İstanbul müzelerinde bulunan bezemeli cam eserler

(1)

İSTANBUL MÜZELERİNDE BULUNAN BEZEMELİ

DEKORATİF CAM ESERLER

YÜKSEK LİSANS TEZİ

DANIŞMAN

Yard. Doç. Fatma KOYUNCU

HAZIRLAYAN Burcu BALIKÇI

(2)

etmektedir. Cam ile ilk olarak doğada bulunduğu saf haliyle tanışmış kuvars minarelinin magmatik yolla şekillenerek volkanik bir kayaç haline gelmesiyle oluşan obsidiyeni metal malzemenin işlenemediği tarih öncesi dönemlerde el aleti ve silah olarak kullanmıştır. İnsanoğlu doğal cam kullanarak savaşmış, avlanmış, besinlerini parçalayıp, hayvanların postunu yüzebilmiştir. İnsanoğlunun birçok malzemeyi obsidiyen aletlerle ıslah etmeyi başarmış böylece yerleşik düzene geçebileceği koşulları da oluşturmuştur. Cam; soda veya potas katılmış silisli kumun ateşte eritilmesiyle yapılan sert, saydam ve çabuk kırılır cisimdir. Soda ve silis karışımıyla elde edilen camla insanın tanışmasının rastlantı sonucu olduğuna inanılsa da cam işçiliği o günden bugüne büyük gelişmeler göstermiştir.

Türklerde cam Selçuklu ve Beylikler döneminde mimari alanda daha çok kullanılmış Osmanlı döneminde ise günümüzde müzelerde ve özel koleksiyonlarda örnekleri bulunan Beykoz işi camlar olarak adlandırılan eserlerin yanı sıra mimaride de kullanılmıştır. Osmanlı döneminde cam işçiliği devlet denetiminde gelişme göstermiştir bu nedenle camcılığın merkezi genellikle İstanbul olmuştur. Sanayi devriminin etkisiyle III. Selim döneminde gelişmeye başlayan cam işçiliği Osmanlının bunalımlı dönemlerinde yok olmaya yüz tutmuş ve Cumhuriyetin kurulmasıyla kalkınma hareketlerinde yerini bulmuştur günümüzde şişe cam önderliğinde sanatsal ve teknolojik anlamda gelişimini sürdürmektedir.

Cam işçiliği tanıtılması İstanbul müzelerinde bulunan bezemeli cam eserlerin araştırılması, cam işçiliği ve İstanbul müzelerinde bulunan bezemeli eserler ile ilgili yazılı kaynak oluşturmak amacıyla hazırlamış olduğum tezimde çalışmalarımı yöneten danışmanım Yrd. Doç. Fatma Koyuncu’ ya ve Sayın hocam Yrd. Doç. Dr. Emine Karpuz’a, tezin son şeklini almasında, düzeltmeleri ve önerileri ile yol gösteren Sayın hocam Yrd. Doç. Dr. Emine NAS’ a, İstanbul müzeleri çalışanlarına, cam atölyelerinde bilgilerini esirgemeyen cam sanatçısı ve cam ustalarına teşekkür ederim. Ayrıca eğitim hayatım boyunca benden maddi manevi desteğini esirgemeyen çok değerli aileme teşekkürler.

(3)

SUMMARY...Vİİ 1. GİRİŞ ...Vİİİ

1.1. Konunun Tanımı ve Önemi ...viii

1.2. Konunun Amacı ve Sınırları...viii

1.3. Araştırmada İzlenen Yöntem... ix

1.4. Konuyla İlgili Kaynaklar... ix

2. KATALOG ...1-66 3. İSTANBUL MÜZELERİNDE BULUNAN BEZEMELİ DEKORATİF CAM ESERLERİN ÖZELLİKLERİ ... 66

3.1. Cam Sanatının Tanımı ve Türk Cam İşçiliğinin Kısa Tarihçesi ... 66

3.2. Camın Ham Maddeleri, Yarı Hammaddeleri ve Cam Çeşitleri... 79

3.2.1. Ana Ham Maddeler ... 79

3.2.1.1. Kuvars... 79 3.2.1.2. Kalker... 80 3.2.1.3. Dolomit ... 80 3.2.1.4. Feldispat... 80 3.2.1.5. Soda ... 80 3.2.1.6. Cam kırığı ... 81 3.2.2. Yarı Hammaddeler ... 81 3.2.2.1. Rafinasyon Maddeleri... 81 3.2.2.2. Renklendirici Maddeler ... 82 3.2.2.3. Oksidanlar (oksitleyiciler) ... 82 3.2.2.4. İndirgenler... 82 3.2.3. Cam Çeşitleri ... 83 3.2.3.1. Vitrifiye Silis... 83 3.2.3.2. Alkali Silikatlar... 83 3.2.3.3. Soda-Kireç-Silika-Camları ... 83

(4)

3.3. Cam İşçiliğinde Şekillendirme Teknikleri... 84

3.3.1. Fırında Cam Şekillendirme Teknikleri... 85

3.3.1.1. Mozaik Cam ile Şekillendirme ... 85

3.3.1.2. Döküm Cam Hamuru ile Şekillendirme ... 86

3.3.1.3. Cam Hamuru ile Şekillendirme ... 87

3.3.2. Serbest Cam Şekillendirme Teknikleri... 87

3.3.2.1. Karma Teknikler ... 87 3.3.2.1.1. Sarma Yöntemi ... 88 3.3.2.1.2. Ezme Yöntemi ... 89 3.3.2.1.3. Çekme Yöntemi ... 89 3.3.2.2. İç Kalıp Tekniği ... 90 3.3.2.3. Üfleme Tekniği ... 91

3.4. Cam İşçiliğinde Süsleme Teknikleri... 92

3.4.1. Sıcak İşlemler ... 92

3.4.1.1. Çimdikleme Tekniği ... 92

3.4.1.2. Cam İpliği Bezeme Tekniği... 92

3.4.1.3. Aplike veya Yapıştırma Tekniği... 92

3.4.1.4. Cam Hamuru Tekniği ... 93

3.4.1.5. Mozaik ( Millefiori ) Tekniği... 93

3.4.1.6. Altın Cam Süsleme Tekniği... 94

3.4.1.7. Optik Üfleme Tekniği... 94

3.4.1.8. Sarkıtma Tekniği... 94

3.4.2. Soğuk İşlemler... 94

3.4.2.1. Kesme ve Tıraşlama Tekniği ... 95

3.4.2.2. Lüster (Perdahlama) Tekniği ... 96

3.4.2.3. Mineleme Tekniği... 96

3.4.2.4. Yaldızlama Tekniği... 97

3.4.2.5. Soğuk Boyama Tekniği... 97

3.5. İstanbul Müzelerinde Bulunan Bezemeli Dekoratif Cam Eserlerin Genel Özellikleri ... 97

3.5.1. İstanbul Müzelerinde Bulunan Bezemeli Dekoratif Cam Eserlerin Kullanım Alanları... 97

(5)

