Piyasalarda Bu Ay Ekim 2015
Şebnem Mermertaş
Sermaye Piyasaları ve Makro Ekonomik Araştırmalar
Gündem
Ekim Takvimi
ÇIN PMI
DRAGHI KONUŞMASI
FED ÜYELERI KONUŞMALARI
TÜİK, ENFLASYON,
EYL
IMF DÜNYA EKONOMIK GÖRÜNÜM RAPORU
IMF-DÜNYA BANKASI SONBAHAR TOPLANTILARI
ÇIN BÜYÜME, 3Ç
PPK TOPLANTISI
AVRUPA MERKEZ BANKASI TOPLANTISI
FED TOPLANTISI
TCMB, ENFLASYON
RAPORU
GENEL SEÇIMLER (1
KASIM)
1
Eki 2 Eki
3 Eki
4 Eki
5 Eki
6 Eki
7 Eki
8 Eki
9 Eki
10 Eki
11 Eki
12 Eki
13 Eki
14 Eki
15 Eki
16 Eki
17 Eki
18 Eki
19 Eki
20 Eki
21 Eki
22 Eki
23 Eki
24 Eki
25 Eki
26 Eki
27 Eki
28 Eki
29 Eki
30
Eki
İhale Programı
Hazine üç aylık açıklamaya devam ettiği borçlanma programına göre ekim-kasım-aralık döneminde 16 milyar lirası piyasaya olmak üzere toplam 19,8 milyar liralık iç borç geri ödemesi yapacak. Buna karşılık borçlanma hedefi 14,8 milyar lira seviyesinde bulunuyor.
Hazine ekim ayında 8,5 milyar lirası piyasaya olmak üzere toplam 9,7 milyar liralık iç borç geri ödemesi yapacak.
Hazine ekimde itfasını karşılamak için 5 ihale düzenleyecek.
İhaleler 5-6 Ekim tarihlerinde gerçekleşecek.
Ekim İhale Programı
İhale tarihi Vade Senet İtfa tarihi
5 Ekim 5 yıl Sabit kuponlu 6 ayda bir
kupon ödemeli 8 Temmuz 2020
5 Ekim 10 yıl TÜFE'ye endeksli 6 ayda
bir kupon ödemeli 16 Nisan 2025 6 Ekim 14 ay TL cinsi iskontolu 14 Aralık 2016 6 Ekim 2 yıl Sabit kuponlu 6 ayda bir
kupon ödemeli 14 Haziran 2017 6 Ekim 9 yıl Sabit kuponlu 6 ayda bir
kupon ödemeli 12 Mart 2025
19.81
34.20
10.70
0 10 20 30 40 50 60
Ekim-Aralık Ocak-Mart Nisan-Haziran Merkezi Yönetim İç Borç Geri Ödemeleri (mlr TL)
10
5 5
16 14
4 3
6 2
11
0 5 10 15 20 25 30 35
Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz
Merkezi Yönetim İç Borç Geri Ödemeleri (mlr TL)
Kaynak: Hazine
IMF
3.4
0.9
1.8
4.6
1.3
7.4
3.3
1.5
2.1
4.2
0.5
6.8
3.8
1.7
2.4
4.7
1.7
6.3
0 1 2 3 4 5 6 7 8
Global Euro Bölgesi Gelişmiş Ülkeler
Gelişmekte Olan Ülkeler
Latin Amerika Çin
Büyüme Beklentileri (%)
2014 2015 2016
Kaynak: IMF
Ekim ayının 2. haftası IMF Dünya Ekonomik Görünümü ve Global Finansal İstikrar Raporu ile Dünya Bankasıyla sonbahar toplantılarının izleneceği yoğun bir hafta olacak.
IMF global büyüme beklentisini temmuzdaki revizyonla %3,5’ten %3,3’e indirmiş ve 2015’in 2014’ten daha iyi bir yıl olacağı beklentisinden vazgeçmişti. Bu aşağı revizyonda en önemli etki ABD büyüme beklentisinin %3,1’den %2,5’e revize edilmesinden geldi. 2015’te gelişmiş ülkelerde büyümenin hızlanması, gelişmekte olan ülkelerde ise yavaşlaması beklentisi korundu.
Bu revizyonlar büyük ölçüde ABD’’nin ilk çeyrekte soğuk hava koşullarına bağlı düşük büyümesinden kaynaklandığı ve 2. çeyrekte böyle bir durum oluşmadığı için büyüme tahmininde ciddi bir revizyon beklemiyoruz.
