BELARUS CUMHURİYETİ 1

(1)

BELARUS CUMHURİYETİ

(2)

GENEL BİLGİLER Nüfus: 9,5 milyon

Resmi Dil: Belarusça, Rusça

Din: %82 Ortodoks Hristiyan. %18 Katolik, Protestan, Musevi veya İslam

Başkent: Minsk

Yüzölçümü: 208 bin km² Para Birimi: Belarus Rublesi Yönetim Şekli: Cumhuriyet

Devlet Başkanı: Aleksandr Lukaşenko

(3)

EKONOMİ

 Ülkenin para birimi Belarus Rublesi’dir. (1 USD = 2,38 BYR)

2018 Belarus Türkiye

GSYİH 56,9 milyar dolar 784,0 milyar dolar Kişi Başına GSYİH 6.020 dolar 9.632 dolar

(Kaynaklar: TÜİK, IMF World Economic Outlook Database)

GSYHİ’NİN SEKTÖREL DAĞILIMI

Hizmetler %51,1

Sanayi %40,8

Tarım %8,1

(4)

2019 Belarus Türkiye

Büyüme Oranı %0,8 %0,9

Enflasyon Oranı %5,6 %11,84

İşsizlik Oranı %0,2 %13,7

(Kaynaklar: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, IMF, CIA World Factbook)

(The World Bank-Doing Business Report)

2019 DÜNYADA İŞ YAPMA KOLAYLIĞI SIRALAMASI

TÜRKİYE BELARUS

190 ülke arasında 33. sırada 190 ülke arasında 49. sırada

(5)

 Belarus Cumhuriyeti, gelişmiş sanayisi, hizmet ve tarım sektörleri ile ihracata odaklanmış bir ülkedir. Potasyum gübreleri, yük araçları, traktör, yol, inşaat ve kamu hizmet araçları ihracatında dünya liderleri arasında kendisine ön sırada yer bulmuştur.

Dünyanın en büyük traktör ve kamyon üreticisidir.

 Ekonominin kilit sektörleri:

 Makine üretimi

 Metalürji

 Metal İşleme

 Tarım makineleri ve traktör üretimi

 İnşaat malzemeleri üretimi

 Aydınlatma ve tekstil endüstrileri

 Kimya ve Petrokimya endüstrisi

 Elektrikli makine ve elektronik

 Tarım

 Ormancılık ve ahşap sanayi

 Bilişim sektörü

 Enerji

(6)

DIŞ TİCARET

(TÜİK, T.C. Ticaret Bakanlığı)

TOPLAM DIŞ TİCARET RAKAMLARI (Milyar ABD Doları)

Belarus Türkiye Belarus Türkiye Belarus Türkiye Belarus Türkiye

2015 2016 2017 2018

İHRACAT 26,7 milyar

143,8 milyar

23,4 milyar

142,5 milyar

22,0 milyar

157,0 milyar

29,2 milyar

167,9 milyar İTHALAT 29,9

milyar

207,2 milyar

27,4 milyar

198,6 milyar

29,7 milyar

233,7 milyar

34,2 milyar

223,0 milyar

(7)

BELARUS TÜRKİYE İHRACATINDA İLK

5 ÜLKE

Rusya, Ukrayna, İngiltere, Almanya, Hollanda

Almanya, İngiltere, Irak, İtalya, ABD

İTHALATINDA İLK 5 ÜLKE

Rusya, Çin, Almanya, Polonya, Ukrayna

Çin, Almanya, Rusya, ABD, İtalya

İHRACAT ÜRÜNLERİ

Petrol Ürünleri, Gübre Çeşitleri, Polimerler, Lastikler, Buzdolapları, Tarım Makineleri

Sebze-Meyve, Ham Demir Bileşenleri, Tekstil

Ürünleri, Altın

İTHALAT ÜRÜNLERİ

Ham Petrol, Doğalgaz, Elektrik, Demir-Çelik, İletişim Cihazları

Makine, Uçak-Planör, Mineraller-Mineral Yağları, Petrol, Organik Kimyasallar

(8)

 Belarus, Rusya Federasyonu’ndan aldığı ham petrolü işleyerek ihraç etmektedir.

Petrol ürünleri ülkenin ihracatının yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır.

 Türkiye, Belarus’un en çok ithalat gerçekleştirdiği 6. Ülkedir. Ancak en çok ihracat yaptığı ilk 20 ülke arasında Türkiye yer almamaktadır.

