Prof. Dr. A. Sülün ÜSTÜN
Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü
( Ders Notları)( Ders Notları)
BİY 304 BİTKİ FİZYOLOJİSİ
KAYNAKLAR KAYNAKLAR
1. Genel Bitki Fizyolojisi, 1. Genel Bitki Fizyolojisi, Prof. Dr. Burhan Kacar, Prof. Dr. Burhan Kacar, A.Ü. Ziraat F. A.Ü. Ziraat F.
2. Bitkilerin Metabolizma Fizyolojisi, 2. Bitkilerin Metabolizma Fizyolojisi, Prof. Dr. Nurten Önder, Prof. Dr. Semahat Prof. Dr. Nurten Önder, Prof. Dr. Semahat Yentür,
Yentür, İstanbul Üniversitesi F. F. , Biyoloji B. İstanbul Üniversitesi F. F. , Biyoloji B.
3. Photosynthesis : Molecular, Physiological and Enviromental Prosses. , 3. Photosynthesis : Molecular, Physiological and Enviromental Prosses. , D. W. D. W.
Lawlor Lawlor
4. Genel Bitki Fizyolojisi . 4. Genel Bitki Fizyolojisi . Prof. Dr. Nurten Önder,Prof. Dr. Nurten Önder, İ. Ü. F. F., Biyoloji B. İ. Ü. F. F., Biyoloji B.
5. Bitki Fizyolojisi 5. Bitki Fizyolojisi , , Prof. Dr. Suna Bozcuk, Hacettepe Ü. , Biyoloji B. , AnkaraProf. Dr. Suna Bozcuk, Hacettepe Ü. , Biyoloji B. , Ankara
6. Plant PHYSİOLOGY , L6. Plant PHYSİOLOGY , L. Taiz ve E. Zeiger. Taiz ve E. Zeiger
7. Plant PHYSİOLOGY, F. B. 7. Plant PHYSİOLOGY, F. B. Salisbury ve C. W. RossSalisbury ve C. W. Ross
8. Bitki Fizyolojisi, 8. Bitki Fizyolojisi, Prof . Dr. Yusuf Vardar veProf . Dr. Yusuf Vardar ve Prof. Dr. Avni Güven, Prof. Dr. Avni Güven, Ege Ege Üniversitesi, İzmir
Üniversitesi, İzmir
9. Solute Transport 9. Solute Transport in Plants, in Plants, T. J. Flowers ve T. J. Flowers ve A. R. YeoA. R. Yeo
10.Bitki 10.Bitki FFizyolojisiizyolojisi. Prof. Dr. Asım KADIOĞLU, . Prof. Dr. Asım KADIOĞLU, KTÜ-Fen ve Ed. Fak.,TRABZONKTÜ-Fen ve Ed. Fak.,TRABZON
SOLUNUM SOLUNUM
Canlı sistemlerin yaşamlarını sürdürebilmeleri için moleküler Canlı sistemlerin yaşamlarını sürdürebilmeleri için moleküler yapılarında depoladıkları enerjinin solunum ve fermentasyon yapılarında depoladıkları enerjinin solunum ve fermentasyon olayları ile kontrollu bir şekilde serbest kalması ve
olayları ile kontrollu bir şekilde serbest kalması ve kullanılması gerekir
kullanılması gerekir
Canlı sistemdeki yapıların karmaşık organik maddelerin Canlı sistemdeki yapıların karmaşık organik maddelerin
yapısal oluşumunda çeşitli baglar bulunmaktadır. Metabolik yapısal oluşumunda çeşitli baglar bulunmaktadır. Metabolik parçalanmada bu baglar enerji vererek koparken açıga çıkan parçalanmada bu baglar enerji vererek koparken açıga çıkan enerji kontrollü bir şekilde kullanılmalıdır. Bu olay
enerji kontrollü bir şekilde kullanılmalıdır. Bu olay solunumsolunum ya da
ya da fermantasyonfermantasyonla sağlanabilir. Fotosentezin tersine la sağlanabilir. Fotosentezin tersine madde parçalanırken porsiyon porsiyon enerji açıga
madde parçalanırken porsiyon porsiyon enerji açıga çıkmaktadır
çıkmaktadır
Aerobik Solunum olayı tümüyle bir Aerobik Solunum olayı tümüyle bir
yükseltgeme-indirgeme olayı olup, organik yükseltgeme-indirgeme olayı olup, organik
madde CO2’ ye yükseltgenmekte ve absorbe madde CO2’ ye yükseltgenmekte ve absorbe
edilen O2 ise indirgenerek H2O’yu edilen O2 ise indirgenerek H2O’yu
oluşturmaktadır. Sonuçta organik madde CO2 oluşturmaktadır. Sonuçta organik madde CO2
ve H2O son ürünü oluşturur.
ve H2O son ürünü oluşturur.
