B İ B L İ O G R A F Y A :
H A B E R L E R :
C A L C U L S I M P L I F I E
D E S P O U T R E S
C O N T I N U E S
Orta derecede yüklü döşemelere ait müte-madi kirişlerin basitleştirilmiş hesabı
M ü h . Marcel ve Andre R E I M B E R T tarafından
Neşreden : Editions E Y R O L L E S 61, Boulevard Saint - Germain
Paris - 5 e «B. A. 60» nizamnamesi muayyen şart-lar altında mütemadi kiriş hesapşart-larının
«Forfaitair» kaidesini kullanmak suretiyle basitleştirilmesini kabul eder. Bu kaide, eğer önce kendi tatbikat sınırları tâyin edilir de sonra esas teçhizat bulunursa d a h a uzun hesaplara yol açar. Diğer taraftan «Forfaitair» kaidesinin tatbikat sahası nis-beten dar olduğundan, onu yarım ankastre döşemelere tatbik edebilmek için yeni bir metoda ihtiyaç vardı.
M M . Reimbert'in yeni kitabının gayesi budur. Yükleme sistemi B. A. - 60 nizam-namesinin sınırları dışına çıktığı takdirde statikerler aynı müelliflerin bundan evvelki kitabına müracaat etmelidirler. Bu kitabın adı «M. Caquot metodu ile mütemadi ki-rişlerin seri hesabı» dır. Bu iki kitabın gayeleri ayrıdır.
Basitleştirilmiş hesapta m o m e n t epik-lerini çizmeden ve değişken yüklemeden dolayı B. A. - 60 nizmanamesinin istediği % 20 yük artışını hesaplamadan en ekono-mik hal çarelerini bulabileceklerdir.
Bu yeni eserler sayesinde m e t r a j kon-trolları, kullanılan çelik kalitesine göre, kirişlerdeki teçhizat ağırlığını kolaylıkla hesap edebileceklerdir.
İçindekiler :
Orta derecede yüklü döşemelere ait mütemadi kirişlerin basitleştirilmiş hesap metodları onların tatbikat sınırları F o r faitair kaideı yarım ankastre döşemeler Eğilme momentleri ve kesme kuvvetler -Şapoların uzunluğu ve esas demirlerin yer-leştirilmesi - Kiriş teçhizat ağırlığının bu-lunması - Sabit veya değişken münferit yükler - En ekonomik hal çarelerinin araş-tırılması - Mikst döşemeler - U m u m î For-müller. E. M .
I N D U S T R I E B A U
E N T W U R F S - U N D K O N S T R U K T I O N A T L A S Walter H E N N Neşreden : Verlag G e o r g D. W. C A L L W E Y München - Allemagne Endüstri inşaatı, bu yüzyılın başından beri bütün inşaat sahalarına önderlik et-miş ve örnek verici olmuştur. Endüstri in-şaatında yeni yapı vazifeleri (problemleri) daima yeni inşaat şekillerine sevkediyordu.* Yeni inşaat malzemeleri ve yeni konstrük-siyonlar evvelâ endüstri inşaatında tatbik ve tecrübe ediliyor ve oradan diğer inşaat sa-hasına geçiyordu.Bunun için, bütün memleketlerin şim-diki endüstri binalarının maktamı teşkil eden bir proje ve konstrüksiyon atlası in-tişar ediyorsa bu inşaatla ilgili her şahsı, proje mimarlarından, kontrol ve tatbik eden şirkete kadar herkesi alâkadar eder.
Bundan altı sene evvel profesör Wal-ter Henn iki ciltlik «Endüstri Binaları» ese-rini neşretmişti. H e m e n beynelmilel bir standart - eser olmuş ve mevcudu kısa bir z a m a n d a bitmişti. Endüstri inşaatının sü-ratle inkişafı sebebiyle ikinci tab'ı umumi-yetle carî olan bir gözden geçirme ile neş-redilemezdi. Baştan, esasından yeniden ka-leme alındı ve esaslı tevsi edildi. Şimdiki el kitabının yerine dört ciltlik bir eser çıka-caktır. H e r cilt ayrı ayrı satın alınabile-cektir. Şimdiye kadar birinci cilde konmuş olan (sözlük) kısmı müstakil büyük proje ve konstrüksiyon atlas'ı olarak çıkarak yeni tab'ın başlangıcını teşkil ediyor. 400 sahi-fede endüstri ve idare binaları inşaatının proje tanzimi, detay işlenmesi ve tatbikatla lüzumlu esaslar ve misaller yer almıştır.
