçüncü katta erkek hastalar yatmaktadır. 14 bayan 14 erkek hasta kapasitelidir. Bayan ve erkek katında 2 tane 3 kişilik 4 tane de 2 kişilik hasta odası bulunmaktadır. 1 adet doktor vizit odası , bayan ve erkeklere ayrı olarak rehabilitasyon alanı ve sigara odaları bulunmaktadır. İkinci katta hemşire odası yer almaktadır.
1. UYGULAMA:
4.1. Akut ve Kronik Hasta Kabul/Yatış Kriterleri :
Akut psikiyatrik hastalığı olan hastalarla kronik psikiyatrik hastalığı olup akut alevlenmeler gösteren hastalar mesai saatleri içinde psikiyatri uzmanı tarafından poliklinik ve acil serviste, mesai saatleri dışında icapçı uzman hekim tarafından acil serviste değerlendirilir. Yatış endikasyonu olan hasta servisteki yatak durumuna göre yatırılarak tedavi edilir.
Acil polikliniğe veya polikliniklere başvuran bir hastanın yatırılması gerekiyorsa ancak serviste boş yatak yoksa hastanın acil tedavisi ve/veya ilk müdahalesi yapılıp sevk edilmeye uygun hale getirildikten sonra hastanın tedavisini sürdürebilecek uygun bir hastane ile iletişime geçilerek yetkili kişilerden olur alınmak suretiyle ambulans aracılığıyla hasta sevk edilebilir.
11 Kronik psikiyatrik hastalığı olup akut alevlenme içinde olmayan ancak yatış endikasyonu konulan hasta psikiyatri uzman hekimi tarafından mesai saatleri içinde poliklinikte değerlendirilerek yatırılır.
Alkol ve/veya madde etkisi altındaki hasta servise kabul edilmez ancak alkol ve maddeye bağlı manik atak, ağır depresif atak, psikotik atak ve deliryum tanısı konulmuş ise yatırılır.
Alkol- Madde etkisi altında olmayan ve bırakma isteği ve motivasyonu olan bağımlılık hastaları poliklinikte değerlendirilerek servise yatışı yapılır.
Hastanemizde intoksikasyonlardan klinik durumun ağırlığına göre anestezi ve dahiliye klinikleri sorumlu olduğundan özkıyım amaçlı ilaç ve madde alımı olan hastalar bulundukları servislerde konsülte edilir, psikiyatri servisine yatışı gereken hasta genel tıbbi durumu dikkate alınarak psikiyatri servisine nakli yapılır.
Servis kapalı servis koşullarına sahip olmasına rağmen yüksek güvenlikli servis özelliği taşımamaktadır. Bu nedenle tutuklu ve hükümlü hastalar ile kendisine ve çevreye zarar verme riski yüksek olarak değerlendirilen hastalar psikiyatri hastanelerine sevk edilir.
Psikiyatri servis yatakları, başka servis hastalarını yatırmak için kullanılamaz bununla birlikte psikiyatri servisinde yer olmaması durumunda diğer servisler psikiyatri hastası yatırmak için kullanılamaz.
4.2. Hasta Yatış İşlemleri:
Hastanın yatışına karar verildiğinde, hastanın yatış işlemleriyle ilgili evrakları tamamlanıp hasta servise yatırılır. Hasta Servise girene kadar hasta ile ilgili sorumluluk, hasta Acil Servisten yatırılıyorsa, Acil Servis Çalışanlarına; Poliklinikten yatırılıyorsa hasta yakınlarına aittir. Servisteki hemşire ve personelin hastayla ilgili sorumluluğu, hasta servise girdikten sonra başlar.
4.3. Hastanın Servise Girişinde Kendisine ve/veya Çevresine Zarar Verebileceği Nesneler Yönünden Kontrolü:
Yatışı yapılan veya izinden dönen hasta servise geldikten sonra, güvenlik açısından üst aramasına tabi tutulur. Hastanın yanında getirdiği tüm eşyalar, hasta yakınları tarafından getirilen tüm eşyalar ve refakatçiye ait tüm eşyalar aramaya tabidir. Arama elle yoklama ve/veya eşyaları ortaya çıkararak bakmak yoluyla yapılır. Üst aramasını kadın hastalara kadın sağlık personeli ve/veya
güvenlik görevlisi, erkek hastalara erkek sağlık personeli ve/veya güvenlik görevlisi yapar. Bu aramada hastanın kendisine ve/veya çevresine zarar verebileceği alet v.b. var ise alıkonur.
Hastanın alıkonulan tüm eşyaları 'hasta eşyaları teslim formu' ile kayıt altına alınarak hemşire odasındaki hastaya özel dolaba kaldırılır. Hasta taburcu olduğunda kendisine teslim edilir.
Yatan hastaların ve refakatçilerinin yemeklerinde kullanılan malzemeler, kaşık çatal v.b plastik olarak kullanılır. Hasta ve refakatçilerin cam, porselen, metal bardak, tabak, v.b bulundurmasına izin verilmez.
Servis hemşiresi ve personeli herhangi bir eşyanın güvenlik riski oluşturduğunu düşünürse, bu eşyayı hastanın yanından almakla ve alıkoymakla yetkilidir.Hastalara uygulanan güvenlik ile ilgili tüm önlemler risk nedeniyle refakatçiler içinde geçerli ve bağlayıcıdır
4.4. Tedavi ve Aktivite Planlar ı İşleyişi:
4.4.1. Hasta İle İlgili Bilgilerin Toplanması
12 Hastanın yatışına karar verildikten sonra hekim hasta için “Hasta Yatış Formlarını” doldurur.
Hasta yatış formu ile servise gelen hastayı hemşire karşılar. Hemşire tarafından 'Hasta Ön Değerlendirme Formu ' doldurularak hasta servise kabul edilir. Psikiyatri hastaları için siyah renkli kimlik tanımlayıcılar kullanılır. Hastanın alerjisi var ise kırmızı renkli kimlik tanımlayıcılar ile değiştirilir.
4.4.2. Hastanın Tedavi Talimatının Verilmesi ve Aktivite Planı:
Uzman hekim hastanın tedavi talimatını yatış esnasında düzenler ve servis hemşiresine ulaştırır. Tedavinin ilerleyen aşamalarında hekim tedavi talimatında güncellemelere gidebilir.
Hastaya günlük vizit yapılarak tedavi düzenlemesi ilaçlar ve uygulama dozları her gün tekrar yazılıp imzalanarak hemşireye bildirilir. Tedavi talimatında mutlaka hekimin imza ve kaşesi olmalıdır. Tedavi talimatı
“Hasta Tabelası Formu” HBYS sisteminden hastaya giriş yapılması aracılığıyla verilmektedir.
Servisten hafta sonu ve tatil günleri uygulanan hasta günlük programı aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. Günlük programın uygulanmasında servis hemşireleri görevli ve sorumludurlar, klinik sorumlu hekimi işleyişi denetlemekle yükümlüdür.
HASTA GÜNÜ PLANI
06:30 – 07:00 : Sabah bakımı ve kahvaltı 07:00 : İlaç saati.
08:00 - 10:00 : Hekim viziti.
10:00 - 11:00 : Günaydın Toplantısı 11:00* - 12:00: Dinlenme, tv izleme v.b.
