Gelecekte firmalar insanlara dijital verileri karşılığında para ödeyecek. Gönüllü olarak istediğiniz kişisel verileri-nizi paylaşacaksınız ve paylaşımınız devam ettiği sürece de para kazanacaksınız.
Genellikle ücretsiz olarak kullandığınız web sayfaları, mo-bil uygulamalar ve mo-bilgisayar programları gibi yazılımla-rın üreticileri sunmuş oldukları hizmet karşılığında size ait verileri çeşitli şekillerde satarak paraya dönüştürüyor-lar. O zaman, kullandığınız e-posta hizmeti, akıllı kol saa-tiniz, arabanız ve hatta akıllı buzdolabınız sayesinde bun-ları üreten firmalar sizin verilerinizden para kazanıyorsa siz neden kazanmayasınız?
Veri satış simsarı olarak adlandırabileceğimiz bazı firma-lar sizin açık rızanızla verilerinizi buna ihtiyacı olan fir-malara satıp bunun karşılığında doğrudan size para öde-yecek bir pazar için çalışmalara başladı. Streamr adlı fir-ma, ürettiğiniz dijitalleşebilir her veriyi anında toplayıp satmaya çalışıyor. Yani araba kullanırken yaptığınız fren-den, uykuya daldığınız saate, dinlediğiniz müzikten, en
son konuştuğunuz kişiye kadar anlık olarak sunabileceği-niz her veriyi satabilirsisunabileceği-niz. UBDI adlı firmaysa daha fark-lı bir yaklaşımla veriyi değil, veriden elde edilen analizi satmaya çalışıyor. Yani, verdiğiniz online yemek siparişle-ri yesiparişle-rine buradan elde edilen sizin pizza sever bisiparişle-risi oldu-ğunuz bilgisini satıyor.
Peki, kişisel verilerinizin mali değeri ne? Kişisel veri pa-zarı yeni kurulduğu için henüz net bir şey söylemek için çok erken. Ancak başka bazı örneklerden yola çıkarak şim-dilik çok da değerli olmadığını söyleyebiliriz. Bunun ya-nında, Google’ın geliştirdiği Ödüller uygulamasını Goog-le Play’den indirip size sunulan anketGoog-leri doldurarak pa-ra kazanabilirsiniz. Çoğunlukla bir marka ya da hizmet-le ilgili kişisel deneyimhizmet-lerinize dayalı soruları cevaplandır-dığınız (yani kişisel verilerinizi paylaştığınız) uygulama-da kazandığınız paraları Google Play kredisi olarak kulla-nabilirsiniz. Kendi denemelerimizde anket başına 50 ku-ruş ila 1 lira ödeme yapıldığını gördük. Facebook bazı kul-lanıcılara mobil cihazlarından geçen bütün internet trafi-ğini izlemek karşılığında aylık 20 dolarlık hediye kartı tek-lif etmeye başladı.
Söz konusu olan kişisel verilerin satılması olunca tartış-malar da gündeme geliyor. İnsanların bir araya gelerek bir tür sendika kurması ve Google ve Facebook gibi firma-larla toplu sözleşmeler yaparak sundukları veri karşılığın-da makul ücretler alması gerektiğini savunanlar bile var. Önümüzdeki yıllarda bu konunun çokça tartışılacağı orta-da ama hâlihazırorta-da kullandığımız elektronik cihazlarorta-dan bizimle ilgili elde edilen verilerin ayrıntı düzeyi düşünül-düğünde ve bu verilerin çok azının bizim kontrolümüzde olduğu hesaba katıldığında mevcut durumun da pek iç açıcı olduğu söylenemez.
_
http://bit.ly/veri-simsari
41
