Yüz sene evvel İstan- bula gelen bir İngiliz ressamı Galatayı yu- karıki tabloda gördü ğünüz gibi canlandır mış. Altta da bugün kü Galatayı görüyor ve ikisi arasında mu kayese yapmak imkâ nını buluyorsunuz. İs- tanbulun eski ve yeni resimierini her hafta neşrederek size iki İs tanbul arasında muka yese fırsatını vereceğiz
/
C
Ü Z E L Istanbulun fethinden evvel şehir d ı şı m ânasına gelen «Pe- ra» diye adlandırılanB eyjğlu, ancak on
d ö rdüncü asırda insan
yüzü görm iye b aşladı B undan önce Bizans binbir m acera de çalkanırken,
P era, bütün bu kanlı hâdiselere yüksek ten b a k a n bir tepe halinde idi. Fatih, R um devletinin T ra b zo n d ak i şu- s 1461 yılında lâğvedince Im- E dirnede, oğlu A leksi’yi de oturm ıya m ecbur etti, .i’ye «Prens» yerine «Bey
'«ı, «K endi gitti, ismi kaldı
yadigâr» d arb ı meseli o k ad a r yerinde söylenm iş olacak ki, hâlâ Beyoğlu d i yoruz.
v- -Y- v
1492 yılında şim diki tünel civarı, jsk e n d e r paşanın büyük bir çiftliği idi. Bu çiftliğin kuruluşundan sonra ilk ö n ce K uledibi etrafın d a yerleşm iş olan m ahalleler yavaş yavaş yukarıya doğru yayılm ıya başladı. T ersane kalafatçısı Y unus ağanın yaptırdığı «A şm alı m es cit» d en sonra b u ra la r bir m ezaristan haline geldi. Yüz yıl önce Istanbula ge len Mis P a rd o s buranın güzel servile rin d en çok şairane b ah sed iy o r: «Bu a-
ğaçlar altmda yer yer ışık, yer yer göl
ge, insana başka bir âlem de yaşıyor his sini v erm ektedir. Yolun iki tarafın d ak i m ezarlık, akşam serinliğinde b u ra d a o- turanların h av a alm a yeri oluyor.» S a tırlarını yazıyor.
* * #
B urada F ransa, İngiltere, Y'enedik, Lehistan, M acaristan, İsveç, Felem enk, R aküze ve P rusya hüküm etleri m üm es silleri tara fın d an büyük b in alar yap ıl m ad an önce, G renada" d an gelen A rap - lar, yer y er kulübeler kurm uşlardı. Bun ların Istanbula dolm ası yüzünden y a n gınlar çoğalm ış ve halk şehir dışında yerler aram ıya başlam ıştı.
Niyazi Ahmet
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