12:00 - 13:00 : Öğlen arası ve öğlen yemeği.
13:00 : İlaç saati.
13:00 - 14:00 : Serbest saat ( Ziyaret saati)*
15:00* - 17:00 : Serbest saat (Hekim viziti) 17:00 - 18:00 : Akşam yemeği.
19:00 : İlaç saati.
19:00 - 22:00 : Serbest saat, tv saati, akşam çayı.
22:00 : İlaç saati.
22:30 – 06:30 : Uyku
*Ziyaret saati: Salı Perşembe Cumartesi Pazar ve Resmi tatillerde 13:00-14:00 arasındadır.
*15:00 Çarşamba günleri Tatlı Çarşamba saatidir.
*11:00-12:00 Perşembe günleri hasta ve hasta yakınlarına eğitim saatidir.
4.4.3. Verilen Tedavi Talimatlarının Uygulanması Ve Hasta Takibi:
Serviste tedaviler uzman hekimler tarafından belirlenir ve uygulamaları hemşireler tarafından yapılır. Terapi uygulamaları ve psikoeğitimler hekim ve hekim sorumluluğunda psikolog tarafından yapılır. Hasta vital bulgu takibi, kan şekeri ve tedavi talimatları hemşire gözlem formu ve kan şekeri takip formu doldurularak yapılır.
Oral tedaviler hemşire bankosunda hemşire tarafından hastalara içirilir. Yatağından kalkamayan hastalara hemşire tarafından hasta başında ilaçları içirtilir. Hastaya uygulanan ilaçlar ilacı uygulayan hemşire tarafından kayıt altına alınmaktadır. Uygulanan tedaviler daire içine alınır ve yanına hemşirenin ismi paraf edilir. Hemşireler hastanın hekimine hasta ile ilgili ateş, nabız, tansiyon, aldığı çıkardığı takibi vb. bilgileri ve bulguları sürekli olarak bildirir. Doktora verilen bilginin zamanı hemşire gözlem formuna yazılır.
Acil durumlarda veya hekimin orderı yazma imkanının olmadığı durumlarda verilen sözel orderler “ Sözel ve Telefonla Tedavi Formu” ile gerçekleştirilmektedir.
Hasta gereksinimleri doğrultusunda hemşire bakım planı hekim tedavi planı ile koordineli olarak yapılır.
13 4.4.4. Vital bulgu takibi:
Servisde yatan tüm hastaların aksi belirtilmediği müddetçe günde 2 defa (sabah – akşam) vital bulguları alınarak “Hemşire Gözlem Formuna” kayıt edilir. Hekim hastanın glukometre ile şekerinin takip edilmesini order etmiş ise hastadan sorumlu hemşire hekim order ettiği periyotlarda şeker takibini yaparak “Kan Şekeri Takip Formu”na şeker ölçüm sonuçlarını kayıt eder.
4.4.5. Hastanın yanında getirdiği ilaçların teslim alınması:
Hastanın yanında getirdiği ilaçlar teslim alınırken “Hemşirelik Hizmetleri Ön Değerlendirme Formu” na hemşiresi tarafından miat kontrolü yapılarak ve adedi yazılarak teslim alınır, kayıt edilir. Hasta yakınına veya hastaya form imzalatılır. İlaçlar doktora bildirilir. Getirilen ilaçlardan orderınde kullanılmayan ilaçlar refakatçi kalmayacak olan hasta yakınına iade edilerek hasta yakınının imzası alınır veya taburculuğuna kadar hastaya ait eşya dolabında kilit altına alınır. Klinikte hekimin order etmediği hiçbir ilaç hastaya verilemez. Hasta ve hasta yakının ilaçları psikiyatri dışı dahi olsa yanlarında bulunamaz, refakatçiler de ilaçlarını hemşireye teslim etmek zorundadır, refakatçi ilaç saati gelince ilaçlarını hemşireden alıp kullanır, refakatçinin tekrar ilaçları hemşireye teslimi zorunludur.
4.4.6. Hasta vizitleri:
Uzman hekimler tarafından uygun görülen bir vakitte vizit yapılır. Vizit sırasında talimatlarını
“Hasta Tabelalarına” kayıt yapar. Eğer hastaların genel durumu ile ilgili bir değişiklik var ise kontrvizit yaparlar.
4.4.7. Hastanın Diyet Takibi:
Hekimler hastaların diyetleri ile ilgili hasta tabelasına talimat verirler. Servis sekreteri her gün sabah vizitlerden sonra hasta tabelalarını toplayarak hastaların diyetlerini çıkarır. Günlük Servis Rasyonunu sisteme kayıt eder ve çıktısını alır. Alınan çıktı yemeklerin ve diyetlerin bildirilmesi için diyetisyene gönderilir. Yemekler servise geldikten sonra hastaların diyetine göre dağıtım işlemi gerçekleştirilir.
Hemşireler yemek bitimine kadar hastalara refakat eder. Hastaların yemek yeme durumlarını kontrol eder ve kendi yemek yiyemeyen hastalara yemeklerini yemede yardım eder. Yemek yemeyen hastalar hemşire tarafından hekimine bildirilir. Bu tarz gözlemler Hemşire Gözlem ve Değerlendirme Formuna kayıt edilir.
4.4.7. Sosyal Servis Hizmetleri:
Hekimin isteği üzerine Sosyal Hizmet Birimi Konsültasyon Formu istenilen hastaya düzenlenir. Sosyal Hizmet Birimi Hasta Görüşme Formu ve Sosyal İnceleme Raporu düzenler ve notunu hasta dosyasına koyar.
5.5. Tedavi Edici Ortam Koşulları:
Erkek ve Bayan hastalar için ayrı ayrı sosyal yaşam alanı bulunmaktadır. Bu alanlarda hastalar tv izleme, kitap okuma, sohbet etme, okey, tavla, iskambil, satranç, dama v.b.
oyunlar oynama imkânı bulmaktadırlar. Ayrıca koşullar uygun olduğu zamanlarda, Doktorun bahçeye çıkmasında sakınca görmediği hastalar hastane bahçesine çıkartılabilmektedir.
14 5.6. Tıbbi Sorunlu Hastalarda Tedavi Yaklaşımları
5.6.1. Konsültasyon Hizmetler inin Sağlanması:
Eğer hastanın gelmeden önce geçirmiş olduğu travmaya bağlı herhangi bir patolojisi varsa veya kronik tıbbi hastalığı mevcutsa bunun için öncelikle hastanemizdeki ilgili birimlerden konsültasyon isteminde bulunulur. Konsültasyon sonucuna göre öneriler yerine getirilir ve takipleri yapılır. Gerektiğinde rekonsültasyon istenilir.
Konsültasyon hastanın klinik durumu ve/veya özkıyım, şiddet, firar riski dikkate alınarak yerinde veya konsültasyon polikliniğinde gerçekleştirilir.
5.6.2. Enfekte Hastaların İzolasyonu:
Servisimizde izole edilmesi gereken hastalara izolasyon fiğürleri kullanılarak izolasyon önlemleri yardımcı dokümanına göre izolasyonu sağlanır. Psikiyatri servisinde yatan tüm hastalar yüksek düşme risklidir. İtaki düşme formu doldurulmadan yüksek düşme riskli kabul edilir.
