MENDERES ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ DÖNEMİ RAPORU

MENDERES

ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ 01.01.2012 – 30.11.2012

DÖNEMİ RAPORU

HİZMETE ÖZEL

T.C.

SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI

TÜR GÜNEY

RKİYE KÖM SI Y EGE LİNY

20

MÜR İŞLET INIRLI SOR YİTLERİ İŞ 012 YILI RA

TMELERİ RUMLU ŞLETMESİ APORU

KURUMU MÜESSESEESİ

“Bu rapor; 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun ile 03.12.2010 tarih ve 6085 sayılı Kanun uyarınca düzenlenmiştir.”

Denetlenen Kuruluşun ; Unvanı: Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Merkezi: Denizli Bağlı olduğu kuruluş: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (TEDAŞ)

Sermaye durumu Ortaklık Hisse adediTaahhüt EdilenÖdenenÖdenmemiş TL%TL%TL% TEDAŞ - 137.440.833,00100,0 137.440.833,00100,0 - - Toplam 137.440.833,00100,0 137.440.833,00100,0 - -

Sayıştay

Karar Organı (Yönetim Kurulu)

Karar organındaki unvanıAdı ve soyadı Temsil ettiği kurumAsli görevi veya mesleğiBaşlama tarihi Ayrılış tarihi 1. BaşkanElmas Yaşar BOSTANCI ÖİBTEDAŞ Genel Müd. Yard.28.12.200931.10.2012 2. ÜyeAtıf KIR" ÖİB Uzman03.08.200931.10.2012 3. " Bahattin UZUN " ÖİB Uzman14.06.201114.06.2012 Denetim Kurulu Denetim kurulundaki unvanıAdı ve soyadı Temsil ettiği kurumAsli görevi veya mesleğiBaşlama tarihi Ayrılış tarihi 1. ÜyeNevzat TUNCERÖİBÖİB Uzman14.09.201114.09.2012

Sayıştay

İ Ç İ N D E K İ L E R

Sayfa No

I.TOPLU BAKIŞ I

II. İDARİ BÜNYE 1

A- Mevzuat 1

B- Teşkilat 3

C- Personel durumu 10

III. İŞLETME ÇALIŞMALARI 14

A- Giderler 14

B- İşletme sonuçları 16

C- Yatırımlar 17

IV. BİLANÇO 18

Aktif 19

Pasif 25

V. GELİR TABLOSU 36

VI. EKLER 43

Sayıştay

KISALTMALAR

AB Avrupa Birliği

AYB Avrupa Yatırım Bankası

BOTAŞ Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi DPT Devlet Planlama Teşkilatı

EPDK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ETKB Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı EÜAŞ Elektrik Üretim Anonim Şirketi GSMH Gayri Safi Milli Hasıla

İHDS İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi

KDV Katma Değer Vergisi

KHK Kanun Hükmünde Kararname

KİT Kamu İktisadi Teşebbüsü ÖİB Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ÖYK Özelleştirme Yüksek Kurulu SGK T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi

TEAŞ Türkiye Elektrik Üretim İletim Anonim Şirketi TEDAŞ Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi TEFE Toptan Eşya Fiyat Endeksi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi TEK Türkiye Elektrik Kurumu

TES-İŞ Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikası

TETAŞ Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi TFRS Türkiye Finansal Raporlama Standartları

TMS Türkiye Muhasebe Standartları

TTK Türk Ticaret Kanunu

TÜFE Tüketici Fiyat Endeksi TÜİK Türkiye İstatistik Kurumu

UFRYK Uluslararası Finansal Raporlama Yorum Komitesi ÜFE Üretici Fiyat Endeksi

VUK Vergi Usul Kanunu

YPK Yüksek Planlama Kurulu

Sayıştay

I. TOPLU BAKIŞ

Türkiye’deki elektrik üretim, iletim, dağıtım ve ticaretine ilişkin faaliyetlerin entegre bir sistem içerisinde, bir kamu kurumu çatısı altında birleştirilmesi hedefi doğrultusunda, 15.07.1970 tarih ve 1312 sayılı Kanun ile imtiyazlı şirketlerin görev bölgeleri ve belediye sınırları dışında elektriğin üretim, iletim, dağıtım ve ticaretini yapmak amacıyla, KİT statüsünde TEK kurulmuş; daha sonra 1312 sayılı Kanuna ek ve değişiklikler getiren 09.09.1982 tarih ve 2705 sayılı Kanun hükümleri uyarınca da belediye, köyler ve bağlı birliklerinin elektrik hizmetleri, hak ve borçları ile Kuruma devredilerek kamu kesiminde hedeflenen bütünleşme sağlanmıştır.

1983 yılında yürürlüğe giren 110 sayılı KHK ile 1312 sayılı TEK yasası yürürlükten kaldırılmış ve Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğünün hukuki bünyesi amaç ve faaliyet konuları yeniden düzenlenmiştir.

233 sayılı KİT’ler Hakkında KHK’nın 63. maddesi ile Kurumun kuruluşuna ilişkin 110 sayılı KHK yürürlükten kaldırılmış ve 60. maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bağlı KİT olarak yeniden kurulmuş ve ana statüsü 09.11.1984 tarih, 18570 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak faaliyetlerini TEK olarak sürdürmeye devam etmiştir.

Elektrik piyasasının serbestleştirilmesi ve özelleştirme hedefleri doğrultusunda 12.08.1993 tarihli, 93/4789 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile TEK; TEAŞ (üretim, iletim ve toptan satış) ve TEDAŞ (dağıtım ve perakende satış) olmak üzere önce ikiye ayrılmış; daha sonra 2001 yılına gelindiğinde dünya uygulamaları ile uyumlu bir şekilde 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle TEAŞ yeniden yapılandırılarak üretim (EÜAŞ), iletim (TEİAŞ) ve ticaret (TETAŞ) faaliyetleri birbirinden yasal olarak ayrıştırılmıştır. Böylece üretim, iletim, dağıtım ve perakende satış faaliyetleri birbiriyle organik ilişkisi olmayan bağımsız kuruluşların rol aldığı alt sektörler haline gelmiş ve bu esnada doğal tekel niteliği taşıyan iletim ve dağıtım faaliyetlerinin düzenlenmesi ve yatırımcılar açısından iletim ve dağıtım şebekelerine ayrımcı olmayan bir erişim rejimini temin etmek üzere EPDK oluşturulmuştur.

Bu kapsamlı düzenlemeler neticesinde, TEK’in elektrik dağıtım müesseseleri TEDAŞ bünyesinde kalmış ve müesseselerin mevcut faaliyetleri, ticaret unvanları yeni duruma göre tescil edilmek suretiyle TEDAŞ yapısı içinde aynen devam etmiştir.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanması amaçlanmıştır. Söz konusu Kanunun 14 üncü maddesi ile TEDAŞ ve EÜAŞ’ın bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirme işlemlerinin, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde ÖİB tarafından yürütüleceği hükme bağlanmıştır.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının koordinatörlüğünde, DPT, Hazine Müsteşarlığı, EPDK ve ÖİB başta olmak üzere diğer ilgili taraflarca Elektrik Enerjisi

Sayıştay

Sektörünün aynı zamanda AB topluluk müktesebatına uyum hedefi çerçevesinde serbestleştirilmesi ve söz konusu sektörde yapılması planlanan reform ve özelleştirmelerle ilgili olarak sürdürülen çalışmalar neticesinde hazırlanan “Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi” (Strateji Belgesi), YPK’nın 17.03.2004 tarih ve 2004/3 sayılı kararı ile onaylanmıştır.

Elektrik Piyasası Kanunu’na göre dağıtım sektörü, EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilecek olup; Strateji Belgesi ekinde, Türkiye’nin elektrik dağıtım şebekesi coğrafi yakınlık, yönetimsel yapı, enerji talebi ve diğer teknik/mali faktörler dikkate alınarak 21 dağıtım bölgesine bölünmüştür.