3.5.1.6. İbrikler ... 101

3.5.1.7. Leğen ve ibrikler... 102

3.5.1.8. Karlıklar, Kandil, Sürahiler,... 102

3.5.1.9. Kâse, Tabaklar ... 103

3.5.1.10. Laledanlar ... 104

3.5.1.11. Mühür... 104

3.5.1.12. Nargile Şişeleri... 104

3.5.1.13. Şekerlikler ( sakızlık, yumurtalık) ... 105

3.5.1.14. Şişeler (Kavanozlar)... 105

3.5.1.15. Tuzluk ... 105

3.5.1.16. Vazo ... 106

3.5.2. İstanbul Müzelerinde Bulunan Bezemeli Dekoratif Cam Eserlerde Uygulanan Teknikler ... 106 3.5.2.1. Üfleme Tekniği ... 106 3.5.2.2. Kalıplama Tekniği ... 107 3.5.2.3. Yaldız Tekniği ... 107 3.5.2.4. Kesme Tekniği... 108 3.5.2.5. Mineleme Tekniği... 108

3.5.2.6. Kumlama ( Buzlama ) Tekniği ... 109

3.5.2.7. Sıcak Cam Ekleme Tekniği ... 109

3.5.2.8. Cam Çekme Tekniği ... 109

3.5.3. İstanbul Müzelerinde Bulunan Bezemeli Dekoratif Cam Eserlerde Kullanılan Malzemeler ... 109 3.5.3.1. Şeffaf cam ... 109 3.5.3.2. Opal cam ... 110 3.5.3.3. Renkli cam ... 110 3.5.3.4. Yaldız... 111 3.5.3.5. Boyalar (Mineleme) ... 111

(6)

3.5.5. İstanbul Müzelerinde Bulunan Bezemeli Dekoratif Cam Eserlerde

Kompozisyon Özellikleri... 112

4. DEGERLENDİRME VE SONUÇ ... 113

CAM İLE İLGİLİ TERİMLER ... 113

BİBLİYOGRAFYA... 124

FOTOĞRAFLAR LİSTESİ ... 127

FOTOGRAFLAR ... 130

ŞEKİLLER LİSTESİ ... 180

(7)

yapılmış olan, bezemelerinde ise Türk zevkini çok iyi ifade eden altın yaldız, kesme tekniği ve bitkisel motiflerin ağırlıkta olduğu mineleme tekniğinin kullanıldığı eserlerdir. Beykozların Türk ulusuna mal olmasının nedeni Türk zekâsı ve el hünerini ifade etmesindendir. Türk hüneri ile yapılmış olması Türk zevkine ve ihtiyacına uygun olması ile beğeni kazanmıştır.

Cam sanatının pahalı bir teknolojisi olduğundan Devlet desteği ile ancak gelişme gösterebilmiştir. Bu nedenle üretim alanında İstanbul dışında pek gelişme gösterememiştir. Türk kültüründe motiflere anlam yükleme geleneği cam sanatında örneklerini vermiştir. Kuş biçimli gülabdanlara ve cam boncuklara ( nazar ) çeşitli anlamlar yüklenmiştir.

Günümüzde gelişerek devam eden cam sanatını ve İstanbul ilinde bulunan müzelerimizdeki cam sanatımızın geçmişini yansıtan bu nadide ürünleri incelemek yapım teknikleri, süsleme teknikleri ile bezemelerinde kullanılan motifler hakkında bilgi edinmek amacıyla araştırmaya başlanmıştır.

Araştırmada cam sanatının tarihçesi, yapım teknikleri, cam yapımında kullanılan ham maddeler, süsleme teknikleri, cam eşyaların kullanım alanları ve İstanbul müzelerinde bulunan bezemeli cam eserler hakkında bilgilerin toplandığı bir kaynak oluşturulmaya çalışıldı. Bu amaçla İstanbul müzelerinde bulunan bezemeli cam eserler incelenerek fotoğraflanmış ve 60 adet fotoğrafın bulunduğu katalog oluşturuldu.

Alan araştırması ve kaynak taraması yapıldı, cam sanatı hakkında toplanan bilgiler ışığında İstanbul müzelerinde bulunan bezemeli cam eserlerin teknik özellikleri tespit edildi ve anlatıldı. Toplanan bilgilerden araştırmanın metni yazıldı.

(8)

The aim of these this survey is “decorated vitreous opuses which are in İstanbul’s museums .

The vitreous opuses in İstanbul’s museums are usually done in techniques which are learned and improved by Mevlevi Dervişi Mehmet Dede in İtaly in the term of III rd Selim, in vitreus golden gilt, ashlar techniques and herbal motif which are the symbol of the Turkish enjoyment are used in the techniques of enamellings. The cause of Beykoz’s ascribe to Turkish Nation is expressing the Turkish mind and handcraft.

Because of having an expensive technology vitreous improves by the help of government so it production side it can’t develop except in İstanbul.

In Turkish culture tradition of giving meaning to motifs gives example in vitreus too. Gülabdans in the shape of birds and glass eyes are given meaning.

The survey is done in the aim of, the vitreous which improves in these days and surveying, producing techniques, garnishing the vitreus which reflects the past of infrequent vitreus craft products, and having information about the treated vitreus motifs.

In survey tries to make a source documents about the history of vitreous, making techniques, using parts, raw materials in producing glass, vitreus techniques, and information about vitrous in İstanbul Museums. And the catalog is done by using 60 opus’s pictures in İstanbul Museums.

Survey and literature search is done, on the view of information about vitreous , particular tecniques on vitreus in İstanbul Museums are identificated and told. The text is written in collected information.

(9)

çoğunluğu 19. – 20. y.y dönemine ait örneklerdir. Bu dönemde yapılan çalışmalar günümüz cam sanatı için malzeme, teknik ve süsleme gibi özellikleri ile önem taşımaktadır. Bu nedenle döneme ait bilgiler ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Türk cam sanatında değişik fonksiyonları olan eşyalar üretilmiştir. Yapılan cam eşyalar fonksiyonel oluşlarının yanı sıra bezemeleri ve formları ile dekoratif yönden de zengindir. Cam eşyalar yapım malzemeleri opal cam, renkli şeffaf cam, şeffaf cam, çeşm-i bülbüller olarak dört grupta incelenmektedir. Araştırmada dört guruba ait örnekler yer almaktadır.

Günümüzde birçoğunun kaybolmuş olduğu, var olanlarının da müzelerde ya da özel koleksiyonlarda sergilendiği cam eserlerin tarihsel gelişimleri göz önünde bulundurularak bundan sonraki bilimsel çalışmalara kaynak teşkil etmek üzere belgelendirmek, cam sanatı ile ilgili yazılı kaynaklara güncelleşmiş olarak bir yenisini katmak amacıyla bu çalışma gerçekleştirilmiştir.

Bu araştırma konusu olan İstanbul müzelerinde bulunan 19. ve 20. y.y ait bezemeli cam eserlerin türleri, yapım teknikleri, yapım ve süsleme malzemeleri ile süsleme özellikleri açısından topluca incelenmemiş olması da bu araştırmayı önemli kılmaktadır.

1.2. Konunun Amacı ve Sınırları

Bu araştırmanın yapılmasındaki amaç yakın tarihimize ait İstanbul müzelerinde bulunan bezemeli dekoratif cam eserleri yapım teknikleri, süsleme teknikleri ve malzeme açısından tanıtmak ve sonuçlar ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.

Bu araştırmanın konusu İstanbul müzelerinde bulunan bezemeli cam eserler kapsamına giren etnografik eşyaların yapım teknikleri, süsleme teknikleri ve malzeme açısından olarak incelenecektir.

Araştırmaya dâhil edilen müzelerde cam seksiyonu bulunmasına dikkat edilmiştir. Türk cam sanatının güzelliğini ve özeliklerini vurgulayan, müzelerde sergilenmekte olan bezemeli dekoratif eşyalar bu araştırmanın sınırlarını oluşturulmuştur.