Verilen misaller endüstri inşaatı hudut-larını fazlasiyle aşmaktadır. Malzemenin bolluğundan istenilen şey seçilebilir. Mese-lâ : Büyük açıklıklı salon (mahaller) için statik konstrüksiyon sistemleri, yüksek bi-nalar (gratsiyel) için pencere camlarını te-mizleme sistemleri, bölme duvarları, müte-harrik merdivenler, veya çöp dökme terti-batı. Bunların hepsi bugünkü inşaat saha-larında tatbik edilmektedir.
Proje ve konstrüksiyon atlas'ı katalog sistemi üzerine kurulmuş olmayıp, fennî araştırma ve tatbikattan elde edilen siste-matik intihap üzerine tertip edilmiştir. Müellif bugün araştırıcı önderler arasında bulunup, yapmış olduğu endüstri binaları
• 17 nci Beynelmilel G A N D Fuarı r
8 ilâ 23 Eylül 1962 de yapılacaktır. D a i m a artan bir ihtisaslaşma gösteren bu fuarın
1962 temi (Avrupa evidir).
İlkel gerilmeli betonun beş tipik
ger-çekleştirilmesi : Dyckeshoff ve W i d m a n n (Alman firması) nın (Dywidag) metodu ile inşa etmiş olduğu beş gerçekleştirmenin filmleri Pariste alâka ile karşılanmıştır. Bun-lar Berlin - Schoeneberg stadyomunun pisti, Mangfall köprüsü H a m b u r g Üniver-sitesi oditoryomunun kubbesi, Berlin-Ruh-leben ç a m u r amforları ile H a m b u r g d a k i Elbe 17 havuzundaki posta gemisidir.
Bozcaadada çok kıymetli tarihî eserler bulundu
Çanakkale (Cumhuriyet'den) — Boz-caada ilçesinde inşası kararlaşan ortaokul binasının temel atma töreni sırasında, te-mel kazılan yerde tarihî eserler bulun-muştur.
Maddî değeri birkaç milyon lirayı bul-duğu söylenen bu tarihî eserler arasında,, eski mezarlar, heykeller, tarihî paralar, biblolar, vazolar da vardır. Bu arada bulu-nan dört heykelin, 4 bin yıl evvelki bir kirala ait olduğu belirtilmektedir. Eserlerin muhafazası için Millî Eğitim Müdürlüğü harekete geçmiş ve kazı sahasını kontrol al-tına aldırtmıştır. Ayrıca inşaatın durdurulması için de ilgililere gerekli m ü r a c a a t y a -pılmıştır. İnşaat şimdilik durdurulmuştur.
Mısırdaki tarihî eserlerin korunması kampanyasına Türkiye de katıldı
A n k a r a (Cumhuriyet'den) — Türkiye, U N E S C O vasıtasiyle Mısır'a verilmek üzere 27.135 T ü r k liralık bir y a r d ı m d a bulun-muştur.
Mısır'daki Assuan Barajının yapılmasını müteakip su altında kalacak olan N u -bia bölgesindeki tarihî eserleri korumak üzere U N E S C O tarafından açılan yardım kampanyasına böylece Türkiye de katıl-mıştır.
birçok Alman şehirlerinde bulunmaktadır. Bu da eserine sınıf ve değer vermektedir.
Eserin heyeti mecmuasının t a m a m e n yeniden tertip edilmiş olması, yeni baştan kaleme alınması ve büyük mikyasta tevsii, eski nüshası mevcut olsa dahi yenisinin te-darikini elzem kılar.
L E S C O N S T R U C T I O N S I N D U S T R I E L L E S
L E C O M P L E X E
U S I N I E R
A. H U G O N ve R. T R A V E R S E N e ş r e d e n : Editions E Y R O L L E S61, Boulevard Saint - Germain Paris 5 e Bugün fabrika denince istihsal edilecek m a m u l metaı meydana getiren muhtelif makineleri ihtiva eden, kapsayıp çevreliyen ve m u h a f a z a eden kap veya bina anlaşıl-maktadır. Zira her fabrika teşebbüsünün ana hedefi mamul metaı elde etmektir.