Görüldüğü üzere, Türkiye’de elektrik dağıtım sektörü zaman içinde çeşitli yapısal aşamalardan geçmiş; 4628 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden 2004 yılına kadar devam eden süreçte TEDAŞ, İstanbul İli Anadolu Yakası’ndaki Koordinatörlük ve yedi bağlı ortaklık ile bu bağlı ortaklıkların dışında kalan illerde müesseseler şeklinde yapılanmış; bu dönemden sonraki süreçte elektrik dağıtım sektöründe serbest piyasa koşullarını ve rekabete dayalı bir piyasa ortamını tesis etmek amacıyla kamu mülkiyetindeki elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesine karar verilmiştir.

Strateji Belgesi’nde özelleştirme uygulamalarına dağıtım bölgeleri baz alınarak kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılması suretiyle elektrik dağıtım ve perakende satış hizmetlerinden başlanacağı belirtilmiş; TEDAŞ bünyesinde bulunan dağıtım şebekesinin, 21 bölge olarak belirlenen dağıtım bölgelerinden, Kayseri haricindeki 20 dağıtım bölgesi eylem planına uygun olarak ÖYK’nın 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmış ve özelleştirmenin satış, kiralama, işletme hakkı devri ve işin gereğince uygun sair hukuki tasarruf yöntemlerinden biri veya birkaçının birlikte ve/veya ayrı ayrı uygulanması suretiyle gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Bu çerçevede ÖİB, dağıtım varlıklarının özelleştirme yöntemini;

“TEDAŞ’a ait dağıtım bölgelerinin birer dağıtım şirketi haline dönüştürülmesi, dağıtım faaliyeti içinde tanımlanamayacak olan duran varlıkların bu şirketlerin mülkiyetine verilmesi, Şirketlere en fazla 49 yıl süre ile dağıtım lisansı verilmesi ve Şirketlerin hisselerinin satılması” şeklinde belirlemiştir.

Bunun üzerine, Kayseri İli dışında kalan 20 bölgede TEDAŞ’ın mevcut 64 müessese ve İstanbul İli Anadolu Yakası’ndaki Koordinatörlük ile 7 bağlı ortaklığı 4046 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi çerçevesinde yeniden yapılandırılarak, %100 hissesi TEDAŞ’a ait anonim şirket şeklinde 20 dağıtım şirketine dönüştürülmüştür.

Böylece ÖYK’nın 02.04.2004 tarihli ve 2004/22 sayılı Kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan TEDAŞ’ın %100 hissedarı olduğu Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Anasözleşmesi, 4046 sayılı Kanunun 20/A maddesine istinaden düzenlenmiş olup, bu kanun hükümlerine uygun olarak 01.03.2005 tarihinden itibaren “19. Görev Bölgesi”ndeki kurum faaliyetleri “ Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi” adı altında yürütülmüştür.

ÖYK’nın 07.11.2005 tarih ve 2005/125 sayılı kararı ile TEDAŞ’ın özelleştirme stratejisi belirlenerek, sermayesinin %100’ü TEDAŞ’a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ’ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin

II

Sayıştay

işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerinin hisselerinin

“blok satış yöntemi” ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.

EPDK tarafından Menderes EDAŞ’a 01.09.2006 tarihinden geçerli olmak üzere 30 yıl süre ile dağıtım ve perakende satış lisansı verilmiş ve tarifeleri de aynı tarihten geçerli olmak üzere onaylanmıştır. Şirket bu tarihten itibaren bölgesinde dağıtım ve perakende satış faaliyetlerine başlamıştır.

“Strateji Belgesi’nin III. Özelleştirme – Hazırlık Çalışma Programı” başlıklı bölümünde belirtildiği şekilde Dağıtım Şirketleri, dağıtım özelleştirmeleri başlamadan önce Elektrik Alım Anlaşmaları (ESA)’nı, TETAŞ ve EÜAŞ/Portföy Şirketleri ile imzalamışlardır. Dolayısıyla Menderes EDAŞ, TETAŞ ve EÜAŞ portföy şirketleriyle 21.06.2006 tarihinde imzaladığı ve bölgesinin elektrik ihtiyacını geçiş döneminde büyük ölçüde garanti altına alan “Elektrik Alım Anlaşmaları”nı elinde bulundurmuştur.

Menderes EDAŞ ile TETAŞ ve EÜAŞ/Portföy Şirketleri arasında imzalanan elektrik enerjisi alım anlaşmalarının yasal dayanağını, 5496 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 6. maddesi ile 4628 sayılı Kanuna eklenen Geçici 10. madde oluşturmuştur.

5496 sayılı “Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 4. maddesi ile 4628 sayılı Kanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen Geçici 10. madde ile getirilen düzenleme çerçevesinde, 24.07.2006 tarihinde TEDAŞ ile Menderes EDAŞ arasında “İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi” imzalanmıştır. Bu sözleşme ile Aydın, Denizli ve Muğla illerinden oluşan Elektrik Dağıtım Bölgesi’nde yer alan ve TEDAŞ uhdesinde bulunan Dağıtım Sistemi’nin, Dağıtım Tesisleri’nin ve Dağıtım Tesisleri’nin işletilmesinde kullanılması gerekli diğer ilave unsurlar üzerindeki işletme hakkı 153.410.027 TL karşılığında Şirketin sahip olduğu dağıtım lisansı süresi sonuna kadar geçerli olmak kaydıyla Şirket tarafından devralınmıştır.

Ancak, 5496 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme çerçevesinde TEDAŞ ile

%100 hissesine sahip olduğu Menderes EDAŞ arasında imzalanmış olan “İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi”nin bir özelleştirme işlemi olarak kabulü söz konusu değildir.

Yani Menderes EDAŞ ile TEDAŞ arasında imzalanan ”İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi”, 3096 ve 4046 sayılı Kanunda belirlenen usul çerçevesinde imzalanmamıştır.

Türkiye’de elektrik enerjisi sektöründe özelleştirmeye ilişkin ilk yasal düzenleme, 29.02.1984 tarih ve 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun ile yapılmış; 19.12.1984 tarihinde yürürlüğe giren “Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı, ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkındaki 3096 sayılı Kanun” ile 13.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren “Büyük miktarlarda yatırım gerektiren alt yapı tesislerinin ve elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımı projelerinin Yap-İşlet-Devret modeli kapsamında gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik usul ve esasları içeren 3996 sayılı Kanun” esas itibarıyla yeni yatırımların finansmanının özel sektör tarafından teminine yönelik modelleri düzenlemiştir. Alım ve fiyat garantisi içeren bahse konu modeller

Sayıştay

kapsamındaki uygulamalar, elektrik enerjisi ile ilgili hizmetlerin özel sektörün olanaklarıyla gerçekleştirilmesini ve işletme hakkının devredilmesi suretiyle belli süreler için hizmetin özel sektör tarafından yürütülmesini öngörmüştür.

Özellikle vurgulamak gerekir ki; 3096 sayılı Kanun ile 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunda da işletme hakkı devri modelinden bahsedilmişse de, söz konusu kanunlarda ele alınan işletme haklarının devri kavramı birbirlerinden tamamen farklıdır.

Esas itibarıyla, “İşletme Hakkı Devri” bir özelleştirme usulü olup, kavram olarak ilk defa “2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun”da yer almış, daha sonra 3096 sayılı Kanunda belirli türdeki kamu hizmetlerinin özel kişiler tarafından görülmesi yöntemi olarak benimsenmiş, bilahare 4046 sayılı Kanunda bir özelleştirme yöntemi olarak düzenlenmiştir.

İşletme hakkı devri, 2983 sayılı Kanunun 3. maddesinde, 4046 sayılı Kanunun 18. maddesinin (c) bendinde ayrı ayrı tanımlanmış; 3096 sayılı Kanunda ise “İşletme Hakkı Devri”nin kavram olarak tanımı yapılmamıştır. Ancak her üç kanunda da belirli tür hizmet ve faaliyetlerin özel kişilerce görülmesine ilişkin yöntemler düzenlenmiştir.