Türkiye için büyüme tahmini %3,1 ile bizim beklentimize ve piyasa tahminlerine yakın dururken, enflasyon tahmininde ciddi bir yukarı revizyon yapılabileceğini tahmin ediyoruz.
IMF'nin Türkiye tahminleri
2015 2016
Büyüme 3.1 3.6
Enflasyon 6.6 6.5
Cari Denge -4.2 -4.8
İşsizlik 11.4 11.6
ABD Veriler & Fed
• Fed’in toplantısı 28 Ekimde gerçekleşecek. Eylül toplantısında faiz artış beklentisi olmasına rağmen, değişiklik yapmayan Fed, açıklamasına «son dönemdeki global ekonomik ve finansal gelişmeler ekonmik aktiviteyi sınırlayabilir, kısa vadede enflasyonda aşağı yönlü baskı yaratabilir. Komite yurtdışı gelişmeleri izliyor» cümlelerini ekleyerek, faiz artışı için yeni bir kriter daha tanımladı: Yurtdışı gelişmeler. Bu yurtışı gelişmeler Fed’in 28 Ekim’de faiz artışı yapmasına imkan verecek ölçüde değişecek mi? Ekim ayında piyasalar her veriyi Fed’e bağlı yorumlayacak gibi görünüyor.
• 2 Ekim Cuma günü Rosengren, Kocherlakota, Bullard, Mester ve Fischer Boston’daki panelde konuşacaklar. Her koşulda Fed’in bu yıl faiz artışı ısrarının devam edip etmediğini bu konuşmalar ortaya koyabilir.
• Yurtdışı gelişmelerin faiz artışının önüne bariyer olarak koyulmasına rağmen, ABD’de işler iyi gidiyor. 2Ç büyümesi
%3,7’de %3,9’a revize edildi. Her ne kadar ağustosta tarım dışı istihdam artışı 173.000 ile 220.000 olan beklentiyi karşılayamasa da haziran ve temmuz için toplamda 44.000’lik yukarı revizyon yapılması ve işsizliğin sürpriz bir şekilde
%5,3’ten %5,1’e gerilemesi ABD ekonomisinin gücünü gösterdi.
-2.0 0.0 2.0 4.0 6.0 8.0
1Ç13 2Ç13 3Ç13 4Ç13 1Ç14 2Ç14 3Ç14 4Ç14 1Ç15 2Ç15
Büyüme (%)
0 200 400 600
Jan-13 Feb-13 Mar-13 Apr-13 May-13 Jun-13 Jul-13 Aug-13 Sep-13 Oct-13 Nov-13 Dec-13 Jan-14 Feb-14 Mar-14 Apr-14 May-14 Jun-14 Jul-14 Aug-14 Sep-14 Oct-14 Nov-14 Dec-14 Jan-15 Feb-15 Mar-15 Apr-15 May-15 Jun-15 Jul-15 Aug-15
Bin
Tarım dışı istihdam değişimi
yıl l ık ortalama
Avrupa
• Avrupa Merkez Bankası’nın toplantısı 22 Ekim’de gerçekleşecek. Büyümeye dair verilerin güçlü olması ve enflasyonun pozitif bölgede olmasına rağmen, geçen ayki toplantıda büyüme ve enflasyon tahminleri aşağı çekilerek ek gevşeme sinyali verildi. Banka 2015 büyüme tahminini %1,4’e, enflasyon tahminini %0,1’e düşürdü.
• Eylülde enflasyon %-0,1’e gerileyerek merkez bankasını haklı çıkardı. Bölgede 2Ç’de büyüme %1,2’den %1,5’e yükseldi, işsizlik %11,1’den %10,9’a geriledi. Merkez Bankası’nın sinyal verdiği ek gevşeme için en azından bir ay daha bekleyebileceğini düşünüyoruz. Fed’in ardından yapılacak aralık toplantısında mevduat faizi indirimi ya da eylül 2016’da bitecek olan tahvil alımları süresinin uzatılması ve 1,1 trilyon euro olan program büyüklüğünün yükseltilmesi gibi opsiyonların değerlendirilebileceğini tahmin ediyoruz.
