OTOMATİK MALZEME TAŞIMA
SİSTEMLERİ
MALZEME TAŞIMA SİSTEMLERİ
Malzeme aktarma sistemi; malzeme aktarma, depolama ve malzemelerin kontrolü gibi
aktiviteleri içeren bir entegre sistem olarak tanımlanabilir.
Temel amacı; doğru miktardaki malzemenin istenen yere uygun zamanda ve minimum
masrafla güvenli bir şekilde teslimidir.
Otomatik kontrollü taşıma sistemlerinin avantajları
• Çalışan sayısında ortaya çıkan düşüş ve
önceden belirlenmiş depo içi akış planının uygulanabilmesidir.
• Maliyetlerdeki düşüş ve özellikle depolamada artan esneklik sayılabilmektedir.
• Personel tasarrufu sağlayan,çalışan hatalarını
ortadan kaldıran ve malzeme elden geçirme
verimliliğini arttırır.
MALZEME AKTARMANIN PRENSİPLERİ
Basitleştirme prensibi
Planlama prensibi
Ergonomi prensibi
Mekanikleşme prensibi
Esneklik prensibi
Bilgisayarla bütünleşme prensibi
Maliyet prensibi
Taşıma Araçları (Transport Equipment)
Endüstriyel Taşıyıcılar (Indastrial Trucks)
Konveyörler
Vinç ve Kaldırma Sistemleri (Crane & Hoist)
Otomatik Yönlendirmeli Taşıyıcılar (Automated Guided Vehicle ; AGV)
EMS (Electrified Monorail System)
RGV (Rail Guided Vehicle)
Endüstriyel Taşıyıcılar
Endüstriyel taşıyıcılar malzemeleri taşıma alanı üzerinde sınırlandırma yapılmamış yollar üzerinde taşıma yapmak için kullanılır.
Endüstriyel taşıyıcılar ;
– Eğer taşıyıcı kaldırma özelliğine sahip ise dikey taşımayı sağlar.
– Yetersiz akış hacmi olduğunda (Örneğin konveyör kullanımı uygun olmadığında) kullanılır.
– Konveyör ve Crane ‘ lerden daha fazla esneklik sağlar.
Başlıca çeşitleri
El taşıyıcıları (Hand Trucks)
Pallet jack
Walkie stacker
Paletli taşıyıcı (Pallet Truck)
Platformlu taşıyıcı (Platform Truck)
Dengelenmiş kaldırma taşıyıcısı (Counter Balanced Lift Truck)
Dar geçit taşıyıcıları (Narrow-Aisle Straddle
Truck)
FORKLİFTLER
• Bir yükün yatay ve dikey hareketini yapan bir istifleme aracıdır. Forklift (istif makinesi), herhangi bir yükü çatallı kolları ile alıp kaldırarak belirli bir mesafeye taşıyıp istif etmeye yarayan taşıma ve kaldırma
makineleridir. Sanayi kesimlerinde
depolama, gümrük, stoklama, ambarlama vb. iş yerlerinde ekonomik olarak iş yapan makinelerdir. Bu makineler ile malzemelerin yükleme, boşaltma ve taşıma hizmetleri
yapılır.
• Yapılacak olan işin cinsine göre asansöre veya boma ataşman bağlantısı yapılarak iş yaptırılır.
• Forkliftlerin yük kaldırma kapasiteleri 1-40 ton arasında değişir. Genelde yük kaldırma yükseklikleri 3-7 metredir. Özel maksatlarla 8-9 metreye yük kaldıran modelleri vardır.
Dolgu veya havalı lastikler kullanılabilir.
Havalı lastik, operatör konforu sağlar ve
ekonomiktir ancak çivi veya metal çapakların bulunduğu mekânlarda patlayacağından bu tür mekânlarda dolgu lastik kullanmak daha mantıklıdır.
• Direksiyon donanımı, arka lastiklere kumanda eder ve dönme işlemi arka
tekerleklerle yapılır. Özellikle kaldırma ve istif için dizayn edildiklerinden forkliftlerin uzak yerlere yük taşınması mümkün değildir.
• Kapalı alanlarda 4-8 km/h, açık alanlarda ise
10-15 km/h hızda kullanılır.
