FİZYOTERAPİDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
ÖĞR.GÖR. Şeyda CANDENİZ
POSTÜR
• Postür: Vücudun her kısmının kendine bitişik
olan segmente ve bütün vücuda oranla en uygun pozisyonda yerleşmesidir.
•
Vücudun her hareketinde eklemlerin aldığı pozisyonların birleşimidir.
2
POSTÜR
•
Vücutta genellikle kullanılan kas grupları vücudu dik pozisyonda tutan, vücuda
ekstansiyon yaptıran antigravite kaslarıdır.
•
Antigravite kasları hızdan çok kuvvet açığa
çıkarırlar. Uzun süre yorulmaksızın kasılırlar,
kırmızı lifli ve aerobik özelliktedirler.
POSTÜRAL REFLEKS
• Refleks: Afferent bir impulsa verilen efferent bir cevaptır.
• Afferent stimuluslar vücudun farklı bölgelerindeki reseptörlerden başlarlar. En önemlileri kaslar,
gözler ve kulaklardır. Bunlara ek olarak deri ve eklem de afferent stimuluslar arasında
sayılabilirler.
4
STANDART POSTÜR
•
Standart postür: Fizyolojik ve biyomekanik olarak düşünüldüğünde minimum çaba ile vücutta maksimum yeterliliği sağlayan
postürdür.
•
Postür kişinin vücut tipine, ırk, milliyet,
zamanın modasına, cinsiyete, mesleğe göre
değişiklik gösterir.
STANDART POSTÜR
• Standart Postürde:
1. Vertebralar ve kostalar normal eğriliklerinde
2. Pelvis nötral pozisyonda 3. Minimum çaba ve
maksimum yeterlilik 4. Stres ve incinmeler
minimum düzeyde
6
KÖTÜ POSTÜR
• Kötü Postür:
1. Kişiler için yetersiz
2. Kaslarda gereksiz kasılmalar 3. Kompansasyonlar
4. Antagonist kaslar uzar 5. Bağ zorlanmaları ve kas
krampları
6. Gereksiz enerji kaybı
KÖTÜ POSTÜR
• Kötü postür sebepleri:
1. Kas zayıflıkları
2. Kaslar arasındaki kuvvet dengesizliği 3. Lokalize sertlikler
4. Ağrılar
5. Yorgunluk ve halsizlik 6. Mesleki stresler
8
STANDART AYAKTA DURUŞ POSTÜRÜ
• Ayakta duruş pozisyonunda yerçekiminin geçtiği yerleri tespit etmekte sarkaç ipi kullanılır.
• Kesin vertikal çizgiyi saptamak için sarkaç standart bir noktadan sarkıtılır.
• Genellikle kulağın dış kenarı kullanılır.
STANDART AYAKTA DURUŞ POSTÜRÜ
•
Sarkaç posteriorda her iki ayağın orta noktasından geçecek şekilde tutulur ve:
1.
Her iki topuğun orta noktasından
2.
Her iki diz ekleminin orta noktasından
3.
Bütün vertebraların processus spinosuslarının ortasından
4.
Başın orta noktasından geçmesi gerekmektedir.
1 0
STANDART AYAKTA DURUŞ POSTÜRÜ
Lateralden bakıldığında vücut ağırlığı dikkate
alınarak vücudu ön ve arka olarak ikiye bölen bir çizgi düşünülür.
Sarkaç lateralde, lateral malleolün önünden geçecek şekilde tutulur ve:
STANDART AYAKTA DURUŞ POSTÜRÜ
• Lateralden bakıldığında yerçekimi çizgisinin
referans noktaları:1.
Lateral malleolün 3-3,5 cm önü
2.Patellanın hemen arkası
3.
Trochanter major
4.
Omuz çıkıntısının orta noktası(Acromion)
5.Kulak memesi
1 2
KALÇA VE DİZ EKLEMLERİ
• Standart ayakta duruş postüründe lateralden bakıldığında yerçekimi çizgisi kalça eklem
merkezinin hafifçe arkasından geçerken diz eklem merkezinin hafifçe önünden geçer.