Düşme Riski Olan Hastalar İçin Dört Yapraklı Yonca
Solunum İzolasyonunda Sarı Yaprak
Damlacık İzolasyonunda Mavi Çiçek
Temas İzolasyonunda Kırmızı Yıldız 5.6.3. Advers Etki Bildirimi:
Hastalarda ilaç uygulama sonrası olarak herhangi bir ciddi ve beklenmedik etki göründüğünde derhal hekime haber verilerek hastaya müdahale edilir. Advers Etki Bildirim Formu düzenlenir. Farmakovijilans sorumlusuna bildirilir.
KOD: İY.TL.11 bknz
5.6.4. Kan Transfüzyonu:
Servisimizde genel olarak kan transfüzyonu gerektiren vakalar bulunmamaktadır. Olası bir kan transfüzyonu işleminde transfüzyon hastanın hemşiresi tarafından takip edilecektir. Takip esnasında “Kan ve kan ürünleri takip izlem formu ile takip edilir. Kan istemleri “Kan Ürünleri istem Forumları” ile hastanın hekimi tarafından gerçekleştirilir.
KOD: TH.PR.01 bknz
5.7. Yakın Gözlem Gerektiren Hastalara Yönelik Düzenleme
Yakın gözlem gerektiren hastalar hekim tarafından belirlenir. Hekim tarafından özkıyım riski, şiddet riski, yoksunluk takibi, firar riski belirlenerek hasta tabelasında belirtilir. Gözlemler hemşire tarafından Hemşire Gözlem ve Değerlendirme formuna kayıt edilir. Alkol ve madde bağımlılığı nedeniyle yatan hastaların bahçe izni ve ziyaretçi kabulü hekim talimatıyla geçici süreyle engellenir.
5.8. Akut Hasta Tespit, Kısıtlama, Tecrit Uygulamaları (Kontrol Yöntemleri) Tedavi ekibi tehdit oluşturan durumları ortadan kaldırmak ve hastanın tedavisinin devamlılığı, hasta ve çevresinin güvenliği için müdahale de bulunma gereksiniminde bulunabilirler.
Psikiyatri servislerinde hastaların ve çalışanların saldırgan davranışlarından zarar görmesini önlemek amacıyla kullanılan yöntemler, “Kontrol Yöntemleri” olarak tanımlanmaktadır. Bu yöntemler aşağıda sıralanmıştır.
15
*Mekanik Kısıtlama (tedavi edici tutma)
*Fiziksel kısıtlama (Bedensel tespit)
*İzolasyon (Tecrit)
*Özel gözlem
*Lüzum hali tedavi uygulaması
*Zorla/İstem dışı intramuskuler (trankilizan) sedasyon (kimyasal kısıtlama)
Agresyonun yönetimi içinde en önemli adım başlangıçta hastanın zarar verme olasılığı en az iken değerlendirilebilmesi ve ilaç tedavisi, tecrit etme ya da fiziksel kısıtlamalardan önce davranışsal ve çevresel değişikliklerle ilgili yolların kullanılabilmesidir. Hasta ve çevresindeki riskler belirlenmelidir . Bu riskler aşağıda sıralanmıştır :
Başka bir hastaya saldırgan davranış.
Tedavi ekibine saldırgan davranış.
Başka bir kişiye (bir hasta veya tedavi ekibi dışında) saldırgan davranış.
Kendisini yaralama.
Eşyaya yönelik şiddet.
Şiddet davranışında bulunma (başkasına, etrafa veya kendine yönelik tehdit).
Aşırı gürültü çıkarma ve davranış bozukluğu, tedavi ortamını bozma.
Servisten izinsiz çıkmaya teşebbüs.
Konfüzyon -Deliryum.
Tecrit ve tespit tehlikeli davranışlara karşı kullanılacak son seçenek olmalıdır . Agresyonun kontrolünde tercih sırası aşağıdaki gibi olmalıdır.
1-Başlangıçta agresyon ihtimalinin belirlenmesi ve tedavinin bu dikkate alınarak düzenlenmesi
2-Sözel olarak sakinleştirme 3-Yakın-özel gözlem
4-Çevresel değişiklikler
5-Lüzum hali tedavisinin uygulanması 6-Kimyasal kısıtlama
7-Fiziksel ve mekanik kısıtlama 8-Tecrit
5.8.1. Tespit edilmesi gereken hastalar
Tecrit ve fiziksel, mekanik ve kimyasal kısıtlama kararı ve kimyasal kısıtlama için kullanılacak ilaç kararı sadece hekim tarafından verilir. Acil durumlarda tespit, mekanik kısıtlama, hekim tarafından belirtilmiş lüzum hali tedavisinin uygulanması servis hemşiresi tarafından hekimin sözel istemi ile yapılabilir. Kısıtlama servis hemşiresi refakatinde yapılır.
Kısıtlama sırasında hemşire gözetiminde olmak şartıyla psikiyatri yardımcı personeli ve hastane güvenlik görevlileri görevlendirilebilinir. Kısıtlama yaparken hastanın kan dolaşımını bozmayacak malzeme kullanılmalı ve hekim ve servis hemşiresi tarafından 4 ekstremite nabzı kontrol edilmelidir. Kısıtlama tek kişilik odada yapılmalı hastanın ve diğer hastaların durumdan psikolojik olarak etkilenmesi engellenmelidir.
Tespit edilme ve tecrit nedeni hastaya açıklanmalıdır. Tespit ve tecrit hasta sakinleşince, mümkün olduğu kadar en kısa zamanda sonlandırılmalıdır. Acil durumlarda Sözel istem ile yapılan mekanik, fiziksel kısıtlama kararı verildiğinde hasta hekim tarafından 15 dakika içinde görülür. Hasta ve çevresindeki risk belirdikten sonra hasta, doktor istemiyle gözlem odasında tespite alınır. Gözlem
16 odasında tespit edilen hastanın yanında tespit edilmeyen başka bir hasta bulundurulmamalıdır.
Doktor hastanın tespit istemini ve tespit şeklini hasta tedavi tabelasına yazar, imzalayıp kaşeler. Tespite
alınan hastanın tespit ediliş nedeni, tespit yeri ve gözlem saatleri belirtilerek Kısıtlama Altındaki Hasta Takip formuna kayıt edilir. Hasta tespitinde gömlek tespitine göre yatak tespiti tercih edilir. Tespitteki hastanın izlemi yüz yüze yapılır. Hasta hemşire veya sağlık memuru tarafından 15.dk.'da bir, doktor tarafından ise en geç saatte bir değerlendirilmelidir.
Hasta en geç 2 saatte bir kısmi veya mobilize edilerek, kol, bacak ve diğer beden bölgelerinin ödem veya ekimoz açısından değerlendirilmesi gerekir. Doktorun serviste bulunmaması durumunda hemşire veya sağlık memuru gerektiğinde hastayı tespit ederek en kısa zamanda doktora haber vermeli ve doktor tarafından hasta muayene edilerek hasta tedavi tabelasına doktor kaşesi atılıp imzalanmalıdır. Tespitin başlama ve bitiş saati, mutlaka yazılmalıdır.
5.8.2. Tecrit Edilmesi Gereken Hastalar :
Hastanemizde hasta tecrit odası uygulaması yapılmamaktadır. Tecrit gerekliliği tekrarlayan hasta psikiyatri hastanelerine sevk edilir.
