Tahvil piyasası sinyali aldı, döviz beklemede

Tam metin

(1)

Türk Ekonomi Bankası

Haftalık Ekonomi Bülteni

Emin Öztürk

(212) 251 21 21 (1671)

6 Şubat 2006 emin.ozturk@teb.com.tr

Tahvil piyasası sinyali aldı, döviz beklemede

Geçen haftadan iz bırakanlar

• 31 Ocak Salı günü açıklanan Enflasyon Raporu yılın ilk aylarında Merkez Bankası’nın faiz indirimi konusunda ihtiyatlı olacağı sinyalini verdi

• 3 Şubat Cuma günü açıklanan Ocak ayı enflasyon verileri de Merkez Bankası’nın erken bir faiz indirimi yapmasını destekler nitelikte değildi

• Aralık dış ticaret verileri beklentiler doğrultusunda gerçekleşti ancak ara malları ithalatındaki yavaşlama ekonomideki muhtemel bir soğumanın sinyali olabilir

• Galataport ve Tüpraş ihalelerinin iptal edilmesi pratikte olumsuz olmayabilir ancak bu haberler Türkiye’nin özelleştirme konusundaki imajını bir miktar bozdu

• ABD’de Fed kısa vadeli faizleri 25 baz puanlık bir artışla %4.50’ye yükseltti ve gelişmelere bağlı olarak yeni faiz artışlarına “ihtiyaç olabileceği” sinyalini verdi;

Avrupa Merkez Bankası ise artış yapmayarak faizleri %2.25 düzeyinde bıraktı

Bu haftaya bakış

• Yurt içinde bu hafta piyasaların gidişatını etkileyecek önemde veri akışı yok; yurt dışında açıklanacak veriler de kritik önemde görünmüyor

• Bu durumda yurt içi piyasaların dış piyasaları izlemeye devam etmesi; ayrıca, İran ile Batı arasındaki gerginlik, Karikatür konusu nedeniyle gerçekleşen eylemler ve tepkiler ile petrol fiyatları takip edilecek haberler arasında

• Mevcut şartlar altında tahvil piyasasındaki moral bozukluğunun kısa vadede düzelmesi zor görünüyor

Her hakkı saklıdır. İzinsiz çoğaltılamaz. Bu raporda yer alan bilgi ve veriler güvenilir olduğu düşünülen kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır. İfade edilen görüşler, tahminler ve beklentiler bu raporun yazıldığı tarih itibariyle yazarın vardığı sonuçları yansıtmaktadır. Türk Ekonomi Bankası’nı bağlamaz. Ticari amaçlı kullanılması durumunda Türk Ekonomi Bankası hiç bir sorumluluk üstlenmez.

(2)

Geçen hafta gerek haber gerekse veri akışı hem yurt içinde hem de yurt dışında son derece yoğundu. Yurt içinde Merkez Bankası’nın açıkladığı Üç Aylık Enflasyon Raporu, Ocak ayı enflasyon verileri, Aralık ayı dış ticaret verileri, Galataport ihalesinin iptali, Tüpraş satışı için yürütmeyi durdurma kararı çıkması ve Aralık ayı bütçe sonuçları piyasalar açısından dikkate değer gelişmelerdi. Bunlar dışında, İran ile Batı dünyası arasındaki “nükleer kriz” ile İslam dünyası ile Avrupa arasındaki “karikatür gerginliği” geçen hafta boyunca son hızıyla sürdü.

Petrol fiyatlarındaki dalgalanma devam etti. ABD’de Fed beklendiği gibi yeniden faiz arttırdı.

Avrupa Merkez Bankası ise beklendiği üzere faizleri değiştirmedi.

Bu haber akışının, özellikle de Merkez Bankası ve enflasyon cephesinden gelen sinyallerin tahvil piyasasındaki faiz indirimi beklentilerini körelterek kafaların (olumsuz anlamda) netleşmesine yardımcı oldu. Eurobond piyasası ise genellikle negatif gelişmelerden etkilenmeyerek sağlam dururken döviz piyasası Merkez Bankası’ndan gelebilecek bir müdahale beklentisiyle oldukça hareketsiz kaldı.

