Osmanlı Devleti Yükselme
Dönemi
II.MEHMET (FATİH) (1451-1481)
BATIDA ALINAN YERLER:
Sırbistan, Mora, Eflak, Boğdan, Bosna, Hersek, Arnavutluk, İtalya, Atina
Mora alındı.
FATİH’İN DOĞU SEFERLERİ:
Amasra, Sinop, Trabzon, Karamanoğlu koprakları ( Konya ve
çevresi), Akkoyunlu toprakları (Doğu Anadolu, Erzincan bölgesi), Candaroğlu toprakları ( Kastamonu ve çevresi), Kırım
*Fatih, Mora ve Trabzon’u alarak Bizans’ın yeniden dirilme umutlarını sona erdirmiştir.
FATİH DÖNEMİNDE ELE
GEÇİRİLEN ADALAR:
Gökçeada, Taşoz, Bozcaada, Limni, Midilli,
Semadirek, Eğriboz ,Zenta, Kefalonya, Ayamavra adaları fethedildi. Rodos kuşatıldı ise de alınamadı.
16 YIL SAVAŞLARI
Tarih: 1463-1479
Taraflar: Osmanlı X Venedik
Sebep: Osmanlıların Ege adalarını ele geçirmeleri Venedik’in doğu ticaretine zarar veriyordu.
Sonuç: 16 yıl süren savaş sonunda Eğriboz başta olmak üzere bir çok ada ele geçirildi ve Venedikliler ile barış yapıldı. Antlaşma ile Venedik Osmalı sularında ticaret yapma ve İstanbul’da balyos (elçi) bulundurma hakkı kazandı.
OTLUKBELİ SAVAŞI
Tarih:1473
Taraflar: Fatih SM X Akkoyunlu Uzun Hasan
Sebep: Akkoyunlu Uzun Hasan’ın
Osmanlılara karşı kullanmak üzere
Venediklilerden ateşli silahlar almak
istemesi.
Sonuç:Akkoyunlu Devleti yıkılma sürecine
girdi.
Önemi: Osmanlılar Anadolu’daki en büyük
rakiplerinden birini ortadan kaldırmıştır.
İTALYA SEFERİ
(OTRANTO SEFERİ)
Tarih:1480
Taraflar: Osmanlı X Napoli Krallığı
Sebep: Roma’yı fethetmek.
Sonuç: Fatih’in ölümüyle sefer yarıda kaldı.
KIRIM’IN OSMANLILARA
KATILMASININ ÖNEMİ:
Fatih: 1- Karadeniz ticaret yolunun güvenliğini
sağlamak, 2- Moskova Prensliği’nin güneye
yayılmasını engellemek, 3- Ceneviz ticaretine son
vermek için Kırım’ı Osmanlılara bağlamak istedi.
Kırım’ın Osmanlılara katılması ile: 1- Karadeniz bir
Türk gölü haline geldi. 2- Karadeniz kıyılarındaki
doğu ticaret yolları Osmanlıların eline geçti.
3- Osmanlılar Eflak ve Boğdan’ı doğudan kontrol
etmek imkanına kavuştular.
* Fatih’in ölüm haberi Roma’ya ulaşınca İtalya’da toplar atılıp, günlerce şenlikler yapıldı. Papa, bütün Avrupa kiliselerinde üç gün çanların çalınıp şükür ayinleri yapılmasını emretti.
II.BAYEZİD (1481-1512)
II. BAYEZİD’İN
MÜSLÜMAN VE
YAHUDİLERE HİZMETİ
İspanya’daki Müslüman ve Yahudiler büyük bir baskı altındaydılar. II.Bayezid, Kemal Reis idaresindeki bir donanmayı İspanya’ya yolladı. Donanma
Müslümanları Kuzey Afrika’ya, Yahudileri Selanik ve İstanbul’a taşıdı. (1505)
I.SELİM DÖNEMİ
(YAVUZ) (1512-1520)
Amacı:1- Bütün Türk ve
Müslümanları Osmanlı bayrağı
altında toplamak. 2- İran’ı ele
geçirip Türkistan’a ulaşmak.
