SİGORTA ACENTELİĞİ
KASKO & TRAFİK SİGORTACILIK
HİZMETLERİ
DİKKAT ÖNEMLİDİR..!
Yeni Trafik yasası uygulamasında Trafik şubelerinde dosyalama ve arşivleme kaldırılmıştır.
Araç sahiplen araçlarına ait belgeleri kendileri saklamakla mükelleftir. Bu sebeple, satın almış
olduğunuz araca ait bu zarf içinde bulunan tüm belgeleri bizzat tarafınızdan dikkatle
muhafazası gerekmektedir. Aksi halde, ileride yapacağınız herhangi bir işlemde büyük
zorluklarla karşılaşmanız mümkündür. Zira sözkonusu belgelerin tekrar çıkarılması imkansızdır.
Saygılarımızla
T.ORTAKLAR OTOMOTİV
7 T - b ' l ^
bOJû
< f ' s
—
’^ A n y
aa> ^ ¿'/Ji
j u ^ j
«* » w
ı 'A *
Oğlum Samlh beye
Bey oğlum. K e r i m e n i z i n akdi nikâhı mi nas ebe t i y l e Moda Pal as ' ta e f r a d ı a i l t n i z i cem* etmiş olduğunuz s o f r a n ı n başın da b e l i g a n e i r a d etm iş olduğunuz h i t a b e i h a z l ^ c ü m l e m i z i pek m ü t e e s s i r e t t i . Buna mukabil t a r a f ı m d a n da hi mukabelede bulunmak İ s t e m i ş isem de sükûtu t e r c i h e y l e d i m . Fakat şimdi kısmen o g e c e k i h i s s i y a t ı m ı
t e fh im ve kısmen de â h ı r ömrümde s ö yl e nm iş b i r v a s i y e t i pederane olmak üzere bu s ö ı r l a r ı y a z ı p s i z e gönderiyorum. S i z e burada b ü t ün ömrümü,ailem i ç i n d e g e ç i r d i ğ i m eyyamı ve be ni manen yaşatm ak ta
o l a n h a t ı r a t ı m ı t e l h i s e d ec eğ im i Bu mektubu b i r y a d i g â r o l a r a k
yazıyorum, s a k la m a n ı z ı r i c a e d e r i m . Çünkü en piya de s e v d i ğ i m k ı _ z ım i n ze vc i s i n i z , ve ail em İ ç i n d e h i s s i y a t ı m ı s i z d e n z i y a d e aniay- yacak kimse y o k t u r .
Bundan b i r a s ı r e v v e l Polonyada B0JEN5Kİ bamında zadegan _
dan b i r a i l e y e mensup ' K o n s t a n t i n ' tesmiye olunan b i r çocuk t e _
v e l l ü d e d e r . A l t ı erk ek k a r d e ş m i ş l e r . K o n s t a n t i n B oje n sk y y i r m i y i r m i i k i y a ş l a r ı n d a i k e n V a r ş o v a ' d a ü n i v e r s i t e t a l e b e s i n d e n o _ l a r a k mükemmelen l a t i n c e , f r a n s ı z c a , r u s c a , k e n d i l i s a n ı n ı , ulumu m u h t e l i f e , r e s im ve b i r m ikt ard a almanca t a h s i l i n e muvaffak o l u r .
Z i h n i n i en z i y a d e meşgul eden husus, v a t a n ı nı, b a ğ l ı olduğu z i n c i r i e s a r e t t e n kurtarmak o l u r . 1848 de Polonyada b i r i h t i l a l b a y i a r î p e d e r i M hemen a r k a d a ş l a r ı n ı n h i r kısmı i l e s i l a h a s a r ı a ra k ^ l i h t i l a l e l i l e r meyanına d a h i l o l u r . F a k a t , b i r müddet sonra, alman
a s k e r l e r i n e e s i r düşer-, Prusya hükümeti k e n d i s i n i hudut h a r i c i . ,
ne tard ve n e fy eder .Kobs t a b t i n Fransaya i l t i c a i l e P a r i s ' e g i d e ^ .
İm t ah ana muvaffak o l a n # a r k a d ş l a r i y l e , z h i t l i k r ü t b e s i n e n a i l
ve d e h a l e t etm iş o l a n p o l o n y a l ı m ü l t e c i l e r hakkında Rusya hü_ küme t i ne resmen vermiş olduğu c e v a b ı n e ş r e d e r l e r k i bu ce va b: /^Tahtımdan vaz g e ç e r i m , f a k a t z i r i himayeme i l t i c a eden b i ç a r e l e r i
düşmanlarına t e s l i m edemem'' i d i . 3u â l i s ö z l e r , h e r yerde ve P»r_ i s t e bulunan ©olonya m u h a c i r l e r i n i g a le y an a g e t i r i r ; b i r çoğu
«
F r a n s a y ı t e r k ed erek I s t a n b u l a g i d e r l e r ve d i n i i s l a m ı kabul e y _ lemek üzere ordumuzda hidmet etmeği i s t i d a e d e r l e r . 0 v a k t i n şe y h ü l i s l a m ı , m ü l t e c i l e r i huzuruna c e l b e d e r e k l s l a m l y e t i k e n d i l e r i n e t e l k i n ed er ve her b i r i n e b i r is i m v e r i r . K o n s t a n t i n i n yüzüne,
parlamakta o l a n azimkar ve k e s k i n koyu mavi g ö z l e r i n e toe b e n z i »
nin uçukluğuna bakarak:! [ 8u d e l i k a n l ı ya büyük b i r adam^ve yahut d e h ş e t l i b i r can i o l a c a k t ı r - ' ) ' d e r ve k e n d i s i n e ' ' Mustafa C e l a l e d - d i n ' ' i s m i n i v e r i r . K o st an t in ^ o v a k i t mektebi ha rbiyede muallim o l a r a k bulunan b i r f r a n s ı z z a b i t i t a r a f ı n d a n imtahan e d i l l r * e r k â _
nı r harp s ı n ı f ı n a l d h a l ol u n u r.