Fabrika bir veya birçok binalar yekû-nundan ibaret olabilir. Fakat bu daima çe-şitli vazifeler gören unsurlardan ibaret bir bütün ifade eder. Böyle bir bütünde her şe-yin yolunda işleyebilmesi şu üç sualin sarih olarak cevaplandırılmasiyle m ü m k ü n olur. Ne? Nasıl? Kimin tarafından?
Fabrika ve fabrikasyon konusunda bu sualleri cevaplandırmağa çalıştığımız an-da iki esas faktörle karşılaşırız :
a) Makine, b) İnsan gücü.
İşletmede baş rolü olan bu iki unsur müştereken çalışıp verimli netice alınabil-diği müddetçe «Randıman» var demektir.
Demek oluyor ki birisi m a d d î bir var-lık olan makine ile diğeri et, kemik, ruh ve zekâyı haiz insan gücünün birlikte iyi çalış-tırılması keyfiyeti işletme probleminin anah-tarını teşkil edecektir.
Başka deyimle. Fabrika müellifi m i m a r •veya mühendisin eserinde m u v a f f a k olabil-mek şartları, mütenevvi ve çok karışık problemleri tam vukufla bilmesi, istihsal edilecek maddeyi elde edebilmek için geçi-lecek bütün safhaları kavraması, işletmede favdalı olacak her imkânla mücehhez ola-rak hareket etmesi esastır.
Böylece, teknik mecburiyetleri bilerek işletmeye yarar ekonomik estetik ve el
emeği çarelerini mezcederek düşünebilen müellif muvazeneli bir işletme esasını ese-rinde temin edebilecektir.
Fabrika inşaatı bahsini ele alan A n d r e Hugon ve Roland Traverse kitaplarında f a b -rika iç organizasyonu ve sanayi tesislerin işletme şemalarını tahlil ile neticeye var-m a k istevar-mişlerdir.
Derin etüdler sonunda meydana gelen kitapta muhtelif tekniklerin değişik cephe-lerini ve ehemmiyetcephe-lerini ortaya k o y m a k l a bir fabrika inşası için mimar veya mühen-dise lüzumlu olacak bütün bilgileri ver-meğe çalışmışlardır. Müellif veya mal sa-hibi olsun fabrika inşasiyle ilgili herkese bu kitap bir nevi rehber olabilir.
«Le Complexe usinier» ismi taşıyan kitabın I ci cildi bir fabrikanın dizaynını ilk ana düşüncelerden, ışık tutan, bilgi top-lama ve araştırma safhalarından, kaba in-şaat safhasına kadar takip edilen bütün ça-lışmaları çok vazıh bir şekilde aydınlata-biliyor. 300 sahifelik 21 X 27 eb'adında olan bu 1 ci ciltte 162 foto, 92 şema ve 48 grafik mevcuttur. Fiatı 80.15 N . f. dır. Tavsiye ederiz. ,
H O T E L B A U
Otto M A Y R - Fritz H I E R L O T E L İ N Ş A A T I Otel binalarının plânlamasına ait
El Kitabı
Neşreden : Verlag G e o r g D. W. C A L L W E Y München - Allemagne Bütün otel inşaatı branşlarını ihtiva eden ilk mufassal ve sistematik bina bilgi-sine ait eser aşağıdaki kısımlara ayrılmış-tır :
1. Otel inşaatının u m u m î esasları. 2. Otel inşaatının takriben 30 tipik kategorisine ait proje esasları: H e r büyüklükte günlük oteller, kür ve istirahat otelleri, spor otelleri, moteller, yüzer otel olarak yolcu gemileri ve saire. Mahal programlariyle otel tadilleri işletme şema-ları ve örnek plânlar.
3. Otel inşaatı plânlama, tesisat ve tefrişata ait malzeme (eşya) sözlüğü.
4. Resimlendirilmiş k ı s ı m : Takriben 100 adet muhtelif karakterde yeni otel bina-ları gösterilmiş ve izah edilmiştir.
Bu kitabın, otel ihtisası sahasında ya-pılan resimli neşriyata faikiyeti, otel müte-hassısı ve aynı z a m a n d a otel mimarının gö-rüş zaviyesinden hazırlanmış olmasıdır. Bil-hassa son senelerin tecrübeleriyle otel in-şaatında husule gelen birçok yenilikler, imkânlar ve bunların icapları nazarı itiba-re alınmıştır. H e r şeyden evvel bugünkü şartlar atlında m i m a r î bakımdan müsait sureti haller m a k u l bir şekilde işlenip tat-bik sahasına konmuştur.