Bu kapsamda, 3096 sayılı Kanuna göre yapılan devirlerde, dağıtım şirketinin hissesi değil fakat dağıtım bölgesi ve buna ilişkin unsurlar devredilmekte, bu nedenle devir tarihi itibarıyla varlık, stok, demirbaşlar sayılmakta, sayaçlar okunmakta, alacak ve borçlar tespit edilmekte, önceki hak ve yükümlülükler TEDAŞ’a, sonrakiler yatırımcı şirkete ait olmaktadır.

4046 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülen elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesinde ise, dağıtım sisteminin 30 yıllık süre için işletme hakkına ve dağıtım/perakende satış lisanslarına sahip şirketin sermayesindeki %100 oranındaki TEDAŞ hissesinin blok olarak satış yöntemi uygulanmaktadır.

Bu yönteme göre, esasen faaliyetlerine devam etmekte olan şirketler alacak, hak ve borçlarıyla birlikte yani bilanço mevcutlarıyla özel yatırımcılara devredilmektedir.

Ancak burada altı çizilerek vurgulanması gereken en önemli nokta; ihale şartnamelerinde yer alan istisnai hükümler çerçevesinde devir tarihinden bir önceki ay sonu itibarıyla şirket bilançolarında yer alan birikmiş kamu ve tarımsal sulama alacakları ile EÜAŞ ve bağlı şirketleri, TETAŞ ve TEİAŞ gibi tedarikçi kuruluşlara olan birikmiş enerji ve enerji iletim borçlarının şirketlerin bilançolarından çıkarılarak TEDAŞ’ın bilançosuna aktarılması ve bu suretle oluşan aktif-pasif farkının sermaye artışı yoluyla dengelenmesidir. Böylece söz konusu bilanço kalemleri dışında diğer kalemler dağıtım şirketinin bilançosunda kalmakta, şirket mevcut bilançosunda kayıtlı alacak, borç, hak ve yükümlülükleriyle birlikte özel yatırımcıya devredilmektedir.

Buna göre devir işlemi, devir tarihinden önce TEDAŞ’a ait olan şirket hisselerinin devir tarihinden itibaren özel yatırımcılara geçmesiyle birlikte tamamlanmaktadır.

TEDAŞ’ın müessese ve bağlı ortaklıklarının özelleştirilmesiyle ilgili çalışmalar başlangıçta ETKB tarafından 3096 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülmüştür. Nitekim, Bakanlar Kurulunun 09.10.1991 tarih ve 91/2325 sayılı kararıyla 3096 sayılı Kanuna göre Aydın, Denizli ve Muğla İllerini kapsayan 19. Görev Bölgesinde elektrik dağıtım

IV

Sayıştay

ve ticareti yapma görevi verilen AYDEM Güneybatı Anadolu Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ETKB arasında 22.09.2000 tarihli “Elektrik Dağıtım ve Ticareti Hizmetlerinin Yapılması ve Görev Verilmesine İlişkin Uygulama Sözleşmesi”

imzalanmış; 3096 sayılı Kanunun 5. ve 9. maddelerine göre Aydın, Denizli ve Muğla illeri dahilindeki görev bölgesinde yer alan dağıtım tesislerinin işletme hakkının devredilebilmesi ve AYDEM A.Ş. ile Enerji Satış Anlaşması (ESA) imzalanabilmesi için 09.10.2000 tarih ve 2000/1507 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi yayımlanmıştır. Belirtilen Kararnamenin verdiği yetkiye dayalı olarak TEDAŞ ile AYDEM A.Ş. arasında 29.03.2001 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve Enerji Satış Anlaşması imzalanmıştır.

Yaşanan bu gelişmeler neticesinde daha önce 4046 sayılı Kanun hükümlerine göre özelleştirilmek üzere 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı ÖYK Kararı çerçevesinde ÖİB’in portföyüne alınmış bulunan Menderes EDAŞ, bu kerre 3096 sayılı Kanun kapsamında özelleştirilmek üzere 18.01.2008 tarih ve 2008/08 sayılı ÖYK Kararı ile ÖİB’in portföyünden çıkarılmıştır.

Diğer taraftan 4628 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin “Dağıtım lisansı”

başlıklı 3 üncü bendinde; “… mevcut sözleşmeleri kapsamında bölgelerinde dağıtım hizmeti yapma hakkı elde etmiş özel sektör dağıtım şirketleri, mevcut sözleşmelerini Kurulca (EPDK) belirlenecek bir süre dahilinde serbest rekabet koşullarını sağlayacak şekilde tadil etmekle yükümlüdürler…” düzenlemesine yer verildiğinden; ETKB ile AYDEM A.Ş. arasında imzalanan 22.09.2000 tarihli mevcut Uygulama Sözleşmesi, Kanun hükümleri ve EPDK Kararları doğrultusunda 08.07.2007 tarihli, 1 No.lu Tadil Uygulama Sözleşmesi ile; yine TEDAŞ ile AYDEM A.Ş. arasında imzalanmış bulunan 29.03.2001 tarihli mevcut İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi de 13.03.2008 tarihli, 1 No.lu Tadil Devir Sözleşmesi ile tadil edilmiştir.

AYDEM A.Ş.’ye 4628 sayılı Kanunun Mevcut Sözleşmelerin tadiline ilişkin 3/(c)-3 üncü maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda öngörülen tadil işlemleri sona erdikten sonra, 17.07.2008 tarih ve 1679/1-2 sayılı EPDK Kararıyla 17.07.2008 tarihinden geçerli olmak üzere 17.08.2008 tarihinde 30 yıl süreli Dağıtım Lisansı ile Perakende Satış Lisansı verilmiş; Menderes EDAŞ’a daha önce verilmiş Dağıtım ve Perakende Satış Lisansları ise eş zamanlı olarak yine EPDK kararıyla sonlandırılmıştır.

Görev Bölgesindeki dağıtım tesislerinin AYDEM A.Ş.’ye fiili devrini gerçekleştirmek üzere ETKB tarafından oluşturulan Devir Kurulu devir ve tespit çalışmalarını sürdürdüğü 15.08.2008 tarihinde fiili devir işlemini gerçekleştirerek, 17.03.2009 tarihinde de çalışmalarını tamamlamıştır.

Öte yandan, 15.08.2008 tarihine kadar Aydın, Denizli ve Muğla illerinden oluşan 19. Görev Bölgesindeki elektrik dağıtım ve ticareti faaliyetlerini yürüten, söz konusu görev bölgesinin özel sektöre devrinden sonra esas faaliyetleri sona eren ancak tüzel kişiliği devam eden Menderes EDAŞ; TEDAŞ Yönetim Kurulunun 13.03.2008 tarih ve 26-289 sayılı kararı ile “İşletme Hakkı 1 Nolu Tadil Devir Sözleşmesine göre görev bölgesindeki TEDAŞ’ın sorumluluğu bulunan davaların, devam eden kamulaştırma işlemlerinin ve alacakların takibi” hususlarında görevlendirilmiş;

Sayıştay

23.07.2009 tarih ve 2009/47 sayılı ÖYK Kararı ile tekrar ÖİB’in portföyüne alınmış, bilahare TEDAŞ Yönetim Kurulunun 13.01.2012 tarih, 2-33 sayılı kararıyla da görev bölgesiyle sınırlı proje onayı ile geçici ve kesin kabul işlemlerinde yetkili kılınmıştır.

Şirketin genel durumuna ait verilerin son beş yıl üzerinden seyrini gösteren toplu bilgiler tablosuna aşağıda yer verilmiştir.