0 zama^ e r k â n ı - h a r p d a i r e s i n i n b i r ş u b e s i n i n r e i s i er k â n ı ha*tp m i r l i v a s ı Ömer paşa İ d i . Mustafa C e l a l e d d i n b e y i şubesine a l ı a ^ » k e n d i s i n i pek se ver-,her b i r h a l i n i b e ğ e n i r ve n i h a y e t k e n d i s i _ ile ^b üyü k k e r i m e s i S a f f e t hanımı t e z v i c e d e r . İ ş t e bu z a t l a r bü_ yük pederim, pederim ve valdem i d i l e r . Ş a h ı s l a r ı n ı t a s v i r edeyim?! Pederim ; a y n i l e b i r a l a n g i b i mahuf b a k ı ş l ı ve g a y e t k a l ı n ve gür s e s l i i d i . Boyu tamamile benim bokumda, g ö z l e r i ç e k i k , u f a k ve mavt, s a ç l a r ı ve b ı y ı k l a r ı s a r ı ve donuk i d i . Ben ke n d is in d e n y a l n ı z a i l e m i z e mahsus o l a n burnunun ş e k l i n i A â d i m ; d i ğ e r her b i r t a r a f ı r r
e
büyük pederime b e n z e r . 3u z a t i s e S i l i 3 t r e e ş r a f ı n d a n ve b e l k i A d e r e b e y l e r i nde n b i r a i l e y e mensub i d i . A h ı r ömrüne kadar a i l e s i n _ den d o l a y ı hükümetten para a l ı r i d i . Boyu a y n i l e pederim g i b i i _
r
d i . Rengi g a y e t b e y a z , y a n a k l a r ı a l , g ö z l e r i y l e s a ç l a r ı ve b ı y ı k l a _ r ı pek kara i d i . Burnu ufak, s e s i a y n i l e benimki g i b i ^ i n c e r e k i d i - Ke udisine ' ' g ü z e l Ömer paşa, sü slü Ömer paşa ' ' d e r l e r d i . Ahlakça h a d i d ü l m f ş r e p , k a d ı n l a r a k a r ş ı son d e r e c e z â f a m â l i k , m ü s k i r a t a ^
oldukça münhemik i d i . 0 de re ce b i r kuvvete m a l i k i d i k i , b i r a y v a - y ı - k a d ı n e l i g i b i g ü z e l - e l i n e alarte baş parmağı i l e heman i k i y o b ö l e r i d i . M ü s k i r a t ı n ve ka iiîiiaK Xîjx k a n l ı l ı ğ ı n t e s i r i l e m ef lu ç * A
v e f a t e t t i . Valdem i s e k e z a uzun b o y l u , g e n i ş omuzlu, kumral s a ç l ı } buğday r e n k l i kaviyülbünye b i r k a d ı n d ı .
ömrümün en b a h t i y a r zamanlarımın b i r i n c i d e v r e s i , büyük ped#_
r i m in hanesinde s e ç t i . k i /bu eyy&ı rüya g i b i t a h a t t ü r e d e r i m .
S u lt a n Mecid zamanı nd a ( p a ş a l ı k büyük b i r mertebe i d i . Büyük pe_ derim i s e bütün v a r i d a t ı n ı a i l e s i n i n r e f a h ı n a , zevfeüs e f a s ı n a hasr ed er i d i . Her yaz mevsimi a i l e c e b i r köye g i d e r e k mümkün o l a b i l e n e ğ l e n c e l e r i ç i n d e g e ç i r i r d i k . Köyün b i r t a r a f ı n a ç a d ı r l a r kurulun » g e c e l e r i m e ş a l e l e r y a k ı l ı r , b i r çok m i s a f i r l e r d a v e t o l u n u r , h a t _ t a Be yoklundan a l a f r a n g a o r k e s t r a b i l e g e t i r t i l i r d i . O ç a r l a r l a m e ş l a l e l e r i n manzarası,toe musiki s e s l e r i e l ’ an h a t ı r ı m d a mrnkuş k a l m ı ş t ı r . F e l a k e t z e d e o la n pederim i s e bu s e f a h a t t e n memnun o l _ mayarak m i l l e t i m i z i n i s t i k b a l i n i düşünürce her nerde b i r t ü f e k
p a t l a s a hemen o r a ya k o ş a r d ı . İ ş t e bu s u r e t l e pederim daha y e n i i k i n , b a n a hamil o l a n valdemi düşünmeksizin ve k a y ı n p e d e r i n i n müseddesini i s t i h s a l e t m e k s i z i n , s e r d a r ekrem Ömer paşa i l e Bagi d a d ' a g i d e r , s e r d a r a e r k â n ı harp z a b i t i v a z i f e s i n i g ör ür ve a ra p_
l a r l a ol a n b i r muharebede sag e l i n d e n , b i r kurşun İ l e v u r u l u r . ^ Bunun i ç i n ^ s a g e l i n i n o r t a parmağı k ı s a kalmış i d i . Bağdat tan fi a vd e ti n d e b e n i yürümeğe ve konuşmağa başla mış b i r çocuk h a l i n d e b u l u r . G-aripdlr ki^ p e de ri m in s a ç l a r ı s a r ı olduğu h a l d e , m e t a i n 5 i s e f e r l y e n i n t e s i r i l e ^ i y a h o l m u ş , y a l n ı z b ı y ı ğ ı s a r ı k a l m ı ş . Ben k e n d i s i n i görmemiş olduğum i ç i n yanın a gitmek ist em e m iş im .