-0.1 Hedef
-1 0 1 2 3 4 5
Oca-08 Ağu-08 Mar-09 Eki-09 May-10 Ara-10 Tem-11 Şub-12 Eyl-12 Nis-13 Kas-13 Haz-14 Oca-15 Ağu-15
Enflasyon (HICP, M/M-12, %)
1.1
0.8 0.8 0.9
1.2 1.5
0.0 0.2 0.4 0.6 0.8 1.0 1.2 1.4 1.6
1Ç2014 2Ç2014 3Ç2014 4Ç2014 1Ç2015 2Ç2015
Büyüme ( yıllık, %)
0 2 4 6 8 10 12 14
Oca-08 Haz-08 Kas-08 Nis-09 Eyl-09 Şub-10 Tem-10 Ara-10 May-11 Eki-11 Mar-12 Ağu-12 Oca-13 Haz-13 Kas-13 Nis-14 Eyl-14 Şub-15 Tem-15
İşsizlik (%)
Faiz
0 2 4 6 8 10 12
O-15 M-15 N-15 H-15 A-15
Avrupa'da 10 yıllık faizler
İspanya İtalya Portekiz Yunanistan Alm anya
Brezilya
Türkiye
Rusya
4 6 8 10 12 14 16 18
O-15 Ş-15 M-15 M-15 H-15 A-15 A-15
10 yıllık faizler 10 yıllık
2 yıllık
O'15 O'15 O'15 Ş'15 Ş'15 M'15 M'15 M'15 N'15 N'15 N'15 M'15 M'15 H'15 H'15 H'15 T'15 T'15 T'15 A'15 A'15 A'15 E'15 E'15
0 0.5 1 1.5 2 2.5
ABD Faizleri (%)
312% 11.00%
8.25%
6.75% 7.5%
5.8% 3.0%
2.1%
1.5%
2.1%
1.5% 0.50%
0.3% 0.10%
17,0%
0.25%
14.3%
7.50%
8% 7.75%
6.0%
3.0%
1.4% 0.1%
2%
1.5% 0.5%
0.1% 0.0%
-0.3%
-2%
0%
2%
4%
6%
8%
10%
12%
14%
16%
18%
Brezilya Rusya Türkiye Hindistan Endonezya Güney Afrika Meksika Macaristan G. Kore Polonya Tayland Kanada İngiltere ABD İsrail Avrupa Çek Japonya İsviçre
Politika Faiz Oranları (2015 başından beri değişim)
1%
Risk
70 75 80 85 90 95 100 105
O '08 M '08 M '08 T '08 E '08 A '08 M '09 M '09 T' 09 E' 09 A' 09 Ş' 10 N' 10 T' 10 E' 10 K' 10 Ş' 11 N' 11 H' 11 E' 11 K' 11 O' 12 M' 12 H' 12 A' 12 E' 12 O' 13 M' 13 M' 13 A' 13 E' 13 A' 13 Ş' 14 M'14 T'14 E'14 A'14 Ş'15 N'15 T'15 E'15
Dolar endeksi (DXY)
QE1 QE2 QE3&Twist
50
10 0
10 20 30 40 50 60 70 80 90
K'08 O'09 M'09 H'09 A'09 E'09 O'10 M'10 H'10 A'10 E'10 O'11 M'11 H'11 A'11 E'11 O' 12 M' 12 M' 12 A' 12 E' 12 A' 12 M' 13 M' 13 A' 13 E' 13 A' 13 M' 14 M'14 A'14 E'14 A'14 M'15 M'15 A'15
VIX
Turkey
Russia
Brazil
S.Africa
-50 50 150 250 350 450 550 650
CDS (10y)
Emtia
40 50 60 70 80 90 100 110 120 130 140
O' 13 M' 13 M' 13 A' 13 E' 13 A' 13 M' 14 M' 14 T-14 E-14 A-14 Ş-15 N-15 T-15 E-15
Ham Petrol ($/varil, Brent)
1000 1100 1200 1300 1400 1500 1600 1700 1800 1900 2000
O'13 M'13 M'13 T'13 E'13 A'13 Ş'14 M'14 T-14 E-14 A-14 Ş-15 N-15 T-15
Altın ($/ons)
Ekonomi
Görünüm
• Mali disiplinin korunduğu, bütçenin ilk sekiz ayda 639mn lira fazla verdiği izlenirken, kurlardaki yükselişin enflasyonu yükseltici etkisinin hissesdilmeye başlandığını söyleyebiliriz. Dış ticaret açığı ise dünyada emtia fiyatlarındaki düşüşün yansımasıyla 75 milyar dolara kadar geriledi.