Aerobik Solunum : Havanın serbest oksijeni kullanılarak bitki hücrelerinde şekerlerin, yagların ya da diğer organik moleküllerin oksitlenmesi olaylarına aerobik solunum denir 1.aşama Glikoliz( hücrede sitoplazmada),
2.aşama Sitrik asit( Kreps ,TCA) Döngüsü, Pirüvik
asitin mitokondri matriksinde Asetil Ko A’ ya dönüşmesiyle başlar.
3.aşama Son oksidasyon( elektron taşıma sistemi) ise mitokondri iç zarında kristada meydana gelir.
Anaerobik Solunum( Fermentasyon, intermoleküler
solunum): Havanın serbest oksijeni kullanılmadan gerçekleşen solunum
Aerobik solunum ile Aneorobik Solunum glikoliz(is) aşaması birbirine benzerdir. Hücrede sitoplazma içersinde meydana gelir.
11. Glikolizis( Sitozolde): . Glikolizis( Sitozolde):
Her bir glikoz molekülü 2 molekül üç karbonlu Pirüvik Her bir glikoz molekülü 2 molekül üç karbonlu Pirüvik asite parçalanırken;
asite parçalanırken;
2X2 molekül ATP(substrat düzeyine bağlı olarak 2X2 molekül ATP(substrat düzeyine bağlı olarak
sentezlenir, 2 mol ATP şekerlerin aktifleşmesi sırasında sentezlenir, 2 mol ATP şekerlerin aktifleşmesi sırasında
harcanır. Net ATP kazancı 2 moldür) harcanır. Net ATP kazancı 2 moldür)
2 Molekül NADH2( 2 mol ETS de 2X3 ATP, 6 ATP 2 Molekül NADH2( 2 mol ETS de 2X3 ATP, 6 ATP oksidadif fosoforilisazyonla meydana gelir)
oksidadif fosoforilisazyonla meydana gelir)
2. Pirüvik asitten Asetil CoA oluşumu sırasında ve Krebs Döngüsünde ( Mitokondri matriksinde)
Pirüvik asit CO2 ve H+ ne kadar parçalanır
2X4 mol NADH2 meydana gelir
2X1 mol FADH2 meydana gelir
2X1 mol ATP (substrat düzeyine bağlı olarak sentezlenir)
3. Son Oksidasyon evresinde(Mitokondri iç zarında kristalarda)
2X4 mol NADH2 ETS de 8X3= 24 ATP (oksidadif fosforilisazyonla)
2X1 mol FADH2 ETS de 2x2= 4 ATP (oksidadif fosforilisazyonla)
FADH2 e- ları O2 ne kadar taşıyarak H20 nun meydana gelmesini sağlar
Glikolizisle 6 ATP molekülü( 2 ATP sitozolde pirüvik asitin Glikolizisle 6 ATP molekülü( 2 ATP sitozolde pirüvik asitin mitokondriye taşınması sırasında harcanır) ve Krebs den 28 mitokondriye taşınması sırasında harcanır) ve Krebs den 28 molekül ATP oksidadif fosforilisazyonla meydana gelirken, molekül ATP oksidadif fosforilisazyonla meydana gelirken,
Ayrıca Krebs den 2 ve Glikolizisden 2ATP olmak üzere Ayrıca Krebs den 2 ve Glikolizisden 2ATP olmak üzere
toplam
toplam 4 molekül ATP (substrat düzeyine bağlı olarak)4 molekül ATP (substrat düzeyine bağlı olarak) sentezlenir.
sentezlenir.
Net ATP 36 moleküldür.Net ATP 36 moleküldür.
Bir molekül Glikozun CO2 ve H2O a kadar parçalanmasıyla Bir molekül Glikozun CO2 ve H2O a kadar parçalanmasıyla toplam 36 ATP molekülü meydana gelmiş olur
toplam 36 ATP molekülü meydana gelmiş olur
Pentoz Fosfat Yolu(PPP)
Pentoz Fosfat Yolu(PPP)
SOLUNUMU ETKİLEYEN FAKTÖRLER SOLUNUMU ETKİLEYEN FAKTÖRLER
A. Bitkisel FaktörlerA. Bitkisel Faktörler
*Bitkinin çeşidi ve yaşı*Bitkinin çeşidi ve yaşı
*Karbonhidrat miktarı*Karbonhidrat miktarı
*Su miktarı*Su miktarı
B. Çevresel FaktörlerB. Çevresel Faktörler
*Sıcaklık*Sıcaklık
*Oksijen Konsantrasyonu*Oksijen Konsantrasyonu
*Karbondioksit Konsantrasyonu*Karbondioksit Konsantrasyonu
*Işık*Işık
*Su kıtlığı*Su kıtlığı
*Yaralanma ve mekanik etki*Yaralanma ve mekanik etki
*Kimyasal maddeler*Kimyasal maddeler