Sonra Rusya muhnebesi b a ş l a r . P e d e r i m y i n e k a i n p e d e r i n e n a l u _ mat v e r m e k s i z i n ; Anadolu ordusu na jiltlhak e d e r . Müşir Neste Se li m
4
m e v k i i a s k e r i s i r u s l a r d â n z a p t d e l d i g i zaman, pederim düşman s i p e r l ç f
¿Hine en önde a t l a , h a t t a , rusca m o s h o f l a r ı o yüksek s e s i l e t e l i n ffd«_
r e k v a t a n ı n ı n i n t i k a m ı n ı a l ı r . Bu Rusya muharebesinde başıbdan b i r
kurşun y a r a 3 i ve ayağından b i r k ı l ı ç y a r a s ı almış olduğu i ç i n y a r a l a _ r ı n t e s i r i l e h a s t a la n a r a k d e r s a a d e t e avdete mecbur o l u r . P e de ri m in e h l i y e t ve ş e c a a t i n i t a s d i k e n yed ine Se li m paşa t a r a f ı n d a n v e r i l m i ş o l a n b i r şahadetname^evrakı p e r i ş a n ı n i ç i n d e m e v c u tt u r .
Pederim o vk \t e r k â n ıh a r p kaymakamı i m i ş . Badehu b i r kaç d e f a Kara _ dağ s e f e r l e r i n e g i d e r , b u s e f e r l e r i n b i r i n d e boynundan kurşun i l e vuru __
l u r ve m i r a l a y o l u r . 0 v a k i t y a r a l a n d ı ğ ı te p e l e r d e ı b i l a h i r e şehid
o l d u . ( P ı r p ı r t e p e l e r i )
Fkkfct Hüseyin Avnl oaşa g â d a r ı , S e rd a r Ömer paşanın bütün a d a l a r ı n a peyda etmiş olduğu k i n ve a d a v e t i mebni pederimden intikama k a l k ı ş ı r , p e d e r im in s ü v a r i l i ğ i n ehemmiyeti hakkında yapmış olduğu n e ş r i y a t t a n h i d d e t l e n e r e k mektebi h a r b iy e d e n e r k â n ı harp d i o l o m a s ı o l m a d ı ğ ı ba ha n e s i y l e k e n d i s i n i bu s ı n ı f t a n i h r a ç ve T ı r n o v a ' y a üçüncü s ü v a r i a l a y ı _ na m i r a l a y o l a r a k nasp ve t a y i n e y l e r . Çocukluğumdan b e r i eyyamı mesu_ demin i k i n c i d e v r e s i burada b a ş l a r .T ı r n o v a d a g e ç i r m i ş olduğum b i r kaç s e n e l i k ha yat bana o d e r e c e t e s i r e t m i ş t i r k i h a t ı r ı m a g e l d i ğ i v a k i t kalbim h e y e c a n â ^ * ^ g e l i r , i ç i m d e b i r ahi m ey u si y et ç ı k a r , b a z a n bu gütı _ l e r rüyama g i r e r ve uyanınca beni d i l h u h e d e r . Pederim i l e vamdemin h a y a l l e r i hemen peyda o l u r , bu h y a y a l l e r i bulunmuş o l d u k l a r ı o d al a r da s o f a l a r d a görürüm, g a i b e t t i ğ i m bu mesut g ü n l e r i a r a r ı m . Akşam olunca pederim esb süvar o l a r a k k ı ş l a d a n d ö n e r , a r k a s ı ndaki s ü t o a r i l e r i i l e b e r a b e r s e l a m l ı k b a n ç a s i n i g e ç t i k t e n so nra harem k a p ı s ı n ı n önünde a t ı n » ' dan ine r, ha re m avlusuna g i r e r , k ı l ı n c ı n ı t a ş l a r ü ze rin de ş a k ı r d a t a r a k y ü r ü r ; valdem i s e hayat d e n i l e n b i r t a r a f ı a ç ı k o büyük s o f a y a ç ı k a n m e r d i v e n i n ba şın da ayakta hürmet i l e k e n d i s i n i b e k l e r ; b i r l e ş i n c e b i r b i r i n e s a r ı l a r a k ö n ü ş ü r l e r .Bu â d e t l e r i daima devam e t m i ş t i r .