Hafta boyunca gerçekleşen önemli gelişmeler konusunda detaylı makro yorum notları yazmış olduğumuz için bunlara sadece kısaca değinmekle yetineceğiz.

Enflasyon Raporundaki baz senaryo, faizin ilk aylarda sabit kalmasını sonra kademeli inmesini öngörüyor. 2 Şubat tarihli “Faizde hangi senaryo daha muhtemel?” başlıklı makro yorum notumuzda detaylı olarak ele aldığımız üzere, Merkez Bankası geçen hafta açıkladığı Üç Aylık Enflasyon Raporu’nda faiz indirimi konusunda ihtiyatlı bir duruş içinde olacağının sinyallerini verdi. Geçen yılın ikinci yarısında gerçekleşen enflasyon rakamları ile bu seneye ilişkin potansiyel riskler nedeniyle Merkez Bankası’nın bu duruşunun doğru olduğu düşüncesindeyiz.

Ancak, Mart ayında yapılacak Başkan atamasına bağlı olarak Merkez Bankası’nın kısa vadeli faizler ve döviz müdahaleleri konusundaki tavrının keskin bir değişime uğraması ihtimali tümüyle göz ardı edilmemelidir. Bu durumda 2006 yılının kalanına ilişkin tahmin ve beklentilerin sil baştan yapılması gerekebilecektir.

M (T

Baz Sabit f (*

Ocak ayı enflasyon verileri Merkez Bankası’nın duruşunu değiştirecek nitelikte değildi.

Yine detaylı bir makro yorum notunda açıkladığımız üzere, Cuma günü açıklanan enflasyon rakamları piyasa beklentilerinin üzerinde olmakla birlikte geçen yılın ikinci yarısında gerçekleşen verilerin devamı niteliğindeydi. Kanımızca, petrol, ekmek, elektrik, tütün ürünleri ve ulaşım fiyatlarında son dönemde yapılan fiyat artışlarına rağmen piyasanın Ocak ayı enflasyon beklentisinin %0.55 olması fazlaca iyimserdi. Dolayısıyla, şaşırtıcı olan nokta,

%0.75 oranındaki enflasyon gerçekleşmesi değil, piyasanın çeşitli olumsuzluklara rağmen

%0.55 beklentisiydi.

Bununla birlikte, %0.75 rakamının düşük olmadığı, özel kapsamlı TÜFE göstergelerinin bazılarının çok yüksek bazılarının ise çok düşük çıktığı, dolayısıyla Merkez Bankası’nın ihtiyatlı duruşunu gevşetmesine yol açacak bir netlik sağlamadığını söyleyebiliriz. Ancak, Ocak ayı rakamlarının Merkez Bankası’nın endişelerini daha da arttıracak kadar kötü olmadığı da vurgulanmalıdır.

erkez Bankası'nın orta vadeli enflasyon tahminleri (*) ÜFE, yıllık %)

2006 sonu 2007 ortası

Alt Üst Orta Alt Üst Orta

senaryo tahmin aralığı 4.7 6.3 5.5 3.0 5.5 4.25

aiz senaryosu tahmin aralığı 4.2 5.8 5.0 1.5 4.0 2.75 ) Enflasyonun tahmin aralığında kalma olasılığı yüzde 70 olarak verilmektedir

(3)

(ay

T ( (B ( ( ( (F) (E (

TÜFE Enflasyonu ile F ve G Göstergeleri (yıllık %)

4.00 5.00 6.00 7.00 8.00 9.00 10.00 11.00 12.00 13.00

Oca.04 Mar.04

May.04 Tem

.04 Eyl.04

Kas .04

Oca.05 Mar.05

May.05 Tem

.05 Eyl.05

Kas .05

Oca.06 TÜFE F

G

Aralık ayı dış ticaret verilerinin sağladığı en önemli bilgi, ekonominin soğumakta olduğu ihtimaline işaret etmesi. Aralık ayında dış ticaret açığı piyasa beklentileri doğrultusunda 4.3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu sonuçla birlikte 2005 yılı dış ticaret açığı 42.9 milyar dolar oldu. Veriler incelendiğinde dış ticaret açığında geçen yıl görülen 18-19 milyar dolarlık büyümenin yaklaşık üçte birinin petrol fiyat artışlarından kaynaklandığı söylenebilir. Asıl dikkat çeken nokta ise ara malı ithalatının Aralık ayında yıllık bazda yalnızca %2.3 artmış olmasıdır.

