A
A capella: İta. Eşliksiz eser seslendirme.
A tempo: İta. Asıl tempo. (tekrar tempo) Abbandono: İta. Zaman sıklığından çıkarak.
Accelerando: İta. Acele ederek, hızlanarak.
Adagio: İta. Yavaşça
Akor: En az iki sesin dikey olarak tınlama özelliği.
Allegro: İta. Canlı, çabuk.
Alterasyon: Fr. Değişim, değiştirme.
Ars Nova: Lat. Yeni sanat.
Ascendant: Fr. Çıkıcı.
B
Ballad: Fr. 13.yy. sonu ile 15. Yy başlarında İtalya’da yaygınlaşan şiir ve müzik karışımı dans şarkıları.
Barre: Fr. Gitar ve benzeri telli çalgılarda sol el işaret parmağını birden fazla tele basmak.
Basso Ostinato: İta. Sürekli, direngen bas.
Basson: Fr. Fagot Brillande: Fr. Parlak Brio: İta. Parlaklık, canlılık.
Bocca: Fr. Kapalı ağızla.
Braccio: İta. Viyola.
Buffo: İta. Komik.
Burla: İta. Şakacı
Büyük mücennep: Türk Müziği’nde sekiz koma değerindeki aralık.
C
C: Tam ölçü, 4/4 lük ölçü sayısını gösteren işaret.
Cadanse: Fr. 1. Durgu. Kadans. 2. Konçertolarda orkestranın susup solistin tek başına çalarak virtüözite gösterdiği küçük kısım.
Calmo: İta. Sukunetli.
Camera: İta. Oda ( Oda Müziği) Cantabile: İta. Şarkı söyler gibi.
Capo: İta. Baş, başlangıç.
Cappella: İta. Eşlikli icra.
Cembalo: İta. Klavsenin atası sayılan telli, tuşlu çalgı.
Chor: Alm. Koro
Col Legno:İta. Yaylı çalgılarda yayın tahtasıyla çalma.
Ç
Çalgı: Tr. Müzik aleti, enstrüman.
Çarpma Notası: Tr. Esas sese bir üst ya da alt derecesine dokunarak geçme.
Apojyatür.
D
Da Capo: D.C.: İta. Başa dönüş, baştan.
Déchifrer: Fr. Deşifre
Delicato: İta. İnce ve nazik bir ifadeyle.
Delirando: İta. İçi yanarak, tutuşarak.
Derece: Tr. Ses dizilerinde basamaklara verilen ad.
Détache: Fr. Bağsız, geniş yayla çalmak.
Diminué: Fr. Eksik.
Disonans: Fr. Uyumsuz.
Dizek: Tr. Porte Dolce, dol: İta. Tatlı.
E
Eis: Alm. Mi diyez.
Elegante: İta. Zarif, kibarca.
Elegie: Fr. Ağıt
Elevato: İta. Yükselterek.
Energio: İta. Enerjik Encore: Fr. Tekrar, yine.
Ensemble: Fr. Beraberlik, uyum. Küçük çalgı grubu.
Eolien: Fr. Geleneksel sekiz kilise makamının beşincisi.
Eroica: İta. Kahraman
Espressivo: İsp. Anlamlı, duygulu, ifadeli ve etkili.
F
Fado: İsp. Portekiz halk şarkısı.
Falsetto: İta. Kafasesi.
Fandango: İsp. Yavaş tempoda bir İspanyol dansı.
Finale: İta. Bitiş, son bölüm.
Fine: İta. Son Flat: İng. Bemol Form: İng. Biçim.
Forte: İta. Kuvvetli.
Frigien: Yun. Eski otantik kilise dizisi.
Furioso: İta. Öfkeli, hiddetli.
G
Gam: Dizi.
Gentile: İta. Sevimli ve nazik ifadeyle.
Gesang: Alm. Şarkı, melodi.
Giocoso: İta. Sevinçli, neşeli.
Glissando: İta. Sesi kaydırmak.
Glotte: Fr. Uzak.
Grande: Fr. Büyük
Grandioso: İta. Haşmetli, gösterişli.
Grave: İta. Ağır ve gösterişli bir tempoda.
Grupetto: İta. Küçük nota grubu, süsleme.
H
Harmonie: Fr. Armoni, uyum.
Harmonica: Fr. Ağız mızıkası.