5
İkamet e t t i ğ i m i z o d e r e b e y l e r l n d e n kalma cesim konak,yüksek d u v a r l a r l a muhat harem bahç esi ve a v l u s u , b i r s ü v a r i bölüğünün mevsiminde ç a y ı r a ç ı k t ı ğ ı büyük s e l a m l ı k bahçesi.müteadd i t a h ı r l a n , a y r ı c a b i r k ı _ sim t e ş k i l eden s e l a m l ı k d a i r e s i , m ü t e a d d i t k u y u l a r ı , k a le k a p ı s ı g i _ b i p o r t a tesmiye olunan g e n i ş k a p ı l a r ı , v e l h a s ı l her b i r t a r a f ı , h e r b i r nok tas ı daha dün oradan çıkmışım g i b i ha l a gözümün önü ndedir. Ya T ı r n o v a n ı n o cesim ve g ü z e l k i ş l a ı , d ö r t t a r a f ı n d a yüksek k u l e l e r i . 31r t a r a f ı n d a b i r s ü v a r i a l a y ı , d i ğ e r t a r a f ı n d a b i r veya i k i piyade taburu ikamet e d er i d i . S e l i m i y e g i b i m ü s t a t i l ü p ş e k i l o l a n k ı ş l a n ı n e t r a f ı n d a sa lkı m sö ğüt a ğ a ç ^ a r ı y l e mestur akar sulu b i r büyük ben _
ı
dek e t r a f ı s e r i n l e t i r d i . B i r de kaynak d e n i l e n T ı r n o v a n ı n b i r mesirese v a r d ı k i buradan b i r büyükçe su h a s ı l o l u r , b i r orman i ç i n d e n g e ç e r _ d i . G-eçen T e s a l y a s e f e r i n d e bu kaynacın ba şın a ç a d ı r ı m ı kurdurmuşUım,
Çocukluk h a t ı r a t ı m ı n t a k d i s e y l e d i ğ i bu m e v k i i l a t i f d e b i r kaç gün muharebe devam etm iş İ d i .
Hüseyin Avni paşanın menfi o l a r a k pe d e ri m i göndermiş olduğu Tırnovo. b i z e büyük b i r nimet olmuş i d i . P e d e r i m üçüncü s ü v a r i a l g ı n ı nümune
A
a l a r a k t a l i m ve t e r b i y e e y le d 1 .Efrad a k ı l ı ç ve m ı z r a k ; eskrim t a l i m _
l e r i ö ğ r e t t i . Bağdat da s e r d a r Ömer oaşa t a r a f ı n d a n y a d i g â r o l a r a k v e r i l e n b i r meşhur k ı s r a ğ ı n dölünden h a s ı l olmuş pe de rim in kuzguni s i y a h b i r a t ı va r i d i . Bu t ı n ü z e r i n d e , e l i n d e k ı l ı ç , s ü v a r i a l a y ı n ı n önünde v e r d i ğ i kumandalar e t r a f a a k s e d e r , a l a y ı n mahirane ve s ü r a t l i h a r e k â t ı y e r l e r i t i t r e t i r , s e y r e çık an a h a l i y i g a l e y a n a g e t i r i r d i .
Oğlum Somih b e y , T ı r n o v a d a s î z i n d e h i s s e n i z v a r d ı r . 3 i r i n i n ismi
T e v f i k ve d i ğ e r i n i n g a l i b a İ z z e t ' ( Y l r m i b i r y a ş ı n d a mülazim i k e n
ş e h i t olm uş tur ) o l a n i k t - ı a c a n ı z , heme n her gün b i z d e id i l e r .Pederim k e n d i l e r i n i pek s e v e r , valdem a n l a r a e v l a d muamelesi ed er i d i . Bunun e l b e t t e b i r sebeb ve hi k m e ti v a r d ı . Buda şüphesiz büyük p e d e r i n i z i n pe de rim le vatandaş o l m a l a r ı i d i . Çünkü k e n d i s i n i n ( H U r ş i t bey ) Lem_
b e r g d e t e v e l l ü t e y l e d i ğ i s i z c e muhakkakdır .Lemberg i s e b i r P o lo n ez ş e h r i d i r . A m c a l a r ı n ı z ı n Tı r n o va d a bu s u r e t l e a i l e m i z i ç i n d e yaşaması, büyük p e d e r i n i z i n p o lo n ez olduğunu maddeten i s p a t e d e r . E ğ e r pederim sag olmuş o l s a y d ı büyük p e d e r i n i z i n f a m i l y a i s m i n i s i z e s ö y l e r i d i . A m c a l a r ı n ı z l a T ır n o v a d a bulunduÛunumuz zaman,kim b i l i r i d i k i benim b i r k ı z ı m o l a c a k ve o n l a r ı n a i l e s i n d e n b i r i l e i z d i v a ç ed ec ek '. în sa n mü _ s t a k b e l d e n ne kadar h a b e r s i z d i r * .
Sonra T ı r n o v a d a k i o g ü z e l k ı ş l a y a n d ı , p e d e r i m j e r d a r ı e krem Ömer paşa i l e G i r i d ' e g i t t i , o r a d a m i r l i v a o l d u .