TÜFE Enflasyonu ile A ve B Göstergeleri (yıllık % )

4.00 5.00 6.00 7.00 8.00 9.00 10.00 11.00 12.00

Oca.04 Mar.04

May.04 Tem.04

Eyl.04 Kas.04

Oca.05 Mar.05

May.05 Tem.05

Eyl.05 Kas.05

Oca.06 TÜFE

A

B TÜFE ve özel kapsamlı göstergelerin son 6 aydaki düzeyi

lık, %) Son 6 ay Son 6 ay

(basit (yıllık Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak ortalama) bileşik) üketici Fiyatları Enflasyonu 0.85 1.02 1.79 1.40 0.42 0.75 1.04 13.20 A) Mevsimlik ürünler hariç 1.57 0.68 0.54 0.05 0.88 1.23 0.83 10.36 ) İşlenmemiş gıda hariç 1.02 0.82 1.39 0.61 0.66 0.59 0.85 10.67

C) Enerji hariç 0.89 0.82 1.89 1.65 0.48 0.62 1.06 13.47

D) (B) ve (C) 1.11 0.52 1.42 0.74 0.80 0.41 0.83 10.47

E) (C) ve alkollü içki-tütün hariç -0.08 0.89 2.02 1.76 0.17 0.34 0.85 10.69 ) ve fiyatı yönetilen ürünler -0.09 0.92 2.23 1.93 0.24 0.18 0.90 11.37

G) (F) ve (B) -0.03 0.57 1.75 0.88 0.58 -0.17 0.60 7.40

(4)

Ayrıca, petrol ve diğer yakıt ithalatı hariç tutulduğunda ara malı ithalatının Aralık ayında yıllık bazda %7.1 düştüğü görülmektedir.

Bu gözlemler, ekonominin Aralık ayı sonrasında önemli ölçüde yavaşlamaya başladığı ihtimalini akla getirmektedir. Ağustos-Ekim döneminde hızla artan yatırım malları ve tüketim malları ithalatının Kasım ve Aralık aylarında yavaşlamaya başlaması da 2005 yılının üçüncü çeyreğindeki parlak performansın Ekim sonrasında sürmediğini düşündürmektedir.

Fed Mart ayında faiz artışı için açık kapı bıraktı; Avrupa Merkez Bankası’nın da Mart ayında faiz artışı yapması bekleniyor. Greenspan’ın son defa başkanlık ettiği 31 Ocak tarihli Fed toplantısından piyasa beklentileri doğrultusunda 25 baz puanlık bir faiz artışı çıktı ve böylece ABD’de gecelik faizler %4.50 düzeyine yükseldi. Bu toplantıdan çıkan asıl önemli haber ise Fed’in yaptığı yazılı açıklamada “some further policy firming may be needed”

ifadesine yer vermesiydi. Diğer bir deyişle, Greenspan, arada geçecek sürede çıkacak verilere ve gelişmelere bağlı olarak, Bernanke başkanlığında Mart ayında yapılacak toplantıda gerekirse yeni bir faiz artışı yapılabilmesi için açık kapı bıraktı.

Diğer taraftan, Avrupa Merkez Bankası’nın da geçen hafta toplantısı vardı ama faiz artışı çıkmadı. Zaten faiz artışı olması da beklenmiyordu. Piyasadaki yaygın beklenti, Avrupa Merkez Bankası’nın Mart ayında faizleri 25 baz puan yükselterek %2.50’ye çıkarması yönünde.

Piyasa yorumu: Geçen haftaki piyasa yorumumuzda beklenen veri ve haber akışının piyasaların yön bulmasına yardımcı olabileceğini belirtmiştik. Bu, tahvil piyasasında önemli ölçüde gerçekleşti. Gerek Merkez Bankası’nın Enflasyon Raporu gerekse Ocak ayı enflasyon verileri tahvil piyasasında kafaların netleşmesine yardımcı oldu ve çok yakın vadede faiz indirimi beklentisinin gerçekçi olmadığını gösterdi.