(10)

incelenmiştir. Müzelerin imkânları dâhilinde eserler yerinde fotoğraflanarak katalog hazırlanmaya çalışılmıştır. Çekim yapılamayan müzelerde dia taraması ile eserlerin fotoğrafları elde edilmiştir. Araştırmanın katalog kısmında yer alan cam eserler yapım malzemelerine göre şeffaf cam eserler, opal cam eserler, renkli şeffaf cam eserler ve çeşm-i bülbüller olmak üzere dört sınıfta çeşm-incelenmçeşm-iştçeşm-ir, sınıflara açeşm-it eserlerçeşm-in sıralamasında kendçeşm-i aralarında alfabetik sıra takıp edilmiştir.

Literatür taraması ile benzer nitelikteki eserlerden hareketle eserlerin tarihçeleri, yapım teknikleri, malzeme ve süsleme özellikleri belirlenip sonuçlar ortaya konulmaya çalışılmıştır.

1.4. Konuyla İlgili Kaynaklar

Cam sanatı ile ilgili detaylı bir şekilde bilgi içeren kaynak bulunamamıştır cam sanatı ile ilgili bir bütünü oluşturacak şekilde bilgilerin yer aldığı önemli kaynaklardan özetler alınarak araştırma metni yazılmıştır.

Uzuner, B. , Bulunuşundan Üflemeye Uygulamalı Cam Teknikleri Akantaş, İstanbul, 2004 tarihli kitabında, camın bulunuşundan günümüze gelişme göstererek gelen cam teknikleri hakkında bilgi vermektedir.

Küçükerman, Ö. , İstanbul’da 500 Yıllık Sanayi Yarışı Türk Cam Sanayi ve Şişe Cam, İstanbul, 1998 tarihli kitabında Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde cam sanatının ve teknolojisinin tarih içerisindeki gelişiminin ve şişe camın kuruluşundan günümüze kadar kat ettiği yolun ayrıntılarının anlatıldığı kaynaktır.

Canav, Ü. , Türkiye Şişe Cam Fabrikaları A.Ş.Cam Eserler Koleksiyonu, İstanbul, 1985 Şişe Cam A.Ş.'nin arkeolojik ve etnoğrafik cam koleksiyonunda bulunan cam eserlerin yapım ve süsleme tekniklerinin ayrıntılı bir şekilde incelendiği kaynaktır.

Karasu, B. , Ay, N. , Cam Teknolojisi, Ankara, 2000 tarihli kitap camın ham maddeleri, cama renk veren maddeler, cam çeşitleri ve yüzey süsleme konuları hakkında teknik bilgiler yer almaktadır.

Özgümüş, Ü, Anadolu Camcılığı, İstanbul, 2000 Hurri – Mitanni döneminin camlarından Osmanlı dönemi camlarına kadar Anadolu'da yaşamış tüm medeniyetlerin cam sanatı örneklerinin incelendiği bir kaynaktır.

(11)

(12)

(13)

Boyutlar : Uzunluk: 45cm Çap:15 cm

İnceleme Tarihi : 09.01.2007

Bugünkü Durumu : Sağlam Durumdadır. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyon : Yıldız Şehir Müzesi

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi :Barbaros Bulvarı 80690 Yıldız / İstanbul Envanter Numarası : 3288

Koleksiyona Geliş Şekli : Belirtilmemiştir. Koleksiyona Geliş Tarihi : Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Mine çiçekleri

kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :‘S’ ve çizgiler bulunmaktadır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır. Nesneli bezeme : bulunmamaktadır.

Yapım Tekniği :Aletle cam şekillendirme tekniği kullanılmıştır. Süsleme Tekniği :Serbest cam şekillendirme tekniği

kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği : Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Pembe ve sarı renkli opal cam ve şeffaf cam kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Pembe ve sarı renkler kullanılmıştır.

Kompozisyon : Şeffaf cam kullanılarak alet ile şekillendirme yöntemi ile yapılmıştır. Askının bezemesinde pembe ve sarı renkli opal cam kullanılarak yapılan üç adet mine çiçeği yer almaktadır. Çiçeklerin üzerinde bulunduğu taç yaprakların uçlarına alet ile hareket verilmiştir. Serbest cam şekillendirme tekniği ile ‘s’ şeklinde yedi adet halka ile askının zincir kısmı hazırlanmıştır.

(14)

Fotoğraf No : 2 Ürün Adı : Daldırma Boyutları : Yükseklik: 10,5 cm Çap: 9 cm İnceleme Tarihi : 22.12.2006

İlgili Koleksiyon : Sadberk Hanım Müzesi

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Piyasa Caddesi No: 27–29 Büyükdere / Sarıyer - İstanbul

Envanter Numarası : H.K.K.407. 3470

Koleksiyona Geliş Şekli : Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi : 1983

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Maydanoz motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Daire ve eşkenar dörtgen formları kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme, serbest cam şekillendirme

teknikleri kullanılmıştır.

Süsleme tekniği :Kesme ve yaldızlama teknikleri

kullanılmıştır.

Tekniği Birleştirme :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır. Kullanılan Malzemeler : Şeffaf cam ve altın yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Altın sarısı rengi kullanılmıştır.

Kompozisyon : Kalıba üfleme tekniği ile yapılan daldırma içe dönük ağızlı konveks gövdeli ve halka diplidir. Daldırmanın sapı sıcak cam ekleme tekniği ile eklenmiştir. Daldırmanın yüzeyinde kesme tekniği ve yaldız tekniği kullanılarak yapılan eşkenar dörtgen formlarının içerisine yaldız ile maydanoz motifleri yapılmıştır. Daldırmanın sap yanların da ve sapının karşısında 3 adet iç içe daire biçimi yer almaktadır.

(15)

Boyutları : Yükseklik: 24 cm Genişlik: 8,7 cm Ağız Çapı: 2,4 cm Kaide: 6,2 cm

İnceleme Tarihi : 17. 12.06

Bugünkü Durumu :Gövdede Küçük Bir Çatlak Bulunmaktadır. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyon : Şişe-Cam Koleksiyonu

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası : 174 (77)

Koleksiyona Geliş Şekli : Yılında E. Altınöcekten Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi :1970

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Stilize mine motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Münhani(eğri) kompozisyonu Kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme :Bulunmamaktadır Yapım Tekniği :Gövde de serbest üfleme, kaide de kalıba

döküm teknikleri kullanılmıştır. Süsleme tekniği :Mineleme tekniği kullanılmıştır. Tekniği Birleştirme :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Şeffaf renksiz cam, renkli cam boyaları, gümüş kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Turuncu, sarı, mavi, mor ve gümüş renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Gövdesi serbest üfleme tekniği ile kaidesi kalıba döküm tekniği ile yapılmıştır. Gülabdanın emzik ve ağız kısmı gümüş kullanılarak yapılmıştır. Gülabdanın bezemesinde mineleme tekniği kullanılmıştır. Gövdenin iki yanında pembe renkli cam boyası ile yapılan münhani kompozisyonun içerisinde eflatun, sarı, turuncu, mavi renklerde stilize mine motifleri yer almaktadır. Ağzın hemen altında eflatun renkli cam boyası ile iki sırada oluşan kuşak bulunmaktadır.