Transpaletler
(El Palet Taşıma Araçları)
• Palet taşıma araçları, yük paletlerinin fabrika içi taşımalarında yardımcıdır.
Güvenlik kontrol kolu sayesinde istenen her işlevi, problemsiz ve kolayca yerine getirir. Palet taşıma araçları, iş yerlerindeki fiziksel zorlanmayı ortadan kaldırır ve kısa mesafe taşımalarında pahalı araçların kullanılmasını engeller. Palet taşıma araçlarının birçok modeli mevcuttur.
• Palet taşıma araçları, iş yerlerindeki fiziksel zorlanmayı ortadan kaldırır ve kısa mesafe taşımalarında pahalı araçların kullanılmasını engeller. Bu iniş, istenen ve arzu edilen konumda durdurulabilir.
Transpaletlerin Özellikleri
• Paletlenmiş yüklerin profesyonel taşınmasında kullanılır.
• 3000 kg’a kadar taşıma kapasitesi vardır.
• Üç fonksiyonlu güvenlik kontrolü, kaldırma, yürütme ve indirme özelliklerine sahiptir.
• Hassas yüklerin taşınmasında, indirme hızı ayarlanabilir.
• Sert krom kaplı piston ve basınç boşaltma ventilli hidrolik sistemi bulunmaktadır.
• Aşınmaya dayanıklı tekerlekler ve standart özelliklerde
sürüş tekerlekleri polüretan, yük tekerlekleri polyamid
bulunur.
KONVEYÖRLER
Konveyörler malzemeleri sabit bir rotada taşımak için kullanılırlar.
Konveyör herhangi bir yükün
havadan ya da yerden bir noktadan diğer noktaya taşınmasını sağlayan, kapalı devre çalışan alettir.
Yeterli akış hacmi olduğu
durumlarda konveyörler kullanılır.
Konveyör kullanımının avantajları
• Ürünlerin bir noktadan diğer bir noktaya güvenle taşınmaları
• Emekten,zamandan ve maliyetten tasarruf
• Her ebatta,şekilde,ağırlıkta ürünün taşınabilmesi
• Güvenlik sistemleri sayesinde iş güvenliğinin sağlanması
• İhtiyaca yönelik tasarım imkanı
Kullanım Alanları:
• Otomotiv
• Tarım
• Bilgisayar
• Elektronik
• Gıda
• İlaç
• Havacılık
• Şişeleme
• Kimya
• Paketleme
• Matbaacılık
Konveyör Çeşitleri
Bantlı Konveyörler
Rulolu Konveyörler
Modüler Bantlı Konveyörler
Zincirli Konveyör
Spiral Konveyörler
Tavalı Konveyör
Esnek Konveyörler
Döner Tabla
Vibrasyonlu Konveyör
Bantlı Konveyörler
• Hızlı ve uygun fiyatlı taşıma sağlar. Taşınan malzeme düzgün bir yüzeye sahip olmadığında özellikle tercih edilir.
• Bantlı konveyorle taşınacak malzemeler çok fazla çeşitlilik gösterir. Çok ince taneli toz, iri taneli kömür, taş, vs.hepsi bantlı konveyor ile son derecede güvenli şekilde taşınabilir.
Bantlı konveyörlerin kullanıldıkları yerler
Kömür Madenleri
Demir Çelik Fabrikaları Kireç Ocakları
Tuğla Fabrikaları Kum Ocakları Cam Fabrikaları Gübre Fabrikaları Hurda İşletmeleri Çimento Fabrikaları Limanlar
Taş Ocakları Karayollar
Enerji Santralleri
Şeker Fabrikaları
Rulolu Konveyörler
• 100-500 kg/m ağırlıkları rahatlıkla taşır.
Fabrika içerisinde makine ve montaj
hatlarında malzeme ve parça iletilmesi ve
birbirine aktarılmasına uygundur.
Modüler Bantlı Konveyörler
• Bantın yanyana ve üstüste eklenerek istenen uzunlukta ve genişlikte üretilen bantın
kullanıldığı konveyörlerdir.
• Çok ağır ürünlerin taşınmasında kullanılabilir.
Zincirli Konveyör
• Zincirli konveyörler daha çok palet üzerindeki ürünleri
taşımada kullanılır. Zincirli tip konveyörler; Transfer
konveyörü amacı ile kullanıldığında rulolu
konveyörlerin rulo aralaından pistonlar sayesinde yükselip ürünü kaldırarak diğer
konveyöre aktarımını sağlar.