Toplu Bilgiler

Ölçü 2010 2011 30.11.2012

(11 Aylık)

2008 2009

Esas sermaye Bin TL 137.441 137.441 137.441 137.441 137.441

Ödenmiş sermaye Bin TL 137.441 137.441 137.441 137.441 137.441

Öz kaynaklar Bin TL 115.214 98.729 103.662 131.172 131.018

Yabancı kaynaklar Bin TL 164.173 347.263 355.019 239.070 254.851

Maddi duran varlıklar (edinme değeri) Bin TL 56.943 58.223 60.058 - 8

Maddi duran varlıklar (birikmiş amor.) Bin TL 3 3 - - -

Yatırımlar için yapılan nakdi ödemeler Bin TL 25.591 1.361 1.808 - 8

Yatırımların gerçekleşme oranı (nakdi) % 100 100 100 - -

Tüm alım tutarı Bin TL 471.355 - - - -

Satın alınan enerji miktarı GWh 3.982 - - - -

Satın alınan enerji mal.tutarı Bin TL 451.650 - - - -

Satın alınan enerji birim maliyeti Kr/KWh 11,34 - - - -

Kayıp ve kaçakların oranı % 4,2 - - - -

Satılan enerji miktarı GWh 3.815 - - - -

Net satış tutarı Bin TL 574.035 - - - -

Ortalama satış fiyatı (Net) Kr/KWh 15,05 - - - -

Ortalama satış maliyeti Kr/KWh 12,73 - - - -

Stoklar:

Malzeme Bin TL 3.100 1.348 - - -

Diğer stoklar Bin TL 268 7 - - -

Memur (Ortalama) Kişi 28 15 8 1 1

Sözleşmeli (Ortalama) Kişi 233 171 73 10 11

İşçi (Ortalama) Kişi 529 - - 2 2

Personel için yapılan tüm giderler Bin TL 37.166 8.337 3.717 1.363 738

Cari yıla ilişkin:

-Memurlar için yapılan giderler Bin TL 925 537 313 68 45

-Memur başına aylık ortalama gider TL 2.754 2.985 3.260 3.777 -

-Sözleşmeliler için yapılan giderler Bin TL 6.898 5.711 2.298 410 475 -Sözleşmeli başına aylık ortalama gider TL 2.467 2.783 2.624 3.106 -

-İşçiler için yapılan giderler Bin TL 17.239 304 - 772 115

-İşçi başına aylık ortalama gider TL 3.837 - - 4.666 -

Dönem kârına ilişkin vergi ve diğer yük. Bin TL - - - - -

Tahakkuk eden vergiler Bin TL 2.358 5.432 5.450 279 3.753

GSYİH’ ya katkı (üretici fiyatlarıyla) Bin TL 98.945 132 1.100 (1.071) (6.727) GSYİH’ya katkı (alıcı fiyatlarıyla) Bin TL 108.473 2.490 6.550 (792) (2.974) GSMH ‘ya katkı (alıcı fiyatlarıyla) Bin TL 108.473 2.490 6.550 (792) (2.974)

İşletme faaliyet.kârlılığı (Öz kay. Yön.) % - - - - -

Mali kârlılık (Öz kaynaklar yönünden) % 2,2 - - - -

İktisadi kârlılık % 1,2 - - - -

Zararlılık % - - - - -

Faaliyet kârı veya (zararı) Bin TL 61.819 (19.906) (15.474) (16.346) (20.564)

Dönem kârı veya (zararı) Bin TL 2.562 (16.485) 4.933 27.510 (153)

Bilanço kârı veya (zararı) Bin TL (45.138) (61.623) (56.690) (29.181) (29.334)

VI

Sayıştay

Menderes Elektrik Dağıtım A.Ş. esas itibarıyla Aydın, Denizli ve Muğla illeri dahilindeki 19. Görev Bölgesinde elektrik dağıtım ve perakende satış hizmetlerini yürütmek üzere 01.03.2005 tarihinde kurulmuş olup, söz konusu Görev Bölgesi 3096 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde 15.08.2008 tarihi itibarıyla özel sektöre devredilmiştir. Bu nedenle Menderes Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin elektrik enerjisi dağıtımı ve perakende satışına ilişkin faaliyetleri ortadan kalkmış bulunmaktadır.

Şirketin dönemsel faaliyetlerine ilişkin Sayıştay tarafından 2008 yılından sonra hazırlanan yıllık denetim raporlarında; “Görev Bölgesindeki işletme hakkının 15.08.2008 tarihinde özel sektöre devredilmesi nedeniyle esas faaliyetleri sona eren ancak tüzel kişiliği devam eden Menderes Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin, kamu kaynaklarının etkin kullanılması bakımından ekonomik ölçeğe ulaşma, yönetimde rasyonelleşme, maliyetleri düşürme ve verimliliği artırma gibi gerekçelere dayalı olarak devir yoluyla TEDAŞ bünyesinde birleştirilmesi” hususunda önerilere yer verilmiştir.

Bu doğrultuda, Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (TEDAŞ)’nin, Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’ni Devralma Yoluyla Birleşme İşlemi için Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca 06.09.2012 tarihli ve 885 sayılı Olur verilmiş; söz konusu Olur ile ÖİB’in TEDAŞ Genel Müdürlüğüne muhatap 07.09.2012 tarihli ve 5914 sayılı yazılarında özetle;

“Birleşme gerekçesinin kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması olduğu belirtilerek, TEDAŞ’ın %100 oranında hissedarı olduğu Menderes Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte TEDAŞ bünyesinde birleştirilerek tüzel kişiliğinin sona erdirilmesi, Menderes Elektrik Dağıtım A.Ş.’de çalışan personelin mevcut kadroları ve özlük hakları ile birlikte TEDAŞ’a devredilmesi, bu karar gereğince gerçekleştirilecek devir ve birleşmelerle ilgili işlemlerin TEDAŞ ve Menderes Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından yerine getirilmesi”

hususları talimatlandırılmıştır.

Devrolan ve Devralan Şirketlerin yönetim kurullarının birleşme konusundaki devralma ve devretme yetkilerinin varlığı ve geçerliliği konuları tetkik edilerek yapılan inceleme sonucunda;

TEDAŞ (Devralan) tarafından yapılan 04.10.2012 tarih ve 23-249 karar sayılı yönetim kurulu toplantısında “….. Menderes EDAŞ’ın tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte TEDAŞ bünyesinde birleştirilerek tüzel kişiliğinin sona erdirilmesi (tasfiyesiz infisah) ve devir işleminin 30.11.2012 tarihi itibarıyla gerçekleştirilmesi için karar ihdas edilmesi ile bu kararın Özelleştirme İdaresi Başkanlığına onaylatılmasına, Menderes EDAŞ’ın idari, mali, hukuki ve personele ilişkin her türlü işlemlerin TEDAŞ Genel Müdürlüğü ihtisas daireleri ve müşavirlikleri tarafından yerine getirilmesine, konu hakkında ilgili kurum ve kuruluşlarına bilgi verilmesine, Elektrik Piyasası İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda işlemlerin ikmal edilmesi ve uygulamada ortaya çıkabilecek problemlerin çözümlenmesinde TEDAŞ Genel Müdürlük Makamının yetkili kılınmasına, bu hususlardaki gerekli işlemlerin TEDAŞ Genel Müdürlüğünce ikmaline” karar verildiği anlaşılmış olmakla birlikte, söz konusu yetkili kurul kararı ile ÖİB’in 06.09.2012 tarihli ve 885 sayılı

Sayıştay

Oluru, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca 06.11.2012 tarihinde 102897 Sicil No.su ile kayıtlı TEDAŞ adına tescil edilerek, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 09.11.2012 tarih ve 8190 sayılı nüshasında ilan edilmiş,

Menderes EDAŞ (Devrolan) tarafından yapılan 11.10.2012 tarih ve 10-1 karar sayılı yönetim kurulu toplantısında ise; “… TEDAŞ’ın %100 hissedarı olduğu Menderes EDAŞ’ın 30.11.2012 tarihi itibarıyla tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte TEDAŞ bünyesinde birleştirilmesi ve Menderes EDAŞ’da çalışan personelin mevcut kadroları ve özlük haklarıyla birlikte TEDAŞ Genel Müdürlüğüne devredilmesi ve kararın Ticaret Sicili Memurluğuna ibraz edilerek Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanması, gerekli iş ve işlemlerin Şirket Müdürlüğünce ikmaline” karar verildiği;

Anlaşılmış olup, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 06.09.2012 tarihli, 885 sayılı Oluru ve Devrolan Şirketin, Devralan Şirket ile birleşmesine esas teşkil eden 30.11.2012 tarihli devir bilançosu ve aynı tarihte sona eren döneme ait gelir tablosu ile diğer mali tablolarına rapor ekleri arasında yer verilmiştir.