3u andan i t i b a r e n saadetim kedere münkalib o l d u . P e d e r h a l a G ir i 11« k e n d i s i n i n l c b a r i l e valdem beni Modada f r e r l e r mektebine koydu.Ayda y a l n ı z g ü n d ü z l e r i b i r gün eve g i d e b i l i r d i m .Babadan anadan mhrum,türk_ çe b i l m e z mütaasıp p a p a z l a r i ç i n d e kaldım .Kemali h ü r r i y e t t e n kaydı e _ s a r e t e düşmek benim i ç i n pek f e c i , p e k e l i m olmuş i d i . G e c e l e r i y a t a ğ ı m da a ğ l a r » m e k t e p l e . o v a k i t h â l i o l a n Haydarpaşaya gezmeğe g i d e r d i k . Ço _ cu kla rda n a y r ı l a r a k Karaca ahmet t a r a f ı n a mahzunane bakardım. Çünkü valdem teyzemle b i r l i k t e o a r a l ı k Üsküdarda ikamet e d e r l e t i d i , e v e g i de rk en Karaca Ahmetten g e ç e r d i # .
Peder G i r l t t e n s e r d a r Ömer paşa^ i l e Şumluya (Şurnnu) g i t t i , valdem
t e y ze m in yan ında, hane s inde f I s t a n b u l d a k a l d ı . F a k a t bu h a l çok sürmedi. Peder y in e s e r d a r i l e I s t a n b u l a ge l d i . T a ş k a s a p d a b i r ev t u t t u .
F r e r l e r i n t a t i l zamanı olduğu i ç i n eve g el d i m .Mektepte piyano dersi,
a l m ^ h ş l a m i ş t ı m . Bunun İ ç i n oe de r kuyruklu müstamel b i r piyano mübaye e d e r . Ben p e d e r i n e l i sa kat olmazdan e v v e l pi ya no ç a l d ı ğ ı n ı ve fr a n s ı a ^ t<*âa d e r e o e i k u v v e t i n i bi lm e d iğ i m d en ,g ü y a mükemel piyano ve f r a n s ı z c a
öğrenmişim g i b i piyanonun baş in niç aç er, ol^ & a inc e s e s i m l e gûya s o l f e j olmak üzere n o t a l a r ı n i s i m l e r i n i ez be r de n k a r m ak ar ış ık s ö y l e y e r e k ve e l l e r i m i her ne re s in e o l u r s a o l s u n , o l a n c a ku v v e t i m l e piyanonun t u ş l a _ r i n a çarparak ve a r a s ı r a da y a n l ı ş f r a n s ı z c a k e l i m e l e r a r f e d e r e k mek
kepte k l i ş e d e i ş i t t i ğ i m h a v a l a r ı t a k l i d e n b a ğ ı r ı r d ı m , ç a ğ ı r ı ^ f l r / c o ş a r _ d i m i Peder i s e memnun,mütemadiye n ç a l d ı r ı r , t e g a n n i e t t i r i r , t a h s i n e _ d e r , t e r g i b e d e r i Ah e v l a t muhabbeti'. 3aba olmayınca bu h i s l e r b i l i n _
m e z . . . 3u a r a l ı k s " n n e t oldum,piyano k e y i f l e r i burnumdan ç e l d i . . .
B i r bayram gü nüydü .Ped er süs le nd i , büyük ü n i f o r m a s ı n ı g i y d i , a d ı Ferhan o l a n a t a k ı r m ı z ı ve s ı r m a l ı t a k ı m ı n ı v u r d u l a r , peder s e l a m l ı ğ a g i t t i .
A v d e t t e Bey oğluna bitmek i s t e r , m a h u t Yüksek Ka ld ır ım da n ç ı k a r k e n o y _
nak hayvanın a y a ğ ı k a y a r , p e d e r i l e b e r ab er yer e d e v r i l i r , p e d e r i n aya_ g ı k ı r ı l ı r , a t ı n b e l i s a k î ı l a n ı i . İ n s a n ı n bazen nazara in a na ca ğı g e l i _ y o r .
Se rd ar Ömer Pasa o zaman i t i b a r d a n d ü ş e r . S u l t a n A z i z e k e n d i s i n i ç e k i ş t i r i r l e r , K ü s e y i n Avni paşa p e d e r i n r a h a t s ı z l ı ğ ı n a rağmen n.endi_ s i n i hemen M a n a s t ı r a s ü v a r i l i v a l ı ğ ı memuriyetine t a y i n e d e r . Peder k o l t u k d e ğ n e k l e r i i l e y o l a ç ı k a r . 0 v a k i t Mektebi S u l t a n i küşad e d i l _ d i ğ i i ç i n h a r e k e t i n d e n e v v e l beni bu mektebe kayd e t t i r i r ve v a l d « i l t _ b i r l i k t e Ma na st ır a g i d e r . Ben I s t a n b u l d a y a l n ı z k a l ı r ı m .
