Miras Hukuku
Mirasın Paylaştırılması – III (Özel Durumlar)
Mirasın Paylaştırılması
Mirasın taksimi süreci iki aşamadan oluşur. Öncelikle miras hisseleri oluşturulur (hisse teşkili) daha sonrasın oluşturulan hisseler mirasçılara özgülenir (hisse tahsisi).
Miras Hisselerinin Tespiti
Miras hissesi kavramı tereke mallarının miras taksimi yoluyla bölünmüş olan halini ifade eder. Taksime katılan ne kadar çok mirasçı varsa hisse miktarı da o oranda artar.
16.6.2. Miras Hisselerinin Mirasçılara Özgülenmesi
İrade serbestisinin geçerli olduğu miras hukuku alanında mirasçılar ilk aşamada hisseleri belirledikten sonra mirasçılar oybirliği ile anlaşarak miras hisselerinin
mirasçılara özgülenmesi için de anlaşma yapabilirler. Bir başka anlatımla, TMK m.650
hükmü uyarınca, mirasçılar; tereke mallarından mirasçı veya ortak kök sayısınca pay
oluştururlar. Anlaşma olmazsa, mirasçılardan her biri, payların oluşturulmasını Sulh
Hukuk Mahkemesi’nden isteyebilir.
Mirasın Paylaştırılması
II. Payların oluşturulması Madde 650- Mirasçılar, tereke mallarından mirasçı veya ortak kök sayısınca pay oluştururlar. Anlaşma olmazsa, mirasçılardan her biri, payların oluşturulmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Payların oluşturulmasında hâkim, yerel âdetleri, mirasçıların kişisel durumlarını ve çoğunluğun arzusunu göz önünde bulundurur.
Payların özgülenmesi mirasçıların anlaşması uyarınca yapılır. Buna
olanak bulunmazsa kur'a çekilir.
Mirasın Paylaştırılması
Mirasbırakanın Mirasçılarından Birinin Mirasbırakana Borçlu olması
Mirasbırakanın mirasçılarından alacağı olması durumunda bu alacak da terekenin aktif kısmında yer alır. Borçlu olan mirasçının borcunun miras payından mahsup edilmesi gerekir. Mirasın açılması ve paylaşılması halinde borçlu ve alacaklı sıfatları birleştiği için borç sona erer. Ancak birden fazla mirasçı varsa terekenin sağlıklı bir şeklide bölüştürülebilmesi için mirasçının borcunun da terekeye iadesi gerekir.
Değerinde Önemli Azalma Meydana Gelmeden Paylaştırılması Mümkün Olmayan Mallar
Madde 651- Değerinde önemli azalma olmadan bölünemeyen tereke malı, bütün olarak mirasçılardan birine özgülenir. Mirasçılar bir tereke malının bölünmesi veya özgülenmesi konusunda anlaşamazlarsa, o mal satılır ve bedeli bölüştürülür.
Mirasçılardan biri istemde bulunursa satış artırma yoluyla yapılır. Mirasçılar
artırmanın şekli konusunda anlaşamazlarsa sulh hâkimi, artırmanın mirasçılar
arasında veya herkese açık yapılmasına karar verir.
Mirasın Paylaştırılması
Bütünlük Oluşturan veya Aile Belgeleri ile Özel Anı Değeri Olan Eşya
Madde 653- Mirasçılardan birinin karşı çıkması hâlinde, nitelikleri veya özgülendikleri amaç gereği bir bütünlük oluşturan eşya birbirinden ayrılamaz. Aile belgeleri ile aile için özel anı değeri olan eşya,
mirasçılardan birinin karşı çıkması hâlinde satılamaz. Mirasçılar arasında anlaşmazlık çıkarsa sulh hâkimi, yerel âdetleri, âdet yoksa kişisel
durumları göz önünde tutarak bu eşyanın, payına mahsup edilmek veya edilmemek suretiyle mirasçılardan birine özgülenmesine ya da
satılmasına karar verir. Özel kanun hükümleri saklıdır.
Mirasın Paylaştırılması
Aile Konutu ve Ev Eşyasının Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi
D. Aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi Madde 652- Eşlerden birinin ölümü hâlinde tereke malları arasında ev eşyası veya eşlerin birlikte yaşadıkları konut varsa; sağ kalan eş, bunlar üzerinde kendisine miras hakkına mahsuben mülkiyet hakkı tanınmasını
isteyebilir. Haklı sebeplerin varlığı hâlinde, sağ kalan eşin veya mirasbırakanın diğer yasal mirasçılarından birinin istemi üzerine,
mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir.