Birleşme işlemi 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde yürütülmüş olup, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 7 nci maddesi ve 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralma Hakkında Tebliğ” hükümleri ile devir ve birleşme işlemleri hakkında 13.01.2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddelerinin uygulanmaması, ayrıca Devrolacak Şirketin sermayesinin %100 oranında Devralan Şirkete ait olması nedeniyle, taraflar arasında akdedilmiş “Birleşme Sözleşmesi” ve gerçekleştirilecek birleşme işlemine ilişkin ihtiyari olarak hazırlanmış “Bağımsız Denetçi Raporu” yoktur.

Buna göre, 4046 sayılı Kanunun 20 nci maddesi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun kurumların devir muamelelerini düzenleyen 19 ve 20 nci maddeleri birleşme işleminin hukuki dayanağını oluşturmuştur. 4046 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde;

“… sermayesinin tamamı ÖİB’e ait olan anonim şirket statüsündeki kuruluşların aktiflerinin özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin tamamı ÖİB’e ait başka bir anonim şirkete veya kuruluşa bedelli veya bedelsiz olarak devrine, anonim şirket statüsünde olanların aktiflerinin bir kısmının ayni sermaye şeklinde konularak yeni şirket/şirketler kurulması suretiyle bölünmelerine veya yeni bir şirket halinde birleşmelerine veya tasfiyesiz infisah suretiyle birleşmelerine Özelleştirme İdaresince karar verilir ve bunların anasözleşmeleri Özelleştirme İdaresince onaylanır.

Bu bentte belirtilen işlemler hakkında Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uygulanmaz” düzenlemesine yer verilmiş;

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda da birleşme işlemine sağlanan vergi avantajları konu edilmiştir. Kanun, birleşme olgusunu vergiye tabi olan birleşme ve vergisiz birleşme olarak ikiye ayırmış; vergiye tabi olanı “birleşme”, vergisiz birleşmeleri ise “devir” olarak nitelendirmiştir. Birleşme işlemleri Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesi çerçevesinde “devir” hükmünde olup, 20 nci maddesinde de şirket yetkili kurulunun devre ilişkin kararının Ticaret Siciline tescil edildiği tarih, devir tarihi olarak kabul edilmiştir.

VIII

Sayıştay

Böylece Menderes EDAŞ’ın devir yolu ile TEDAŞ bünyesinde birleşmesi;

tasfiye gibi hukuki ve mali açıdan son derece külfetli olabilecek yola gidilmeksizin taraflara önemli bir yapılanma imkanı yaratmıştır.

Ancak devir yoluyla birleşmelerin en önemli şartı devrolan şirketin bilançosunun kül halinde devralan şirketin bilançosuna geçirilmesidir. Bilançonun kül halinde geçirilmesi, devrolan şirketin bilançosundaki kalemlerin değerleme yapılmadan mukayyet değerleriyle birleşilen şirketin bilançosuna aktarılmasıdır. Buna göre; Devralan Şirket, Devrolan Şirketin malvarlığını Devrolacak Şirketin sermayesinin %100 Devralan Şirkete ait olması nedeniyle 30.11.2012 tarihi itibarıyla bütün aktif ve pasifiyle birlikte bir kül halinde aynen devralmıştır. Bu tarih itibarıyla Devrolan Şirket, 4046 sayılı Kanunun 20 nci maddesine uygun olarak Devralan Şirket ile birleşmek suretiyle birleşme işleminin tescil tarihi itibarıyla tasfiyesiz infisah etmiştir.

Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 06.09.2012 tarih ve 885 sayılı Oluru çerçevesinde benzer şekilde eş zamanlı olarak Göksu EDAŞ’ın da TEDAŞ bünyesinde birleştirildiği dikkate alındığında, Devralan Şirketin birleşme öncesi 5.950.000.000,00 TL olan sermaye miktarı, birleşme işleminden sonra 6.193.939.972,00 TL olarak belirlenmiştir.

Birleşmeye taraf ortaklıklarda imtiyazlı pay, intifa senedi ile tahvil ve benzeri borçlanma senedi mevcut olmadığından, birleşme sonrasında bunlara bağlı hakların muhafazası söz konusu değildir. Ancak Devralan Şirketin sermaye artırımı yapmasına ve bu nedenle Anasözleşmesini tadil etmesine gerek duyulduğundan, sermaye artırımına ilişkin 24.12.2012 tarih ve 31-330 sayılı TEDAŞ Yönetim Kurulu Kararı alınarak, 4046 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (A) bendine istinaden ÖİB tarafından 15.01.2013 tarihli onay verilmiş olup, söz konusu Anasözleşme değişikliği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 04/02/2013 tarih ve 8250 sayılı nüshasında yayımlanmıştır.

Devrolan Şirketin devir tarihine kadar olan işlemlerinden doğan kar veya zarar Devralan Şirkete ait olup, bu hesaplar bir kül halinde Devralan Şirketin hesaplarına intikal ettirilmiştir.

Devrolan Şirket ile Devralan Şirketin, müştereken imzaladıkları bir devir beyannamesi, birleşme keyfiyetini bildirir dilekçe, kar/zarar cetveli, devir bilançosu ve gelir tablosu 30/11/2012 tarihinde Devrolan Şirketin 6140439484 Vergi No.su ile bağlı bulunduğu Denizli/Pamukkale Vergi Dairesine verilmiştir.

Devralan Şirket, birleşme sonrasında infisah eden Devrolan Şirketin birleşme tarihine kadar tahakkuk etmiş ve edecek (devir tarihine kadar elde ettiği kazançların vergisi dahil olmak üzere) vergi borçlarını ödeyeceğine ve diğer vecibelerini yerine getireceğine dair tanzim kılınan bir taahhütnameyi Devrolan Şirketin 6140439484 Vergi No.su ile bağlı bulunduğu Denizli/Pamukkale Vergi Dairesi Müdürlüğüne ilgili yasal süresi içinde ibraz etmiştir.

Devralan Şirket yetkilileri, Devrolan Şirketin alacaklılarını devir işleminden Türk Ticaret Kanununun 157 nci maddesi hükmüne uygun olarak haberdar etmişlerdir.

Devrolan Şirketin müracaat etmeyen alacaklıları ile vadesi gelmemiş veya itilaflı borçlarına ilişkin yine TTK hükümleri dairesinde hareket edilecektir.

Sayıştay

Devrolan Şirketin borçlarına karşı, Devrolan Şirket yetkililerince verilmiş bulunan teminat ve garantiler ise, borçlar ödeninceye kadar kalkmayacaktır.

Birleşme işlemini düzenleyen 4046 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uyarınca, Kanunda ve diğer ilgili mevzuatta yazılı şartlar gerçekleştiğinden, 22646 Sicil No.su ve “Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi” Ticaret Unvanı ile Denizli Ticaret Sicili Müdürlüğünde kayıtlı Devrolan Şirketin infisaha ilişkin sicil kaydının 27.11.2012 tarihinde terkin edilerek, keyfiyetin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 05.12.2012 tarih ve 8208 sayılı nüshasında ilan olunduğu,

Ayrıca, Menderes EDAŞ yetkilileri tarafından Denizli/Pamukkale Vergi Dairesi Müdürlüğüne hitaplı 28.11.2012 tarih ve 3164 sayılı yazı ekinde ÖİB kararı, TEDAŞ Yönetim Kurulu Kararı, Menderes EDAŞ Yönetim Kurulu Kararı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Sureti ve Denizli Ticaret Sicil Müdürlüğü yazısı ile; Şirketin ticari sicil kaydının 27.11.2012 tarihinde sonlandırıldığı belirtilerek, Şirketin mükellefiyetinin sonlandırılması istenildiğinden söz konusu vergi mükellefiyetinin 30.11.2012 tarihinde sonlandırıldığı anlaşılmıştır.