• Standart duruş pozisyonunda kalça ve diz
eklemleri ekstansiyon pozisyonu minimal kas kuvveti ile sağlanır ancak hiperekstansiyon hareketi limitlidir. Kaslar ve ligamentler
hiperekstansiyona engel olur.
AYAK BİLEĞİ
•
Standart ayakta duruş postüründe lateralden
bakıldığında yerçekimi çizgisi lateral malleolün hafif önünden geçer.
•
Dizler ekstansiyonda iken ayak bileğinde 10 derecelik bir dorsifleksiyon hareketi vardır.
1 4
TORAKAL BÖLGE
Standart postürde
torakal vertebralarda hafif posterior
konveksite vardır.
Pelvisin anterior tilt yaptığı durumlarda üst torakal bölgede posterior konveksite artar.
OMUZ EKLEMİ
• Standart ayakta duruş pozisyonunda lateralden bakıldığında yerçekimi çizgisi omuz ekleminin ortasından geçer.
• Skapulaların medial kenarları birbirine paralel ve nötral pozisyonda durmaktadır.
• Scapulalar T2-T7 arasında ve birbirinden 7-9 cm uzaklıktadır.
1 6
LATERAL POSTÜR ANALİZİ
a) Standart Postür
b) Kifo-lordotik Postür
c) Düz Sırt Postürü
d) Gevşek (Yuvarlak Sırt) Postür
STANDART POSTÜR
Baş: Nötral Pozisyonda
Servikal bölge: Hafif anterior konveksite
Scapula: Torakal bölgeye göre düz
Torakal bölge: Hafif posterior konveksite
Lumbal bölge: Hafif anterior konveksite
Pelvis: Nötral, SIAS-simfizis pubis aynı vertikal düzlemde
Kalça eklemi: Nötral
Ayak bileği: Nötral
1 8
KİFO-LORDOTİK POSTÜR
Baş: Anterior tiltte
Servikal bölge:
Hiperekstansiyonda
Scapula: Abduksiyonda
Torakal bölge: Fleksiyonda(Kifoz)
Lumbal bölge:
Hiperekstansiyonda(Lordoz)
Pelvis: Anterior tiltte
Kalça eklemi: Fleksiyonda
Diz eklemi: Hiperekstansiyonda
Ayak bileği: Plantar fleksiyonda
KİFO-LORDOTİK POSTÜR
•
Boyun ekstansörleri, kalça fleksörleri ve lumbal ekstansörler kısalmış ve kuvvetlenmiştir.
•
Boyun fleksörleri, torakal ekstansörler ve
eksternal oblik kaslar uzamış ve zayıflamıştır.
•
Hamstringler uzamış pozisyondadır ama zayıflamamış olabilir.
2 0
DÜZ SIRT POSTÜRÜ
Baş: Anterior tiltte
Servikal bölge: Hafif ekstansiyonda
Torakal bölge: Üst torakaller fleksiyonda, alt torakaller ekstansiyonda
Lumbal bölge: Fleksiyonda(Düz)
Pelvis: Posterior tiltte
Kalça eklemi: Ekstansiyonda
Diz eklemi: Ekstansiyonda
Ayak bileği: Hafif plantar fleksiyonda
DÜZ SIRT POSTÜRÜ
•
Kalça fleksörleri uzamış ve zayıflamıştır. Sırt ekstansörleri hafif uzamıştır.
•
Hamstringler kısalmış ve kuvvetlenmiştir.
Abdominaller ise sadece kuvvetlenmiştir.
2 2
GEVŞEK POSTÜR (YUVARLAK SIRT)
Baş: Anterior tiltte
Servikal bölge: Hafif ekstansiyonda
Torakal bölge: Fleksiyonda
Lumbal bölge: Alt lumbal bölge ekstansiyonda(Düz)
Pelvis: Posterior tiltte
Kalça eklemi:
Hiperekstansiyonda
Diz eklemi:
Hiperekstansiyonda
POSTERIOR POSTÜR ANALİZİ
a) Standart Postür
b) Yerçekimi çizgisinin vücudun orta çizgisine göre solda kaldığı postür
c) Yerçekimi çizgisinin vücudun orta çizgisine göre sağda kaldığı postür
2 4
