Bir başka deyişle bir anda birçok fotoğraf çekiyor ve daha sonra istediklerinize odak-lanabiliyorsunuz. Doğal olarak bu makine-nin çözünürlüğü megapixel olarak değil 11 Megaray (11milyon ışın) ifade ediliyor. Bu makine düşük ışık seviyelerinde de rahat-ça rahat-çalışabildiği için Lytro’da pozlama süre-si, odaklama ve flaş yok. Fakat şu an arayüz yazılımı sadece Mac bilgisayarlarda çalışı-yor ve çektiğiniz fotoğrafları sosyal medya-da paylaşmanıza olanak sağlıyor. Windows için olan yazılım ise hâlâ geliştirme aşama-sında. 8 ve 16 GB hafızalı modelleri www. Lytro.com websitesinde 400 $ ve 500 $ fi-yatla satılıyor.
Beyin Büyüklüğü
Sosyalleşme
Becerisini
Belirliyor
İlay ÇelikY
eni yapılan bir araştırma arkadaş sayı-sıyla beynin orbital prefrontal korteks adlı bölgesinin büyüklüğü arasında bir bağ-lantı olduğuna dair bulgular ortaya koydu. Araştırmaya göre çok sayıda arkadaşı olan insanlarda beynin bu bölgesi daha büyük oluyor. Araştırmanın sonuçları geçtiğimiz Şubat ayında Proceedings of the Royal Soci-ety B dergisinde yayımlandı.Araştırma, British Academy’nin yüzün-cü kuruluş yılı vesilesiyle başlatılan “Lucy to Language” projesi kapsamında, Oxford Üniversitesi’nden Profesör Robin Dunbar tarafından Liverpool, Manchester ve Edin-burgh üniversitelerinden bilim insanlarının da işbirliğiyle yürütüldü.
Araştırmaya göre arkadaşlıklarımızı sür-dürebilmek için bir dizi bilişsel beceriye sa-hip olmamız gerekiyor. Ancak “arkadaş” ke-limesiyle tanıdıklarımızdan ziyade arkadaş-lık ilişkisi içinde olduğumuz insanlar kast ediliyor. Sosyal bilimcilerin “zihin okuma” olarak da tabir ettiği bu bilişsel yetiler bir
baş-ka insanın ne düşündüğünü anlama baş- kapasi-tesini ifade ediyor. Bu da insanlarla sohbet edebilmek dâhil karmaşık sosyal dünyamızla baş edebilmemize yarayan davranışları gös-terebilmemizi sağlıyor. Bu araştırma ilk de-fa, bu becerilerdeki üstünlüğün beynin bazı anahtar bölgelerinin, özellikle frontal lobun büyüklüğüyle ilişkili olduğunu düşündürdü.
Bilişsel ve Evrimsel Antropoloji Ensti-tüsü’nden araştırmacı Profesör Dunbar, bu anlamıyla “zihin okuma”nın, “bir bireyin başkalarının zihin durumlarıyla ilgili doğal bir hiyerarşiyi izleyebildiği bir zihinsel duru-mu” ifade ettiğini belirtiyor. Dunbar Othel-lo oyunundan bir örnek veriyor: “Shakespea-re beş farklı zihinsel durumun izini sürmeyi başarıyor. İzleyicinin Iago’nun, Othello’nun Desdemona’nın Casio’yu sevdiğini sanması-nı istediğine inanmasısanması-nı amaçlıyor. Beş ayrı bireysel zihin durumuna hâkim olmak çoğu yetişkin için doğal üst sınır.”
Araştırmacılar Liverpool Üniversite-si’ndeki Manyetik Rezonans ve Görüntü Analizi Araştırma Merkezi’nde 40 gönül-lünün beyinlerinin anatomik MR görüntü-lerini çekerek üst düzey düşünmede görev alan beyin bölgesi olan prefrontal korktesle-rinin büyüklüğünü ölçtü. Daha sonra katı-lımcılardan son yedi günde profesyonel ola-rak değil de sosyal olaola-rak temas kurdukla-rı herkesi sıralamalakurdukla-rı istendi. Katılımcılar ayrıca “zihin okuma” becerilerini belirle-yen bir teste tabi tutuldu.
Robin Dunbar daha fazla arkada-şı olup da “zihin okuma” tes-tinde daha başarılı olan-ların, ön beynin gözle-rin üstünde yer alan kısmı olan orbi-tal fronorbi-tal korteks bölgesinde daha fazla sinir hac-mine sahip ol-duklarını söy-lüyor. Bir bire-yin bebire-yin büyük-lüğü ile arkadaş sayısı arasında bu şekilde bir bağlantı olduğunun anlaşıl-ması, insanların beyin-lerinin diğer primat tür-lerininkinden daha büyük ol-masının ardındaki mekanizmaların anlaşılmasına katkı sağlıyor. İnsanda bey-nin frontal lobu özellikle son yarım milyon yılda çarpıcı biçimde büyümüş.
Liverpool Üniversitesi Psikoloji Bölü-mü’nden araştırmacı Dr. Joanne Powell, araştırmalarının belki de en önemli bulgu-sunun, beyin büyüklüğü ile sosyal ağ bü-yüklüğü arasındaki ilişkinin “zihin oku-ma” becerileriyle ilişkili olduğunun ortaya konması olduğunu söylüyor. Powell buna beyinlerimizin büyüklüğünün sosyal bece-rilerimiz üzerinde belirleyici olduğu anla-mına geldiğini ve çok sayıda arkadaşa sa-hip olmamızın bu sayede mümkün oldu-ğunu ekliyor.
Profesör Dunbar, araştırmaya katılan gönüllülerin genel olarak birbirine yakın yaşlarda ve potansiyel olarak benzer sosyal etkinlik fırsatlarına sahip lisansüstü öğren-cilerden oluştuğunu belirtiyor. Dunbar’a göre sosyalleşmeye ayrılabilecek boş za-man, coğrafya, kişilik ve cinsiyet hep arka-daşlık kurmayı etkileyen etmenler olsa da bu etmenlerin bir kısmının, özellikle cinsi-yetin, aynı zamanda “zihin okuma” beceri-leriyle ilişkili olduğunu da biliyoruz. Dun-bar çalışmalarının, başka insanların ne dü-şündüğünü anlamak ile sosyal ağ büyüklü-ğü arasında bir bağlantı olduğunu ortaya koyduğunu vurguluyor.
Bilim ve Teknik Nisan 2012