Devrolan Şirketin sermayesinin %100 oranında Devralan Şirkete ait olması ve birleşme sonrası, birleşilen Şirket dışında sermaye artırımı ve hisse değişimini gerektirecek başkaca ortak bulunmaması nedeniyle Devrolan Şirket için kar payı alma hakkı konusunda düzenleme yapılmasına gerek duyulmamıştır.

Böylece, 30.11.2012 tarihi itibarıyla tüzel kişiliği sonlandırılarak devir yoluyla TEDAŞ bünyesinde birleşme işlemi tamamlanan Menderes EDAŞ’ın kadro ve pozisyonlarında bulunan 14 personelin ise, yine TEDAŞ bünyesinde ilgili kadro ve pozisyonlara atama işlemleri tamamlanmıştır.

Öneriler:

Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin 01.01.2012 – 30.11.2012 tarihli dönemsel çalışmaları üzerinde Sayıştay tarafından yapılan incelemeler sonunda;

Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 06.09.2012 tarihli ve 885 sayılı Oluru çerçevesinde, TEDAŞ’ın %100 hissedarı olduğu Şirketin, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması gerekçesine dayalı olarak tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte 30.11.2012 tarihinde devralma yoluyla TEDAŞ bünyesinde birleştirildiği ve tüzel kişiliğinin sona erdirildiği anlaşılmış olup, bu işlemlerle ilgili olarak ayrıca inceleme, teftiş ve soruşturma gerektirecek bir hususa da rastlanmadığından her hangi bir öneriye yer verilmemiştir.

Sonuç:

Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin 27.05.2013 tarihindeki kendi genel kurulunda kabul edilen 30.11.2012 tarihli devir bilânçosu ve 153.403,23 Türk Lirası dönem zararıyla kapanan gelir tablosu genel görüşmeye sunulur.

X

Sayıştay

II. İDARİ BÜNYE A-Mevzuat:

Özelleştirilmesi öngörülen KİT’ler, ÖYK kararları ile Hazine Müsteşarlığı portföyünden ÖİB’in portföyüne aktarılmaktadır. Söz konusu portföy değişikliğinde tüm pay sahipliği hakkı ÖİB’e geçmekle birlikte istisnai düzenlemeler hariç, ilgili bakan/bakanlık ÖİB’in bağlı olduğu bakan/bakanlık olmaktadır. Burada özelleştirilmesine yönelik birleşme, bölünme, gerektiğinde sermaye transferi yapılarak kuruluşların özelleştirme prosedürü tamamlanmaktadır.

ÖİB, 4046 sayılı Kanunun 4’üncü maddesi (d), (e), (f) ve (h) fıkralarındaki düzenlemeler ile; “ Kuruluşların özelleştirilmesine ilişkin her türlü işlemin yerine getirilmesi ile bunların özelleştirilmelerine hazırlık amacıyla yönlendirilmesini, faaliyetlerinin takip ve koordinasyonunu yürütmek; özelleştirme programına alınan kuruluşlardan anonim şirket statüsünde olmayanların anonim şirket haline dönüştürülüp dönüştürülmemelerine karar vermek;

Özelleştirme programına alınan kuruluşlardan, anonim şirket statüsünde olan ve anonim şirket haline dönüştürülen kuruluşların sermayelerindeki kamu payı %50’nin altına düşünceye kadar bunların sermaye miktarını tespit etmek, kuruluş, birleşme veya bölünmelerinde gerekli düzenlemeleri yapmak, mal varlıkları ile hak ve yükümlülüklerine ilişkin esasları tespit etmek, hesapları ve faaliyetleri ile ilgili her türlü düzenlemeyi yapmak, bu işlemleri kolaylaştırıcı tedbirleri almak; kanuni sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla, kuruluşların mali, idari ve hukuki yapıları ile ilgili olarak düzenlemeler yapmak,”

Şeklindeki görev, yetki ve sorumluluklar ile donatılmıştır.

Buna göre, TEDAŞ ile müessese ve hissedarı olduğu şirketler özelleştirme programına alındıkları 02.04.2004 tarihinden itibaren, 4046 sayılı Kanunun 37’nci maddesi uyarınca 233 sayılı KHK kapsamından ve Hazine Müsteşarlığı portföyünden çıkarılarak ÖİB portföyüne aktarılmış, ilgili bakan/bakanlık ÖİB’in bağlı olduğu Maliye Bakanlığı olmuştur.

ÖYK’nın, 02.04.2004 tarihli ve 2004/22 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan TEDAŞ’ın %100 hissedarı olduğu Menderes EDAŞ, 4046 sayılı Kanunun 20/A maddesine istinaden bu Kanun hükümlerine uygun olarak 01.03.2005 tarihinde faaliyete geçmiştir.

ÖİB’in 25.01.2005 tarihli onayı ile 01.03.2005 tarihinde 22646 sicil No.su ile Denizli Ticaret Siciline kayıt ve tescili yapılan Şirketin Anasözleşmesi, 09.03.2005 tarih ve 6256 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmıştır.

Anasözleşmede düzenlenmemiş hususlarda Türk Ticaret Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanmıştır.

Bu bağlamda Şirket, 4046 sayılı Kanun ile Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olmakla birlikte; Şirketin elektrik piyasasındaki yükümlülükleri 4628 sayılı Kanun, yönetmelik, lisans, tebliğ ve EPDK kararları ile detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Şirket, tüm elektrik piyasası mevzuatından sorumlu tutulmuş, aynı

Sayıştay

zamanda TEDAŞ ile 24.07.2006 tarihinde imzalamış olduğu “İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi” ile getirilen yükümlülüklere de tabi olmuştur.

Şirketin ana faaliyet konusu esas itibarıyla genel ekonomi politikasına uygun olarak elektrik dağıtım faaliyeti ve ticaretini içermektedir. Bu kapsamda Şirket, 19.

Görev Bölgesi dahilinde kendisine bağlı Aydın, Denizli ve Muğla İl Müdürlükleri ile bu illere bağlı ilçe, belde, köy ve köy bağlısı (mezra)’nda kayıtlı abonelerine hizmet vermiştir.

Şirket, Anasözleşmesi uyarınca 4628 sayılı Kanuna uygun olarak 01.03.2005 – 15.08.2008 tarihleri arası dönemde yukarıda değinilen dağıtım bölgesi dahilindeki elektrik enerjisinin dağıtımı, perakende satışı ve perakende satış hizmeti faaliyetlerini karlılık, verimlilik ilkesi çerçevesinde ticari, ekonomik ve sosyal gereklere uygun biçimde yürütmekle görevli, yetkili ve sorumlu tutulmuştur.

Öte yandan, TEDAŞ ile AYDEM A.Ş. arasında imzalanmış bulunan 1 No.lu Tadil Devir Sözleşmesinin, “Personel Devri Usul ve Esasları” başlıklı 19 uncu maddesinde; “Görev Bölgesinde çalışan ve AYDEM A.Ş.’ye devren geçmeyi kabul eden sözleşmeli personel ile 657 sayılı Kanuna tabi personelin devir tarihindeki (15.08.2008) ücret ve sosyal yardım seviyeleri ile kıdem sürelerinde AYDEM A.Ş.

tarafından herhangi bir eksiltme yapılmayacaktır. AYDEM A.Ş.’ye devren geçecek olan 4857 sayılı Kanuna tabi personel ise ücret ve sosyal yardım seviyeleri ile kıdem süreleri saklı kalmak üzere AYDEM A.Ş.’ye devredilecektir.” Düzenlemesine yer verildiğinden bu doğrultuda Menderes EDAŞ’ın mevcut personelinden işçilerin tamamı, memur ve sözleşmelilerin büyük çoğunluğu AYDEM A.Ş.’ye geçmiştir.