Mektebin t a t i l eyyamında,kardeşim A l i S e y f i b e y i n mür en biy es i i l e M a n a s t ır a g i t t i m . Peder burada ç i f t h a y v a n l ı g ü z e l b i r pay ton t * _ d a r i k e t m iş , I s t a n b u l d a n y e n i koşumttar g e t i r t m i ş , b u araba i ç i n d e beni M a n a s t ı r ı n med hal i o l a n Abdi Paşa k a h v e l e r i n d e k a r ş ı l a d ı . Şendeki n e _
s e r r e t i gör m eli '. Ev , k ı ş l a meydanına n a z ı r , harem ve s e l a m l ı k i k i k ı s ı m dan i b a r e t k ı r m ı z ı r e n k l i b i r konak .Vald em bana b i r çok ş e y l e r h a z ı r _
l a m ı ş , p e y n i r l e r , b a l l a r , t u r ş u l a r , k i l e r d o l u s u I .T ı r n o v a d a olduğu g i b i b o l l u ğ a d"şd üm, sev diğim b i r hayata b a ş l a d ı m . Kardeşimin eğ le nm esi 1__ ç i n küçük b i r pay ton ve çekmek i ç i n de b i r merkep a l d ı k . F a k a t i n a t ç ı mer kebi kardeşim ku llan ama dığın dan b i z i s p i r o l d u k , e ğ l e nce a U bana *•
k a l d ı . Hayfa ki bu t a t l ı zama çok sürmed i .Kardeşim k u ş p a l a z ı nd an v e _ f a t e t t i , e v i m i z matemgedeye döndü. Bunun ü z e r i n e valdem beni İ s t a n b u l , ^ Mektebi S u l t a n i y e göndermek is teraedi . S u r e t i hususiyede o r a d a k i a s k e r i
a
mektebi İ d a d i s i n i n d e r s l e r i n e devam e t t i m , a y r ı c a b i r muallimim dahi var İd i .
Bu mektepte b i z e resim dahi g ö s t e r i l i r d i . F a k a t pek g a r i p b i r u su ld e. N ok t a usulü*. Kurşun kie m ih l g a y e t s i v r i yo n t tu k t a n sEHi?axxxx ve m ode li saman k â ğ ı d ı i l e kopye e t t i k t e n so nr a,yanyana n o k t a l a r ko_ nur ve b i r model ancak b i r sebede meydana g e t i r i l i r ve yahut yarım k a l ı r . Bana ve rm iş o l d u k l a r ı modeli ve resim t a h t a s ı n ı eve g ö t ü r e r a k pedere gö st er d im .Be nim y a p t ı k l a r ı m ı y ı r t t ı , t a h t a y a y e n i d e n b i r resim k â p ı d ı r a p t e t t i ve b i r i k i sa a t z a r f ı n d a modelden b i n kat g ü z e l b i r
resim y a p t ı . 0 ana kadar pederimin resimde bu kadar mahir olduğunu b i İtle zd İm .Resmi mektebe götürdüm,her kes ş a ş t ı , f a k a t pederimin yap_
t ı t f ı kimsenin h a t ı r ı n a g*lmed 1 .Çünkü b i r paşanın bö yl e resim yapa_
b i l m e s i n i kim memul ed er? Bana b a şk ab ir model verd i l e r .Ge l e n h a f t a peder onuda y a p t ı . A r t ı k mektepte r e s s a M ı k t a şö hretim a r t t ı k ç a a r t t ı , bütün y a p t ı k l a r ı m , y a n i p e d e r i n y a p t ı k l a ı , r e s i m l e r dersaneye model o_
l a r a k kabul e d i l d i . Bu ş ö h r e t i kâz lbe i l e müştehlr i k e n p e d e r i b ir d e * »
b i r e Y e n i ş e h i r e t a y i n e t m e s i n l e r mi? Ve b e l a n ı n büyüğü, resim mual lim i b e n i ç a ğ ı r a r a k resimhanenin a n a h t a r ı n ı bana t e s l i m i l e İmtahan c e d v e l - l e r i i ç i n b i r takım a r m a l a r ı n y a p ı l m a s ı n ı r i c a etme&n mi? Bende hoşa_ f i n y a ^ ı k e s i l d i l Hasta olmaktan başka çare yok'. Valdeye r i c a e t t i m / Y e n i ş e h i r e b i r an e v v e l a l d ı r ı l m a k l ı ğ ı m ı z İ ç i n pedere t e l e g r a f t e l e _ g r a f üs tüne ç e k t i k , nihaye t h a r e k e t i m i z t e l e g r a f ı g e l d i r e n de hemen
resimhanenin o menhus a n a h t a r ı n ı muallim e f e n d i y e t e s l i m e t t i m , b o l
b i r nefes a l d ı m .
Ye n i ş e h l r d e peder beni musevi alyaü mektebine devam e t t i r d i . Eğle nce o l a r a k a v c ı l ı ğ a başladım .Peder ve f ı r k a kumandanı Çerkeş Ya_
I
v e r paşa i l e grok t a z ı a v ı n a ve t ü f e k a v ı n a g i t t i m , f a k a t buradaki b a t ı _ r k t beni o d e r e c e mütehassis etmez.
Yaver paşa I s t a n b u l a ce lbed i İd i .Ped e r y e r i n e k a i l nca, e t r f î ı t a h t ı t eh d id e almış o l a n yunan e ş k ı y a s ı n ı n t a k i b i n e ç ı k t ı ve d a ğ l a r d a
t a k i p t e ik e n Hüseyin Avnl mel'unu m u g a y i ri kanun o l a r a k tekaüdünü i c r a e t t i .