Ana konveyör hattına
toplamada veya ana hattan
ürünü istenen hatta iletmede
kullanılılır
Spiral Konveyörler
• Genelde gıda
sektöründe kullanılan konveyör soğutma,
şoklama ve mayalanma
(fermantasyon) gibi işlemlerde küçük bir alanda
çalışabilmektedir.
Tavalı Konveyör
• Yüksek sıcaklıkta veya alev ile işlem yapılan uygulamalarda
idealdir. 2 ve daha
fazla sırada döşenmiş zincir ve üzerinde
taşıyıcı paletlerin
yerleştirilmesi ile ürün
taşır.
Esnek Konveyörler
• Çeşitli yükleri
götürmede, özellikle ürünün taşındığı hat sürekli değişmesi
gerekiyorsa veya
sabit bir konveyör
kullanma imkanı
yok ise kullanımı
idealdir.
Döner Tabla
• Hat sonlarında toplama masası olarak kullanılır.Genellikle biriktirme, ürün seçme ve ara stoklama amacı ile kullanılır.
• Ağır ürün ve paletlerin hatta göre yönünün
değiştirilmesinde ve hattın yönü değiştiğinde de kullanılır.
Vibrasyonlu Konveyör
• Vibrasyon motoru ile sağlanan titreşim ile
taşıma yapılır. Çoğunlukla eleme ve dizme
işlemi yapılan işlemlerde kullanılır.
Vinç ve Kaldırma Sistemleri (Crane & Hoist System)
• Vinçler; ağır yükleri kaldırmak, indirmek,
sınırlandırılmış bir alan içinde değişken yollar üzerinde taşımak için kullanılır. Motorlu veya manuel olabilir.
• Kaldıraçlar ise makaralı sistemlerdir.
• Kullanım Alanları; İnşaat ve taşımacılık işlerinde
karada - denizde ve her alanda kullanılabilirler....
Başlıca Vinçler (Crane) Şunlardır:
Gezer Köprülü Vinç Sistemleri ( Bridge Crane)
Portal Vinçler (Gantry Crane )
Pergel Vinç (Jib Crane)
Stacker Vinç
Gezer Köprülü Vinç Sistemleri ( Bridge Crane)
• Yüksek kaldırma kapasiteleri ve ağır kullanım
şartları için ideal çözümü içerir. 1.000 kg ile
250.000 kg arası taşıma yapabilirler.
Portal Vinçler (Gantry Crane )
• Portal vinçler gezer köprü vinçleri ile aynı mukavemet ve sağlamlığa sahiptir.
Portal vinçlerin köprü
yürütme başlıkları, taşıyıcı kolonlar üzerindeki raylar yerine, fabrika zeminine
yerleştirilen kare kesitli veya ray üzerinde hareket eder.
Portal vinç fabrika zemininden, yürütme
başlıklarına monte edilen
destek ayaklar vasıtası ile
yükselir.
Pergel Vinç (Jib Crane)
• Dar alanlarda veya bir makinanın etrafında kullanılan standard vinçlerdir.
• Özellikle ard arda dizili iş istasyonları arasında parça nakli için optimum çözümü sağlar.
• Üretim sahalarında kurulu tavan vinçlerinin yükünü azaltmak ve dar alanlarda tezgahlara parça bağlamak için kullanılan pergel vinçler standard olarak 250kg dan 5 tona kadar, talep edilen
çalışma sınıfında, uygulanabilir
Stacker Vinç
• ASRS(otomatik depolama/geri alma) sistemi içerisinde hücrelere malzeme taşınmasını
sağlayan vinç çeşididir.
AGV Sistemleri
( Otomatik Yönlendirmeli Araçlar )
AGV’ler, merkezi bir kontrol ünitesi tarafından kontrol edilen, bir operatöre ihtiyaç duymadan, lazer sistemi ile yada yeni nesil gyroscope sistemi ile bulunduğu noktayı tespit ederek verilen
taşıma görevlerini gerçekleştiren otomatik araçlardır.