• 28 Ekim’de Merkez Bankası’nın yılsonu enflasyon tahmininde revizyon yapacağını tahmin ettiğimiz Enflasyon Raporu açıklanacak.
-75 -36
-120-100 -80 -60 -40 -20 0
J-08 A-08 J-08 O-08 J-09 A-09 J-09 O-09 J-10 A-10 J-10 O-10 J-11 A-11 J-11 O-11 J-12 A-12 J-12 O-12 J-13 N-13 J-13 O-13 J-14 N-14 J-14 O-14 J-15 N-15 J-15
Enerji Hariç Dış Açık
Dış Ticaret Açığı (milyar $, yıllık)
8.4
6.9
0.00 2.00 4.00 6.00 8.00 10.00 12.00
Oca '13
Nis Tem Eki Oca '14
Nis Tem Eki Oca '15
Nis Tem Eki Enflasyon (%)
TÜFE Çekirdek (H)
MB Tahmini (yılsonu)
Merkezi Yönetim Bütçe Verileri (mn TL)
Ağu-15 Ağu-14 Değişim Oca-Ağu 15 Oca-Ağu 14 Değişim
Gelirler 42,784 37,985 12.6% 320,352 283,166 13.1%
Vergi 38,063 33,582 13.3% 268,727 232,414 15.6%
Vergi-dışı 4,721 4,403 7.2% 51,625 50,752 1.7%
Harcamalar 37,546 32,038 17.2% 319,713 285,885 11.8%
Faiz-dışı 33,928 29,279 15.9% 281,326 252,249 11.5%
Faiz 3,618 2,759 31.1% 38,387 33,636 14.1%
Bütçe Bakiyesi 5,238 5,947 -11.9% 639 -2,719 -
FDF 8,856 8,706 1.7% 39,026 30,917 26.2%
Makro-Ekonomik Göstergeler
Dönem Değer Önceki Dönem Değer TSKB OVP
Büyüme
Büyüme 2015-2Ç/2014-2Ç 3.8% 2014 2.90% 3.1% 4.0%
GSYİH (mlr $) 2015/2Ç - yıllık 772 2014 799 760 850
Kişi Başına gelir ($) 2015/2Ç - yıllık 9,940 2014 10,404
Enflasyon
TÜFE (aylık) Ağustos 0.40% Temmuz 0.09% 0.47% (Eyl)
TÜFE (yıllık) Ağustos 7.14% Temmuz 6.81% 8.4% 6.3%
Dış Ticaret
İhracat (aylık, mlr $) Ağustos 11.1 Temmuz 11.2
İthalat (aylık, mlr $) Ağustos 16.0 Temmuz 18.2
İhracat (yıllık, mlr $) Ağustos 148.5 Temmuz 148.9 165 173
İthalat (yıllık, mlr $) Ağustos 223.9 Temmuz 227.4 236 258
Dış Ticaret Açığı (aylık, mlr $) Ağustos 4.9 Temmuz 7.0
Dış Ticaret Açığı (yıllık, mlr $) Ağustos 75.4 Temmuz 78.6 71 85
Cari Açık
Cari açık (aylık, mlr $) Temmuz 3.2 Haziran 3.3
Cari açık (yıllık, mlr $) Temmuz 45.0 Haziran 44.3 39 46
Cari açık/GSYİH Temmuz 5.8% Haziran 5.7% 5.1% 5.4%
Bütçe
Bütçe dengesi (aylık, mlr TL) Ağustos 5.2 Temmuz -5.4
Bütçe dengesi (yıllık, mlr TL) Ağustos -19.3 Temmuz -18.6
Bütçe dengesi/GSYİH Ağustos -1.0% Temmuz -1.0%
Faiz
MB haftalık repo faizi Eylül 7.50% Ağustos 7.50%
Ağırlıklı fonlama maliyeti (aylık ortalama) Eylül 8.9% Ağustos 8.6%
İç Borçlanmanın ağırlıklı ortalama maliyeti Ağustos 10.5% Temmuz 9.6%
Reel Efektif Döviz Kuru Ağustos 95.09 Temmuz 99.63
Borç
Merkezi Yönetim Borç Stoku (Brüt, mlr TL) Haziran 650.9 Mayıs 647.2
Borç stoku / GSYİH Haziran 37% Mayıs 37%
Sanayi (Önceki yılın aynı ayına göre değişim)
Sanayi üretimi Temmuz 1.5% Haziran 6.8%
Elektrik üretimi Temmuz 2.4% Haziran 1.6%
Otomotiv üretimi Temmuz 34.0% Haziran 15.1%
İşsizlik
2015 Tahmin
Piyasalar
Geçen ay neler oldu?