Her ş e y i s a t t ı k s a v d ı k meyusane I s t a n b u l a g e l d i k .Dokuz ay peder y e i s i n d e n d o l a y ı evden çıkmadı .Hüseyin Avni k e r a t a s ı n ı n n e fy e d i i m e _ s i ü z e r i n e S e r y a v e r h a c ı lîehmet paşanın t a v a s s u t u i l e r ü t b e s i ba İra#- d e i s e n i y e iade k ı l ı n d ı ve I s t a n b u l d a er k â n ı h a r bi umumi d a i r e s i n e
t a y i n e d i l d i .
Üsküdarda î h s a n i y e c i h e t l e r i n d e m u h t e l i f e v l e r d e oturduk .Tah_ s i l i m esasen burada ve bu zaman b a ş l a d ı . B i r t a r a f t a n peder bana f r a n _ s ı z c a ve ulumu r i y a z i y e g ö s t e r f i i r , d i g e r t a r a f t a n meşhur H ı r a t i I-îehmet e f e n d i f a r i s i ve a r a b i t e d r i s e d e r . B i r senede f a r i s i y i te ke llüme baş ladım .Üç sene bu s u t e t l e kendi hanemde devam eden t a h s i l d e n son_ r a b i l i m t i h a n G a l a t a s a r a y i î e k t e b i S u l t a n i s i n i n son s ı n ı f ı n a k a y d « _ d i l d i m ve b i r sene s o n r a 1875 d e s ı n ı f ı n b i r i n c i s i o l a r k k b a k a l o r e a ş
şahadetnamesi a ld ım .
Şimdi ömrümün en a c ı ve a c ı k l ı kısmına g e l i y o r u m . D e v l e t i m i z i n he taramanda i h t i l a l l e r b a ş l a d ı . P e d e r i Ahmet Eyüp paşanın m a i y e t i o l a _ r a k S ı r b ı y e hududuna t a y i n e t t i l e r . Bunun ü z e r i n e k e n d i s i beni P a r i s te E c ol e C e n t r a l e ' e göndermeyi tasmira e d er ve i k i m i z i n de se yah at i h z a r ı n a t e v e s s ü l e y l e r .
Ni ha ye t beni M a r s i l y a y a g i d e n b i r Me ss ag er ie vapuruna götürüp t e ş _ y i e y l e d i . Vapurda mailim o l a n Nazım Pa şa y ı gördük .Bu z a t ^ l i paşaya « damat olduk tan so nra ^erkânı harp ko la £ as * r ü t b e s i M e bulunduğu halde
B e ç ik a y a a t a ş e m i l i t e r t a y i n olunmuş, P a r i s e g i d i y o r . H e r k e s i n hudut_
l a r d ^ g i t t i ğ i b i r s ı r a d a Nazım b e y i n B e l c i k a y a g ö n d e r i l m e s i n i peder hoş görmedi .Pederim b e n i b i r kenara ç e k e re k şu s ö z l e r i s ö y l e d i : '
0£lum, Vald.en fad a kâ r b i r k d ı n d ı r , almakta olduğum t a y i n b e d e l a t ı i k i _ m l z i dahi i d a r e y e k â f i d i r . T a h s i l i n i ç i n bütün maşı a s l i m i dana t a n s i s
ed i yorum . Ç a l ı ş , i y i b i r mühendis o l , d e v l e t i n i s t i k b a l i n d e n emin de_ ğ i l l m , g e r e k beni ve g er ek v a l d e n i sen b e s l e y e c e k s i n , ona göre g a y r e t
10
e t , f a k a t heş para zevke ve k a d ı n l a r a h a r c e t m e ' ' Bunun ü z e r i n e s e v g i l i pederimde n, ve l i u l l a h ve mücahidi f i s e b i l l u l a h o l a n bu mübarek adamdan a y r ı l d ı m , b i r kere daha göremedim! 3e n de sözümde durdum, P a r i s te hava_ i h i ç b i r şeye para s a r f etmedim ömrümde i l k d e f a o l a r a k görmüş o l _
duğum kadın zevcem L e y l a hanım o l d u .