5.9. Servis Genel Kuralları:
Hasta ve refakatçilerin uyması gereken servis kuralları hasta yatışı sırasında hasta ve yakınına anlatılır, ayrıca servis kuralları yazılı olarak da servis ortak yaşam alanlarında bulunması sağlanır. ‘psikiyatri yatan hasta kuralları’ yatan her hastaya yatış işlemleri esnasında okutularak imzalatılır.
KOD:PS.YD.02 bknz
5.9.1. Hastaların Özel bakımlarının Planlanması:
Hastaların kılık kıyafetlerinin temiz olması sağlanır. Erkek hastalar için haftanın bir günü hastanenin berberi servise gelerek hastaların saç bakımı ve tıraşlarını yapar. Hastaların yeme içme, banyo, tuvalet ihtiyaçları servis içerisinde karşılanmaktadır. İhtiyacı olan hastalara terlik, pijama ve iç çamaşırı temin edilmektedir.
5.9.2. Hasta Ziyaretleri:
Hasta ziyaretleri kliniğimizde ayrı bir ziyaret alanı olmadığından ziyaret saatleri içinde servis ortak yaşam alanları kullanılarak gerçekleştirilir. Ortak yaşam alanı dışında ziyaret yapılması, ziyaretçilerin diğer alanlara ve odalara girmesi yasaktır. Ziyaret saatleri dışında ziyaret yasaktır .
Psikotik ve/veya manik hastalar ve 18 yaşın altındaki hastalar yanlarında I. Derece akrabaları ve/veya veli veya vasisi olmadığında I. Derece Akrabaları dışında kimsenin ziyaretini kabul edemez.
Ziyaretçiler kurallara uymadığında durum güvenlik görevlilerine bildirerek ziyaret sonlandırılır. Hekim gerekli gördüğünde hastanın ziyaretçi kabulünü geçici süreyle yasaklayabilir.
Ziyaret saatleri Salı – Perşembe – Cumartesi - Pazar ve resmi tatil günleri 13:00- 14:00 saatleri arasında gerçekleşir .
5.9.3. Telefon görüşmesi:
Hastanın yakınlarıyla telefon görüşmesi 08:00 – 22:00 saatleri arasında serviste bulunan (dışarıdan aramalara açık) ankesörlü telefon aracılığı ile yapılmaktadır. Hastaların ihtiyaçları halinde hemşire bankosundan telefon bağlantısı yapılır. Serviste hasta üzerinde cep telefonu bulunabilir. Ancak yatıran hekim gerekli durumda (hastaya dışarıdan gelecek telefonla
17 müdahalelerin klinik durumunda kötüleşmeye neden olması veya hastanın psikotik veya manik durumunun kontrolünün sağlanması vb.) cep telefonu bulunmasına yasak getirebilir.
5.9.4. Hasta Yakınları ile Görüşme:
Hasta ve hasta yakınlarına hastanın genel durumu ve tedavi süreci hakkında hekim tarafından bilgilendirme yapılır. Gerekli görüldüğünde hasta yakınları çağrılıp hastayla ilgili görüşme ve bilgilendirme de yapılmaktadır.
5.9.5. Hastalara İzin Verilmesi:
İzinli çıkacak hastalar hekimi tarafından değerlendirilir. Eğer izne çıkacak ise hasta izin formu iki nüsha halinde düzenlenerek, doktoru tarafından imzalanıp kaşelenir. Düzenlenen nüshalardan birisi hastaya verilir, diğeri hasta dosyasına kaldırılır. Hemşireler mesai ve nöbetlerde izinli giden hastaları takip ederler ve izin tarihi dolup da gelmeyenleri mesai saatleri içerisinde hastanın hekimine, mesai saatleri dışında nöbetçi uzmana bildirir.
KOD:HB.FR.47 bknz
5.9.6. Refakatçi İşlemleri:
Servisimize rutinde refakatçi alınmaz ancak hekim uygun gördüğü hastalar için refakatçi alınır ve refakat işlemleri yapılır, kayıt altına alınır ve hasta yakınına refakat kartı verilir.
Uygunsuz davranış gösteren, kurallara uymayan, hastasının veya diğer hastaların tedavisine zarar verdiği gözlenen veya refakat yeterliliği göstermeyen kişilerin refakati sonlandırılır ve yeni bir refakatçi istenir. 18 yaşın altındaki kişiler refakatçi olarak kalamaz. Hekim refakat gerekliliği ortadan kalktığında refakatin sonlandırılmasını belirtir.
5.9.7. Taburculuk İşlemleri:
Taburcusuna karar verilen hastanın taburculuk işlemleri, servis tıbbi sekreteri tarafından yapılır.
5.9.8. Hastaya Taburculuk Sonrası Eğitiminin Verilmesi:
Hastalar taburcu oldukları zaman servis hemşiresi ve hekimi tarafından hastaya taburcu eğitimi verilmektedir. Verilen eğitimler Taburculuk Eğitimi Formu ile hastaya/ yakınına anlatılır ve form hasta yakınına imzalatılır. Form hasta dosyasına konur.
KOD:HB.FR.251 bknz
5.9.9. Taburculuk Sonrası Takip Süreci:
Hastaya taburculuğunda hekimi tarafından belirlenen kontrol zamanı hastaya ve yakınlarına bildirilir. Hastanın durumunda kötüleşme olduğunda veya yardıma ihtiyacı olduğunda tıbbi tedavi yardımı için hastaya tedavi ekibine ulaşılabilecek telefon numarası hastaya taburculuk eğitiminde bildirilir.
5.10. Servis çalışanlarına ait işlem ve kurallar : 5.10.1. Hastanın Tanımlanması:
Hasta Kimliği servise ilk yattığında doğrulanır. Ayrıca hemşireler yatan hastaları yattığı süre içinde isim ve yüz olarak tanımakla yükümlüdür.
KOD.HB.PR.05 bknz
5.10.2. Mahremiyete saygı gösterilmesi:
18 Hastanın, mahremiyetine saygı gösterilmesi esastır. Her türlü tıbbi müdahale, hastanın mahremiyetine saygı gösterilmek suretiyle icra edilir.
KOD:HD.TL.01 bknz
5.10.3. Hastaların Nakli ve Transferi:
Hastanın tetkik, tedavi, sevk, nakil nedeni ile transferi gerektiğinde Hasta Transfer Formu, Hasta Sevk Formu v.b. doldurularak, hastaların güvenli transferi sağlanır.
5.10.4. Yatan Hastaların Düşmelerinin Önlenmesi:
Servise yatan hastalar İtaki düşme riski ölçeğine göre değerlendirilir, düşme riski olan hastaların oda kapılarına dört yapraklı yonca figürü asılır. Servisimizdeki hasta yataklarında risk teşkil ettiğinden dolayı kenarlık. Korkuluk bulunmamaktadır. Düşme riskine karşı yataklar yere yakın olarak konumlandırılmıştır. Hastaların bulunacağı alanlarda da hastaların takılıp düşmelerini sağlayacak engeller bulunmamaktadır.