*Unvanı: Hadimül-haremeyn
(Mekke ve Medine’nin
koruyucusu)
ÇALDIRAN SAVAŞI
Tarih: 1514
Taraflar: Yavuz SS X Şah İsmail (Safeviler)
Sebep:Şah İsmail’in Şii mezhebini Osmanlı topraklarında yaymak istemesi
Sonuç:1-Doğu Anadolu Osmanlı idaresi altına girdi. 2-Dulkadiroğlu beyliğine son verildi ve toprakları Osmanlı hakimiyetine girdi. 3- Tebriz-Halep, Tebriz-Bursa ipek yolu Osmanlı kontrolüne geçti. 3- Şah İsmail hazinesini bırakarak kaçtığı için Osmanlılar büyük
ganimet elde ettiler. 4-Şiiliğin Anadolu’da yayılması geçici olarak önlenmiştir
.
Önemi: 1- Savaş Osmanlı ateşli silahlarının
üstünlüğünü göstermiştir. 2- Yeniçeriler ilk defa padişahın otağını kurşunlamışlardır. Amaçları padişahı savaştan vazgeçirmekti. Yeniçeriler
kendilerini Şii Bektaşi olarak adlandırıyor ve Şiiler üzerine sefer yapmak istemiyorlardı.
MISIR SEFERİ
1-MERCİDABIK SAVAŞI
Tarih:1516
Taraflar:Osmanlılar X Memlukler
Sebep: 1-İslam dünyasının liderliği
için Yavuz Sultan Selim halifeliği
Memlukler’den almalıydı. 2- Kansu
Gavri’nin adaletsiz yönetimi
yüzünden Memluk halkı
Osmanlılardan yardım istemişti
3- Hint Okyanusu’ndaki Portekiz korsanları İslam’ın kutsal şehirlerine saldırıyor ve Memlukler buna karşı bir tedbir almıyorlardı.
4-Mısır alınırsa Baharat yolu Osmanlıların eline geçecek ve Avrupa ülkeleri ekonomik yönden Osmanlılara bağlanacaktı.
Sonuç: 1-Suriye, Filistin ve
Lübnan Osmanlıların eline
geçti.
2-Mısır yolu Osmanlılara açıldı.
3- Ramazanoğulları
Osmanlılara katıldı.
4- Kansu Gavri öldürüldü.
2-RİDANİYE SAVAŞI:
Tarih:1517
Taraflar: Osmanlı X Memlukler
Sebep: Yavuz Sultan Selim’in Memluklere son darbeyi vurmak istemesi
Sonuç: Kahire fethedildi ve Memluk Devleti sona erdi.
MISIR SEFERİ’NİN
SONUÇLARI:
1- Mısır, Suriye, Filistin,Lübnan ve Hicaz bölgesi Osmanlı topraklarına katıldı.
2- Kutsal emanetler, Mekke ve Medine’nin anahtarları Osmanlılara teslim edildi.
Halifelik Osmanlılara geçti.
Baharat ticaret yolu Osmanlılara geçti. (Ancak coğrafi keşiflerin yapılmasından dolayı Osmanlılar Baharat yolundan istedikleri gibi faydalanamamışlardır.)
Mısır seferi sonunda Osmanlı hazinesi tamamiyle doldu.
Mısır’ın fethi ile Kuzey Afrika seferleri için önemli bir üs elde edildi.
Önemi: 1-Halifelik Osmanlılara geçti.
2- Mısır seferi ile Osmanlı ateşli silahları ile hiçbir devletin boy ölçüşemeyeceği anlaşıldı.
*Yavuz Sultan Selim şir-i pençe (aslan pençesi) adı verilen bir çıban sebebiyle ölmüştür.
I.SÜLEYMAN DÖNEMİ
(KANUNİ) (1520-1566)
Amacı:
1-Avrupa krallarını dize getirmek.
2- Akdeniz’de Osmanlı hakimiyetini sağlamak
*Unvanı, Kanuni, muhteşem ve büyüktür.
*Osmanlı tahtında en uzun kalan padişahtır.
