Araştırma önerisi, bir araştırma planın yazıya dökülmesi olayıdır.
Bir araştırma raporu genellikle üç kümede toplanabilen bölümler halinde düzenlenir.
Bunlar “ön bölüm”, “ana bölümler yani metin” ve
“arka bölüm yani ekler ve kaynakça”dır.
ÖN BÖLÜM ANA BÖLÜMLER ARKA BÖLÜM
Başlık sayfası Kabul ve Onay
Bilimsel Etik Bildirimi Türkçe ve İngilizce Özet Önsöz ya da Teşekkür İçindekiler
Tablolar listesi Şekiller listesi
GİRİŞ
Problem Durumu Araştırmanın Amacı Araştırmanın Önemi Varsayımlar
Sınırlılıklar Tanımlar
KURAMSAL ÇERÇEVE YÖNTEM
Araştırmanın Modeli Evren ve Örneklem Veriler ve Toplanması Verilerin Analizi
BULGULAR VE YORUM SONUÇ VE ÖNERİLER Sonuç
Öneriler
KAYNAKÇA EKLER
Problemin varlığından söz etmenin ilk koşulu, onun sezilmesidir.
Problemi belirleme (sorunu formüle etme) araştırmada ilk, en önemli ve muhtemelen en zor karar safhasıdır.
Bu aşamada yeterli gayret gösterilmez, kişisel becerilere, kaynaklara, yeteneklere ve arzulara uygun bir konu belirlenmezse,
projenin başarıya ulaşma ihtimali azalır. Konunun belirlenmesi, bir anlamda gömleğin ilk düğmesinin iliklenmesi gibidir.
Araştırma konusunun belirlenmesinde; araştırmacının;
ilgi alanları,
günlük sorunlar,
teknolojik ve sosyal değişimler,
çok fazla araştırılmamış konu ve alanlar,
yapılan araştırmalardaki mevcut eğilimler,
uzman ya da araştırmacılarla yapılan tartışma ve görüş alışverişleri gibi etkenler önemli rol oynamaktadır.
Bunlar içinde belki en önemlisi, araştırmacının ilgi duyduğu bir
konuda çalışmasıdır.
• Araştırılabilir olmak: Konu hakkında veri
toplanabilmeli, toplanan veriler analiz edilebilmelidir.
• Uygulama veya kuramsal anlamlılık: Araştırmalar, bir amaca yönelik olarak yapıldıklarından, elde edilen
sonuçların da anlamlı olması gerekmektedir.
• Özgünlük: Uygulama ve kuramsal anlamlılığa bağlı olarak, araştırma konusunun özgünlüğü de önemlidir
• Değerlendirme komitesinin/jürinin beklentileriyle uyum
• Kişisel yeteneklerle uyumluluk: Araştırılan konu ile araştırmacının yeteneğinin, ilgisinin, bilgi ve becerisinin, ulaşabileceği bilgi ve kaynakların, sahip olduğu zaman ve maddi imkânların örtüşmesi gerekir.
Araştırma konusunun
başarısını belirleyen
unsurlar; bu
Araştırmada önce genel sonra ayrıntılı amaçlar
belirtilir.
Genel amaç ifadeleri, giriş cümleleri niteliğinde olup,
ayrıntılı amaçların topluca anlatımıdır.
Betimsel türdeki araştırmalarda özellikle soru cümlesini, deneysel
türden araştırmalarda ise hipotez formatını
kullanmak daha uygundur.
Araştırma Soru ve Hipotezlerini Belirleme
Soru ya da hipotezlerin, soyut kavramlar yerine ölçülebilir,
gözlenebilir değişkenler kullanılarak formüle edilmesi
gerekmektedir.
Değişken, bir durumdan diğerine farklılık gösteren bir özelliktir.
Bir araştırma problemi
belirlenirken, olası değişkenlerin neler olduğu ve araştırmada hangi değişkenlerin etkisinin
belirlenmek istendiği açıkça
ortaya konulmalıdır.
Değişken Tanımı Örnek Yapı Nicel Özelliğe ilişkin sayı ve miktar
verir
Test ya da ölçek puanı Ücret, çocuk sayısı Nitel Özelliğe ilişkin sınıflandırma
yapar. Kategorileri vardır
Medeni durum, cinsiyet, mezun olunan okul, öğretim yöntemi
Değer Sürekli İki ölçüm arasında sonsuz sayıda değer alır
Boy, ağırlık, test puanı
Süreksiz Sınırlı sayıda değer alır Cinsiyet, öğretim yöntemi, medeni, çocuk sayısı
Neden- sellik
Bağımlı (Sonuç)
Araştırmanın olası sonucudur Nicel ve nitel olabilir
Başarı puanı, kariyer seçimi, tutum
Bağımsız (Neden)
Etkisi test edilecek olan değişkendir.