Böylece, raporun “Toplu Bakış” bölümünde belirtilen hukuki süreç sonunda Şirketin 3096 sayılı Kanun çerçevesinde özelleştirilmek üzere 18.01.2008 tarih ve 2008/08 sayılı ÖYK Kararı ile ÖİB’in portföyünden çıkarılıp Aydın, Denizli ve Muğla illerinden oluşan 19. Görev Bölgesindeki işletme hakkının 15.08.2008 tarihinde özel sektöre devredilmesi nedeniyle esas faaliyetleri sona eren ancak tüzel kişiliği devam eden Şirket, değinilen tarih itibarıyla TEDAŞ tarafından “İşletme Hakkı 1 Nolu Tadil Devir Sözleşmesine göre 19. Görev Bölgesinde TEDAŞ’ın sorumluluğu bulunan davaların, devam eden kamulaştırma işlemlerinin ve alacakların takibi” hususlarında görevlendirilmiş olup, 23.07.2009 tarih ve 2009/47 sayılı ÖYK Kararı ile de tekrar ÖİB’in portföyüne alınmış; bilahare TEDAŞ Yönetim Kurulunun 13.01.2012 tarih, 2- 33 sayılı kararıyla da görev bölgesiyle sınırlı proje onayı ile geçici ve kesin kabul işlemlerinde yetkili kılınmıştır.

Bu arada, Şirketin dönemsel faaliyetlerine ilişkin olarak Sayıştay tarafından 15.08.2008 tarihinden sonra hazırlanan yıllık denetim raporlarında yer verilen

“dağıtım bölgesindeki işletme hakkının özel sektöre devredilmesi nedeniyle esas faaliyetleri sona eren ancak tüzel kişiliği devam eden Şirketin, kamu kaynaklarının etkin kullanılması bakımından, ekonomik ölçeğe ulaşma, yönetimde rasyonelleşme, maliyetleri düşürme ve verimliliği artırma gibi gerekçelere dayalı olarak devir yoluyla TEDAŞ bünyesinde birleştirilmesi” doğrultusundaki önerilere paralel biçimde, Özelleştirme İdaresi Başkanlık Makamının 06.09.2012 tarih ve 885 sayılı Oluruna ekli ÖİB’in TEDAŞ’a muhatap 07.09.2012 tarih, 5914 sayılı yazıları ile;

2

Sayıştay

“… TEDAŞ’ın, %100 oranında hissedarı olduğu Göksu EDAŞ ile Menderes EDAŞ’ın tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte TEDAŞ bünyesinde birleştirilerek tüzel kişiliklerinin sona erdirilmesi, Göksu EDAŞ ve Menderes EDAŞ’da çalışan personelin mevcut kadroları ve özlük haklarıyla birlikte TEDAŞ’a devredilmesi ile bu karar gereğince gerçekleştirilecek devir ve birleşmelerle ilgili işlemlerin TEDAŞ, Göksu EDAŞ ve Menderes EDAŞ tarafından yerine getirilmesi” hususları talimatlandırılmıştır.

Bu çerçevede; 30.11.2012 tarihi itibarıyla tüzel kişiliği sonlandırılarak devir yoluyla TEDAŞ bünyesinde birleşme işlemi tamamlanan Menderes EDAŞ’ın personel kadro ve pozisyonlarında bulunan 14 kişinin yine TEDAŞ bünyesinde ilgili kadro ve pozisyonlara atama işlemleri tamamlanmıştır.

Şirkette memur ve sözleşmeli statüde çalışan personelin özlük ve sosyal haklarına ilişkin işlemler 657, 5434 ve 4046 sayılı kanunlar, 527 sayılı KHK ve bunların ek ve değişiklikleri ile mali yıl bütçe kanunları, YPK ve ÖİB kararlarına göre yürütülmüş, işçilerin özlük ve sosyal haklarına ilişkin işlemlerde 4857 sayılı İş Kanunu, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, bunların ek ve değişiklikleri ile TEDAŞ Yönetim Kurulu kararları uygulanmıştır.

Şirket, 4046 sayılı Kanun uyarınca faaliyetlerine başladığı 01.03.2005 tarihinden tüzel kişiliğinin sonlandırılarak TEDAŞ bünyesinde birleştiği 30.11.2012 tarihine kadar, 3346 sayılı Kanun ve 6085 sayılı Kanun hükümlerine göre TBMM ve Sayıştay’ın denetimine tabi tutulmuştur.

Şirketin iç mevzuatı TEDAŞ tarafından uygulamaya konulan yönerge ve yönetmeliklerden oluşmuştur.

B-Teşkilat:

1- Teşkilatın yapısı:

Anasözleşmeye göre Şirketin organları genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kuruludur. Yürütme organı ise Şirket Müdürlüğüdür. Şirket Müdürlüğü merkez ve bağlı alt birimlerden oluşmuştur.

TEDAŞ ve %100 hissedarı olduğu şirketlerin organizasyon şemaları ile görev, yetki ve sorumlulukları yönergesi TEDAŞ Yönetim Kurulunun 07.03.2008 gün ve 9/85 sayılı kararı ile onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

4046 sayılı Kanun ile TEDAŞ ve %100 hissedarı olduğu şirketlerin anasözleşmesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmış bulunan “Dağıtım Şirketleri Görev Yetki ve Sorumlulukları Yönergesi”nin amacı; dağıtım şirketlerinin organizasyon şemalarına esas görevlerinin kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, ilgili mevzuat, yönetim kurulu ve TEDAŞ kararlarına uygun olarak, kuruluş yapısı ve çalışma düzeni çerçevesinde yerine getirilmesini sağlamaktır.

Yönerge, genel müdürlük düzeyinde teşkilatlandırılmış anonim şirketlerin haricindeki; dağıtım şirketlerini ve bağlı il müdürlükleri ile birimlerinin görev, yetki ve sorumluluklarını, iş ve işlemlerin yürütülmesinde izlenecek yol ve kuralları kapsamaktadır.

Sayıştay

Şirket, 15.08.2008 tarihine kadar görev bölgesindeki elektrik dağıtım ve ticareti faaliyetlerini yukarıda değinilen yönerge çerçevesinde yürütmüş; söz konusu görev bölgesinin özel sektöre devrinden sonra TEDAŞ Yönetim Kurulunun 13.03.2008 tarih ve 26-289 sayılı kararı ile “İşletme Hakkı 1 Nolu Tadil Devir Sözleşmesine göre görev bölgesindeki TEDAŞ’ın sorumluluğu bulunan davaların, devam eden kamulaştırma işlemlerinin ve alacakların takibi” hususlarında görevlendirilmiş; bilahare TEDAŞ Yönetim Kurulunun 13.01.2012 tarih, 2-33 sayılı kararıyla da görev bölgesiyle sınırlı proje onayı ile geçici ve kesin kabul işlemlerinde yetkili kılınmıştır.

2-Genel kurul ve denetçiler:

Anasözleşme’nin 23 ve 24’üncü maddelerinde;

“Genel Kurul, Şirketin pay sahibi ortaklarından oluşur, Kanun ve Anasözleşme ile haiz olduğu yetkileri kullanır, görevlerini yapar.

Şirket Genel Kurulu olağan ve olağanüstü olmak üzere iki türlü toplanır.

Olağan Genel Kurul, yılda en az (1) bir defa ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda yapılır. Bu toplantıda gündemde yer alan konular incelenerek karara bağlanır.

Olağanüstü Genel Kurul toplantıları, Şirket işlerinin gerektirdiği hallerde ve zamanlarda Türk Ticaret Kanunu ve bu Anasözleşmede yazılı hükümlere göre yapılır ve gereken kararları verir” düzenlemesine yer verilmiş;

Anasözleşmenin geçici 1 ve 3 üncü maddelerinde;

“Şirket sermayesindeki kamu payı %50’ nin altına düşünceye kadar, 4046 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı; Şirket sermayesindeki kamu payı %50’nin altına düşünceye kadar Aydın, Denizli ve Muğla müesseselerinin idari, hukuki ve mali açıdan Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’ne bağlandığı; İş bu Anasözleşmenin 4046 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (A) bendine istinaden Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından onaylandığı” belirtilerek,

4046 sayılı Kanunun, 09.01.2002 tarih ve 24635 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 03.01.2002 tarih, 4733 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin (B) bendi ile değişik 20’nci maddesinde ise;

“Özelleştirme programına alınan kuruluşlardan gerekli görülenlerin anonim şirkete dönüştürülmelerinde ve anonim şirkete dönüştürülenlerin özelleştirme programında bulundukları süre içinde Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili diğer kanunlardaki şirket kuruluşuna ilişkin şartların aranmayacağı;

özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin tamamı devlete ait olan anonim şirket statüsündeki kuruluşlarda, Türk Ticaret Kanunu’nun genel kurul toplantılarına ilişkin hükümlerinin uygulanmayacağı” kurala bağlanmıştır.