Harp: İng. Arp.
Heptakord: Yun. Oktav içindeki yedi diyatonik derecenin oluşturduğu sistem.
Hexakord: Yun. Altı sesli dizi.
Hisar: Tr. Türk Müziği’nde birleşik makam Homophone: İng. Homofoni. Tek seslilik.
HWV: Bernd Baselt tarafından J.F. Handel’in eserlerinin sıralanışının kısa yazılışı.
(Handel Werke Verzeichnis)
I / İ
Instrument: İng. Enstrüman, çalgı.
Irak: Ar. Türk müziğindeki en eski birleşik makam.
İmitasyon: Fr. Taklit.
İmpressionizm: İta. İzlenimcilik İmprovizasyon: Doğaçlama.
İnterlude: Fr. Bir yapıtın ana bölümleri arasında çalınan parça.
İntermezzo: İta. Müzikli sahne eserlerinde çalınan ara müziği.
İnterpretation: Fr. Yorum.
İnterval: Fr. Aralık.
İnversion: Fr. Çevirme, tersine çalış.
J
Jaleo: İsp. Bolero.
Jazz: İng. Caz.
Jouer: Fr. Çalmak.
Juste: Fr. Doğru, tam, yanlışsız.
K
Kantat: Alm. İnsan sesi için yazılmış, çalgı müziğindeki sonatın karşılığı olan yapıt.
Kanto: Lat. Şarkı, ezgi, melodi.
Kantor: Alm. Kilise şarkısı.
Kentet: Lat. Beşli, Beş ses veya çalgı için eser.
Key: İng. Anahtar, açkı.
Klavier: Alm. Piyano.
Klavikord: Fr. 16. Ve 18. Yy.da kullanılan klavyeli bir çalgı.
Koma: Makamsal müzikte bir tam sesin dokuzda biri. En küçük ses birimi.
Konsonans: Uyumlu sesler.
Kontralto: İta. En kalın kadın sesi.
L
Lagrimoso: İta. Yalvararak.
Lamento: İta. Yalvarıcı ve acıklı.
Lacrimosso: İta. Gözyaşı dökerek, ağlayarak.
Legato: İta. Bağlı Legatur: İta. Bağ.
Lento: İta. Ağır tempoda.
Libretto: İta. Opera metni
Lir: Yun. U biçiminde telli mitolojik çalgı, arp.
Luthier: Fr. Lutier. Çalgı yapım ve onarıcısı.
Lyra: Lir.
M
M: Majör, m: minör.
Maestro: İta. Üstad, usta kişi.
Mano: İta. El
Manuela: İta. El için, klavye, tuşe.
Meno: İta. Daha az.
Messe, Missa: Fr. Katolik mes dualarının bestelenmiş şekli.
Mesta, mesto: İta. Yaslı, kederli.
Mezzo, mezza: İta. Orta.
Misterioso: İta. Esrarlı bir şekilde.
Moderato: İta. Orta hızda.
Molto: İta. Çok.
Motiv: Alm. Motif.
N
Naturel: Fr. Bekar.
Netto: İta. Tane tane, berrak şekilde.
Neumes: Fr. Eski notalama işaretleri.
Nobile: İta. Asil kibar. Yüksek bir ifadeyle.
Noch: Alm. Daha.
Nüance: Fr. Nüans, ayrıntı.
Non: İta. Değil.
Nutraendo: İta. Destekleyerek
O
Octave: Fr. Oktav. Sekizli aralık.
Odeum: Alm. Konser salonu.
Odeon: Yun. Şarkı söylenen yer. Kapalı konser salonu.
Oeuvre: Fr. Eser, yapıt.
Oktet: Octette. Sekizli. Sekiz çalgı veya ses için yazılmış yapıt.
Opus: Lat. Op. Yazılan eser sayısı.
Ordinario: İta. Basit, sade.
Organiste: Fr. Org çalan kişi.
Organon: Lat. Org çalan kişi.
Organum: Lat. Çok sesliliğin ilk biçimi.
Ö
Ölçü: Tr. Mesure. Mezur. Bir müzik yapıtında ritim birimi olan vuruşların eşit zamanlara bölünmesi.
Ölçülü Müzik: 16. yy. da Fransa’da şiirlerin hece uzunluklarına gore uygulanan besteleme yöntemi.
P
Parlando: İta. Konuşur gibi.