Nicel ya da nitel olabilir
Cinsiyet, sınav kaygısı, öğretim yöntemi, meslek
Bir araştırmanın olası sonucuna dair yapılan tahminlerin ifadesidir.
Olaylar arasındaki ilişkileri açıklamaya yönelik bilimsel bir öneri ya da
önermedir.
Denenen yargıdır.
Hipotez Türü
Tanımı
Yönlü Değişkenler arasında bir farkın ya da ilişkinin olduğunu ve bu farkın/ilişkinin yönünün kestirilebileceğini ifade eder
Yönsüz Değişkenler arasında bir farkın ya da ilişkinin olduğunu ancak bu farkın/ilişkinin yönünün kestirilemediğini ifade eder
Sıfır (Null) Değişkenler arasında farklılığın/ilişkinin olmadığını
ifade eder.
“Öğretmenlerin Örgütsel Adalet Algılarının Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına Etkisi”
“Örgütsel adalet algıları yüksek öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarını sergileme düzeyi daha yüksektir” (Yönlü hipotez).
“Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında anlamlı bir ilişki vardır” (Yönsüz hipotez).
Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında anlamlı bir ilişki yoktur (Sıfır hipotezi).
“Öğretmenlerin Örgütsel Adalet Algılarının Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına Etkisi”
• Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ne düzeydedir?
• Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları cinsiyet, branş, medeni durum, okul türü, kıdem değişkenlerine göre farklılaşmakta mıdır?
• Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ne düzeydedir?
• Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranış düzeyleri cinsiyet, branş, medeni durum, okul türü, kıdem
değişkenlerine göre farklılaşmakta mıdır?
• Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında ilişki var mıdır?
• Öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının örgütsel vatandaşlık
davranışlarını yordama düzeyi nedir?
• Görevlendirme emri ve ekleriyle ile ilgili karşılaşılan sorunlar nelerdir?
• Göreve ilişkin bilgi ve belgelere ulaşılmasında karşılaşılan sorunlar nelerdir?
• İfadelerin alınması sürecinde karşılaşılan sorunlar nelerdir?
• Rapor yazma sürecinde karşılaşılan sorunlar nelerdir?
• İnceleme ve/veya soruşturma göreviyle ilgili hangi durumlarda destek alma ihtiyacı duyulmaktadır?
• Okul yöneticilerinin İnceleme ve/veya soruşturma göreviyle ilgili karşılaşılan sorunların çözümüne ilişkin önerileri nelerdir?
OKUL
YÖNETİCİLERİNİN İNCELEME-
SORUŞTURMA ROLLERİ:
YAŞANAN SORUNLAR ÜZERİNE NİTEL
BİR ÇALIŞMA
Meslek Liselerinde Staj Uygulamalarında Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Yolları
• Bu çalışmanın amacı, Samsun ili merkez ilçelerindeki (Atakum, Canik, İlkadım, Tekkeköy) meslek liselerinde görev yapan
yönetici ve öğretmenler ile bu okullarda öğrenim gören
öğrencilerin staj uygulamalarında karşılaşılan sorunlara ilişkin görüşlerini belirlemek ve çözüm önerileri geliştirmektir. Bu genel amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır:
• 1. Okul Kaynaklı sorunlar nelerdir?
• 2. Uygulama öğretmeni kaynaklı sorunlar nelerdir?
• 3. Stajyer öğrenci kaynaklı sorunlar nelerdir?
• 4. Staj yapılan kurum kaynaklı sorunlar nelerdir?
• 5. Katılımcıların sorunların çözümüne yönelik dile getirdiği görüşler nelerdir?
Araştırmanın problem alanı ile ilgili bilgiyi
niteliksel ve niceliksel olarak nasıl arttıracağı, değiştireceği, düzelteceği ya da geliştireceği bu bölümde belirtilir.
Bütün araştırmaların iki potansiyel tüketicisi vardır:
Uygulayıcılar
Profesyonel meslektaşlar
Varsayım mevcut araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen, fakat
doğruluğu desteklenmekle birlikte halen tartışmalı, kuram, ilke ve uygulamalar hakkında araştırmacının yaptığı gerekçeli ‘kabul’dür.
Varsayımlar, belli bir araştırmaya özgü olup o
araştırmada ayrıca sınanmazlar, bunlar denenmeyen
yargılardır.
Araştırmacının, normal olarak, yapmak isteyip de çeşitli nedenlerle vazgeçmek zorunda kaldığı şeyler araştırmanın
sınırlıklarıdır.