Fevkalâde zengin ve çeşitli olan otel inşaatı malzeme (eşya) sözlüğü birkaç yüz resimle bu saha ile alâkalı her türlü soru-ları çabuk ve emin olarak cevaplandırmak-tadır. Bu suretle gerek otel inşaatı sahibi-ne ve gerekse proje mimarına mukayese imkânı verdiği gibi icabında muğlak mese-leleri de maksada en uygun bir şekilde hal-letmeyi sağlar. H e r detay halen münakaşa-ları yapılanmünakaşa-ların hulâsasını teşkil eder.
120 kitap sahifesinden mürekkep otel inşaatı malzeme (eşya) sözlüğü takriben izahlı 1000 resmi ve otel inşaatına ait bir tip bilgisini ihtiva etmektedir. Cetveller: İnşaat, ilâvei inşaat ve tadilâtta otel iş-letmeciliği tatbikatı bakımından nazarı iti-bare alınması icap eden hususlara aydınla-tıcı mukayeseleriyle cevap vermektedir.
Kitap birçok memleketlerde elde edilen tecrübeleri kıymetlendirmektedir. Resimli kısımlarında Almanya, Amerika, İtalya, İn-giltere, Skandikanvya, Avusturya, İsviçre, Hollanda, J a p o n y a ve başka memleketlerde yapılan binalar gösterilmektedir.
Bu meyanda münferiden fevkalâde en-teresan plân sureti halleri (bilhassa ras-yonel oda tertibi) ve örnek tefrişat şekil-leri tesbit ve izah edilmiştir. Kitabın bu kısmı 400 fotoğraf ve takriben 200 resim ihtiva etmektedir.
B İ B L İ O G R A F Y A :
K i t a p T a h l i l i :
URBAN LAND USE PLANNING
U R B A N L A N D U S E P L A N N I N G , by F . Stuart C H A P I N . Jr. H a r p e r and Brothers, New Y o r k : 1957. pp: xv + 388 Şehir ve bölge plânlamasında sosyal ve ekonomik faktörlerin hesaba katılması gereğinin gittikçe daha geniş bir şekilde kabul ve tatbik edilmekte olduğu görülmek-tedir. Bu alanda yapılan son yayınlar b u gözlemi destekler mahiyettedir. İşte, Stuart Chapin'in «Urban Land Use Planning» baş-lığını taşıyan eseri bu bakımdan önem ve değer taşımaktadır. Gerçekten, yazar me-kân plânlamasının dayandığı sosyal ve eko-nomik faktörleri belirtmek, gerekli araştır-ma ve tahlilleri göstermek, bu konudaki belli başlı görüşleri gözden geçirmek yö-nünden şehir ve bölge plânlaması disipli-nine büyük bir katkıda bulunmuş olmak-tadır.
Eserini üç ana bölümde toplıyan yazar, ilk b ö l ü m d e topraktan faydadlanmayı tâyin eden faktörleri incelemektedir. Birinci bö-lümün ilk kesimi münferit bir arsa parça-sının kullanılmasına etkide bulunan eko-nomik faktörleri kısaca belirttikten sonra, bütün bir şehir arazisinin kullanılma şeklini ele alarak şehir ekolojisi konusundaki ana görüşleri tahlilî bir açıdan gözden geçir-mektedir. Kesimin sonunda şehir toprakla-rının kullanılması hakkındaki ekonomik nazariyelerin şehir ve bölge plânlaması ameliyesiyle münasebeti üzerinde durul-maktadır.
Birinci bölümün ikinci kesimi toprak-tan faydalanmaya etkide bulunan sosyal faktörlere ayrılmıştır. Bu kesimde çeşitli sosyal d u r u m davranış ve değerlerin top-raktan faydalanmaya ne gibi etkilerde bu-lunduğuna dair açıklamalarda bulunduktan sonra yazar, bunların m e k â n plânlamasıyla ilgisini kurmağa çalışmaktadır.
Aynı bölümün üçüncü kesiminde top-raktan f a y d a l a n m a faktörü olarak «kamu yararı» ele alınmakta, k a m u sağlığı ve güvenliği, k a m u hizmetleri, fizikî karakte-ristik/er, malî imkânlar, h u k u k î mülâhaza-lar, siyasal ikıim, gibi çeşitli etkenler üzerin-de durulmaktadır.