(16)

Fotoğraf No : 4

Ürün Adı : İbrik ve Leğen

Boyutları : İbriğin Yüksekliği: 36 cm

Leğenin Çapı: 34,5 cm

Bugünkü Durumu : Sağlam Durumdadır. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyon : Topkapı Sarayı Müzesi

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultanahmet Meydanı, Eminönü İstanbul Envanter Numarası : İbrik: 34/1811 - Leğen: 34/1812

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Penç motifleri, stilize gül tomurcukları, stilize lale ile yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme : Eşkenar dörtgen formu kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır.

Yapım Tekniği :İbrik serbest üfleme, leğen kalıp ile cam şekillendirme tekniği ile yapılmıştır.

Süsleme tekniği :Buzlama, yaldız ve kesme teknikleri

kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği : Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Şeffaf cam, yaldız ve ibriğin kapağını bütünleştirmede metal kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Yaldız ve metal renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Şeffaf cam kullanılarak yapılan ibrik serbest cam üfleme tekniği ile yapılmıştır, leğen kalıp ile cam şekillendirme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Leğenin tabanı, ibriğin sapı ve akıtması sıcak cam ekleme tekniği ile birleştirilmiştir. Bezemelerinde bitkisel motiflere yaldız ile kontör çekilmiş içleri

(17)

ile kaplanmıştır. Gövdeyle kapağı madeni bir menteşe birleştirmektedir. Leğenin tabanı ve ibriğin kapağı kesme tekniği ile bezenmiştir. Tabağın kenarları dilimli ve yaldız kaplıdır.

(18)

Örnek No :5

Fotoğraf No :5 Ürün Adı : İbrik

Boyutları :Yükseklik: 26,5 cm Genişlik: 41,5 cm Kaide Çapı: 10 cm Ağız Çapı: 3,5 cm

İnceleme Tarihi : 17.09.06

Bugünkü Durumu : Yaldızları silinmiştir, kapağı bulunmamaktadır. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyon : Türk İslam Eserleri Müzesi İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultan Ahmet Meydanı, İstanbul Envanter Numarası : 4024

Koleksiyona Geliş Şekli : Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi : Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Stilize yaprak ve saz başakları kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Zikzak çizgiler ve daireler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır.

Nesneli Bezeme : Madalyonlar kullanılmıştır. Yapım Tekniği :Serbest üfleme, cam parlatma ve serbest cam

şekillendirme teknikleri kullanılmıştır. Süsleme Tekniği :Yaldız tekniği kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler : Şeffaf cam ve altın yaldız kullanılmıştır. Kullanılan Renkler : Altın sarısı rengi kullanılmıştır.

Kompozisyon : Şeffaf cam ile serbest üfleme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Şişenin bezemesinde kesme ve yaldız tekniği kullanılmıştır. Yastık taban, akıtma ve sap kısmı gövde sıcakken, sıcak olarak eklenip maşa ile şekillendirilmiştir. İbriğin gövdesinde yaldız ile yapılmış içerisinde stilize saz başakları yer alan birbirlerine yatay çizgiler ile bağlanmış üç adet madalyon bulunmaktadır. Boğaz kısmında stilize bitkisel bezeme motifleri bulunan ibriğin sapı, ağız kısmı ve akıtmasının ucu yaldız ile bezenmiştir. Tabanın da yaldız ile yapılmış kuşaklar bulunmaktadır.

(19)

Boyutları : Kapak Yüksekliği: 12 cm Genişlik: 18,8 cm

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Piyasa Caddesi No: 27–29 Büyükdere / Sarıyer - İstanbul

Envanter Numarası : 3464 H.K.K. 401.A-B Koleksiyona Geliş Şekli : Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi : 1983

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Maydanoz motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Eşkenar dörtgenler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme :Kalp motifi kullanılmıştır. Yapım Tekniği : Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği : Yaldız ve kesme tekniği kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır. Kullanılan Malzemeler : Şeffaf cam ve altın yaldız kullanılmıştır. Kullanılan Renkler : Altın yaldız sarısı rengi kullanılmıştır.

Kompozisyon : Kalıba üfleme tekniği ile yapılan dipsiz cam kâse yukarıya doğru hafif genişleyen düz ağızlı çukurca kapaklıdır. Kâsenin yüzeyinde kesme tekniği ve yaldız ile yapılmış eşkenar dörtgenlerin içerisinde maydanoz motifleri yer almaktadır. Eş kenar dörtgenlerin arasında cam bezemesinde pek kullanılmayan üç adet kalp motifi ve kapağın üzerinde kâsede görülen süslemenin aynısını görmek mümkündür. Kâsenin tutacağı sıcak cam ekleme tekniği ile birleştirilmiş olup Mevlevi sikkesi biçimindedir.

(20)

Fotoğraf No : 7 Ürün Adı : Kâse

Boyutları : Kapak Yüksekliği: 19 cm Genişlik: 16 cm

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi :Piyasa Caddesi No: 27–29 Büyükdere / Sarıyer İstanbul

Envanter Numarası : H.K.K. 512 A-B 3575

Koleksiyona Geliş Şekli : Satın Alınmıştır.

Koleksiyona Geliş Tarihi :1983

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Stilize gül ve yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Eşkenar dörtgenler ve noktalar kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme :Bulunmamaktadır.

Yapım Tekniği :Kalıba üfleme, kalıba döküm teknikleri kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği : Mineleme ve yaldız teknikleri

kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği : Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır. Kullanılan Malzemeler :Şeffaf cam, yaldız ve cam boyaları

kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Pembe, mavi, beyaz ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Şeffaf cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılan konveks gövdeli, ayaklı düz ağızlı tencerenin kapağı kubbe biçiminde olup mantar biçimli tutacağı sıcak cam ekleme tekniği ile birleştirilmiştir. Kapağında bulunan tutma kısmı yaldızla belirtilmiştir. Tencerenin gövdesinde ve kapağının üzerinde bulunan beyaz şeride pembe renkli cam boyası ile boyuna çizgiler çizilmiş. Çizgilerin arasında yer alan eş kenar dörtgenlerin (murabbaların) içine yaldız ile stilize gül motifleri işlenmiştir. Gövde ve kapak üzerinde bulunan pembe şeritlerin altına ve üzerine mavi, beyaz cam boyası ve yaldız kullanılarak enine kuşaklar oluşturulmuştur.

(21)

Boyutları : Boy:50 cm Genişlik:55 cm

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Barbaros Bulvarı 80690 Yıldız / İSTANBUL

Envanter Numarası : 3747

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Mineler kullanılmıştır. Geometrik Bezeme :Baklava ve daireler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır.

Nesneli Bezeme :Damla motifi kullanılmıştır.

Kullanılan Teknikler :Kalıba üfleme ve kalıba döküm tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Kesme, yaldız, kumlama teknikleri

kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır. Kullanılan Malzemeler :Şeffaf cam, pembe, yeşil, mavi renkli şeffaf

cam ve yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler :Pembe, yeşil, mavi ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Şeffaf cam kullanılarak kalıba üfleme ve kalıba döküm tekniği ile yapılmıştır. Nargile şişesi ve tabağının bezemesinde yaldız, kesme, kumlama ve sıcak cam ekleme teknikleri kullanılmıştır. Kenarları dilimli tabağın etrafı yaldız ile bezenmiş her dilime kumlama tekniği ile bitkisel motifler yapılmış, kumlama ile belirtilen motiflerin içerisine pembe ve mavi renkli sıcak cam ile dört yapraklı mine motifi işlenmiştir. Dilimlerin yaldız ile ayrıldığı kısımda pembe, yeşil ve mavi renkte sıcak cam kullanılarak noktacıklar eklenip yaldız ile bütünleştirilmiştir.