 Belarus’ta resmi olarak ithal-ikameci politikalar uygulanmaktadır. Tüketiciler, ithal mal satın almak yerine yerli malları kullanmaya teşvik edilmektedir.

Perakendeci firmalar mağazalarında belirli oranda yerli üretim mallar bulundurmakla yükümlüdür.

 Belarus, aynı serbest ticaret alanının üyesi olmasına rağmen Rusya’nın Ukrayna ve AB ülkelerine yönelik ithalat yasağına katılmayı reddetmiştir. Dolayısıyla Belarus’un dış ekonomik ilişkilerde en büyük ticaret ortağı olan Rusya’ya kıyasla daha liberal bir politika izlediği söylenebilir.

(9)

TÜRKİYE İLE TİCARET

Türkiye-Belarus Türkiye’nin İhracatı Türkiye’nin İthalatı 2016 357,5 milyon dolar 102,5 milyon dolar 2017 422,1 milyon dolar 182,9 milyon dolar 2018 439,2 milyon dolar 193,2 milyon dolar 2019 530,5 milyon dolar 160,1 milyon dolar

 Türk Hava Yolları tarafından haftanın her günü Minsk-İstanbul uçak seferleri yapılmaktadır. Aynı zamanda Beyaz Rusya ulusal havayolu şirketi Belavia'nın düzenli Minsk-İstanbul seferleri de ulaşım bakımından alternatif sunmaktadır. Bu durum iki ülke ticaretine olumlu yönde yansımıştır. Bununla birlikte, halen Ankara-Minsk arası direkt uçuş bulunmamaktadır.

(10)

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ TİCARET ÜRÜNLERİ Türkiye’nin en çok ihraç ettiği

ürünler

Domates, üzümler, tekstil, turunçgiller, otomotiv yedek parçaları, diğer taze sebze ve meyveler

Türkiye’nin en çok ithal ettiği ürünler

Gübreler, sentetik lif ve iplikler, demir-çelik teller, keten dokumalar, orman ürünleri, cam ürünleri

(11)

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ TİCARETTE YAŞANAN SORUNLAR

 Türk menşeli malların ülkeye AB, Polonya, Rusya Federasyonu gibi ülkelerden giriyor olması nedeniyle Belarus resmi istatistiklerine göre Türkiye’nin Belarus’a ihracatı daha yüksek düzeydedir. Bu durum aynı zamanda Avrupa ülkeleri ile ticarette uygulanan yüksek vergi oranları nedeniyle Türk mallarının rekabet gücünü de olumsuz yönde etkilemektedir.

 Bunu bertaraf etmek için iki ülke arasında doğrudan dış ticareti kolaylaştırmak için karşılıklı diyaloğun geliştirilmesine, direkt uçuşların artmasına ve iki ülke tarafından ihracat teşviklerinin verilmesine odaklanılabilir.

(12)

ANKARA İLE TİCARET

Ankara-Belarus Ankara’nın İhracatı Ankara’nın İthalatı 2016 16,53 milyon dolar 3,75 milyon dolar 2017 18,33 milyon dolar 1,30 milyon dolar 2018 8,16 milyon dolar 1,81 milyon dolar 2019 6,09 milyon dolar 2,52 milyon dolar

(13)

TÜRKİYE - BELARUS ARASI TİCARETTE ANKARA’NIN YERİ Yıl İhracatta Ankara’nın

Payı (%)

İthalatta Ankara’nın Payı (%)

2016 4,62 3,66

2017 4,35 0,71

2018 1,86 0,94

2019 0,01 1,58

ORTALAMA 2,71 1,72

(14)

BİRLİKTE NE YAPILABİLİR?

 Belarus, ithal ikamesi politikasını etkin şekilde uygulayan bir ülke olması sebebiyle ihracattan ziyade yatırım yapmanın avantajlı olacağı bir ülkedir.

 Türklerin hâlihazırda Belarus’ta otel inşaatı ve komünikasyon sektörlerinde yatırımları mevcuttur. Bu yatırımlar makine sektöründe de ilerletilebilir.

 Ankara’nın özellikle Polatlı bölgesinde tarım makineleri üretimi ileri düzeydedir. Belarus ise dünyanın en büyük kamyon ve traktör üreticisi konumundadır. Belarus ile bu alanda yapılacak ortak girişimler, birbirlerini tamamlayan nitelikte olduğu takdirde her iki taraf açısından da karlı olabilecektir.

