Ad1yaman'daki Ogrencilerde HBsAg ve Anti-

...

Ad1yaman'daki Ogrencilerde HBsAg ve Anti-HCV SeropozitiflijJi ~ ~~~ ₁

D

I!

, -

Ara~trrma

Ad1yaman'daki Ogrencilerde HBsAg ve Anti-

HCV Seropozitifligi

Hayati DEMiRASLAN', Sel~uk AKSOZ', Burak Ekrem t;iTiL'

1AdJYaman Devlet Hastanesi Enfeksiyon Hastahklan Klinigi,

2Mikrobiyoloji Laboratuvan, ADIYAMAN

OZET

Diinyada 400 milyondan fazla hepatit B virusu (HBV) ta§IYICISI bulundugu tahmin edilmektedir. Perinatal enfeksiyon yiiksek endemik iilkelerde bula§m ba§ilca yolu iken orta endemik iilkelerde ozellikle erken t;ocukluktaki horizontal get;i§ en yaygm bula§ yoludur. HBV enfeksiyonu olan anneden dogan yenidoganlar a§1lama ile %90 iizerinde oranda korunabilmektedirler. Ad1yaman ilinde 1998-99 dogumlu 361 ogrenci

"a§llanml§ grup", 1995-96 dogumlu 362 ogrenci ise "a§1lanmam1§ grup" olarak aynlarak herbirogrenciden 3- 5 ml venoz kan almd1. A§1lanmam1§ grupta %1.7 oranmda HBsAg pozitifligi saptamrken a§llanml§ grupta hit;

HBsAg pozitifligi saptanmad1. A§1il grupta saptanan HBsAg pozitiflik oram anlamb olarak daha dii§iik bulundu {p= 0.01). (;ail§maya katllan 723 ki§inin hit;birinde anti-HCV pozitifligi saptanmad1. Sonut; olarak yenidoganlann a§1lanmas1 hepatic B enfeksiyonu S1kilgm1 anlamil olarak azaltmaktad/Y.

Anahtar Kelimeler: HBsAg, ogrenci, Ad1yaman

SUMMARY

Seropositivity of HBsAg and Anti-HCV in Students in Adlyaman

It is estimated that there are more than 400 million HBsAg carriers worldwide. Perinatal infection is the primary transmission route in high-endemic areas, whereas horizontal transmission, particularly in early chHdhood, is the primary transmission route in moderate-endemic areas. Over 90% of infants born to HBV- infected mothers can be protected with neonatal vaccination. In this prospective study, 361 students born in 1998-99 comprised "vaccinated group" and 362 students born in 1995-96 comprised "unvaccinated group".

Three to five ml of venous blood samples were obtained from each student. While HBsAg positivity was found to be 1. 7% in the unvaccinated group, HBsAg positivity was 0% in the vaccinated group. HBsAg positivity was significantly lower in the vaccinated group (p=O.OJ). Anti-HCV positivity was not found in any of 723 students included in the study. In conclusion, frequency of hepatitis B virus infection is significantly reduced by vaccination of neonates.

Keywords: HBsAg, student, Ad1yaman

Viral Hepatit Dergisi 2008; 13(3): 103-105 - - - - 103

@

^~1

_!:;·.

~D~em~l~rn~sl~~~H~v~e~a~,k~.~---­

GiRi!]

Diinyada 400 milyondan fazla HBV ta§I}'ICISI bulundugu tahmin edilmektedir. Kronik HBV enfeksiyonunun neden oldugu siroz ve karaciger kanserinclen 'dola}'l }'!Ida bir milyondan fazla ki§i 6lmektei:lir. Hastalann dogu§tan ve adaptif

ba§langi~ immun yamtlannm yetersizligi HBV enfeksiyonunun kahcthgtyla sonu~lamr. Dogu§tan enfekte olmu§ bebeklerde enfeksiyonun kronikle§mesinde virus ve konak fakt6rleri birlikte etkilidir. Perinatal enfeksiyon yiiksek endemik iilkelerde bula§m ba§hca yolu iken orta endemik iilkelerde ozellikle erken ~ocukluktaki horizontal

ge~i§ en yaygm bula§ yoludur (1, 2, 3). Enfekte anneden yeni dogana bula§ nadiren gebelik strasmda ya da dogum strasmda ve dogum sonras1 olabilmektedir ( 4). HBV enfeksiyonu olan anne- den dogan yenidoganlar aktif-pasifbagt§Iklama ile

%90 iizerinde korunabilmektedirler (2).

Toplum genelinde yapilan ~ah§malarda HBsAg pozitifligi iilkemizde %I. 7-21 arasmdadtr.

(:ocuklarda yap!lan ~ah§malara gore ise HBsAg pozitifligi %2-12.1 arasmda degi§mektedir (4).

Hepatit C virusunun perinatal bula§ riski HCV RNA pozitif an11elerde %5'ten azdtr. Perinatal bula§tan korurimak i~in ozel bir on~ri yqktur (5).