(22)

oluşturulmuştur ve oluşturulan bezemelerin içerisinde yatay altı sıra halinde sıcak cam tekniği ile yapılmış mine motiflerinin etrafına buzlama tekniği ile gölgelendirme yapılmıştır. Nargile şişesinin kapak kısmı metal kullanılarak yaprak motifleri ile yapılmıştır.

(23)

Boyutları : 21 cm İnceleme Tarihi : 24.01.2007

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultanahmet Meydanı, Eminönü - İstanbul Envanter Numarası : 34/618

Koleksiyona Geliş Tarihi : Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme Stilize çiçek motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Daireler ve ay yıldız motifi kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme :Madalyonlar kullanılmıştır.

Yapım Tekniği :Kalıba üfleme ve döküm tekniği kullanılmıştır. Süsleme Tekniği :Yaldız ve kesme tekniği kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği :Bulunmamaktadır.

Kullanılan Malzemeler :Yaldız ve şeffaf cam kullanılmıştır.

Kompozisyon : Şeffaf cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılan kavanoz konveks gövdeli, düz dipli, yatay ağızlıdır. Kabağı kalıba döküm tekniği ile yapılmıştır. Bezemesinde yaldız ve kesme teknikleri kullanılmıştır. Madalyon içerisinde ay yıldız motifi ve bitkisel motifler ile bezenmiştir. Kapak tutacağı mantar biçimli olup ağız çevresi ve tutacak kısmı yaldız ile bezenmiştir.

(24)

Fotoğraf No : 10 Ürün Adı : Şişe Boyutları : Yükseklik: 16 cm Genişlik: 22,5 cm

İnceleme Tarihi : 17 Eylül 06

İlgili Koleksiyon : Türk İslam Eserleri Müzesi İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultan Ahmet Meydanı, İstanbul

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme : Yaprak ve dal motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Daire ve eşkenar dörtgenler kullanılmıştır.

Nesneli Bezeme :Madalyonlar kullanılmıştır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme ve cam parlatma teknikleri

kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Kesme, yaldız ve mineleme teknikleri kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği :Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeler : Şeffaf cam, altın yaldız, cam boyası ( emay )kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Altın sarısı, açık yeşil, koyu yeşil, bordo, krem renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Şeffaf cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılan şişe silindirik gövdeli düz diplidir. Bezemesinde kesme tekniği, yaldız ve mineleme tekniği birlikte kullanılmıştır. Şişenin kapağı içi boş kürevî, ağzı yassıdır. Kesme tekniğinin kullanıldığı çalışmalarda mineleme tekniği yoğun olarak kullanılmamaktadır. Şişenin gövdesinde madalyon içerisinde bordo ve krem renk kullanılarak stilize gül çiçeği ve yeşil yaprakları çalışılmıştır. Gövdenin tamamında kesme tekniği ile yapılmış eşkenar dörtgenlerin içerisinde maydanoz motifleri bulunmaktadır.

(25)

Boyutları :Yükseklik: 18 cm Çap: 47 cm İnceleme Tarihi : 17 Eylül 06

Bugünkü Durumu : Sağlam Durumdadır.

İlgili Koleksiyon : Türk İslam Eserleri Müzesi İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultan Ahmet Meydanı, İstanbul

Envanter numarası :4009

Koleksiyona Geliş Şekli : Hediye Edilmiştir. Koleksiyona Geliş Tarihi : Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme: Stilize yaprak ve çiçek motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme: Madalyonlar ve baklava formları kullanılmıştır.

Nesneli Bezeme :Madalyonlar kullanılmıştır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme ve cam parlatma teknikleri

kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Kesme, yaldız teknikleri kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeler :Şeffaf cam, altın yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Altın sarısı rengi kullanılmıştır.

Kompozisyon : Kalıba üfleme tekniği ile şeffaf cam kullanılarak yapılan şişe silindirik gövdeli düz diplidir. Kalıp izlerini yok etmek için cam parlatma tekniği uygulanmıştır. Bezemesinde kesme ve yaldız tekniği kullanılmıştır. Şişenin kapağı içi boş kürevî, ağzı yassı ve yaldızla bezenmiştir. Gövdede üç adet madalyon ve çevresinde baklava formları yer almaktadır, baklava formlarının içerisinde maydanoz motifleri yer almaktadır. Gövdenin üst kısmında içi boş madalyonlar ve içlerinde maydanoz motifleri bulunmaktadır.

(26)

Fotoğraf No : 12

Ürün Adı : Şişe

Boyutları : Boy: 43 cm Çap: 26 cm 13 İnceleme Tarihi : 17 Eylül 06

Bugünkü Durumu : Sağlam Durumdadır. Kapağı bulunmamaktadır

İlgili Koleksiyon : Türk İslam Eserleri Müzesi İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultan Ahmet Meydanı, İstanbul Envanter numarası : 4029

Koleksiyona Geliş Şekli :Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi : Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Stilize yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Eşkenar dörtgenler kullanılmıştır.

Nesneli Bezeme : Madalyonlar kullanılmıştır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme ve cam parlatma teknikleri

kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Kesme, yaldız teknikleri kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeler : Şeffaf cam ve yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Altın sarısı rengi kullanılmıştır.

Kompozisyon : Kalıba üfleme tekniği ile şeffaf cam kullanılarak yapılan şişe silindirik gövdeli, düz diplidir. Kalıp izlerini yok etmek için cam parlatma tekniği uygulanmıştır. Bezemesinde yaldız ve kesme tekniği kullanılmıştır. Yassı ağızlı şişenin kapağı bulunmamaktadır. Gövdede üç adet madalyon ve çevresinde küçük baklava formları bulunmaktadır. Gövde de yer alan yaldız tekniği ile yapılmış baklava formlarının içerisinde maydanoz motifleri bulunmaktadır.

(27)

Boyutları : Boy: 22 cm

İnceleme Tarihi : 24.01.2007

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultanahmet Meydanı, Eminönü İstanbul Envanter Numarası : 34/620

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Bulunmamaktadır Geometrik Bezeme :Bulunmamaktadır

Yazılı Bezeme :Osmanlıca ‘‘Lailaheillallah Muhammedün Resulullah’’ yazılıdır.

Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Kalıba cam üfleme tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Yaldız, kesme ve hat sanatının teknikleri kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği :Kullanılmamıştır

Kullanılan Malzemeler :Şeffaf cam ve yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Altın sarısı( yaldız ) kullanılmıştır.

Kompozisyon : Şeffaf cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılan şişe kısa boyunlu küre biçimli yassı ağızlı, düz diplidir. Gövdesinde yaldızla ‘‘Lailaheillallah Muhammedün Resulullah’’ yazılıdır. Şişenin kapağı yaprak şeklinde olup baklava motifleri ile kesme tekniği kullanılarak bezenmiştir.