BIST-100 eylül ayında %1,3 geriledi. Dünyada büyüme endişeleri, Fed’in faiz politikasına ilişkin belirsizlik, gelişen ülkelerden çıkışın artarak devam etmesi, içerde ise artan güvenlik endişeleri ve siyasi belirsizlik hisse senetlerinde düşüşe neden oldu. Aya 75.000’lerden başlayan endeks, 71.000’e kadar gerilemenin ardından toparlanarak 74.205’ten kapandı.
Tahvil faizi 0.58 puan yükseldi. Ağustos enflasyonunun yukarı yönlü süprizi, daralan hacime rağmen yabancı satışının devam etmesi ve politik gelişmelere bağlı risk primi artışı tahvil faizini son 18 ayı en yüksek seviyesine çıkardı.
Merkez Bankası politika faizini %7,50’de faiz koridorunu %7,25-%10,75’te değiştirmeden bıraktı. Sıkı duruşunu sürdüren Merkez Bankası’nın TL’deki değer kaybına yönelik politika adımı atmaması ve Fed’in faiz artışına bağladığı sadeleştirmeyi uygulayamaması para piyasalarında dalgalanma yarattı.
Eylül sonu Aylık Değişim
YBB Değişim
BIST 100 74,205 -1.3% -13.4%
Tahvil 11.55 0.58 3.53
MB faizi 7.50 0.0 -0.75
Dolar 3.0251 3.7% 30.0%
Euro 3.3941 3.7% 20.1%
Sepet 3.2096 3.7% 24.5%
YBB: Yılbaşından Beri
Eşit döviz sepeti %3,7 yükseldi. Gelişen ülkelerin para birimlerindeki değer kaybı eğilimi yılbaşından beri devam ediyor. Bunun yanısıra içerde beklenmedik politik risk artışı TL’de ek bir baskı yarattı. Eylülde döviz sepetindeki yükseliş
%3,7 yüksek seviyede gerçekleşti.
Sektörler
• BIST-100 endeksi eylül ayını %1,3 düşüşle tamamladı.
• Eylülde bankacılık sektörü hisselerinde ortalama değer kaybı %3,9 oldu. Sermaye yeterlilik oranlarındaki gerileme ve faizdeki yükselişin kredi arzını daraltabileceği endişesi sektör hisselerini olumsuz etkiledi.
• Güçlü iç talep sayesinde otomotiv, beyaz eşya, perakende gibi sektörlerde satış artışı, sanayi hisselerindeki düşüşü sınırladı. Tüketici güven endekslerinin 2008 krizindeki seviyelerine gerilemesine rağmen, sanayi hisseleri
50 70 90 110 130 150
/12/14 /01/15 /01/15 /01/15 /02/15 /02/15 /03/15 /03/15 /03/15 /03/15 /04/15 /04/15 /04/15 /05/15 /05/15 /05/15 /06/15 /06/15 /06/15 /07/15 /07/15 /07/15 /08/15 /08/15 /08/15 /09/15 /09/15 /09/15
BIST Getiri Grafiği
XU100 XUSIN XBANK
Fiyat
Son Bir ay
Ocak sonu
zirvesinden beri Yılbaşından Beri 2014 9/30/2015
BIST 100 74,205 -1.3% -18.6% -13% 26%
BIST 30 91,236 -1.2% -19.4% -14% 29%
Bankacılık Endeksi 119,520 -3.9% -32.2% -25% 30%
Sanayi Endeksi 76,066 -0.6% -6.9% -3% 26%
BIST 100-30 94,978 -1.9% -14.1% -10% 16%
Piyasa Değeri (milyar dolar)
BIST 100 152 -4.7% -36% -33% 16%
Performans
Gelişen piyasalar performansı
Dolar Kur değişimi Faiz (10y) Faiz değişimi Borsa performansı
Hindistan -1.0% Çek 0.67 Rusya -0.57 Güney Afrika 1%
Rusya -0.6% Tayvan 0.75 Macaristan -0.36 G. Kore 1%
Çin -0.2% G. Kore 1.94 G. Kore -0.25 Tayvan 0%
İsrail -0.2% İsrail 2.20 Çek -0.24 Hindistan 0%
Meksika 0.1% Tayland 2.68 Hindistan -0.23 Türkiye -1%
G. Kore 0.3% Polonya 2.85 Arjantin -0.22 Macaristan -2%
Tayvan 1.0% Çin 3.29 Polonya -0.19 Tayland -2%
Macaristan 1.1% Macaristan 3.36 Çin -0.07 Meksika -2%
Arjantin 1.3% Meksika 6.02 Tayland -0.01 Brezilya -3%
Polonya 1.5% Arjantin 7.35 Meksika 0.01 Polonya -5%
Tayland 2.0% Hindistan 7.78 Tayvan 0.05 Çin -5%
Çek 2.1% Güney Afrika 8.26 Güney Afrika 0.06 Çek -5%
Türkiye 3.5% Endonezya 9.62 İsrail 0.09 Rusya -5%
Güney Afrika 3.6% Türkiye 10.77 Türkiye 0.72 İsrail -6%
Endonezya 4.2% Rusya 11.22 Endonezya 0.79 Endonezya -6%
Brezilya 8.9% Brezilya 15.66 Brezilya 1.40 Arjantin -11%
Global Borsalar
Eylül kuralı bozmadı, yine piyasalarda kötü bir ay oldu.