KOD:HB.PR.07 bknz
5.10.5. Kişisel Koruyucu Ekipmanlar :
Gerekli olduğunda önlük, maske, bone, gözlük ve eldiven kişisel koruyucu ekipman olarak kullanılır. Bu ekipmanlar herkesin ulaşabileceği yerde saklanır ve üzerinde tanımlama yapılır.
KOD:PS.LS.01 bknz
5.10.6. Servis Temizliği:
Servisimizin temizlik işlemleri Hastane Temizlik Talimatı doğrultusunda yapılır. Yapılan temizlikler Hasta Odaları Temizlik Formu ile kayıt altına alınır. Sorumlu Hemşire ve nöbetçi hemşire tarafından kontrolleri yapılır.
KOD:OH.TL.01 bknz
5.10.7. Atık Yönetimi:
Servisteki atıklar belirlenmiş ve kaynağında ayrıştırma yapılmaktadır. Tıbbi atıklar kırmızı tıbbi atık torbalarına atılır ve tıbbi atık görevlisi tarafından toplanır. Diğer atıklar servis temizlik personelleri tarafından uygun şekilde toplanmaktadır.
KOD:AY.PR.01 bknz
5.10.8. Nöbet Devir Kuralları:
Hemşire nöbet teslimleri, nöbeti devreden ve devralan hemşireler arasında yapılır. Önce deskte, sonra hasta başında yapılmalıdır. Nöbet teslimi hasta bakım sürecindeki bilgileri kapsar. Sorumlu hemşire tarafından Psikiyatri Kliniği Nöbet Defteri doldurulup nöbetçi hemşireye teslim edilir. Nöbet bitimindede bu defter nöbetçi hemşire tarafından doldurulup sorumlu hemşireye teslim edilir.
5.10.9. Acil Müdahale Seti :
Acil müdahale sırasında kullanılacak Acil Müdahale Setinde bulunan ilaç ve malzemeler Psikiyatri Servisi Acil Arabası Malzeme Kontrol Formu listesinde belirtilir. Acil Müdahale Setinde bulunması gereken ilaçların Acil Arabası Malzeme Kontrol Formu ile haftada bir miat ve stok kontrolleri yapılır, kayıt altına alınır. Acil arabasından kullanılan ilaçlar Acil arabası ilaç kullanım defterine kayıt edilir. Acil olarak kullanılıp eksilen ilaçların temini mesai saatlerinde eczaneden sağlanır.
5.10.10. Cihaz Kontrolleri ve Kalibrasyon:
19 Servisimizdeki cihazların kontrolü ve kalibrasyonu teknik servis çalışanları tarafından belirli aralıklara yapılır.
KOD:MC.YD.17 bknz
5.10.11. Soğuk İlaç Dolapları:
Servisimizde soğuk ilaç dolabı bulunmaktır,günlük kontrol takibi prosedüre göre yapılmaktadır.
KOD:İY.TL.22 bknz
5.10.12. Kırmızı ve Yeşil Reçete Temini Kontrolü ve Devri:
Hastanemizde kırmızı ve yeşil reçeteler eczanemizde muhafaza edilmektedir. İhtiyaç duyulduğunda kırmızı ve yeşil reçeteleri imza karşılığı eczaneden teslim alırlar. Kullanılan kırmızı ve yeşil reçetelerin üçüncü nüshaları eczaneye teslim edilir. Hastaların tedavilerinde kullanılan Kırmızı ve Yeşil reçeteli ilaçlar; Servis hemşiresi tarafından Psikotrop ve Narkotik İlaç Talep Formu doldurularak eczaneden imza karşılığı teslim alınır. İlaçlar Psikotrop/uyuşturucu ilaç devir teslim defterine kayıt edilerek nöbetçiye teslim edilir.
Kullanılmayan İlaçlar iade formuyla eczaneye teslim edilir.
KOD:İY.TL.02 bknz
5.10.13 Servis Güvenliği:
Hastanemiz servislerinde güvenliğin sağlanması için genel güvenlik personeli bulundurulmaktadır. Psikiyatri Servisi güvenlik personeli yeterli eleman olduğu sürece 7/24 sağlanmaktadır. Yeterli eleman olmadığı durumlarda servise en yakın noktadaki güvenlik noktasında görevli güvenlik elemanı servise saatte bir bakmaktadır.
5.10.14. Tekrar Yatış Oranlarının Takibi:
Servise 3 ay içerisinde tekrar yatış tespit edildiğinde Psikiyatri Servisi Tekrar Yatış Oranları Veri Toplama Formu ile kayıt altına alınır. İstatistiksel analizleri yapılarak gerektiğinde DÖF başlatılır.
KOD:PS.FR.04 bknz
5.11 Adli Konularla İlgili Düzenleme 5.11.1. Hasta Mahremiyetinin Sağlanması:
Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmeler gizlilik içerisinde yürütülür. Hasta muayenesi, teşhisi, tedavisi ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemleri gizlilik ortamında gerçekleştirilir Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimseler, tıbbi müdahale sırasında bulundurulmaz
Hastalığın mahiyeti gerektirmedikçe hastanın şahsi ve ailevi hayatına müdahale edilmez, Ölüm olayında mahremiyete dikkat edilir. Sağlık hizmetinin verilmesi sebebiyle edinilen bilgiler, kanun ile müsaade edilen haller dışında, hiçbir şekilde açıklanmaz.
5.11.2. Hastanın Servisten İzinsiz Ayrılması:
Servisimizde giriş çıkışların servis kapısının kilitlenmesi yoluyla kontrol altına alınması sağlandığı halde servis kapılarında 7/24 güvenlik görevlilerinin olmaması, yüksek güvenlikli servis özelliği taşımaması nedeniyle hastalarımızın firar etmesi mümkün olabilir. Hastaneden izinsiz ayrılan hastalar için “ Hastaneden İzinsiz Hasta Ayrılışı Bildirim Formu” doldurulur.
Bu form servisteki sağlık personeli tarafından doldurularak hasta dosyasına konulur. Servis personeli hastanın firar ettiğini hasta yakınlarına bildirilir. Yakınına ulaşılamayan hastalarda hastane emniyet görevlisine bildirilir. Ayrıca mesai saatlerinde yatıran hekimi, nöbet şartlarında idari-klinik nöbetçi uzmanı bilgilendirilir. Servisten firar eden hastanın öncesinde
20 homisidal (başkasını öldürme düşünce ve planı) ve/veya suicidal düşünceleri tespit edilmiş ise başhekimlik veya nöbet koşullarında nöbetçi klinik hekimince emniyet ve savcılığa bilgi verilir.
KOD:HB.FR.51 bknz
5.11.3. Tutuklu ve hükümlüler :
Hastanemizde yüksek güvenlikli adli psikiyatri servisi bulunmadığından yatırılması gereken tutuklu veya hükümlüler sevk edilmektedir.
5.11.4. İstem dışı yatışlar :
Yakını olmayıp istem dışı yatışı yapılan hastalarda en az 2 psikiyatrist imzası ve sağlık kurulu kararı ile hastanın yatısı yapılır. 48 saat içinde bu rapora istinaden mahkeme kararı alınır.
Mahkeme kararının bir nüshası dosyada bulundurulur. Taburculuk kararı mahkemeye bildirilir. Yakını olup istem dışı yatışı yapılan hastalarda veli/vasisinin rızası ve imzası alınır.