*16.yy. ortalarında Roma Germen İmparatoru Şarlken, Akdeniz ve Orta Avrupa’da Osmanlıları tehdit ettiği için Kanuni, Batıya
yönelmiştir
BELGRAT’IN FETHİ
Tarih: 1521
Sebep: Avrupa üzerinde baskı kurabilmek ve
siyasi-askeri gelişmelere anında müdahale
edebilmek için Macaristan’ın önemli bir kalesi
olan Belgrat’ın fethi gerekliydi.
Sonuç: II. Murat, Belgrat’ı kuşattı ancak alamadı.
Fatih, Sırbistan seferinde Belgrat hariç bütün
Sırbistan’ı fethetti (1459). Kanuni, II. Murat, Fatih
ve II.Bayezid’in kuşatıp alamadığı Belgrat’ı,
1521’de Tuna’dan ve karadan kuşatarak fethetti.
Önemi: 1-Belgrat Orta Avrupa’ya yapılacak
seferler için önemli bir üs olmuştur.
2-Macaristan yolu Türklere açıldı.
MOHAÇ MEYDAN
MUHAREBESİ
Tarih: 29 Ağustos 1526
Taraflar: Osmanlılar X Macarlar
Sebep: Pavia Savaşı’nda Alman İmparatoru
Şarlken’e esir düşen Fransız kralı Fransuva’yı
kurtarmak. 2- Kanuni Fransuva’yı kurtararak
Avrupa’daki Haçlı birliğine Fransa’nın
katılmasını engellemek istemiştir.
Sonuç: 1-Macaristan’ın tamamı ele geçirildi ve
Avusturya ile Osmanlı Devleti arasında tampon
bir Macar krallığı kuruldu. 2-Madrit Antlaşması
ile I.Fransuva serbest bırakıldı. 3- Mohaç
Meydan Muharebesi’nde Macar ordusunun
tamamı imha edildiği için Macaristan’da
Türklerin karşısına çıkabilecek bir güç kalmadı.
Önemi: Macaristan Osmanlı Devleti’ne bağlı bir
krallık haline geldi.
KANUNİ ZAMANINDA
I.VİYANA KUŞATMASI
Tarih:1529
Taraflar: Osmanlılar X Macarlar
Sebep: Yanoş’un Macar kralı olmasını
Avusturya kralı Ferdinad’ın istemiyordu ve
Ferdinand, Budapeşte’yi( Budin) ele geçirdi.
Sonuç: Budapeşte geri alındı ama Ferdinand
ordusu ile ortada yoktu. Bu sebeple Osmanlı
ordusu Viyana’yı kuşattı. Ancak ordu,
kuşatma için hazırlıksız gelmişti ve kış
mevsimi yaklaşmıştı. Bu sebeplerden dolayı
I.Viyana kuşatması başarısız olmuştur.
ALMAN SEFERİ
Tarih: 1533
Taraflar: Osmanlılar X Avusturya
Sebep: Avusturya kralı Ferdinand, Macar kralı olmak için tekrar Budapeşte’yi kuşattı.
Sonuç: 1-Avusturya ve Almanya içlerine kadar giren Osmanlı ordusunun karşısına Ferdinand veya Şarlken çıkmadığı için ordu geri döndü. 2- “İstanbul Antlaşması” ile savaş durumu sona erdirildi.
İSTANBUL ANTLAŞMASI
Tarih:1533
Taraflar: Osmanlılar-Avusturya
Önemi: 1-Avusturya kralı protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk olacaktır.
2- Ferdinand, Yanoş’un Macar kralı olmasını kabul etti.
3-Ferdinand, Osmanlılara yılda 30 bin duka altın vermeyi kabul etti.
İRAN SEFERLERİ
Tarih: 1533, 1548, 1553,1577
Taraflar: Osmanlı X Safeviler
Sebep: Safevilerin Kanuni’nin batı seferlerini fırsat bilip Anadolu’ya saldırmaları
Sonuç. İran seferleri Amasya Antlaşması ve Ferhat Paşa Antlaşması ile son bulmuştur.
AMASYA ANTLAŞMASI
Tarih:1555
Taraflar: Osmanlılar X Safeviler
Maddeleri:Doğu Anadolu, Azerbaycan, Tebriz ve Bağdat Osmanlılar’da kaldı.
Önemi: Osmanlılar ile Safeviler arasındaki ilk antlaşma