Bu ~ah§mada Adtyaman iii merkez ilk6gretim okullimnda ulusal a§Ilanma program! ile <i§Ilanmt§

ve a§Ilanmamt§ ogrencilerin HBsAg ve anti-HCV oranlan a~tsmdan kar§Ila§tmlmast ama~Iand1.

MATERYAL ve METOT

Adtyaman Hinde dogumda hepatit B a§Ilama program! 1998 }'llmda ba§lami§tir. Bu nedenle . Adtyaman ilindeki be§ merkez ilk6gretim okulundan 1998-99 dogumlulardan 500 ogrenci

"a§IIanmi§ grup", 1995-96 dogumlulardan 500 ogrend ise "a§Jlanmami§ grup" olatak aynlmasi planlandi. Oncelikle il Saghk Miidiirliigii aracthgtyla ii Milli Egitim Miidiirliigii'nden kan ornegi ahnacak okul adlan ve ogrenci sa}'llap talep edildi. Be§ farkh okul ismi bildirildi. Ogrenci velilerinden ~alt§Iilaya kat!lma ve kan almmast

i~in "bilgilendirilmi§ onam" ahnd1. Belirleneli tarihlerde okullara gidilerek her iki gruptan toplam 723 ogrencinin her birinden 3-5 ml kan almd1.

Kanlar 4000 devir/dk'da 5 dakika santrifiij edildi.

Aynlan serurnlar "Bio/and NanoSign HBs, Chungbuk, Korea" ve "Equipar sri HCV protein A, Soranno, Italy" testier ile prospektiisiinde

belirtilen i§lemlerden ge~irilerek okundu. Pozitif

veya §iipheli bulunan orneklere "Chemilu- minessence Enzyme lmmunassay" (Abbott Prism) yontemiyle dogrulama yap!ld1. Her iki grup arasmda HBsAg ve anti-HCV pozitifligi a~tsmdan

fark olup olmadtgi Chi Square testi ile deger- lendirildi.

BULGULAR

(:ah§maya 723 6grenci kat!ld1. A§tlanmamt§

gruptan 362 ve a§Ih gruptan 361 ki§iden kan ornegi almd1. Ka!Ihmcilann %49.4'ii erkek ve %50.6'st kadmdt. Kadm/erkek oram a§Ilanmamt§larda 182/180 iken a§thlarda 184/1 77 §eklindeydi.

Gruplann kendi i~inde kadm/erkek orant arasmda fark yoktu (p=0.45). A§Ilanmamt§ grupta bulunan 362 ki§ide %I. 7 oranmda (6 ki§i) HBsAg pozitifligi saptamrken a§tlanmi§ gruptaki 361 ki§inin

hi~birinde HBsAg pozitifligi saptanmadt. A§Ih grupta saptanan HBsAg pozitiflik oram anlamh olarak daha dii§iik bulundu (p=O.OI). HBsAg pozitifligi saptanan 6 ki§inin 5'i erkek, biri kadmd1.

(:ah§maya kat!lan 723 ogrencinin hi~birinde anti- HCV pozitifligi saptanmadi.

TARTI!]MA

Tiirkiye'de ~ocuklarda yap!lan ~al!§malara gore HBsAg pozitiflik oram %2 ila %12.1 arasmda degi§mektedir (4): Perinatal enfeksiyon yiiksek endemik iilkelerde· bula§m ba§hca yolu iken orta endemik iilkelerde 6zellikle erken ~ocukluktaki

horizontal ge~i§ en yaygm bula§ yoludur (I, 2).

Kurt ve arkada§lannm (6) Ankara'da yapt1g1 ve 1993 }'lhnda ya}'lnlanan bir ~ah§mada HBsAg pozitif 35 annenin bebegine dogumda, I, 2 ve 12'nci aylarda hepatit B a§ISI yap!lmt§ ve dordiincii ayda %91.4 oranmda anti-HBs olu§tugu bildiril- mi§tir. Orta ve yiiksek endemisite b6lgelerinde ulusal a§tlama programlanmn enfeksiyonu azaltacagt dii§iincesi belirtilmi§tir. Ayata ve arkada§lannm lsparta'da 1997 }'!linda 169 ~ocukta yapiigi bir ~ah§mada HBsAg pozitiflik oram %4.7 olarak bildirilmi§tir (7). Degertekin ve ark<)-da§- lanmn 2000 }'lhnda ya}'lnladtgt bir ~alt§mada

. Diyarbaktr'daki bir okulda birinci. stmftan 150, be§inci stmftan 150, on birinci stmftan 200 6grenci ve 200 eri§kinde HBsAg pozitiflik oranlan straswla

%2.7, %6.1, %6.2 ve %10 olarak bildirihni§ ve horizontal bula§m en yiiksek birinci ve be§inci stmf arasmdaki d6nemde oldugu sonucuna vanldtgi bildirilmi§tir (8).

B6lgemizdeki yiiksek HBsAg pozitiflik oranlanm gosteren ~ah§mada K6secik ve arkada§lanmn (9)

104 --- Viral Hepatit Dergisi 2008; 13(3): 103-105

~anhurfa'da 1997 plmda yapt1klan bir ~ali§mada

poliklinige ba§vuran 1436 hastanm HBsAg pozitiflik oranlan ara§tmlmi§Ilf. HBsAg pozitiflik oranlan 6 ay-2 ya§ aras1 73 ~ocukta% II, ya§lan 3-5 aras1 77 ~ocukta ise% 13 olarak bildirilmi§tir.