D ö r d ü n c ü kesimde ise üç kesimde ayrı ayıı incelenen bu faktörlerin karşılıklı mü-nasebetleri açıklandıktan sonra mekân plân-lamasına uygulanması esasları belirtilmek-tedrr.
Eserin ikinci ana bölümü topraktan fay-dalanmanın plânlanması için gerekli araş-tırma ve tahlillere ayrılmıştır. Bu bölümün ilk kesimini teşkil eden beşinci kesim şe-hir ekonomisi Konusuna ayrılmış bulunuyor. Yazar bu konudaki tutuş tarzlarını biri bölgesel esaslara, diğeri de şehir merkezi-nin ekonomik tabanına dayanan tutuş tarz. ları olarak başlıca iki ana grupta incele-mekte, bunlar hakkında açıklayıcı bilgiler verdikten sonra yapılan tenkidlere de ge-rektiği şekilde temas etmektedir, ekonomi-nin hayatiyetiekonomi-nin topraktan faydalanma ba-kımından önemini belirtmektedir.
Altıncı kesim, çalışma ve işgücü araş-tırmalarını konu edinmiştir. Çalışma ve işgücü araştırmalarının mekân plânlaması bakımından önemi açıklandıktan sonra, ge-lecekteki çalışma temayüllerinin önceden tahmin edilebilmesi için kullanılan analiz metodları açıklanmakta, yapılmış tahmin ve tahlillerden örnekler verilmektedir.
Yedinci kesimin konusu n ü f u s araştır-malarıdır. N ü f u s temayüllerinin belirtilme-sinde, gelecekteki nüfusun tahmininde kul-lanılan usullerini açıklıyan yazar kesimin sonunda n ü f u s ile arazi arasındaki müna-sebeti plânlama açısından tetkik etmekte-dir.
Sekizinci kesim şehir arazisinin tetkik; ne ayrılmış bulunuyor. Şehir arazisinin çe-şitli amaçlar için kullanılma çeşitlerini, faydalanma şekillerini tesbit için girişilecek araştırmalarda tutulacak yollar arasında
şe-hir kuruluşunun haritaya geçirilmesi, refe-rans haritalarının taban haritalarının çeşit-leri ve hazırlanması, kullanılış ve fayda-l a n m a sınıffayda-landırıfayda-lması, survey'in yapıfayda-lması* elde edilen bilgilerin haritaya işlenmesi, kullanılmıyan arsaların tetkiki, binaların halihazır durumlarının tesbiti ve sınıflan-dırılması, survey tekniği, analiz metodları, gibi konular bu kesimde ele alınmaktadır. Keza, arsa değerleri, binaların estetik ka-rakterleri hakkındaki araştırmalar da bu kesimde incelenmektedir.
Dokuzuncu kesim ulaştırma ile arazi-den f a y d a l a n m a arasındaki bağıntıya ayrıl-mıştır. Bu kesimde ulaştırma, daha doğ-rusu yol şebekesi yapılırken incelenecek ve uygulanacak esaslar gözden geçirilmekte-dir.
Kitabın son ana b ö l ü m ü plânlama ameliyesini konu edinmektedir. Bu b ö l ü m ü n ilk kesimi olan onuncu kesimde topraktan faydalanma plânlarının unsurları, hazırlan-ma tekniği ve çözümü hakkında bilgiler yer almaktadır.
Onbirinci kesimde çeşitli amaçlar için arazi ayrılırken, kuruluş yeri bakımından uyulacak genel prensipler ve uygulanacak Ölçüler açıklanmaktadır. Belli amaçlar için ayrılması gereken arsa yüzeyleri ko-nusu ise ayrı bir başlık altında on ikinci Kesimde ele »lınmıştır.
Kitabın son kesimi «araziden faydalan-ma plânı» hakkındadır. Bu kesimde bu nlânın çizimi, takdimi, malî yönü, araziden faydalanma için yapılan plânlamanın va-tandaş ve kamu makamları tarafından na-sıl anlaşıldığı, bu anlayışlarda ne gibi deği-şiklikler gerektiği konuları yer almaktadır.
Dr. Cevat G E R A Y
D ü z e l t m e : Dergimizin 304 üncü sa-yısında yayınlanan «1935 - 1980 arası Mar-mara bölgesinde nüfus» başlıklı yazı ve grafiklerin, İmar ve İskân Bakanlığı İstan-bul Bölge Plânlama Müdürlüğü çalışma-larına ait olduğunu tavzihan beyan ederiz.
