KOMPOSTLAŞTIRMA SİSTEMLERİ VE KOMPOST KALİTE KRİTERLERİ. Company LOGO

Company

LOGO

KOMPOSTLAŞTIRMA

SİSTEMLERİ VE KOMPOST

KALİTE KRİTERLERİ

K ompostlaştırma S ^istemleri

 Açık kompostlaştırma sistemleri

a)Statik yığın kompostlaştırma sistemleri b)Dinamik yığın kompostlaştırma sistemleri

 Reaktör kompostlaştırma sistemleri

a)Düşey akışlı reaktör kompostlaştırma sistemleri

b)Yatay akışlı reaktör kompostlaştırma sistemleri

c)Akışsız-statik reaktör kompostlaştırma

sistemleri

A ^çık K ompostlaştırma S ^istemleri

 S

istemlerde havalandırma, doğal veya mekanik yollarla sağlanmaktadır. Doğal havalandırma, periyodik olarak

yığınların alt-üst edilmesi veya döndürülerek karıştırılması ile yapılırken; mekanik havalandırma, bu amaç için

tasarlanmış özel ekipmanlarla gerçekleştirilmektedir.

 A

çık kompostlaştırma, çok tercih edilen bir yöntem olmasına karşın; geniş alan ihtiyacı ve iklime karşı aşırı hassasiyeti nedeniyle bazı dezavantajlara sahiptir.

 Ö

zellikle soğuk ve yağışlı iklime sahip plan bölgelerde, kompost yığınlarının ısınmasının engellenmesi,

kompostlaştırma aktivitesinin azalması ve kompostun oluşma süresinin uzaması gibi problemlerle oldukça sık

karşılaşılmaktadır.

S ^tatik Y ^ığın K ompostlaştırma S ^istemleri

 S

istemde kompost materyali, ağaç kabuğu veya talaş gibi hacim arttırıcı ajanlar ile karıştırılıp geniş yığınlar halinde serilmektedir.

 H

acim arttırıcı bu ajanlar, kompost materyalinin yapısal stabilitesini sağlamakta ve materyal içinde hava boşlukları oluşturarak, periyodik karıştırmanın gerekliliğini ortadan kaldırmaktadır.

 Y

ığınlar kesikli olarak oluşturulmaktadır ve bir

kompostlaştırma döngüsü süresince yığın hiçbir şekilde karıştırılmamaktadır.

S ^tatik Y ^ığın K ompostlaştırma S ^istemleri

 Y

ığının havalandırılması, basınçlı hava verilerek aşağıdan yukarıya doğru veya tabanda vakum

oluşturularak tersi yönde gerçekleştirilmektedir.

 B

u amaçla, yığının bulunacağı yerin altına hava

kanalları yerleştirilmekte veya materyalin içine, her noktada aynı seviyede havalandırma sağlayacak

şekilde borular döşenmektedir.

 Y

ığının üstü, hava şartlarından etkilenmenin en aza indirilebilmesi için, olgun kompost veya ağaç kırıntıları ile örtülebilmektedir.

S ^tatik Y ^ığın K ompostlaştırma S ^istemleri

S ^tatik Y ^ığın K ompostlaştırma S ^istemleri

D ^inamik Y ^ığın K ompostlaştırma S ^istemleri

 D inamik yığın kompostlaştırma sistemleri, kompost materyalinin proses süresince sürekli olarak hareket ettirildiği sistemlerdir.

 B u sistemde, kompost materyali paralel sıralı yığınlar halinde yerleştirilmekte ve genellikle mekanik ekipmanlar ile alt-üst edilerek karıştırılmaktadır.

 K arıştırma işlemi, haftada bir veya iki kez

gerçekleştirilmektedir.

D ^inamik Y ^ığın K ompostlaştırma S ^istemleri

 D inamik sistemler, hayvan dışkıları, kanalizasyon çamurları ve bahçe atıkları gibi birçok organik atığın

kompostlaştırılmasında başarılı olarak

uygulanmaktadır.

R ^eaktör K ompostlaştırma S ^istemleri

 R eaktör kompostlaştırma sistemleri,

kompostlaştırma prosesinin tamamen kapalı şartlarda işletildiği sistemlerdir.

 R eaktörün kapalı şartlarda işletilmesi, sıcaklık, oksijen temini gibi çevresel

faktörlerin çok iyi izlenebilmesini ve

kontrolünü mümkün kılmaktadır.

R ^eaktör K ompostlaştırma S ^istemleri

 B u sistemler, özellikle soğuk iklimli ve arazisi sınırlı olan bölgelerde tercih

edilmektedir.

 İ şletme maliyetleri açık

kompostlaştırma sistemlerine oranla

daha fazla olmasına rağmen, proses

süresi kısadır.

R ^eaktör K ompostlaştırma S ^istemleri

R ^eaktör K ompostlaştırma S ^istemleri

R ^eaktör K ompostlaştırma S ^istemleri

D ^üşey A ^kışlı R ^eaktör K ompostlaştırma S ^istemleri

 D üşey akışlı reaktör kompostlaştırma sistemleri, reaktördeki yatak şartlarına göre dinamik ve paket yataklı olmak

üzere iki şekilde tasarlanmaktadır.

 H er iki sistem de, kesikli veya sürekli

olarak çalıştırılabilmektedir.

D ^inamik R ^eaktör S ^istemleri

 D inamik reaktör sistemleri,

kompostlaştırma materyalinin reaktörden aşağıya geçişi süresince, katı

hareketinin sağlandığı sistemlerdir.

P ^aket Y ^ataklı R ^eaktör S ^istemleri

 P

aket yataklı reaktör sistemleri ise, periyodik olarak reaktörün altından üstüne katı transferinin gerçekleştirildiği sistemlerdir.