Tatil dönüşü hisse pozisyonlarını gözden geçiren yatırımcılar, büyüme endişelerini, gelişen ülkelerden kaçışı, Fed’in faiz artışına dair belirsizliği satış için neden yaptılar.
Eylülde global piyasalar yeni bir gelişmeyle karşı karşıya kaldılar. Emtia fiyatlarındaki aşırı düşük seviyeler, 19 milyar dolarlık borcunu döndürmesi konusunda endişe duyulan emtia üreticisi Glencore hisselerinde sert düşüşe neden oldu. Öte yandan emisyon değerleriyle ilgili usulsüzlüğü ortaya çıkan Volkswagen hisselerindeki düşüş Avrupa borsalarında sert düşüşler getirdi. Eylülde Almanya %5,8, Fransa %4,3 düştü.
MSCI EM endeksi eylülde %4,9 gerilerken, BIST-100’deki kayıp %1,3’le sınırlı kaldı.
Ülke Son 1 Ay Yılbaşından Beri
Yuna ni s ta n 654 4.8% -20.8%
Mıs ır 7,333 1.1% -17.9%
G. Kore 1,963 1.1% 2.5%
Ta yva n 8,181 0.1% -12.1%
Roma nya 6,982 -0.2% -1.4%
Hi ndi s ta n 26,155 -0.5% -4.9%
Türki ye 74,205 -1.3% -13.4%
Dow Jones 16,285 -1.5% -8.6%
Na s da q 4,181 -2.2% -1.3%
Ma ca ri s ta n 20,894 -2.4% 25.6%
Meks i ka 42,633 -2.5% -1.2%
S&P 1,920 -2.6% -6.7%
Norveç 518 -2.7% -1.1%
Fi l i pi nl er 6,894 -2.9% -4.7%
İta l ya 21,295 -3.0% 12.0%
İngi l tere 6,062 -3.0% -7.7%
Brezi l ya 45,059 -3.4% -9.9%
Bel çi ka 3,345 -3.4% 1.8%
İs vi çre 8,513 -3.5% -5.2%
Hong Kong 20,846 -3.8% -11.7%
Porteki z 5,047 -4.1% 5.2%
Avus turya 2,229 -4.1% 3.2%
Fra ns a 4,455 -4.3% 4.3%
AB 2,977 -4.3% -0.9%
Pol onya 2,066 -4.5% -10.8%
Çi n 3,053 -4.8% -5.6%
MSCI EM 779 -4.9% -18.6%
Çek 971 -5.2% 2.6%
Rus ya 790 -5.3% -0.1%
Hol l a nda 421 -5.4% -0.8%
Al ma nya 9,660 -5.8% -1.5%
İs pa nya 9,560 -6.8% -7.0%
Yabancılar ne yapıyor?
• Yaklaşık yılbaşından beri izlenen yabancı çıkışında eylül itibarıyla ivme kaybı dikkat çekiyor. Değer değişiminden arındırılmış olarak eylülde hissede 37mn dolar, tahvilde 695mn dolarlık satış izlendi.
• Yılbaşından beri yapılan satış hissede 761mn dolara, tahvilde 5,4 milyar dolara ulaştı.