(28)

Fotoğraf No :14 Ürün Adı : Şişe

Boyutları : Yükseklik: 15,8 Kapak Yüksekliği: 5 cm Genişlik: 15,7cm Ağız Çapı: 4 – 3,8

İlgili Koleksiyon : Şişe-Cam Koleksiyonu

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası :177 ( F 180 )

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Stilize gül ve maydanoz motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Çizgisel motifler ile daire, eşkenar dörtgen ve çok kollu yıldız motifleri kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme :Bulunmamaktadır.

Yapım Tekniği : Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği : Kesme ve yaldızlama teknikleri kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği : Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeler :Şeffaf cam ve yaldız kullanılmıştır.

Kompozisyon :Şeffaf cam ile kalıba üfleme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Bezemesinde kesme ve yaldızlama teknikleri kullanılmıştır. Gövdesi soğan biçimlidir, halka ağızlı ve halka tabanlıdır. Üzerinde üç madalyon içerisinde çok kollu yıldızlar bulunmaktadır. Yüzeyinin geri kalan kısmı kesme ve yaldız tekniği kullanılarak eşkenar dörtgenler, stilize gül ve maydanoz motifleriyle bezenmiştir. Boğazı kısa ve yaldız kaplamalıdır. Kapağının tepe noktasında ve kesme tekniği ile yapılan dairelerin içerisinde yaldız ile çizgisel motifler bulunmaktadır.

(29)

Boyutları : Yükseklik: 11 cm Kapak Yüksekliği: 7 cm Genişlik: 8,7 cm Dip-Çapı: 7.3 cm

İnceleme Tarihi : 17.12.06

Bugünkü Durumu : Sağlam Durumdadır, Yaldızlar Hafif Siliktir. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası : 194 ( F 62 )

Koleksiyona Geliş Şekli : Belirtilmemiştir. Koleksiyona Geliş Tarihi : Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Stilize yaprak motifleri ve çelenk kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Daire formu kullanılmıştır. Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır.

Nesneli Bezeme :Bulunmamaktadır.

Yapım Tekniği :Kalıba üfleme ve aletle şekillendirme tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği : Yaldızlama tekniği kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Lacivert renkli opal cam ve yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler :Lacivert ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır. Kompozisyon : Lacivert opal cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılan kapaklı daldırmanın kapağı ve gövdesi silindiriktir. Sapı ve kapağının kulpu sıcak cam ekleme tekniği ile birleştirilmiştir. Gövde de dört sıra ile yaldız tekniği çelenk motifleri yapılmıştır. Kapak kısmında bir sıra çelenk yer almaktadır sap kısmına doğru yaprak motifleri ile bezeme yapılmıştır. Kapağının tutma kısmı Mevlevi sikkesi biçimindedir aletle şekillendirilmiştir, üzerinde yaldızlama yapılmıştır.

(30)

Örnek No : 16

Fotoğraf No : 16 Ürün Adı : Daldırma

Boyutları : Yükseklik: 9 cm Ağız Çapı: 7,5 cm Dip Çapı:6,2 cm

Bugünkü Durumu : Sağlam durumdadır, yaldızlar hafif siliktir. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası :195( F 12 )

Koleksiyona Geliş Şekli : Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu Bitkisel Bezeme :Stilize edilmiş kardelen çiçeği ve yaprak motifleri kullanılmıştır. Geometrik Bezeme : Kullanılmamıştır.

Yapım Tekniği :Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır. Süsleme Tekniği : Yaldızlama tekniği kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Şeffaf kobalt mavisi cam, yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler :Kobalt mavisi ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Kobalt mavisi şeffaf cam ile kalıba üfleme tekniği ile yapılan daldırmanın ağzı dışa dönük, S profillidir. Daldırmanın kulpu ve tabanı sıcak cam ekleme tekniği ile eklenmiştir. Daldırmanın yanlarında kardelen çiçeğini saran stilize yaprak motifleri bulunmaktadır.. Motifler altın yaldız kullanılarak yapılmıştır.

(31)

Boyutları : Yükseklik: 24,5 cm Genişlik: 21,5 cm Kaide çapı: 6,5 cm

İnceleme Tarihi : 17 Eylül 06

İlgili Koleksiyon : Türk İslam Eserleri Müzesi İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultan Ahmet Meydanı, İstanbul Envanter Numarası : 3999

Koleksiyona Geliş Şekli : Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi : Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Stilize çiçek ve yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Yarım elipsler, daireler ve çizgisel motifler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır.

Yapım Tekniği :Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır. Süsleme Tekniği : Yaldız ve mineleme tekniği kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştı

Kullanılan Malzemeler : Beyaz opal cam, (emay) renkli cam boyaları, altın yaldız ve metal emzik kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Beyaz, pembe, yeşil, kırmızı ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon :Beyaz opal cam ile serbest üfleme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Gülabdanın bezemesi mineleme tekniği ve yaldız kullanılmıştır. Üzeri yatay beş sıra halinde yaldız ile yapılan boyuna çizgili bölmelerin içinde pembe renkli mine çiçekleri ile bezenmiştir. Kaide üzerinde kırmızı renkli bitkisel stilize yaprak motifleri ve yarım daireler bulunmaktadır. Kaide sıcak cam ekleme tekniği ile birleştirilmiştir. Boğazın emziğe yakın kısmında yaldız kuşak ve kırmızı renkli cam boyası ile stilize yaprak motifleri işleniştir.

(32)

Fotoğraf No : 18 Ürün Adı : Gülabdan Boyutları : Uzunluk: 18,3 İnceleme Tarihi : 17.12.06

Bugünkü Durumu :Sağlam Durumdadır. Kafa kısmında parça

kopmuştur ve çatlaklar vardır. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası : 253 ( F42 )

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme : Kullanılmamıştır.

Geometrik Bezeme :Yarım daireler ve çizgisel motifler kullanılmıştır.

Yapım Tekniği :Serbest üfleme, baskı (pres, aletle şekillendirme) cam parlatma tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Yaldız tekniği kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır. Kullanılan Malzemeler : Turkuaz opal cam, altın yaldız kullanılmıştır. Kullanılan Renkler :Turkuaz ve altın yaldız sarısı renkleri

kullanılmıştır.

Kompozisyon : Turkuaz opal cam kullanılarak serbest üfleme tekniği ile yapılan kuşun üzerindeki deliğin kenarına sıcak cam eklenmiştir, kanat ve ayaklar için sıcak cam eklenip alet ile şekillendirilmiştir. Üç adet ayak bulunmaktadır. Gövde ile bütün olan kuyruk preslenerek yivlenmiştir yivlerin arası yaldız ile bezenmiştir. Baş kısmında yaldız boyama yapılmış ve boğaz kısmından itibaren dairesel motifler ile altın yaldız bezenmiştir. Yarım dairelerin birleşme noktalarında dikey çizgisel motifler bulunmaktadır.

(33)

Boyutları : Uzunluk: 22 cm

Bugünkü Durumu : Sağ kanadı kırık ve yaldızları siliktir. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası :251( F 40 )

Koleksiyona Geliş Şekli : Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi :Belirtilmemiştir.

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Stilize çiçek ve yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Dairesel ve çizgisel motifler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır.