 S

istemde, katıların hareketi bu transfer sonucunda sağlanır.

 R

eaktörün içerisindeki materyal yüksekliği, yaklaşık 6-9 m’dir. Bu reaktörlerin en büyük popülaritesi,

nispeten daha düşük maliyette çalıştırılmalarıdır.

Y ^atay A ^kışlı R ^eaktör K ompostlaştırma S ^istemleri

 Y atay akışlı reaktörler, döner katı yataklı, dinamik katı yataklı ve statik katı yataklı

reaktörler olmak üzere değişik şekillerde tasarlanmaktadır.

 B u sistemler; kentsel katı atıklar, tarımsal atıklar ve kanalizasyon atıkları gibi birçok

materyalin kompostlaştırılmasında yaygın

olarak kullanılmaktadır.

A ^kışsız- S ^tatik R ^eaktör K ompostlaştırma S ^istemleri

 A

kışsız reaktör sistemleri, tünel, kutu veya biyokonteyner olmak üzere değişik şekillerde tasarlanmaktadır.

 S

istemlerde, havalandırma çıkış gazının CO2 içeriği ile sürekli kontrol edilmekte ve pozitif ve negatif modlar arasında değişimli olarak gerçekleştirilmektedir.

 M

ateryaller, proses başlangıcında, sistemlere yüklenmekte ve materyaller sistemde yaklaşık 7-14 gün boyunca kalmaktadır.

 B

u süre sonunda, kompost sistemden alınmakta ve açık alanda olgunlaşmaya bırakılmaktadır. Olgunlaşma, yaklaşık 10 haftada sağlanmaktadır

K ^ompostun K ^ullanım A ^lanları

Toprak zenginleştirme;

 F

akir toprakları rejenere etmek amacıyla organik madde ve humus sağlama,

 B

itki hastalıkları ve haşere sorununun kontrol edilmesine yardımcı olma,

 K

illi ve kumlu toprakların her ikisinde de, suyun tutulmasını ve toprağın nütrient içeriğini arttırma,

 K

imyasal gübrelerle doğal toprak mikroplarının azalmasından sonra toprak yapısını restore etme,

 G

übre ihtiyacını azaltma veya giderme,

 Ö

zel toprak, su ve hava problemleri ile mücadele etme.

K ^ompostun K ^ullanım A ^lanları

Kirlilik remediasyonu;

 U

çucu organik bileşikleri parçalayabilmekte ve kokuları absorblama,

 A

ğır metalleri tutmakta ve onların bitkiler tarafından absorblanmasını veya su kaynaklarına ulaşmasını

engelleme,

 K

irlenmiş topraklardaki klorlu ve klorlu olmayan

hidrokarbonları, pestisitleri, petrol ürünlerini ve ahşap koruyucularını parçalama ve bazı durumlarda tamamen yok etme.

K ^ompostun K ^ullanım A ^lanları

Kirlilik önleme;

 D

üzenli depolamadaki sızıntı suyu oluşumunu ve metan üretimini engelleme,

 Ş

iddetli yağışlarda, su kaynaklarına kirletici ulaşması önleme,

 E

rozyonu ve dere, göl ve nehirlere şiddetli yağış ile kum ve çamur gelmesini önleme,

 Y

ol kenarları, yamaçlar, golf ve diğer oyun sahaları gibi alanlarda çim kaybını önleme.

K ^ompostun K ^ullanım A ^lanları

Ekonomik yararları;

 S

u, gübre ve pestisitler için duyulan ihtiyacı azaltarak önemli ölçüde tasarruf sağlama,

 P

azarlanabilir bir ürün oluşturma,

 S

tandart düzenli depolama örtüsüne ve suni toprak

ıslah materyallerine alternatif olarak daha düşük maliyet gerektirme,

 A

tık akımı içerisindeki organik atıkların

kompostlaştırılması ile kentsel katı atık depolarının ömrü uzatma,

 K

lasik biyoremediasyon tekniklerine alternatif olarak daha düşük maliyet sağlama.

K ^ompost K ^alite K ^riterleri

 İ

nsan sağlığı ve çevre koruma için ürün kalite kriterleri

(a) yabancı maddeler, (b) ağır metaller,

(c) toksik organikler, (d) patojenler,

(e) çözülebilir tuzlar

 Y

üksek kalitede ürün sağlama için kalite kriterleri olmak üzere iki kategoride incelenebilmektedir.

K ^atı A ^tıkların K ^ontrolü Y önetmeliği

Y

önetmelikte, piyasaya sürülen kompost içinde,

 C

am, cüruf, metal, plastik, lastik, deri gibi seçilebilir maddelerin toplam ağırlığın % 2'sini geçmemesi,

 C/N

oranının 35’den daha büyük olması halinde kompost reaksiyonunun optimum şartlarda cereyan edebilmesi için reaktördeki komposta azot beslemesinin yapılması,

 T

oprak ıslahı için kullanılacak kompostta, organik madde

muhtevasının kuru maddenin en az % 35'i oranında olması ve

 K

ompostun nem içeriği oranının % 50'yi geçmemesi istenmektedir.

K ^atı A ^tıkların K ^ontrolü Y önetmeliği

 Ü retilen kompostun ağır metal içeriğinin, en fazla üçer aylık aralarla, kurşun, kadmiyum, krom, bakır, nikel, civa ve çinko yönünden incelenmesi gerekmektedir.

 A ğır metal içeriklerinin, tekrarlanan şekilde arazide kullanılması halinde, belirtilen

değerleri aşmaması, aştığı durumda ise kompostun arazide kullanılmaması

istenmektedir.