AGV yollarına herhangi bir ray yada kablo döşenmesine gerek yoktur. Bu sayede sisteme yeni rotaların eklenmesi yada mevcut
rotaların değiştirilmesi sıfır maliyet ile gerçekleştirilebilir.
AGV yollarını yayalar yada diğer forkliftler de kullanabilir. Bu şekilde malzeme taşıma sistemi için ayrılan alan en aza indirilmiş
olur.
Sahip oldukları gelişmiş sensörler sayesinde önlerine çıkan herhangi bir engeli anında fark edip olası kazaları
engellerler.
AGV Neden Kullanılır ?
• Üretimde ürünün üzerine dönüşmeyen,ekstra maliyet oluşturan itme, çekme, kaldırma, bırakma ve taşıma tarzı işler vardır. AGV bu noktada çözüm
yöntemlerinden birisidir.
• AGV’ ler oldukça esnek ve gelişmiş araçlardır. Ağırlıklı olarak üretim mahallerinde, üretim birimleri ile lojistik noktaları arasında, malzeme kabul ve depo mahalleri arasında malzeme taşıma, yükleme ve boşaltma amaçlı kullanılırlar.
• 7/24 çalışabilirler.
• otomatik olarak çalıştıkları için insan bağımlılığını ortadan kaldırırlar.
• Belirlenmiş olan çevrim süreleri içinde süreklilik sağlayabilirler.
• Düşük maliyetli işletilebilirler.
AGV Genel Uygulama Alanları ve sektörler
Uygulamalar
• Ara mamul ve/veya hammadde taşıma
• Bitmiş ürünlerin taşınması, depolanması
• Montaj operasyonlarına malzeme taşıma
• İmalat sistemlerinin esnek hale getirilmesi
•
Sektörler• Genel Üretim Sanayii
• İlaç Endüstrisi
• Kimya Endüstrisi
• Otomotiv Sanayii
• Kağıt ve matbaacılık Sektörü
• Gıda Sanayii
• Hastaneler
• Büyük depolar
AGV’lerin AVANTAJLARI
• Mevcut tesislere entegrasyonu kolaydır,
• Rotalama değişikliklerinin maliyeti çok düşüktür,
• Fabrika içinde yer kaplamaz, mevcut koridorları kullanabilir,
• Orta ve uzun mesafeli taşımalarda konveyör sistemlerine göre çok daha düşük maliyetlidir.
• AGV nin izlemesi gereken yol esnektir, istenildiği şekilde revize edilebilir/
değiştirilebilir.
• Güvenilir sistemlerdir
• Diğer sistemlerle iletişim vs konularında kolaylıklar sunar.
• Kaynaktan faydalanma yüksektir.
• Malzeme taşınması ve malzeme akışı konusunda kontrol olanaklarını artırır.
• Kolay Devreye Alınan Sistemlerdir.
• İleriye Yönelik kolay Genişleme İmkanı Sunarlar.
• Çevre açısından faydalı araçlardır
.
EMS
(Electrified Monorail Systems)
Electric monorail konveyörler elektrik ve bilgi taşıyan kabloları
barındıran raylar ve bu raylar üzerinde kendi motorları ve işlemcileri ile hareket eden araçlardan meydana gelir.
EMS araçları ile zincirli konveyörlere oranla çok daha yüksek hızlarda taşıma yapılabilir. Uzun mesafeli taşıma işlemleri için idealdir.
Her aracın kendi motoru ve kontrol ünitesi olduğundan oldukça esnektir, bu sayede karışık rotalarda taşıma, sıralama ve dağıtım işlemleri için kullanılabilir.
Araçların üzerine elektrik ile çalışan bant tipi konveyör gibi herhangi
bir aparat bağlanabilir.
RGV (ray yönlendirmeli araçlar) (Rail Guided Vehicle) Sistemleri
RGV’ler, elektrik ve bilgi taşıyan kabloları barındıran raylar üzerinde kendi motorları ve işlemcileri ile hareket eden araçlardır. Bu sistemlerde ray yere monte edilir.
Havai konveyörlerin aksine herhangi bir taşıyıcı konstrüksiyon gerektirmez.
Zincirli konveyörlere ve AGV’lere göre çok daha hızlıdır.
Araçların üzerine elektrik ile çalışan bant tipi konveyör gibi herhangi bir aparat bağlanabilir.
• AGV
RGV
EMS