Yapım Tekniği :Serbest üfleme, baskı (pres, aletle şekillendirme) cam parlatma tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Yaldız ve mineleme tekniği kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Beyaz opal cam, renkli cam boyaları( emay ) altın yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler :Beyaz, pembe, sarı, yeşil renkleri kullanılmıştır. Kompozisyon :Beyaz opal cam kullanılarak serbest üfleme tekniği ile yapılan kuşun üzerindeki deliğin kenarına cam yay sarılmıştır, kanat ve ayaklar için sıcak cam eklenip alet ile şekillendirilmiştir. Arkada da olmak suretiyle üç adet ayak bulunmaktadır. Gövde ile bütün olan kuyruk preslenerek düzleştirilmiş ve pembe renkli cam boyası ile mine çiçekleri ve stilize yaprak motifleri işlenmiştir, yüzü de pembe renkli cam boyası ile bezenmiştir. Kuşun döş kısmında ince yapraklı stilize çiçek motifi bulunmaktadır. Göğüsten kuyruğa doğru dikey yedi sıra halinde düzenlenmiş yaldız konturlu bölmeler içerisinde mine tekniği ile yapılmış çiçekli bezemeler bulunmaktadır. Yassı kapağının üzeri altın yaldız ile bezenmiştir.

(34)

Örnek No :20 Fotoğraf No :20 Ürün Adı : Gülabdan Boyutları : Uzunluk: 20 cm

İnceleme Tarihi : 17 Kasım 06

Bugünkü Durumu :Sırtındaki deliğin ağzı, sağ kanat gövdenin kuyruğa yakın kısmı kırık olup onarılmıştır. Onarım Durumu : Gövdenin kuyruğa yakın kısmı onarılmıştır.

İlgili Koleksiyon : Sadberk Hanım Müzesi

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi :Piyasa Caddesi No: 27–29 Büyükdere / Sarıyer İstanbul

Envanter Numarası : H.K.K. 3557

Koleksiyona Geliş Şekli : Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi : 1983

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme : Bulunmamaktadır. Geometrik Bezeme :Yarım elips formu ve noktalar kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme :Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Serbest üfleme, aletle şekillendirme teknikleri

kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Yaldız ve cam boyası ile renklendirme teknikleri kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği: Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Beyaz opal cam, altın yaldız, renkli cam boyaları kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Beyaz, pembe, yeşil, altın sarısı, gri, sarı, mavi renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Beyaz opal cam kullanılarak serbest üfleme tekniği ile yapılan kuşun üzerindeki deliğin kenarına sıcak cam eklenmiştir. Kanatlar ve kuyruk sıcak cam ekleme tekniği ile gövdeye eklenmiş olup aletle şekillendirilerek yeşil renkli cam boyası ile renklendirilmiştir. Kanatların ve kuyruğun eklendiği kısım pembe renkli cam boyası ile bezenmiştir. Ayaklar arkada da olmak suretiyle üç adet sarı renklidir. Gövde gri renkli yarım elips formları ile bezenip tüy görüntüsü verilmiştir. Yüzü turuncu renkli cam boyası ile bezenmiş gaga ve gözler yaldız ile belirtilmiştir. Kuşun döş kısmı turuncu renk ile bezenip turuncu noktalar ile tüy görüntüsü sağlanmıştır.

(35)

Boyutları :Yükseklik: 22 cm Genişlik: 26.5cm Kaide çapı: 17,5cm Ağız çapı: 3 cm

Bugünkü Durumu : Kapağın Uç Kısmı Kırılmıştır. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme : Stilize yaprak ve çiçek motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Yarım elipsler ve çizgisel motifler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Serbest üfleme tekniği kullanılmıştır .

Süsleme Tekniği :Yaldız ve mineleme teknikleri kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Opal beyaz cam, (emay) renkli cam boyaları ve altın yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Beyaz, pembe, sarı, kırmızı, yeşilin tonları ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Opal cam kullanılarak serbest üfleme tekniği ile yapılan ibrik armudi biçimlidir. Bezemesinde yaldız ve mineleme tekniği kullanılmıştır. Sıcak cam ekleme tekniği ile eklenen yastık kaidenin ve damla biçimli kapağın üzerinde kırmızı renkli cam boyası ile bezemeler yapılmıştır. İbriğin üzeri yatay beş sıra halinde yaldız konturlu bölmeler içine yapılan pembe renkli stilize bitkisel bezeme motiflerinden mine çiçeği ve stilize yaprak motifleri ile bezenmiştir. Akıtmanın gövdeyle birleştiği noktanın üzerinde de bitkisel bezeme bulunmaktadır.

(36)

Fotoğraf No : 22 Ürün Adı : İbrik Boyutları : Boy: 16 cm İnceleme Tarihi : 24.01.2007

Bugünkü Durumu : Sağlam Durumdadır. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir

İlgili Koleksiyon :Topkapı Sarayı Müzesi

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi :Sultanahmet Meydanı, Eminönü İstanbul

Envanter Numarası : 34/1039

Koleksiyona Geliş Şekli : Satın Alınmıştır. Koleksiyona Geliş Tarihi :13.03.1947

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Stilize gül ve yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Çizgisel motifler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Kalıba döküm tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Yaldız ve mineleme teknikleri kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Sıcak cam ekleme tekniği kullanılmıştır. Kullanılan Malzemeler :Beyaz opal cam yaldız kullanılmıştır. Kullanılan Renkler : Beyaz ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon :Beyaz opal cam kullanılarak yapılan ibriğin üzeri kalıpla yapılan kabartma dilimlidir. Akıtması ve sapı sonradan ilave edilen ibrik kalıba dökümtekniği ile yapılmış olup konveks gövdeli yastık tabanlıdır. Bezemesinde yaldız ve mineleme tekniği kullanılmıştır. Akıtmasının üzerinde gül motifi ve stilize yaprak motifleri bulunmaktadır, boğazında ve tabanında yaldız ile yapılmış stilize yaprak motifleri bulunmaktadır. Kabartmalarının üzerinde ve boğazında yaldız ile çizgisel motifler bulunmaktadır. Akıtmasının ucu ve ibriğin ağzı yaldız ile belirtilmiştir.

(37)

Boyutları : Yükseklik: 17,3 cm Kapak Yüksekliği:6,2 cm Genişlik:7,6 cm Ağız Çapı:2.5cm Kaide Çapı:7 cm

Bugünkü Durumu : Sağlam durumdadır. Onarım Durumu : Onarım görmemiştir.

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası : 246 (F 54)

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Mine çiçeği ve stilize yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Çizgisel motifler, daire formu, ay yıldız motifi ve noktalar kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme :Madalyon kullanılmıştır. Yapım Tekniği :Serbest üfleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Opal mavi cam, mineleme tekniği için cam boyaları ve altın yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Mavi, açık mavi, kırmızı, altın yaldız renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Mavi opal cam kullanılarak serbest üfleme tekniği ile yapılmıştır. İbriğin bezemesinde yaldız ve mineleme tekniği kullanılmıştır. Yatay dört sıradan meydana gelen bitkisel motifler yaldız ile yapılan çizgisel motiflerle sınırlandırılmış bölümlerin içerisinde yer almaktadır. İbriğin gövdesinde madalyon içerisinde ay yıldız motifi bulunmaktadır. Akıtmasının üzerinde mine çiçekleri ve stilize yaprak motifleri ile oluşturulmuş kompozisyon yer almaktadır, kaide kısmında da altı adet bitkisel motif bulunmaktadır. Boğazında yarım daireler ile kuşak oluşturulmuş, kapağında ve boğazının kapağa yakın kısmında bitkisel motifler ile yaldız kuşaklar bulunmaktadır. Akıtmasının uç kısmında da yaldız ile kuşak yapılmıştır. Kaidesi akıtması ve sapı sıcak cam ekleme tekniği ile eklenmiştir.

