MUHASEBE
ENSTİTÜSÜ
DERGİSİ
MED – JOURNAL of ACCOUNTING INSTITUTE
OCAK/JANUARY 2022, SAYI/ISSUE 66
Dizinler / Indexing and Abstracting RePEc Ideas
RePEc Econpapers
Kapak fotoğrafı / Cover photo Bulla-Mezopotamya Muhasebe Jetonları
MÖ 8.000-3.000 Mezopotamya’da bulunan çeşitli şekillerdeki küçük kil jetonlar. Bu jetonlar muhasebe tarihinin ilk kanıtlarından kabul edilmektedir (Fotoğraf-Denise Schmandt-Besserat, Louvre Müzesi, Paris).
Bulla-Mesopotamian Accounting Tokens
Small clay tokens of multiple shapes found in Mesopotamia of 8,000-3,000 B.C. constitute the earliest evidence for accounting (Image provided courtesy of Denise Schmandt-Besserat and Musée du Louvre, Paris).
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİT.C.
İŞLETME FAKÜLTESİ
MUHASEBE ENSTİTÜSÜ DERGİSİ
MED – Journal of Accounting Institute
Sahibi / Owner Prof. Dr. F. Lerzan KAVUT
İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İstanbul, Türkiye Istanbul University, School of Business, İstanbul, Turkey Sorumlu Yazı İşleri Müdürü / Responsible Manager
Fatih YILMAZ
İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İstanbul, Türkiye Istanbul University, School of Business, İstanbul, Turkey
Yazışma Adresi / Correspondence Address
İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Muhasebe Enstitüsü, Avcılar, İstanbul, Türkiye Telefon / Phone: +90 (212) 473 70 70/ 18315
E-mail: [email protected] https://dergipark.org.tr/tr/pub/meder https://iupress.istanbul.edu.tr/tr/journal/jai/home
Yayıncı / Publisher
İstanbul Üniversitesi Yayınevi / Istanbul University Press İstanbul Üniversitesi Merkez Kampüsü, 34452 Beyazıt,
Fatih / İstanbul, Türkiye Telefon / Phone: +90 (212) 440 00 00
Baskı / Printed by
İlbey Matbaa Kağıt Reklam Org. Müc. San. Tic. Ltd. Şti.
2. Matbaacılar Sitesi 3NB 3 Topkapı / Zeytinburnu, İstanbul, Türkiye www.ilbeymatbaa.com.tr
Sertifika No: 17845
Dergide yer alan yazılardan ve aktarılan görüşlerden yazarlar sorumludur.
Authors bear responsibility for the content of their published articles.
Yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir.
The publication languages of the journal are Turkish and English.
Ocak ve Temmuz aylarında, yılda iki sayı olarak yayımlanan uluslararası, hakemli, açık erişimli ve bilimsel bir dergidir.
This is a scholarly, international, peer-reviewed and open-access journal published biannually in January and July.
Yayın Türü / Publication Type: Yaygın Süreli / Periodical
DERGİ YAZI KURULU / EDITORIAL MANAGEMENT
Baş Editör / Editor-in-Chief
Prof. Dr. Lerzan KAVUT, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Muhasebe Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye – [email protected]
Baş Editör Yardımcısı / Co-Editor in Chief
Prof. Dr. Aslı TÜREL, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Muhasebe Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye – [email protected]
Doç. Dr. Emre Selçuk SARI, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Muhasebe Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye – [email protected]
Yazı Kurulu Üyesi / Editorial Management Board Member
Prof. Dr. Taylan ALTINTAŞ, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Muhasebe Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye – [email protected]
Doç. Dr. Turgay SAKİN, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Muhasebe Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye – [email protected]
Dr. Nevzat GÜNGÖR, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Muhasebe Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye – [email protected]
Dil Editörleri / Language Editors
Elizabeth Mary EARL, İstanbul Üniversitesi, Yabancı Diller Yüksek Okulu, İstanbul, Türkiye – [email protected] Alan James NEWSON, İstanbul Üniversitesi, Yabancı Diller Yüksek Okulu, İstanbul, Türkiye – [email protected]
YAYIN KURULU / EDITORIAL ADVISORY BOARD