Pederim »Ahmet Eyyup paşanın m a i y e ti n d e çok kâmad ı , Hersekte MuhtaV paşanın t a h t ı kumandasına v e r i l d i . Fakat bu i k i z a t a r a s ı n d a b i r t ü r _ İÜ i m t i z a ç h a s ı l o l m a d ı , b i r husumettir b a ş l a d ı . N i h a y e t peder burada f e r i k ol duk tan sonra i s t i f a s ı n ı v e r d i . Mehmet Rüştü paşanın o ğ l u R e ş a t b e y in k a v l i n e g ö r e , I s t a n b u l d a m e c l i s i vükelada Muhtar paşanın
y e r i n e p e d e r i t a y i n etmek s ö z l e r i geçmiş,demekki esas mesele h a s e t
ve r e k a b e t t e ta i b a r e t i d i . ı
Ben P a r i s t e i k e n pederden a l d ı ğ ı m s u z i ş l i mektuplar zihnimi p e r i _ şan e d e r d i . Babamın s u r e t t i daimede t e h l i k e y e maruz olduğunu görmekte i d i m . . T a t i l zamanını valdemin yanında geçirmek üzere I s t a n b u l d a bulun duğura esnada, p e de ri m in Ders aadete gelmek üzere y o l d a i k e n , î ş k o d r a cita- hetidhde kumandan bulunan D e r v i ş paşa t a r a f ı n d a n va ki o l a n müracaat
n e t i c e s i o l a r a k î ş k o d r a y a t a y i n olunduğunu haber aldım .Halbuki l ş k o d _ rada a s k e r i m i z i n k u vv ei m a e v i y e s l pek bozuk olduğunu b i l i r d i m . H e çare , P a r i s e a v d e t etmek i ç i n vapura b i n d i m , M a r s i l y a y a m üt ev ec cih en h a r e _ k e t e t t i m .Buraya vusulümde v a k i t geç olduğu i ç i n y o l c u l a r g e c e y i vapu rda creçlrmeye mecbur o l d u l a r .Kamaramda y a t a k t a y a t a r k e n b i r rüya g c r _ düm:'* Bulunduğum b i r hanenin önünde ş i d d e t l i b i r muharebe o l u y o r ,
t ü f e k l e r a t ı l ı y o r , pe ncered e n bu h a l i d e h ş e t l e s e y r e d e r k e n, arkamdaki kapı b i r d e n b i r e açılı#-*)/ » i ç e r i y e ç ı p l a k b i r adam g i r d i , k a r n ı n d a n k a n l a r a k ı y o r d u . Yüzüne baktım .Pederim î ' ' Bu r ü y a n ı n t e s i r i i l e o d e r e c e fe na la ş m ış ım kİ y a t a k t a n a ş a ğ ı düşmüşüm. K a l k ı p yüzümü y ı k a _ dım.hava almak i ç i n g ü v e r t e y e ç ı k t ı m , o r t a l ı k henüz aydınlanmaya b a ş l a m i ş t ı .Rıhtimdan b i r sand al h a r e k e t e t t i , vapurun merdiv enin e
I I
y a n a ş t ı , i ç i n d e n b i r müvezzi yuk arı ç ı k a r a k ' 'Mööyö Enver ’ ’ d i y e t a h a r _ r i y e b a ş l a d ı . .Ke nd imi b i l d i r d i m , e ü n d e k i t e l e g r a f ı aldım .Valdemde n.Pe derimden a l ı n a n emir ö z e r i n e s e r i a n a v d e t et m e k l i ğ i m lüzumu b i l d i r i _
l i y o r .Hemen b i r kahvehaneye g i d e r e k g a z e t e l e r i ge t i r t t i m . î l k okudu_ gum sark h a v a d i s i t e l e g r a f i y e s i n d e ' Dünkü muharebede y a r a l a n a n f e r i k
Mustafa C e l a l e t t i n paşa v e f a t e t t i . ' İ ş a n l a ş ı l d ı »dünya başıma dönd
İşpuz hastahanesinde nederim h a l e t i nezide i k e n S u l t a n Hamide t e l e g r _
a f ç e k e re k beni merhametine t a v s i y e e y l e m i ş .Pad işah pek m ü t e e s s i r o l _ muş, hemen s a r a y a g e t i r i l m e k l i ğ i m i ç i n i r a d e e t m i ş , s eryster Mehmet Paşa
M a r s i l y a konsolosuna bu y o l d a b i r t e l e g r a f çekmiş .Konsolos be ni s o k a _ k t a g ö r e b i l e r e k i r a d e i s e n i y e y i t e b l i ğ e t t i . İ l k v a s ı t a i l e h a r e k e t
*
e t t i m , d e l i g i b i b i r halde bulunan b i ç a r e vâdemin yan ın a g e l d i m . E r t e s *-
gön p0ü Saraya g i t t i k i m d e » d a m a t Mahmut p a ş a , B a ş k â t i p Küçük S a i t paşa
( o v a k i t b e y d i ) s e r y a v e r Hacı Mehmet paşa bana bu y o l l u t u f d a ve t e _ s e l l i d e bulundular, t a r a f ı s e n ly e d e n s a d ı r ol a n üç t e k l i f d e n b i r i n i kabul etmemi s ö y l e d i l e r .Bu t e k l i f l e r : Ya m a s r a f ı t a r a f ı hükümetten v e r i l m e k üzere P a r i s e t a h s i l e a v d e t , ya pe de rim in s i l k i n i kabul etmek veyahut m a i y e t i se ni yed e p a d i ş a h ı n f r a s i z c a d a hususi k â t i p l i ğ i n i i f a etmek. Bunlardan b i r i n c i veya üçüncü t e k l i f i kabul etmek lazı m g e l i r i m i ş , h a l b u k i s e r y a v e r Mehmet paşa i l e valdem i k i n c i t e k l i f i i s t e d i l e r
Mustafa C e l a l e t t i n paşa i l e i l g i l i kısım burada sona e r i y o r .
Merhum pederim °amih R i f a t beyden ve b i z z a t Enver paşanın a ğz ınd an
i ş ş i t t i ^ i m e göre T ı r n o v a d a k i d o s t l u k devam et m iş ve büyük pederim
Haşan R i f a t bey Mustafa C e l a l e t t i h paşanın y a v e r i i m i ş . S u l t a n a ç e k i l e n te le g r a f ı da k e n d i s i kaleme almış i m i ş .
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
