Yatırım Analizi
Ders 7
Tahviller ve Diğer Sabit Getirili Menkul Kıymetlerin Değerlemesi
Hüseyin İlker Erçen
Tahvilin Değerinin Hesaplanması
• Kuponlu Tahvilin Değerlemesi
• Kuponsuz Tahvilin Fiyat
Kuponlu Tahvilin Değerlemesi
• Tahvillerin önemli bir kısmında dönemsel kupon oranları ödenmektedir.
• Tahvilin fiyatnın belirlenmesindeki ilk adım tahvilin nakit akımlarının belirlenmesidir.
• Vadeye kadar olan dönemsel kupon faizi ödemeleri
• Vade sonunda yatrımcıya geri ödenecek olan tahvilin nominal değeri.
Kuponlu Tahvilin Değerlemesi
• c: 6 ayda bir yapılan kupon ödemesi
• : Periyodik faiz oranı (Olması gereken getiri/2)
• n: Periyodik sayısı (Yıl sayısı x 2)
• M: Vade sonundaki değer
•
Kupon Oranı, Olması Gereken Getiri ve Pazar Fiyatı Arasındaki İlişkiler
Bir tahvilin ihracı için, kupon oranı ve vadeye kadar olan süre sabittir.
• Piyasada getirilerin değişmesi sebebiyle gereken yeni getiriyi sağlayabilmek için değişebilecek tek değişken tahvilin fiyatdır.
• İhraç zamanında bir tahvilin kupon oranı, piyasadaki yaklaşık cari getiriye yakın olarak ayarlanır.
• Kupon oranı olması gereken getiriye eşit olduğun zaman, fiyat nominal değere eşit olur (vice versa).
• Bir tahvil nominal değerinin altnda satlırsa, tahvil iskontolu olarak satlmış demektir. Gereken getiri kupon oranından daha büyük olduğu zaman, tahvilin fiyat daima nominal deperden daha aşağıdadır.
• Kupon oranı olması gereken getiriden daha küçük olduğu zaman, fiyat nominal değerden daha küçük olacaktr (vice versa).
• Nominal değerinden daha yüksek bir fiyatla satlan tahvillere primli tahviller denir.
• Kupon oranı, gereken getiriden daha fazla olduğu zaman, fiyat nominal değerden daha fazladır (vice versa).
Kuponsuz Tahvilin Fiyatı
• Herhangi bir periyodik kupon ödemesi yapmayan, yatrımcısının tahvilin satş fiyat ve vade sonu değeri arasındaki toplam miktar kadar gelir elde ettiği tahvillerdir.
• Tahviller vade sonunda ödenecek nominal değerden iskonto edilerek satlır ve yatrımıcının geliri satş fiyat ile alış fiyat arasındaki farktan elde eder.
M: Vade sonunda yatrımcıya ödenecek olan nominal değer p: Fiyat
: Periyodik faiz oranı n: 2xN N: Yıl sayısı.
•
Tahvilin Fiyatının Belirlenmesi
• Tahvilin fiyatnı hesaplamak için cevaplanması gereken sorular:
• Bir sonraki kupon ödemesine kaç gün var?
• Düzensiz periyotlar üzerinden alınan nakit akımlarının şimdiki değerini nasıl belirleriz?
• Yatrımcı kupon ödemeleri arasında tahvili aldığı zaman bir sonraki kupon ödeme süresine kadar periyotta düzensiz zaman aralığı süresince alacağı kupon faiziyle ihraççının zararını ne kadar karşılamalıdır?
• Öncelikle menkul kıymetin yatrımcı tarafından satn alınma tarihi ve bir sonraki kupon ödeme tarihi arasındaki gün sayısı belirlenir.
•
• Vade sonuna n kupon ödemesi kalan bir tahvil için fiyat:
• P: Fiyat
• c: 6 aylık kupon ödemesi
• : Periyodik faiz oranı
• n: Kalan kupon ödeme sayısı
• M: Vade sonu değeri
•
Tahvillerde Getiri Ölçütleri
• Cari Getiri
• Vade Sonu Getirisi
• Gerçek Getiri
Cari Getiri
• Tahvilin yıllık kupon faizinin tahvilin piyasa fiyatna bölünmesi ile elde edilir
•
Vade Sonu Getirisi
• Nakit akımlarının şimdiki değerini yatrımın başlangıç fiyatna eşit kılan bir faiz oranıdır.
•
Gerçek Getiri
• Bir tahvil yatrımcısının gerçek getirisi, yatrımcının elinde bulunan
tahvilin, bir periyot süresince elde tutulmasıyla elde edilmiş olan para miktarının, baştaki yatrım miktarına bölünmesiyle bulunur.
• Eğer tahvil vade tarihinden önce yatrımcı tarafından satlmış ise, tahvilin gerçek getirisi bir sermaye kazancını veya kaybını içerir.
Tahvillerin Fiyat Hareketlerinin Özellikleri
• Pazar iskonto oranı tahvilin kupon oranından yüksekse, tahvilin piyasa fiyat nominal değerinden daha az olacaktr.
• Pazar iskonto oranı tahvilin kupon oranından düşükse, tahvilin piyasa fiyat nominal değerden daha fazla olacaktr.
• Pazar iskonto oranı tahvilin kupon oranına eşitse, tahvilin piyasa fiyat nominal değerine eşit olacaktr.
• Pazar iskonto oranındaki değişimler uzun vadeli tahvillerde tahvilin fiyatnı daha fazla değiştirir.
• Pazar iskonto oranındaki değişimler düşük kupon oranlı tahvillerin fiyatnı
oransal olarak daha fazla değiştirirler. Tahvillerin fiyat oynaklığı kupon oranları ile ters oranlıdır.
Hazine Bonolarının Fiyatları
• İskontolu olarak ihraç edilen hazine bonoları ve 1 yıllık devlet tahvillerinde fiyat:
• VKG: Vadeye Kadar Getiri
• VKGS: Vadeye Kalan Gün Sayısı
• Fiyat 1: Hazine Bonosu veya devlet tahvilinin alış fiyat
• Fiyat 2: Hazine Bonosu veya devlet tahvilinin satş fiyat
•
Finansman Bonolarının Fiyatları
• Finansman bonoları da hazine bonoları gibi satlmakta, vade sonunda yapılan ödeme, anapara ve faizi kapsamaktadır.
• P: Finansman bonosunun satş fiyat
• S: Vade sonu (nominal) değer
• c: Vadeye kalan gün sayısı
• r: Dönemsel iskonto oranı
• g: Senedin toplam süresi
•
Ödev
• Kuponsuz tahvillerle kuponlu tahvillerin değerlemesini örnek vererek karşılaştrınız.
• Tahvillerin getirileri nasıl ölçülür? Başlıca yöntemler nelerdir?