Prof. Dr. Ersin GÜREDİN, İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Muhasebe Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye – [email protected]
Prof. Dr. Can Şımga MUĞAN, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İşletme Bölümü, Ankara, Türkiye – [email protected] Prof. Dr. Belverd E. NEEDLES JR., DePaul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Muhasebe Bölümü, Chicago, ABD - [email protected]
Prof. Dr. Serdar ÖZKAN, Orta Doğu Amerikan Üniversitesi, Egaila, Kuveyt – [email protected] Prof. Dr. Recep PEKDEMİR, Wisconsin La Crosse Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Muhasebe Bölümü, Wisconsin, ABD
Prof. Dr. Haluk SUMER, Marmara Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Almanca İşletme Bölümü, İstanbul, Türkiye – [email protected]
Prof. Dr. Haluk ÜNAL, Maryland Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Maryland, ABD - [email protected]
Doç. Dr. Graham GAL, Massachusetts Amherst Üniversitesi, Isanberg Yönetim Fakültesi, Muhasebe Bölümü, Massachusetts, ABD – [email protected]
İÇİNDEKİLER / CONTENTS
Sunuş / Preface
Muhasebe Enstitüsü Dergisi 66.Sayısı... VIII Lerzan Kavut
Derleme / Review
Bilançoda Varlıkların Sınıflandırılmasında Tarihsel Evrim: Tercümeye Dayalı Türkiye Örneği
Historical Evolution of Balance Sheet Classification: The Turkey Case of Evolving By Translating ... 1 Recep Pekdemir, Ümmühan Aslan, Melis Ercan
Araştırma Makaleleri / Research Articles
COVID-19 Pandemi Döneminde Artan Belirsizlik Ortamı ve Kilit Denetim Konuları Açıklamaları Üzerindeki Etkisi: BİST 100 Şirketleri İncelemesi
Increased Uncertainty Environment During the COVID-19 Pandemic Period and Its
Effect on Key Audit Matters: BIST 100 Companies Analysis ... 49 Deniz Özbay
The Impact of IT Application Control on the quality of the Audit Evidence: An Application Example
Bilgi Teknolojileri Uygulama Kontrollerinin Denetim Kanıtının Kalitesine Etkisi: Bir Uygulama Örneği .... 65 Nabi Küçükgergerli, Ayşe Atılgan Sarıdoğan
Endüstri 4.0 Döneminde Entelektüel Sermaye: Bilişim Sektörü Üzerine Bir Araştırma
Intellectual Capital in the Period of Industry 4.0: A Research on the Information Sector ... 79 İlknur Ergün, İrem Özcan
COVID-19 Pandemisi’nin Tekstil, Deri ve Giyim Eşyası Sektörlerinde Faaliyet Gösteren Firmalara ve Finansal Raporlarına Etkileri: BIST’te Bir Araştırma
Effects of COVID-19 Pandemic on Textile, Leather and Clothing Companies and Their
Financial Reports: a Research in BIST ... 95 Tuba Ergün, Derya Üçoğlu
Türkiye Finansal Raporlama Standardı 16: Kiralamalar Standardının Borsa İstanbul Şirketlerinin Finansal Tablolarına Etkisi Üzerine Bir Araştırma
A Study on the Effect of International Financial Reporting Standards 16: Leases
Standard on the Financial Statements of Borsa Istanbul Companies ... 113 Berke Koç
SUNUŞ Değerli Okurlarımız,
21. yüzyılın ilk çeyreğini tamamlamaya yaklaşırken, Ocak 2022’de Muhasebe Enstitüsü Dergisinin 66. sayısında sizlerle birlikteyiz. Her zamanki gibi, gururluyuz, mutluyuz ve heyecanlıyız.
Günümüzde, dünyada ve Ülkemizde yaşanmakta olan ve geniş etkiler yaratan; küresel iklim değişikliği, sosyal, siyasal, ekonomik ve teknolojik gelişmeler oldukça hızlı bir değişim ve dönüşüm sürecini de beraberinde getirmiştir. Bilim ve eğitim dünyası her zaman olduğu gibi çevresinde yaşananları dikkatle takip etmekte ve birey-toplum odağında ahlaki değerleri göz ardı etmeden değer yaratma çabalarını azimle sürdürmeye çalışmaktadır.
Muhasebe Enstitüsü, Aralık 1970’ten günümüze kadar kurumsal varlığını koruyarak gelişmiş ve yarım yüzyılı aşan zaman sürecinde kuruluş vizyon ve misyonuna sadık kalarak, birçok akademik kurumsal yapıya ve akademik faaliyete öncülük etmiş, destek vermiş ve değer katmıştır. Muhasebe Enstitüsü’nün gelecek kuşakları da etik ilkeler çerçevesinde, geçmişten gelen paylaşımcı tutumuyla ve kaliteden taviz vermeden birlik ve beraberlik içinde akademik dünyanın üyeleri ve siz değerli okurlarımızla buluşmaya devam edecektir.