KOD:PS.FR.08 bknz
5.11.5. Koruma ve tedbir amaçlı yatışlar :
Klinikte koruma ve tedbir amaçlı hasta yatışı olmamaktadır.
5.11.6. Hayatı tehdit edici durumlar :
Klinikte hayatı tehdit edici adli bir olay olduğunda (suicid girişimi, hasta düşmesi, yaralanma, homicid davranışı, kırıp dökme, personele saldırgan davranış vb.) tutanak tutulup hastane yönetimi durum hakkında haberdar edilir. Beyaz Kod Talimatı uygulanır.
5.11.7. Araştırmalar :
Kliniğimizde yapılacak her türlü araştırmada klinik sorumlu hekimliğinden ve başhekimlikten izin alınması, hasta ve/veya hasta veli/vasisi onayı alınması, ilgili etik kuruldan araştırma onayı alınması, gerekli durumda Sağlık Bakanlığı'ndan onay alınması zorunludur.
5.12. EKT İşlemleri:
Hastanemizde EKT cihazı bulunmadığı için EKT işlemi yapılmamaktadır.
Elektrokonvülsif tedavi (EKT), başta depresyon olmak üzere belirli ruhsal bozuklukların tedavisinde 50 yılı aşkın bir süredir kullanılan bir tedavi yöntemidir.
EKT, sade bir tanımlamayla, tedavi ekibinin, hastada yapay bir şekilde (elektrik aracılığıyla) bir konvulsiyon (yaygın kasılmalar) nöbeti oluşturmasıdır. Uygulama amacı, konvulsiyonun beyinde nöronal düzeydeki etkisinden yararlanarak özellikle duygulanım (affektif) bozukluklarını tedavi etmektir. EKT ile depresyon tedavisindeki başarı oranı %80'in üzerindedir. Bir başka duygulanım bozukluğu olan manik durumlarda da etkisinin hızla başlaması özelliği nedeni ile, EKT değerli bir seçenektir.
Yaşamı tehdit edici sorunlara neden olabilen şizofrenik bozukluğun katatonik tipinde de EKT ile hızla düzelme sağlanır.
EKT'nin etki düzeneği günümüz psikiyatrisinde yaygın olarak kullanılan lityum, antidepresan ve antipsikotikler gibi ilaçların etkilerine benzer şekilde açıklanabilir.
Yani tam ve açık olarak ne olduğu bilinmemekle birlikte, beynin kimyasal iletim sisteminde bir dizi değişiklik olduğu ve bunların tedavi edici etki ile bağlandırılabildiği bilinmektedir. Klinik gözlem sonuçları, ampirik olarak EKT ile ağır ve ciddi depresyon durumlarında iyileşme sağlandığını kesin bir biçimde ortaya koymaktadır.
21
EKT uygulanacak hastanın önce gerekli birtakım kan tahlilleri yapılır, kalp grafisi, beyin elektrosu ve MR çekilir. Anestezi almasında ve EKT uygulanmasında sakınca olup olmadığı Dahiliye, Anestezi ve Nöroloji uzmanları tarafından değerlendirilir,
UYGULANIŞI: Bir anestezi uzmanı ve bir psikiyatristin hazır bulunduğu acil müdahale imkanı veren bir tedavi odasında sedyede yatan hastada öncelikle kas gevşemesi ve uyku sağlayan anestezi ilaçları verilir. Daha sonra hastanın alnına yerleştirilen iki elektrottan birkaç saniye süre ile elektrik akımı verilir. Bu akım ile beyinde ritmik bir elektrik aktivitesi oluşur ve beyin kimyasalları salınır. İşlem yaklaşık 5 dakika sürer, işlemin bitmesi sonrasında tedavi ekibi yaklaşık 15-20 dakika süreyle hastanın tamamen uyanması sırasında yanında bulunurlar. EKTgenellikle haftada 2-3 defa uygulanan bir tedavi biçimidir. Genel uygulama bir kürde 6-12 EKT uygulanmasıdır.
GİRİŞİMLER
1.ASPİRASYON İLKELERİ
Aspirasyon işlemi ihtiyaç duyulduğu oranda yapılmalıdır. Gereksinim hastanın sürekli olarak izlenmesiyle saptanabilir. Gereksinim saptandıktan sonra uygun şekilde Aspire etmek önemlidir. Aseptik tekniklere uyulmaksızın yapılan Aspirasyon hasta da enfeksiyon gelişmesine neden olabilirken, yeterince havalandırılmadan ve oksijenlendirilmeden uzun süreli yapılan
Aspirasyonlar Kalp Ritim bozukluklarına ve Kardiak Arreste neden olabilmektedir.
Aspirasyon da 4 temel teknik vardır:
Oral ve Nazofarengeal Aspirasyon
Oral ve Nazotrakeal Aspirasyon
Airway ya da Endotrakeal Tüp’ten Aspirasyon
Trakeostomi kanülden Aspirasyon
Aspirasyonda Uyulması Gereken Kurallar :
Aseptik çalışılır. Orafarenks ve Trakea Steril olarak düşünülmeli. Ağız temiz olarak düşünülmeli ve ağızdaki sekresyonlar orafarenks ve trakeanın Aspirasyonundan sonra temizlenmelidir.
Her defasında steril nelaton sonda kullanılır. Sekresyonun fazla olduğu durumlarda açık uçlu kateter tercih edilir.
Her aspirasyon 15 sn’den fazla sürmemeli. Aspirasyonlar arası süre 3 dk. olmalı ve 3 kezden fazla tekrarlanmamalıdır.
Aspiratör basıncı yetişkinde 50–95 mmHg, Çocukta 85–110 mmHg, yeni doğanda 50–
95 mmHg olacak şekilde ayarlanır. Aksi takdirde fazla negatif basınç Pnömotoraksa neden olabilir.
Oratrakeal ve Nazotrakeal Aspirasyon : Öksürük refleksiyle akciğerlerdeki sekresyonun atılamadığı durumlarda uygulanır. Ağız yada burundan yapılabilir. Ancak öğürme reflexi az olduğu için daha çok burun tercih edilir. Kateter ucu, trakeaya kadar uzatılarak aspire edilir.
Hastaya işlem açıklanır. Semi foxler pozisyonu verilir. Oratrakeal Aspirasyon için baş yana çevrilir. Nazotrekeal Aspirasyon için baş Hiperextaniseyona getirilir.
Hasta bilinçsiz ise, yüzü hemşireye bakacak şekilde yan yatırılır. Bu şekilde dilin arkaya kaçıp, hava yolunu kapatması ve GiS muhtevasının Aspirasyonu önlenmiş olur. Ayrıca sekresyonun çıkartılması kolay olur. Eller yıkanır. Steril eldiven giyilir.
22 Kateter Aspiratöre takılır. Kateter hastanın kulak memesi ve burun ucu arasındaki mesafe uzunluğunda baş ve işaret parmağı arasında sıkıştırılır. Steril solüsyona (SF yada Distile su)batırılarak nemlenmesi sağlanır. Girerken doku tahriş edilmemiş olur.
İşlem öncesi hastaya buhar ve oksijen uygulaması yapılır. Kateter Oral ve Nazal ilerletildikten sonra Aspiratör açılır. Kateter üzerindeki basınç başparmağı çekerek kaldırır ve kateter parmaklar arasında döndürülerek çıkartılır.