 Türkiye’nin Belarus’a en çok ihraç ettiği ürünler arasında bulunan tekstil ve otomotiv yedek parçaları konusunda faaliyet gösteren Ankara firmaları ile Belarus yetkilileri arasında B2B düzenlenebilir.

(15)

BELARUS CUMHURİYETİ İŞ VE YATIRIM OLANAKLARI

Belarus Cumhuriyeti yabancı yatırımlara açık ve faydalı iş olanakları sağlayan bir ülke olarak ön plana çıkmaktadır.

Dünya Bankası tarafından yayınlanan “Doing Business 2019” raporuna göre, Belarus iş yapma kolaylığı açısından 190 ülke arasında yapılan sıralamada bir 49’uncu sırada kendine yer bulmuş ve ileriki yıllarda bu listede ilk 30 ülke arasına girmek için idari prosedürler, vergi mevzuatı ve uygulamaları, fiyatlama, ruhsat ve izinler, yatırımcılar için tercihli muamele ve yatırımcı haklarının korunması gibi pek çok alanı kapsayan reform çalışmaları devam etmektedir.

Dünya Bankası’ndan yapılan açıklamada Belarus’un yatırım ortamı ve iş yapma koşullarının iyileştirmesine yönelik reformlar açısından dünyada ilk 10 ülke arasında yer aldığı belirtilmektedir.

(16)

Yabancı yatırımcılar için Belarus’ta yatırım yapmanın faydaları 1. Stratejik coğrafi konumu,

2. Avrasya Ekonomik Birliği (Rusya, Kazakistan, Ermenistan, Kırgızistan) pazarına direkt ulaşım olanağının olması,

3. Belarus’ta nakliye, lojistik ve iletişim alanlarında gelişmiş altyapı varlığının mevcut olması,

4. İleri yatırım mevzuatının yer alması,

5. Yatırımcı haklarına ve yatırımların korunmasına dair garanti sunulması, 6. Faydalı vergi politikası uygulamaları ve çekici yatırım şartlarının bulunması, 7. Özelleştirme fırsatlarının sunulması,

8. 6 adet serbest ekonomik bölgenin yer alması, 9. Yüksek seviyede gelişmiş işçi gücünün bulunması, 10. Kaliteli yaşam standartlarının sağlaması,

11. Belarus’ta ekonomik istikrarın bulunmasıdır.

(17)

TÜRKİYE - BELARUS SİYASİ İLİŞKİLERİ

 Türkiye, Belarus’un bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olmuş, diplomatik ilişkiler 25 Mart 1992 tarihinde kurulmuştur.

 Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın 11 Kasım 2016 tarihinde Minsk’e gerçekleştirdikleri ziyarette iki ülke arasında 9 belge imzalanmıştır.

Ziyaret sırasında ayrıca, 2003 yılında inşaatına başlanan ve 2013 yılında yapımı ülkemizce üstlenilerek 2016 yılında tamamlanan Minsk Camiinin de açılışı gerçekleştirilmiştir. Sayın Cumhurbaşkanımızın bu ziyareti, ülkemizden Belarus’a bu düzeyde yapılan ilk ziyareti teşkil etmiştir.

 Belarus Cumhurbaşkanı Lukaşenka 16 Nisan 2019 tarihinde ülkemize resmi bir ziyaret gerçekleştirmiştir. Belarus’tan ülkemize Cumhurbaşkanı düzeyinde 23 yıl aradan sonra yapılan ilk resmi ziyaret olan Lukaşenka’nın bu ziyareti kapsamında ikili ilişkilerimizin çeşitli alanlarında toplam 6 belge imzalanmıştır.

(18)

 Belarus ve Türkiye’nin büyükşehirleri arasındaki kardeşlik ilişkileri ve işbirlikleri gelişmektedir. Minsk ile Ankara, Mogilev ile Bursa kardeş şehirlerdir. Vitebsk ile Konya, Gomel ile İstanbul, Grodno ile Edirne arasında kardeş şehir anlaşması imzalama konusunda çalışmalar sürmektedir.

 Belarus’ta faaliyet gösteren 50 Türk şirketinin bu ülkedeki toplam yatırımları 1,5 milyar dolar düzeyindedir. Türk müteahhitlik firmaları, Belarus’ta faaliyetlerine başladıkları 1991 yılından günümüze kadar 918 milyon dolar değerinde 46 proje üstlenmişlerdir.

 Haziran 2014 tarihinden itibaren karşılıklı kısa vadeli vizeler kaldırılmıştır.