Ulusal a§I prograrm uygulayan ve HBV enfeksiyonu

a~Ismdan hiperendemik bir iilke olan Taiwan'dan · yapilan ve 2001 plmda yapnlanan bir ~ah§mada

(10) dogumda a§Ilanmi§ gruptan 1357 ki§i ve a§Ilama 6ncesinden 559 ki§inin HBsAg pozitiflik oranlanna bakllmi§ ve sirasiyla %0.7 ve %7 olarak bildiril!fli§tir. Ulusal hepatit B a§Ilarna programmm HBsAg pozitifligini arilarnh azaltllgi ifade edilmi§tir (p<O.OOI).

Ulusal a§Ilama programmm ba§lamasmdan sonraki d6nemde HBsAg pozitiflik oranlan dii§iik saptanmi§IIr. ~ahin ve arkada§lannm Gaziantep'te yapiigi, 240 ~ocugun kaii!digi ve 2005 phnda yapnlanan ~ah§masmda 6 ya§ altmda HBsAg pozitillikoram %1.25 olarak bildirilmi§tir (II). Yine Gaziantep'ten Araz'm 2006 y1lmda Pediyatri poliklinige ba§vuran hastalarda yapllgi bir .

~ah§mada 529 olgunun HBsAg pozitiflik oram% 1.1 olarak bildirilmi§tir (12). Bizim yapiigimiz

~ali§mada a§Ilanmami§ grupta 362 ki§ide %1.7 oramnda HBsAg pozitifligi saptamrken a§Ih gruptaki 361 ki§inin hi~birinde HBsAg pozitifligi saptanmad1. A§Ih grupta saptanan HBsAg pozitiflik orani anlarnh olarak daha dli§lik bulundu (p=

0.01).

Sonu~ olarak yenidoganlann a§Ilanmasi hepatit B enfeksiyonu sikiigmi anlamh olarak azaltmaktadir.

KAYNAKLAR

I. Koziel MJ, Siddiqui A. Hepatitis B virus and hepatitis delta virus. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R, (eds). Principles and Pratice of Infectious Disease. 6th ·edition. Philedelphia: Elsevier Churchill Livingstone, 2005: I 864-90.

2. Wasmuth JC. Hepatitis B - Epidemiology, transmission and natural his.tmy. In Mauss S, Berg T, Rockstroh J, Sarrazin C, Wedemeyer H, (eds).

Hepato/ogy. Dusseldorf: Flying Publisher, 2009:

25-36. .

3. Degertekin H, Gilne§ G. Horizontal transmission of hepatitis B virus in Turkey. Public health 2008:

I22; I3I5-I7.

4. Ozdemir D, Kurt H. Hepatit B virusu enfeksiyonlanmn epidemiyo/ojisi. Tabak F, Balik

i,

5. Wasmuth JC. Hepatitis C · Epidemiology, transmission and natural history. In Mauss S, Berg T, Rockstroh J, Sarrazin C, Wedemeyer H, (eds).

Hepatology. Dusseldorf: Flying Publisher, 2009:

37-48.

6. KurtH, Ba/1k

i,

Klimik Derg I 993; 6: 87-8.

7. Ayala A, r;etin H ve Oktem F. Isparta'da qocuk/uk qagmda hepatit B seropozitifligi. Tip Ara§llrma/an Derg2004:2; I9-22.

8. Degertekin H, Tuzcu A ve Yalt;m K. Horizontal transmission of HBV among students in the Southeastern Anatolia. Turk J Gastroentero/2000:

11; 117-20.

9. Kosecik M, Nazflgii/ Y, Cebeci B, Da/maz M, Tat/1 MM, Emirog/u HH. $an/wrfa yoresinde hepatit B viriis la§IYIClllgl. Gene/ Tip Derg I 997; 7: I 29-3 I.

I 0. Ni YH, Chang MH, Huang LM, et at. Hepatitis B virus. infection. in children and adolescents in a hyperendemic area: I 5 years after mass hepatitis B vaccination. Ann Intern Med: 200 I; I 35: 796-800.

I I. $ahin Y, Aydm D. Alt1 ya§ ve alt1 qocuk/arda hepatit B seropreva/ans1. F1rat Tip Derg 2005; I 0: I 69-72. . I2. Araz Nr;. Gaziantep r;ocuk Hastanesi Pediatii

Po/iklinigi'ne ba§vuran olgu/arda hepaW B be/ir/eyicileri SlklliJI. Gaziantep Tip Derg 2007; I -3.

YAZI~MAADRESi:.

Dr. Hayati DEMiRASLAN Ad1yaman Devlet Hastanesi Enfeksiyon Hastahklan Klinigi ADIYAMAN

e-mail: [email protected]

Viral Hepatit Dergisi 2008; 13(3): 103-105 - - - - 105