Kateter steril sudan geçirilerek içindeki sekresyonun çıkması sağlanır. Bu arada hasta bilinçli ise derin nefes alıp vermesi ve öksürmesi söylenir. Bu sekresyonun daha çabuk atılmasını sağlar. Hastanın Akciğer sesleri dinlenir, solunumu izlenir ve gerekli ise işlem tekrarlanır.
İşlem esnasında hastanın ağzındaki ve dil altındaki veya burnundaki sekresyonlar aspire edilerek temizlenir.
Hastaya rahat bir pozisyon verilir. Sekresyonun yoğunluk, renk ve miktarı kayıt edilir.
1.NAZOGASTRİK SONDA TAKILMASI
Gastro İntestina Sistemine yeterli fonksiyon görmediği durumlarda biriken sıvı-gazı boşaltmak, ameliyat sonrası ve travmatik olgularda mide bulanış ve kusmayı gidermek GİS fonksiyonlarını izlemek, ilaç uygulama ve hastayı beslemek amacıyla NG sonda yerleştirilir
İşlemlerde hastaya açıklama yapılır.
Oturur pozisyon verilir.
NG sondanın ucu burun ucundan kulak memesine, oradan ksifoidin alt ucuna kadar uzatılır. Bu nokta işaretlenir. Erişkin birey için bu uzunluk yaklaşık 55-60 cm, çocuk için ise yaklaşık 40-45 cm kadardır.
Hastaya başın kaldırılması ve hafifçe geriye doğru eğmesi söylenir. Tüp burun deliğinden içeriye, aşağıya ve ileriye ilerletilir. Bu arada hastaya yutkunması söylenir.
İşlem sırasında en çok dikkat edilmesi gereken tüpün ilerleyişi esnasında hasta öksürüyor nefes nefese kalıyor ve siyanoza giriyorsa bu tüpün solunum yollarında olduğunu gösterir. Tüp çekilir, işleme ara verilir.
Tüpün takıldıktan sonra midede olup, olmadığı test edilir. Bunun için tüpün ucuna enjektör takılarak bir miktar mide içeriği aspire edilir. Ya da tüpe 10-15 cc hava edilir.
Aynı anda enjektörle verilen havanın Steteskopla mide üzerinden oskülte edilir. NG tüp yerleştirildikten sonra buruna tespit edilir. Sorun gelişmezse (tıkanma çıkma gibi) bir hafta takılı kalabilir.
1. NAZOGASTRİK SONDA İLE HASTA BESLEME
Ağızdan besin ve sıvı alınamadığı durumlarda bu yöntem (gavaj) kullanılır.
Beslenmede dik kat edilecek noktalar Hastanın başı 30-40 derece yükseltilerek Semifowler pozisyonu verilir ya da oturulur.
Tüpün yerinde olup olmadığı kontrol edilir.
Barsak sesleri dinlenir. Alınamıyorsa doktora haber verilir.
Besleme yapılmaz
Mide içeriği enjektörle yavaşça çekilerek mide içeriğinin miktarı belirlenir.
Gavaj besini oda ısısında olmalıdır.
Verilecek besin iyice çalkaladıktan sonra enjektörle verilecekse enjektöre, aralıklı damla şeklinde verilecekse pompa setinin torbasına konur.
23
Besin başlangıçta 50cc komplikasyon gelişmediyse (Bulantı, Besin Aspirasyonu.... gibi) 75cc’ye çıkılır. Giderek her saatte 25cc arttırılarak miktar düzenlenir. Besin verdikten sonra tüpü yıkama, tıkanıklığı önlemek amacıyla 30-60 cc su verilir. Tüp klemplenir.
Beslenmeden 2-3 saat sonra enjektörle mide içeriği çekilir, miktarı ölçülür. 50- 100cc’den fazla ise mide boşalımının geç olduğunu gösterir. Doktora haber verilir.
Besin maddesi aralıklı damla veya sürekli damla şeklinde infüzyon pompasıyla verilecekse torba içinde konan besin maddesinin 250-400cc’yi geçmeyecek şekilde konulması ve kullanılan setin 24 saatte bir değiştirilmesi gerekir.
Gelişebilecek Komplikasyonlar: Ağız mukozasında irritasyon. Akut Orta Kulak İhtihabı, damakta ve burunda irritasyon, Diyare, Bulantı, Distansiyon, Besin Aspirasyonu, tüpün tıkanması vb. yönünden sık kontrol edilir.
2. LAVMAN (REKTAL LAVAJ):
Belirli amaçlar için Rektum ve Sigmoid Kolona sıvı vermektir. Temel yapılış nedeni bağırsak peristatizmini uyararak defakasyon sağlanmasıdır. İşlem esnasında hastaya sol lateral pozisyon verilir.
Boşaltıcı ve Tedavi edici olarak iki şekilde uygulanır.
Boşaltıcı Lavman; musluk suyu, normal tuzlu su, hipertonik tuzlu su ve sabun köpüğü solüsyonlarıyla yapılabilir.
Musluk suyu ve tuzlu su için önerilen maximum miktarlar yaşa göre farklıdır.
Bebek için – 150- 250cc
Çocukta – 300 – 500cc
Yetişkinde – 750 – 1000cc
Tedavi Edici Lavman; ilaç uygulaması yapılır.
Örn: Neomycin solüsyonlarının uygulanması.
Amaç, bağırsaklara uygulanacak cerrahi girişimler öncesi kolondaki bakterilerin azaltılmasıdır.
İşlem hastaya açıklanır. Rektal tüpün ucu 3-4cm vazelin likid, pomad yada jel ile kayganlaştırılır. Rektuma yerleştirilirken hastaya ağızdan derin nefes alıp-vermesi söylenir. Amaç, Anal sfinkteri gevşetmektir. Sonda ilerletilirken herhangi bir engelle karşılaşıldığında tüp hemen geri çekilmelidir. Zorlanırsa bağısak perforasyonuna neden olabilir. Bu nedenle Rektal tüpün, yerleştirilen kısmı ;
Yetişkinde – 75-10 cm
Çocuklarda – 5 – 7,5cm
Bebeklerde – 2,5 – 4 cm olmalıdır.
Kateter yerleştirildikten sonra klemp açılarak sıvının yavaşça akması sağlanır. Lavman sıvısı 30-45cm yükseklikten akıtılır. Genelde 1 litre sıvı 10 dk. içinde verilir. Hastada gaz sancısı, kramp gibi rahatsızlıklar gelişebilir. Bu durumda sıvı akışı durdurulur. İşlem sonunda sonda klemplenerek çekilir.
Hasta bilinçli ise mümkün olduğu kadar içerde tutması söylenir. Bebek ve çocuklarda birkaç dk. için anüs bölgesi elle sıkıştırılır. Bu uygulama, bilinçsiz hastalarda da kullanılabilir ya da kateter içerde bekletilir. Sürgü yardımı ya da tuvalette hastanın dışkılamasına yardımcı olunur. Boşaltım bittikten sonra Anal bölge sabunlu suyla yıkanır ya da hastanın yıkamasına yardım edilir.
24 3. MESANE LAVAJI (IRRIGASYONU)
Açık ya da kapalı metodla kalıcı foley sonda ile uygulanabilen mesanenin yıkanması işlemidir.