• Portföy girişi olmamasının yanısıra eylülde 7 milyar doları bankalar, 2 milyar doları şirketler ve 732mn doları hükümet olmak üzere toplamda 9,7 milyar dolarlık yurtdışı borç geri ödemesi dolar/TL üzerinde baskı yaratmıştı.
• Ekimde portföy çıkışını tahmin edemeyiz ama, yurtdışı borç geri ödemesinin 7,5 milyar dolara gerileyecek olması ve dış ticaret açığındaki düşüşe bağlı olarak cari açıkta beklediğimiz iyileşmeyle dolar/TL üzerindeki baskının azalabileceğini söyleyebiliriz.
1.6 1.8 2.0 2.2 2.4 2.6 2.8 3.0 3.2
-2,500 -2,000 -1,500 -1,0001,0001,5002,0002,5003,000-5005000
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
2014 2015
Yabancı İşlemleri ve Dolar
Hisse (mn $) Bono (mn $) Dolar/TL (aylık ort)
Kaynak: TCMB
BIST
• Eylülde %1,3 düşen BIST-100, arka arkaya 5 ay kesintisiz aylık düşüş kaydetmiş oldu. Mayıs-Eylül dönemi düşüşü %12’ye ulaştı. En son beş ay arka arkaya düşüş 2000 krizinde gerçekleşmişti.
• İstatistiksel olarak ekim aylarını toparlanma zamanı olarak görüyoruz.
Ekim aylarının 2002’den beri ortalama getirisi %3,8 seviyesinde bulunuyor.
• Fed’in faizini artıracağı endişeleriyle gelişen ülkelerden yaşanan portföy çıkışı, siyasi belirsizlik, TL’nin değer kaybının bugüne kadar etkili olduğunu düşünüyoruz.
• Ekim ayına geldiğimizde seçimler ve Fed’in yılsonuna kadar son kritik iki toplantısı öncesinde portföylerin ayarlanacağını tahmin ediyoruz.
Önümüzdeki riskler seçim sonucunun koalisyona işaret etmesi ve Fed’in faizini artırması olarak görülebilir. Son beş aydaki %12’lik düşüş, endeksin olası görülen birçok olumsuzluğu fiyatladığını gösteriyor.
Seçimlere yönelik belirsizlik sıkışıklık yaratabilir ancak koalisyon çıksa bile hükümetin kurulabileceği beklentisi fiyatlamayı pozitif yönde değiştirebilir. Fed’in faiz artışının ise hem iç hem de dış piyasalar açısından önemli bir belirsizliği ortadan kaldıracağını düşünebiliriz.
• Dolar/TL yılbaşından beri %30 yükseldi ve yükselen kanalın üst bandına ulaştı. Yaklaşık 8 Eylülden beri bu bandın kırılmamasının direncin güçlendiğini gösterdiğini düşünüyoruz. Bu bandın korunması halinde olası yükselişler sınırlı kalabilir.
• Endeksin mayıs 2015’ten beri izlediği düşüş kanalının alt bandının
70.000’lerde olduğunu, kısa vadede 73.500’ün üzerinde kalması halinde
78.000’e doğru bir yükseliş potansiyeli taşıdığını düşünüyoruz. 73.500
korunmazsa yeniden 70.000’leri test etme olasılığının artacağını tahmin
Faiz
Yabancı çıkışı ve bunun getirdiği döviz likiditesi daralması dolar/TL’yi yılbaşından beri %30 yükseltince ithalata dayalı ekonomide enflasyon beklentileri yükseldi, o da tahvil faizini yükseltti.
Eylül sonunda %11,5’in üzerini deneyen tahvil faizi yılsonu enflasyon beklentisinin %6-7’lerden %8’in üzerine yükselmesini fiyatlamış görünüyor.
Yılbaşından beri 4,4 milyar dolara ulaşan aylık yabancı satışları azalsa da halen devam ediyor. Yabancıların yeniden tahvilde alım yapmaları kısa vadede Fed belirsizliğinin ve iç siyasi belirsizliklerin ortadan kalkmasına bağlı gibi görünse de, dünyada gelişen ülkelere bakışın pozitife geçmesi zaman alabilir.
Dolar/TL üzerindeki baskının azalması durumunda faizde
%10’a doğru bir tepki düşüşü oluşabileceğini tahmin ediyoruz.