Sınırlıklar, araştırmacının kendi bilgi, beceri
ve olanaklarından gelebileceği gibi problem
alanı, araştırma amaçları, yöntem ve öteki
pratik zorunluluklardan da gelebilir.
Araştırma raporunda kullanılan ve
tanımlanması gereken birçok terim olabilir.
Bir terimin tanımlanıp tanımlanmaması
kararlaştırılırken kullanılması gereken ölçüt,
‘konuya yabancı olmayan birinin, o terimi
istenen şekilde anlayıp anlayamayacağıdır’
Bu bölümde araştırmanın dayandığı kuramsal
çerçeve alanyazın taranarak alt başlıklar halinde
sunulur.
Bu bölümde bulunması gereken bilgiler şunlardır:
Araştırmanın modeli
Evren ve Örneklem (Çalışma Grubu)
Verilerin Toplanması (Veri toplama araçları ve geliştirilmesi)
Veri analiz (istatistiksel analiz) yöntemleri
Toplanan ham verilerin çeşitli tekniklerle işlenerek çözümlenmesi sonucu bulgular elde edilir.
Bulgular olgusal veya yargısal nitelikte kanıtlardır.
Problemin çözümü için, araştırmacının, bulguları yorumlaması, onları çeşitli bakış açılarından değerlendirmesi gerekir.
Bulgular, ne denli geçerli ve güvenilir olursa olsun iyi bir
yorumlama ile bütünleştirilmezse problem çözümüne ışık tutamaz.
Aynı bulgular farklı şekilde yorumlanabilir. Bulgular ne kadar değişik açılardan bakılabilir ve değerlendirilebilirse yorumun geçerlik olasılığı o ölçüde artar.
Yorum son yargı değil serbest tartışmadır.
Yorum yapılırken, problem bölümünde verilen ilgili kaynaklarla sürekli ilişki kurulmalıdır.
Bulgular önceden geliştirilen beklentiler ışığında yorumlanır.
Araştırmacı bulmak istediğini değil bulduğunu sunmak ve savunmak zorundadır.
Elde edilen bulguların ve varılan yargının bilime yapacağı katkı düşünülerek araştırmanın okuyucuya sunulması aşamasıdır.
Sonuç ya da yargı araştırmacının son sözüdür.
Öneriler kısmı araştırmacının problemin çözümüyle ilgili olarak bulguların kullanılışı ve yeni araştırma alanlarını belirleyen, kişisel önerileri, ana bölümlerde verilen en son bilgi kümesini oluşturur.
Öneriler araştırma bulgularına dayalı olmalıdır.
Arka bölüm kaynakça ve eklerden oluşur.
Kaynakça listesi hazırlama ile ilgili biçimsel kurallar yaygın biçimde kullanılan Amerikan Psikoloji Derneği’nin (American Psychology Association - APA) ortaya koyduğu yayın kuralları esas alınarak hazırlanmaktadır.
Ekler kısmında araştırmada kullanılan veri toplama araçları, resmi
izin yazıları, ayrıntılı istatistiksel veriler, deneysel nitelikte bir çalışma
ise yapılan etkinlikler ve örnekleri gibi dokümanlar yer alır.
Kaynakça
Altunışık, R., R. Coşkun, S. Bayraktaroğlu ve E. Yıldırım .(2004). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri:
SPSS Uygulamalı (3. Baskı). Sakarya: Sakarya Kitabevi.
Arseven, A. D. (1993). Alan araştırma yöntemi. Ankara: Gül Yayınevi.
Balcı, A. (2006). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem-A Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş. (2001). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak E. K., Akgün Ö. E., Karadeniz Ş. ve Demirel F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. (2.baskı). Ankara: Pegem A Yayınları.
Creswell, J. W. (2014). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (Çev. Ed. S. B. Demir).
Ankara: Eğiten Kitap.
Elma, C. (2017). Eğitim biliminde araştırma yöntemleri. K. Kıroğlu ve C. Elma (Ed.). Eğitim Bilimine Giriş (233-258). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Erdoğan, İ. (2003). Pozitivist metodoloji: Bilimsel araştırma tasarımı, istatistiksel yöntemler, analiz ve yorum. Ankara: Erk Yayınları.
Karasar, N. (2004). Bilimsel araştırma yöntemi (12. Baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
Kuş, E. (2003). Nicel-nitel araştırma teknikleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
Lodico,M.G., Spaulding, D. T. and Voegtle, K. H. (2006). Methods in educational research : from theory to practice. San Francisco, CA: John Wiley & Sons, Inc.
Punch, K. F. (2005). Sosyal araştırmalara giriş: Nicel ve nitel yaklaşımlar. (Çev. D. Bayrak ve H. B. Arslan ve Z. Akyüz ). Ankara: Siyasal Yayınevi.
Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