Parte: İta. Kısım, bir bölüm.
Parti: Fr. Bir müzik yapıtında armoniyi oluşturan ezgilerin her biri.Çalgılar ve ses yazılan eserlerin notaları.
Passion: Fr. Dinsel temalı metinler üzerine bestelenen oratoryo türü.
Ped: Pedalın kısa yazılışı.
Pedal: Fr. Ayaklık.
Penta: Yun. Beşli.
Pes: Tr. Kalın ses
Piano: İta. 1. Hafif 2 . Hafif sesle.
Pianosimmo: İta. Çok hafif sesle.
Piu: İta. Daha, daha fazla.
Poco: İta. Az.
Q
Quadrille: Fr. Kadril. 19. yy Fransız dansı.
Quartett: Alm. Kuartet. Dörtlü. Dört ses veya çalgıdan oluşan küçük topluluk.
Quintett: Fr. Kentet. Beş ses veya çalgının oluşturduğu küçük topluluk.
R
Rallentando: İta. Tempoyu gittikçe ağırlaştırarak.
Rasgueado: İsp. Gitarda tellerin başparmakla taranarak çalınması.
Reduction: İng. Düzenleme.
Reprise: Fr. Tekrar.
Resolution: Fr. Armonide karar. Çözülüş.
Retrogrado: İta. Tersine, gerilemesine.
Réverie: Fr. Rüya, hayal ifade eden parça.
Risoluto: İta. Güçlü, kararlı.
Ritenuto:İta. Tutarak.
Rubato: İta. Serbest çalma.
S
Sacret: Lat. Kutsal, dinsel.
Saltato: İta. Yayı sıçratarak.
Scala: İta. Dizi, gam.
Secco, sec: İta. Kuru, duygusuz.
Segno: İta. Senyö, tekrar işaretiç Sentimental: Fr. Duygulu.
Septett: Fr. Yedili. Yedi ses için yazılmış müzik yapıtı.
Sextett: İng. Altılı. Altı çalgılı veya ses için yazılmış oda müziği yapıtı.
Sharp: İng. Diyez.
Simile: İta. Benze, aynı şekilde.
Sostenuto: İta. İstenen biçime tam uyarak.
Ş
Şef: Fr. Yönetici, bir müzik topluluğunda yöneten kişi.
Şapel: Fr. Chapella Kilise korosu T
Tacet: İta. Susulacak. Partisyonlarda çalmadan vey a söylemeden beklenecek bölümleri belirten terim.
Taco: İta. Topuk. Yayın dip kısmı.
Tampere: Fr. Eşit aralıklı.
Tanto: İta. Çok, olabildiğince.
Tenuto: İta. Sesi tutarak, sürdürerek.
Tiz: Tr. İnce ses.
Tonal: Fr. Tonaliteye ait.
Touche: Fr. Tuş
Tutti: İta. Hep birlikte çalma.
U / Ü
Unison: İng. Ünison. Tek sesli.
Un poco: İta. Biraz.
Uvertür: İta. Açılış, giriş müziği.
Üçlü: Trio
Üstçeken: Çeken, dominant.
V / W
Veloce:İta. Çevik, çabuk.
Vezzo:İta. Narin, kibar.
Vibrato: İta. Seslerin titreşimli dalgalı çıkartılması.
Viol: İng. Viyola Violin:İng. Keman
Violon:Fr. Keman.
Violoncello: İta. Viyolonsel, cello Vivace: İta. Canlı, çabuk, kıvrak.
Weich: Alm. Yumuşak, hafif. Minör.
Weise: Alm. Melodi Weider: Alm. Tekrar.
X
Xylophon: Fr. Ksilofon. Asya kökenli olduğu sanılan çalgı, yanyana gelmiş tahta dilimlerinden oluşur.
Y
Yay: Tr. Arşe. Yaylı çalgı olarak nitelenen tüm çalgılarda teller üzerinde ses çıkarması amacıyla sürtülen araç.
Yaylı: Yayla çalınan çalgıların genel adı.
Yeden: 7. derece.
Yedili: Septet
Z
Zeitmass: Alm. Tempo.
Zelo: İta. Aceleyle, aniden.
Zurio: İta. Sevinç.
Kaynakça: Uluç, M. Ö., Müzik İşaretleri ve Terimler Sözlüğü, ANKARA