Mirasbırakanın bir meslek veya sanat icra ettiği ve altsoyundan birinin aynı meslek ve sanatı icra etmesi için gerekli olan bölümlerde, sağ kalan eş bu hakları kullanamaz. Tarımsal taşınmazlara ilişkin miras hukuku
hükümleri saklıdır.
Mirasın Paylaştırılması
Kat Mülkiyeti Kanununda Düzenlenen Özel durumların Taksime Etkisi
Madde 10 – Kat mülkiyeti ve kat irtifakı resmi senetle ve tapu siciline tescil ile doğar. Anagayrimenkulün
tümünün mülkiyeti (Kat mülkiyeti) ne çevrilmeden o gayrimenkulün yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz.
(Değişik üçüncü fıkra: 14/11/2007-5711/3 md.) Kat mülkiyeti kurulurken aynı katta birbirine bitişik bulunan aynı nevideki birden fazla bağımsız bölüm veya bir yapının otel, iş veya ticaret yeri gibi iktisadî açıdan veya kullanma bakımından bütünlük arz eden birden çok katı veya bölümü, kat mülkiyeti kütüğüne tek bağımsız bölüm olarak tescil edilebilir. Böyle bir tescilin yapılabilmesi için, buna uygun değişiklik projesinin ve yapı kullanma izin belgesinin Tapu Sicil Müdürlüğüne verilmiş olması gereklidir.
(Değişik dördüncü fıkra: 15/2/2018-7099/4 md.) Kat mülkiyetinin tescili, tapu memurunca düzenlenen resmî senet uyarınca veya aşağıdaki fıkralara göre yapılabilir.
(Ek fıkra: 15/2/2018-7099/4 md.) Hak sahiplerine isabet eden bağımsız bölümlerin belirlenmiş olması şartıyla arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesi, kat karşılığı temlik sözleşmesi ve bağımsız bölümlerin taksimine ilişkin noterlik sözleşmesine istinaden inşa edilecek olan binaya ilişkin cins değişikliği, kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesisi işlemi, yüklenici tarafından talep edilmesi halinde ilgili idare tarafından yapılır. Tapuya tescil işlemlerinde elektronik ortamda düzenlenen ve ilgili idare tarafından onaylı mimari proje ile yönetim planı esas alınır. Mimari proje ile yönetim planında malik imzası aranmaz.
… (devamı sonraki slaytta)
Mirasın Paylaştırılması
Madde 10 – …
(Ek fıkra: 15/2/2018-7099/4 md.) Cins değişikliği işlemlerinde yapı kullanma izin belgesi düzenlenen yapılara ilişkin lisanslı harita kadastro mühendislik büroları, bu büroların bulunmadığı yerlerde
kadastro müdürlüğü tarafından düzenlenecek tescil bildirimini müteakip, yapı kullanma izin
belgesini düzenleyen kurum veya kuruluşa gönderilen cins değişikliğine ilişkin tescil bildirimi ve eki belgeler ilgili kurumca yapı kullanma izin belgesi ile birlikte ilgili tapu müdürlüğüne elektronik
ortamda gönderilir. Gönderilen belgeler gereğince tapu müdürlüğü tarafından resen cins değişikliği yapılarak tapu siciline tescil sağlanır. Kat irtifakından, kat mülkiyetine geçiş işlemlerinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
Kat mülkiyetine konu olmaya elverişli bir gayrimenkul üzerindeki ortaklığın giderilmesi davalarında, mirasçılardan veya ortak maliklerden biri, paylaşmanın, kat mülkiyeti kurulması ve bağımsız
bölümlerin tahsisi suretiyle yapılmasını isterse, hakim, o gayrimenkulün mülkiyetinin, 12 nci maddede yazılı belgelere dayanılarak kat mülkiyetine çevrilmesine ve paylar denkleştirilmek suretiyle bağımsız bölümlerin ortaklara ayrı ayrı tahsisine karar verebilir.
(Ek fıkra: 14/11/2007-5711/3 md.) Gelirinin ortak giderlere harcanması için veya başka bir amaçla ortak yararlanmaya tahsis edilen bağımsız bölümlerin malik hanesine, bunlardan yararlanan
"bağımsız bölümlerin numaraları" yazılmak suretiyle kat mülkiyeti kütüğüne tescil edilir. Bu husus bağımsız bölümlerin beyanlar hanesinde gösterilir.