Bilimsel ve özgün nitelikli çalışmalarını bizimle paylaşarak; paylaşımcı vizyonumuza destek veren ve imkan sağlayan, dergimizin bu sayısına ve muhasebe literatürüne katkı sunan tüm yazarlarımıza ayrı ayrı teşekkürlerimizi sunarız.
Bu sayımızda, muhasebe tarihine ışık tutan bilgilerden, günümüzdeki en güncel konuları kapsayan geniş bir yelpazedeki bilimsel ve özgün çalışmaları titizlik ve özenle seçerek sizlerle buluşturuyoruz. Dergimizin bu sayısında; Prof.Dr. Recep Pekdemir, Prof.Dr. Ümmühan Aslan ve Doç.Dr. Melis Ercan, ‘’Bilançoda Varlıkların Sınıflandırılmasında Tarihsel Evrim:
Tercümeye Dayalı Türkiye Örneği’’ konulu çalışmalarında bilanço unsurlarından varlıkların sıralanması ve sınıflandırılmasının tarihsel süreç içerisindeki evrimini, erişilebilen tarihi kaynaklar çerçevesinde geniş bir perspektifle ele almışlar ve muhasebe tarihi açısından çok değerli bilgi ve belgeleri bizlere ulaştırmışlardır. Dr.Öğr.Üyesi Deniz Özbay, yaptığı çalışmada; ‘’Covid19 Pandemi Döneminde Artan Belirsizlik Ortamı ve Kilit Denetim Konuları Açıklamaları Üzerindeki Etkisi: BİST 100 Şirketleri İncelemesi’’ başlıklı çalışmasıyla, 2019 ve 2020 yıllarında açıklanan kilit denetim konularını karşılaştırmış ve yorumlamıştır.
Yazarlarımızdan Dr.Öğr.Üyesi Nabi Küçükgergerli ve Dr.Öğr.Üyesi Ayşe Atılgan Sarıdoğan ‘’ The Impact of IT Application Control on the Quality of the Audit Evidence: An Application Example’’ konulu çalışmalarında; bilgi teknolojileri uygulamalarının ve kontrollerin denetim süreci, denetim kanıtı ve denetim kalitesine etkisini araştırmış ve konuya ilişkin uygulama örneğine yer vermişlerdir. Öğr.Görevlisi Dr.İlknur Ergün ve Dr.Öğr.Üyesi İrem Özcan, ‘’Endüstri 4.0 Döneminde Entelektüel Sermaye: Bilişim Sektörü Üzerine Bir Araştırma’’ konulu çalışmalarında, Endüstri 4.0 uygulamaları ve dijital dönüşümün entelektüel sermaye oluşumuna etkisini araştırmışlardır.
Dergimizde yer alan makalelerden COVID-19 dönemini inceleyen bir diğer çalışma Tuba Ergün ve Dr.Öğr.Üyesi Derya Üçoğlu tarafından hazırlanmıştır. Bu çalışmada, ‘’COVID-19 Pandemisi’nin Tekstil, Deri ve Giyim Eşyası Sektörlerinde Faaliyet Gösteren Firmalara ve Finansal Raporlarına Etkileri’’ 2019 ve 2020 yıl sonu finansal tabloları ve dipnotları üzerinden araştırılmıştır. Arş.Gör. Berke Koç, ‘’Türkiye Finansal Raporlama Standardı 16: Kiralamalar Standardının Borsa İstanbul Şirketlerinin Finansal Tablolarına Etkisi Üzerine Bir Araştırma’’ konulu çalışmasında TFRS 16 standardının uygulanma öncesi ve sonrasının finansal tablolar ve finansal oranlar üzerindeki etkilerini araştırmıştır.
Dergimiz yayın politikası olarak, İngilizce ve Türkçe dillerinde yazılmış bilimsel nitelikli çalışmalarınızı bekliyoruz.
Gelecek sayılarımızda buluşmak dileğiyle…
Saygılarımızı sunarız.
MUHASEBE ENSTİTÜSÜ DERGİ YÖNETİMİ ve EDİTÖRLERİ ADINA Prof. Dr. F. Lerzan KAVUT
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Muhasebe Enstitüsü Müdürü