(38)

Fotoğraf No : 24 Ürün Adı : İbrik Boyutları : Yükseklik: 22cm Genişlik: 26.5cm Kaide çapı: 25cm Ağız çapı: 3cm İnceleme Tarihi : 17.09.06

Bugünkü Durumu :Kapağının Uç Kısmı Kırılmıştır. Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Gül, mine çiçeği ve yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Yarım elipsler ve çizgisel motifler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme :Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme :Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Serbest üfleme tekniği kullanılmıştır.

Kullanılan Malzemeler :Beyaz opal cam, altın yaldız, renkli cam boyaları kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler :Beyaz, pembe, turuncu, sarı, yeşilin tonları ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon :Beyaz opal camla serbest üfleme tekniği kullanılarak yapılan ibrik armudi gövdelidir. Bezemesinde yaldız ve mineleme tekniği kullanılmıştır. Yaldız ile yapılan yatay kafeslerin boğaz kısmında yer alan iki sırasının içerisinde mine motifleri kullanılmıştır gövdede yer alan üç sırada stilize gül ve mine motifi kullanılmıştır. Akıtmanın üzerinde büyük bir gül motifi, altında ise iki adet mine motifi ile çiçekli bezeme tamamlanmıştır. Kırmızı renkli cam boyası ile boğaz da kuşak halinde bitkisel bezeme mine çiçek ve yaprakları kullanılmıştır. Damla biçimli kapakta, kaidenin üzerinde geometrik bezemeler yer almaktadır. Kaidesi, sapı ve akıtması sıcak cam ekleme tekniği ile eklenmiştir.

(39)

Boyutları : Yükseklik: 4,6cm Çap: 13,7–13,4 cm

Bugünkü Durumu :Sağlam durumdadır, içteki bezeme silinmiş durumdadır.

Onarım Durumu : Onarım Görmemiştir.

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası : 266 ( 119 )

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Gül çiçeği ve yaprak motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Daireler ve yıldız motifleri kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır.

Süsleme Tekniği :Yaldız ve mineleme teknikleri kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği : Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeler :Opal beyaz cam, renkli cam boyaları ve altın yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler :Sarı, turuncu, açık ve koyu yeşil, altın sarısı renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon :Beyaz opal cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılmıştır. Kâsenin yüzeyi yaldızlama ve mineleme tekniği uygulanarak bezenmiştir. Ağzı geniş olup dibe doğru daralmaktadır. Yanları düz, tabanı halka biçimindedir. Yaldızlama tekniği ile yapılmış kâsenin dış yüzeyini çevreleyen on bir adet madalyonun içerisinde pembe ve turuncu renklerde gül motifleri yer almaktadır. Madalyonların arasında çok kollu yıldız bulunmaktadır. Kâsenin içerisinde de silik olarak aynı motifler yer almaktadır. Kâsenin ağız kısmı da kuşak çekilerek yaldız ile bezenmiştir.

(40)

Örnek No : 26 Fotoğraf No : 26 Ürün Adı : Kâse Boyutları : Yükseklik: 3,6 cm Çap: 12,6 cm İnceleme Tarihi : 17.12.2006

Bugünkü Durumu : Sağlam durumdadır. Onarım Durumu : Onarım görmemiştir.

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL Envanter Numarası : 297(F 123)

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Stilize gül çiçeği, tomurcukları ve yaprakları kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme :Daire ve çizgiler kullanılmıştır.

Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır. Süsleme Tekniği :Yaldız tekniği kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği : Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeleri :Turkuaz rengi opal cam ve yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Turkuaz ve yaldız renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon :Turkuaz renkli opal cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılan kâse, dibe doğru daralan dışbükey yan ve halka tabanlıdır. Tabanda yapraklı tek gül motifi, kenarlarda yaprak ve güllerden oluşan kuşağın altında ve üstünde yaldız kuşaklar yer almaktadır. Kâsenin ağız kısmında yaldız kuşak bulunmaktadır.

(41)

Boyutları : Yükseklik: 3,6 cm Genişlik: 8,7 cm

Ağız Çapı: 8.6 cm

Bugünkü Durumu : Sağlam durumdadır.

Onarım Durumu : Onarım görmemiştir.

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : İş Kuleleri, Kule–3 4.Levent-İSTANBUL

Envanter Numarası : 268 (F 65)

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Gül çiçeği ve stilize yaprak motifler kullanılmıştır.

Geometrik Bezem : Düz çizgiler ve daireler kullanılmıştır.

Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır. Süsleme Tekniği :Yaldız tekniği kullanılmıştır.

Birleştirme Tekniği : Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeler :Turkuaz rengi opal cam ve altın yaldız kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler :Turkuaz ve altın sarısı renkleri kullanılmıştır. Kompozisyon : Koyu turkuaz rengi cam kullanılarak yapılan kâse dibe doğru daralan dışbükey yanlara sahip olup halka tabanlıdır. Yaprak ve gül motifleri kullanılarak yapılan kâsenin gövdesindeki bezemenin altında ve üstünde yaldız kuşaklar yer almaktadır. Tabana yakın ve ağız kısmında yaldız kuşak bulunmaktadır.

(42)

Fotoğraf No : 28 Ürün Adı : Laledan Boyutları : Boy: 19 cm Genişlik: 7cm İnceleme Tarihi : 09.01.2007

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Barbaros Bulvarı 80690 Yıldız / İSTANBUL

Süsleme Konusu : Bitkisel Bezeme :Çiçek ve yaprak

motifleri kullanılmıştır.

Geometrik Bezeme : Bulunmamaktadır. Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır. Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır. Süsleme Tekniği :Mineleme tekniği kullanılmıştır. Birleştirme Tekniği :Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeler :Beyaz opal cam ve turuncu ve sütlü kahve renklerinde cam boyası kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler :Beyaz, turuncu ve sütlü kahve renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon :Beyaz opal cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılan laledanın karnı şişkin, karınla boynun birleştiği yer şişkin olup boyun

(43)

(44)

Fotoğraf No : 29 Ürün Adı : Laledan Boyutları : Boy: 19 cm İnceleme Tarihi : 24.01.2007

İlgili Koleksiyonun Açık Adresi : Sultanahmet Meydanı, Eminönü İstanbul Envanter Numarası : 34/1288

Süsleme Konusu :Bitkisel Bezeme :Kullanılmamıştır. Geometrik Bezeme :Noktalar kullanmıştır. Yazılı Bezeme : Bulunmamaktadır.

Nesneli Bezeme : Bulunmamaktadır. Yapım Tekniği :Kalıba üfleme tekniği kullanılmıştır. Süsleme Tekniği :Cam tozu ile harelendirilmiştir. Birleştirme Tekniği :Kullanılmamıştır.

Kullanılan Malzemeler :Lacivert opal cam ve kahverengi opal cam tozu kullanılmıştır.

Kullanılan Renkler : Lacivert ve kahverengi renkleri kullanılmıştır.

Kompozisyon : Lacivert zemine kahverengi hareli laledan opal cam kullanılarak kalıba üfleme tekniği ile yapılmış olup dipli, karnı şişkin karın ile boynun birleştiği kısım geniş olup ağza doğru daralmaktadır. Bezemesi cam tozu ile yapılmıştır gövde sıcak iken cam tozları ile bütünleşmiş, hareler oluşmuştur.