4046 sayılı Kanunun bu açık kuralı karşısında Şirket, kuruluş tarihi olan 01.03.2005’ten beri Olağan/Olağanüstü Genel Kurul toplantısı yapmamıştır. Yukarıda belirtilen düzenleme hükümlerine istinaden her yıl TEDAŞ ve %100 hissedarı olduğu şirketlerin ibra işlemleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığı kararı ile yapılmıştır.

4

Sayıştay

Anasözleşme’nin 19 ve 21 inci maddelerinde;

“Denetim Kurulu, Genel Kurul tarafından seçilen 1 (Bir) üyeden oluşur.

Denetçilerin görev süreleri 1 (Bir) yıldır. Görev süresi dolan denetçi tekrar seçilebilir.

Denetçi, Şirketin genel işlemlerini ve bütçesini tetkik etmeye, Türk Ticaret Kanunu’nda yazılı vazifeleri yapmaya, … ve Türk Ticaret Kanunu’nun 354 üncü maddesinde yazılı raporu tanzime görevli ve yetkilidir. Denetçi, Kanun ve Anasözleşme ile kendilerine düşen görevleri iyi ve tam olarak yapmakla yükümlüdür.

Denetçi oya katılmamak şartı ile yönetim kurulu toplantılarına iştirak edebilir.”denilmektedir.

TEDAŞ’ın % 100 hissedarı olduğu Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin özelleştirme kapsam ve programında bulunması ve pay sahipliği fonksiyonunun ÖİB tarafından yürütülmesi nedeniyle Şirket Denetim Kurulu üyeliğine Anasözleşme hükmü dışında 1 (bir) yıllık süre için 4046 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin (i) bendi uyarınca Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın teklifi ve ilgili bakan oluru ile denetçi atanmıştır. Bu şekilde 14.09.2011 tarihinde atanan denetçinin görev süresinin 14.09.2012 tarihinde sona ermesinden sonra başkaca atama yapılmamıştır.

Denetim Kurulunun oluşumunu gösteren çizelgeye raporun iç kapaktan sonra gelen ikinci sayfasında yer verilmiştir.

3-Karar organı:

Anasözleşmeye göre; Şirkette bir başkan ve iki üyeden müteşekkil üç kişilik yönetim kurulu görev yapmıştır. Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi 2 (iki) yıl olup, görev süresi biten yönetim kurulu üyesi yeniden seçilebilmiştir.

Yönetim Kurulu Şirketin temsil ve karar organıdır. Yönetim Kurulu, Kanun ve Anasözleşme ile Genel Kurul (Özelleştirme İdaresi Başkanlığı)’a verilmiş olan görevlerin dışındaki tüm görevler ile yükümlü olup, bu görevlerin gerektirdiği yetkilere sahiptir.

TEDAŞ’ın %100 hissedarı olduğu Menderes Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin özelleştirme kapsam ve programında bulunması ve pay sahipliği hakkının ÖİB tarafından yürütülmesi nedeniyle, Şirket Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeliklerine Özelleştirme İdaresini temsilen Anasözleşme hükmü dışında 1 (bir) yıllık süre için 4046 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (i) bendi uyarınca Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın teklifi ve ilgili bakan oluru ile atama yapılmıştır. Yönetim Kurulu kendi görev ve yetki alanına giren konulara ilişkin olarak, 01.01.2012 – 31.10.2012 tarihleri arasında yaptığı 10 oturum neticesinde toplam 11 karar istihsal etmiştir.

Şirket Yönetim Kurulu Başkanı ve bir üyesinin görevleri devir nedeniyle 31.10.2012 tarihinde sona erdirilmiş, bir üyenin görev süresi 14.06.2012 tarihinde tamamlanınca, yerine ayrıca atama yapılmamıştır.

Karar Organının oluşumunu gösteren çizelgeye raporun iç kapaktan sonra gelen ikinci sayfasında yer verilmiştir.

Sayıştay

4-Yürütme organı:

Şirketin yürütme organı; şirket müdürü, bir şirket müdür yardımcısı ve bağlı alt birimlerden oluşmuştur.

5- Servisler:

Şirketin organizasyon şemasında yer alan hizmet birimlerinden, raporun diğer bölümlerinde değinilmeyen Hukuk servisinin çalışmalarına aşağıda özetle yer verilmiştir.

-Hukuk müşavirliği:

Şirket, Görev Bölgesindeki işletme hakkının 15.08.2008 tarihinde özel sektöre devredilmesi nedeniyle TEDAŞ tarafından, söz konusu görev bölgesindeki TEDAŞ’ın sorumluluğu bulunan davaların, devam eden kamulaştırma işlemlerinin ve alacakların takibi hususlarında görevlendirildiğinden Şirketin hukuk işleri, “TEDAŞ Hukuk Müşavirliği Yönetmeliği” esaslarına göre yürütülmüştür.

TEDAŞ ile AYDEM A.Ş. arasında imzalanmış bulunan 13.03.2008 tarihli, 1 No.lu Tadil Devir Sözleşmesi’nin “Devirden Önceki İdari ve Hukuki Konuların Takibi ve Çözümü” başlıklı 20 nci maddesinde; “Görev Bölgesinde, Fiili Devir Tarihinden (15.08.2008) önceki döneme ait TEDAŞ faaliyetlerinden kaynaklanan üçüncü şahıs hakları ve borçları (zarar, ziyan dahil) ile ilgili idari ve hukuki konularla, istimlak işleri Uygulama Sözleşmesinin 18 ve 37 nci maddelerindeki kamulaştırma işlemlerinde belirlenen esaslar dahilinde olmak üzere; TEDAŞ tarafından yürütülecek ve bu konularda hüküm olunacak meblağlar TEDAŞ tarafından karşılanacaktır. Gerek normal yollardan tahsili mümkün olmayan gerekse icra veya dava konusu yapılan; fiili devir öncesi fatura bedellerinin ve davaların takibi, TEDAŞ tarafından yapılacaktır.

Davaların takibi ve tahsilatın sağlanmasında AYDEM A.Ş. her türlü kolaylığı sağlayacaktır.” Hükmüne yer verilmiştir.

Bu çerçevede Menderes EDAŞ’ta geçici görevli bir hukuk müşaviri ve 1 avukatın yanı sıra vekalet akdi ile çalıştırılan sözleşmeli avukat görev yapmıştır.

Sözleşmeli avukatlar ile TEDAŞ tarafından hazırlanan tip vekalet sözleşmesi akdedilmiştir. Vekalet Sözleşmesi ile Avukatlar bizzat ve münhasıran Şirketin takdirine tabi olarak kendilerine tevdi edilen; Şirket leh ve aleyhine İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre açılmış ve açılacak tüm icra takiplerini itiraz, şikayet, itirazın iptali, menfi tespit, istihkak iddiası, icra ceza gibi işlemler de dahil olmak üzere asıl alacağın tüm fer’ileri ile birlikte tamamen tahsiline kadar, davaları temyiz aşaması dahil karar kesinleşinceye kadar ve diğer hukuksal işleri son aşamasına kadar yürürlükteki mevzuata göre dikkat ve özenle takip ve sonuçlandırmak, ayrıca Şirketçe talep edildiğinde, her türlü hukuki konuda yazılı görüş bildirmekle yükümlü kılınmışlardır. Avukatlara bu işleri yapmak için sulh, kabul, feragat ve ahzükabz yetkisi hariç olmak üzere umumi vekaletname verilmiştir.

Bu kapsamda Şirket merkezi ile Aydın, Denizli ve Muğla İl Müdürlüklerinde toplam 32 sözleşmeli avukat ağırlıklı olarak icra takibinde bulunmuştur.

6

Sayıştay