Dünyada büyüme endişeleri artarken, para birimlerindeki yüksek değer kayıplarına rağmen, yılbaşından beri Brezilya dışında ve Güney Afrika’nın 0,25 puanlık artışı haricinde faiz artışı yapan ülke olmadığını görüyoruz.
Merkez Bankası’nın kredi artış hızlarındaki düşüşe ve ikinci yarıda büyümenin daha ılımlı olacağına yaptığı vurguya bakarak faiz artışı ihtimalini düşük görüyoruz.
Fed’in beklenen faiz artışının gerçekleşmesi durumunda TCMB’nin sadeleşme adımları çerçevesinde politika faizinin ağırlıklı ortalama fonlama maliyetine yakınsaması durumunda tahvil piyasasında belirsizliklerin azalabileceğini düşünüyoruz.
Ağırlıklı fonlama maliyeti
8.96 Bankalararası
borçlanma
2 4 6 8 10 12 14
O' 14 O' 14 Ş' 14 M' 14 M' 14 N'14 M'14 M'14 H'14 T'14 T'14 A'14 E'14 E'14 E'14 K'14 K'14 A'14 O'15 O'15 Ş'15 M'15 M'15 N'15 M'15 M'15 H'15 T'15 T'15 A'15 E'15 E'15
Politika Faizleri
Kaynak: Merkez Bankası
Koridor alt bant Koridor üst bant
politika faizi
TSKB
Ekonomik Araştırmalar
[email protected] MECLİSİ MEBUSAN CAD. NO 81 FINDIKLI İSTANBUL 34427, TÜRKİYE tel: (90) 212 334 50 50 faks: (90) 212 334 52 34
2015Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. her hakkı mahfuzdur.
Budoküman Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş.’nin yatırım bankacılığı faaliyetleri kapsamında, kişisel kullanıma yönelik olarak ve bilgi için hazırlanmıştır. Bu dokümana dayalı herhangi bir işlem yapılması tarafımızdan öngörülen bir husus değildir. Belirtilen görüşler sadece bizim güncel görüşlerimizdir. Bu raporda yer alan bilgileri makul bir esasa dayalı olarak güncelleştirirken, bu konuda mevzuat, uygunluk veya diğer başka nedenlerle amaca uygunluk tam olarak sağlanamamış olabilir.
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. ve/veya bağlı kuruluşları veya çalışanları, burada belirtilen senetleri ihraç edenlere ait menkul kıymetlerle ilgili olarak bir pozisyonalmış olabilir veya alabilir; menkul kıymetler üzerinde opsiyonları olabilir veya ilgili diğer bir yatırıma girebilir; bu menkul kıymetleri ihraç eden firmalara danışmanlık yapmış, hisselerinin halka arzına aracılık veya yüklenim taahhüdünde bulunmuş olabilir.
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. ve/veya bağlı kuruluşları bu raporda belirtilen herhangi bir şirket için yatırım bankacılığı da dahil olmak üzere önemli tavsiyeler veya yatırım hizmetleri sağlıyor veya sağlamış olabilir.
Bu raporun ilgili olduğu yatırım fiyatı veya değeri, direkt veya dolaylı olarak, yatırımcıların menfaatlerine ters düşebilir. Döviz kurlarındaki herhangi bir değişmenin yatırımın değeri veya fiyatı veya bu yatırımdan sağlanan gelir üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir. Geçmişteki performans her zaman gelecektekiperformansın kılavuzu olacak demek değildir. Yatırım geliri dalgalanma gösterebilir.
Bu rapor kamuyaaçık bilgilere dayalıdır. Doğru veya tamam olmayan hiçbir beyan yapılmamıştır. Bu rapor söz konusu menkul kıymetlerin alınması veya satılması için bir teklif, yorum ya da yatırım tavsiyesi değildir veya bu menkul kıymetlerin alınıp satılmasına yönelik bir teklif için de bir istek veya zorlama değildir. Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. ve kendisiyle bağlantılı olan diğerleri bahsedilen şirketlerin menkul kıymetleriyle ilgili pozisyon alabilirler veya bu menkul kıymetlerle ilgili işlem yapabilirler, ayrıca bu şirketler için yatırım bankacılığı hizmetleri de verebilirler.
Herhangi bir yatırım kararı yatırımcının tamamıyla kendi kişisel seçimine dayanmalıdır. Bu rapordaki bilgiler herhangi bir yatırım tavsiyesi olmayıp, raporda yer alan firmalara yatırım yapılmasından ötürü Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. hiç bir sorumluluk kabul etmez.
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir.