Prostatektomi uygulanan hastanın idrar akışını kolaylaştırmak için üretral ya da supra- pubik bir kateter yada her ikisi yerleştirilmiş olabilir.
Sürekli yada aralıklı irrigasyona olanak sağlayan kapalı drenaj uygulanır. İrrigasyon üç lümenli kateterle yapılır.
Bir lümen balonu şişirmek için bir lümen idrar drenajı için ve değer lümen irrigasyon sıvısının giriş için kullanılır.
Steril irrigasyon sıvısı genellikle 30-60 damla 1dk. Şeklinde sürekli az miktarda sıvıyla (60-100ml) aralıklı olarak uygulanır.
Sürekli irrigasyona idrar rengi açılıncaya kadar devam edilir. Eğer hastaya instilasyon amacıyla sıvı verilmişse solüsyon verildikten sonra kateter klemplenerek ilacın mesane mukozasını etkilemesi beklenir.
AÇT (verilen ve çıkan orantı) yapılan idrar rengi izlenir.
4. ÜRİNER KATETER TAKMA VE BAKIM
Amaç hastane enfeksiyonlarını önlemek amacıyla üriner katater takılması ve bakımı konusunda yöntem belirlemektedir.
Üriner Kateter Takılması
Eller yıkanıp, kuru Steril alet ile tamponlar tutulup antiseptik solüsyona batırılmalıdır.
Eksternal mea çevresi temizlenip hazır kateter takma seti kullanılmıyorsa antiseptik solüsyonu yardımcı vermeli, steril örtü ile uygulama alanı örtülmelidir.
Kateter hazırlanmalı ya da hazır kateter takma seti kullanılmıyorsa yardımcı paketi açarak steril kateteri uygulayıcıya vermelidir.
Kayganlaştırıcı jel üretraya sıkılıp, kateter üretraya yerleştirilmelidir.
Kateterin balonunu şişirmek için kullanılacak olan steril sıvı enjektöre çekilmelidir.
Steril idrar toplama kabı hastanın bacakları arasına yerleştirilmeli, steril idrar toplama kabı yoksa steril kapalı drenaj torbası katetere bağlanmalıdır.
İdrarın geldiği izlenip, kateterin mesanede olduğu düşünülüyorsa, buna karşılık idrar gelmiyorsa hafif suprapubik bası yaparak idrarın gelip gelmediği kontrol edilmeli, yine idrar gelmiyorsa, mesane steril SF ile irrige edilerek kateter ucunun mesanede olduğu kontrol edilmelidir.
Balonlu kateter ise 8-10 mL steril sıvı ile balon şişirilir, kateter yavaşca geri çekilerek mesane boynuna oturtulmalıdır.
Steril kaplı drenaj torbası takılmalıdır.
Balonsuz kateter ise gelen idrar bittiğinde kateter yavaşça geri çekilerek mesanenin tamamen boşalması sağlanır. İdrar akışı bittiği zaman kateter çekilerek çıkartılmalıdır.
Steril örtü kaldırılır, kateter takma sırasında perinede kirlenme olduysa antiseptik solüsyon ile temizlenmelidir.
İdrar torbasının ve toplayıcı sistemin mesane düzeyinin altında tutulması gerektiği hatırlatılmalıdır.
Hasta kalktığında drenaj sisteminin bükülüp tıkanmadığı kontrol edilmelidir.
Üriner kateterler periyodik olarak değiştirilmemelidir.
Kateter endikasyonu biter bitmez ürenir kateter çıkarılmalıdır.
25 Üriner Kateter Bakım
Kateterle temastan önce ve sonra eller yıkanmalıdır.
İşlemler sırasında eldiven giyilip meatus su ve sabunla temizlenmelidir.
Hasta banyo yapacak ise öncesinde torba boşaltılmalı ve bağlantıların kapalı olduğu kontrol edilmelidir.
Hastanın transferi sırasında torbanın boş ve bağlantıların kapalı olmalıdır.
5. İNTRAVENÖZ KATETER TAKILMASI
Sıvı ve ilaç infüzyonu nedeniyle I.V. kateter takılır. Uygun ven seçimi önemlidir.
Uygun Ven:
Kolay bulanabilir, zedelenmemiş olmalı ve eklem üzerinde olmamalıdır.
Distalden proksimale doğru seçim yapılır.
Bacak ve ayak venleri zorunlu olmadıkça kullanılmamalıdır.
Hipertonik solüsyonlar, damar duvarını irriter edici ilaçları içeren solüsyonlar ve hızlı verilmesi gereken solüsyonlar için büyük venler tercih edilmelidir.
Vene uygun ölçülerde kateter seçimi 20-22 numara. İşlem hastaya açıklanır. Tek kullanımlık eldiven giyilir. Turnike, vene girilecek alanın 10-15cm yukarısına bağlanır.
Turnike, venöz kan akışını engelleyecek sıklıkta olmalı, Arteriyal kan akışını engellenmelidir. (Radyal Nabzın alınıp alınmadığını kontrol ederek anlaşılabilir.)
Alkol ya da Povidon-Iyot solüsyonu ile damar boyunca yukarıdan aşağıya silinir.
Damara girilecek alan bir elle sıkıca çekilerek gerdirilir. Bu şekilde ven ve deri iğnenin girişi için sabitleşmiş olur. Vene girerken doğrudan ve dolaylı olmak üzere iki teknik kullanılır. Büyük venlerde doğrudan vene girme tekniği (deri ve ven aynı anda hızlıca delinerek) kullanılır. Bu teknikte iğnenin açık ağzı yukarı bakmalı ve deli ile iğne 15-20 derece bir açı yapılmalıdır.
Dolaylı teknik ise iğnenin açık ağzı yukarı bakacak şekilde ve 30-45 derece açıyla delinir.
Deriye giren nokta, vene girmek için belirlenen alanın yaklaşık 1cm altında ve vene paraleldir. Deriye girildikten sonra iğnenin deriyle yaptığı açı 15 dereceye kadar küçültülerek vene girilir. Bu teknik özellikle küçük ve kaygan venlerden kullanılır ve hematom oluşma olasılığı daha azdır. Kan geldiği görüldüğünde kateter, kan akımına doğru ilerletilir ve turnike açılır.
Kateterin içindeki çelikiğne çıkartılır. Ven içinde kalacak plastik iğne, kan akımı yönüne doğru ilerletilir ve tamamen ven içine yerleştirilir. Tespit etmeden önce solüsyon gidip gitmediğine bakılır. Sorun yoksa tespit edilir. Kateter, belirli aralarla sadece ilaç uygulaması için takılmış ise Heparin kilidi uygulanır ve kateter steril kapağı ile kapatılır. Günün tarihi ve takan hemşirenin parafı atılmalıdır.
6. POSTÜRAL DRENAJ İŞLEMİ
Hastaya çeşitli pozisyonlar verilerek, yer çekiminin etkisiyle, Akciğerlerin Alt segmentlerinde birikmiş sekresyonların trakeaya doğru atılmasını sağlamak amacıyla yapılan bir tedavi yöntemidir.
Ciddi solunum zorluğu, Kafa Içi Basıncı Artması, Yaşam Bulgularının pozisyon değişikliğinden olumsuz etkileneceği durumlarda uygulanmaz.