Buna karşılık, döviz piyasası Merkez Bankası’nın müdahale edip etmeyeceği konusundaki belirsizliğin devam etmesi nedeniyle hala beklemede. Döviz kuru sepet bazında son Merkez Bankası müdahalesindeki düzeyin altına inmiş olmakla birlikte, yurt dışından döviz akımının son zamanlarda zayıf oluşu ve döviz müdahalelerinin yarattığı likidite fazlasının sterilizasyon yükünü ağırlaştırması nedeniyle Merkez Bankası’nın müdahaleden mümkün olduğunca kaçındığı düşüncesindeyiz.

İthalatın Dağılımı

(3 aylık hareketli ortalamalar; yıllık % değişim)

0.0 20.0 40.0 60.0 80.0 100.0 120.0

Mar.03 Haz

.03 Eyl.03

Ara.03 Mar.04

Haz.04 Eyl.04

Ara.04 Mar.05

Haz.05 Eyl.05

Ara.05

Ara malı Yatırım malı

Tüketim malı

(5)

Ekonomi gündemi 6

7

8

9

10

Mali araçların getirileri

%

İ İ Do Kur D Eur

Makroekonomik veriler

Üret Y

Ta Sanay İ T Ul Mali k İ G G

im Yöntemine Göre Milli Gelir ve Sektörel Büyüme Hızları ıllık % reel değişim

2004 2004 2004 2004 2005 2005 2005 2005

I II III IV I II III İlk 9 ay

rım 2.7 4.3 -1.4 9.1 0.0 0.1 6.4 4.5

i 10.4 15.7 7.5 4.0 5.5 3.9 5.6 5.0

nşaat 12.7 6.5 3.9 -0.5 16.5 22.2 19.7 19.7

icaret 17.9 19.7 7.7 8.9 5.8 4.3 7.1 5.8

aştırma ve haberleşme 5.4 12.0 4.3 6.2 1.6 2.2 7.4 3.9

uruluşlar 0.6 1.2 1.3 1.3 0.7 0.3 -0.5 0.1

thalat vergisi 38.1 33.2 20.8 15.7 8.4 8.7 14.1 10.5

ayri Safi Yurtiçi Hasıla 11.8 14.4 5.3 6.3 4.8 4.2 7.0 5.5 ayri Safi Milli Hasıla 13.9 15.7 5.7 6.6 5.3 3.4 7.3 5.5 Şubat Pazartesi ABD: Dallas FED Başkanı Fisher'ın konuşması

Almanya: Fabrikalardan siparişler (Aralık 2005)

Şubat Salı Türkiye: Hazine iskontolu bono ihalesi (Vade: 13.12.2006) Türkiye: Dış ticaret endeksleri (Aralık 2005)

ABD: ABC Tüketici güveni (Şubat 2006) ABD: Tüketici kredileri (Aralık 2005) Almanya: Sanayi üretimi (Aralık 2005) Şubat Çarşamba Türkiye: Sanayi üretimi (Aralık 2005)

Türkiye: Hazine'nin itfası (piyasaya 1.8 milyar YTL) ABD: Mortgage başvuruları

İngiltere: Sanayi üretimi (Aralık 2005)

Şubat Perşembe Türkiye: Ekonomik Koordinasyon Kurulu toplantısı ABD: İşsizlik başvuruları

ABD: Toptan ticaret (Aralık 2005)

ABD: Chicago FED Başkanı Moskow'un konuşması İngiltere: İngiltere Merkez Bankası (BOE) faiz kararı Şubat Cuma ABD: Dış ticaret (Aralık 2005)

ABD: Hazine bütçe (Ocak 2006)

Yılbaşından

Haftalık beri Yıllık

MKB-100 (dolar bazında) -2.47 13.08 60.18

MKB-100 (YTL bazında) -2.40 11.19 60.51

lar kuru (YTL/ABD$) 0.08 -1.68 0.18

sepeti (1ABD$+0.77Euro) -0.45 -0.73 -3.46 İBS performans endeksi (15 ay) -0.04 1.45 17.81

obond (03/15) -0.29 -0.24 0.92

(6)

M Y

Ö Dev Br Br

Mal ve hiz Mal ve hiz

Bütç

Aksi belirtilmedikçe mily

M G Fa Fa

Haz

Aksi belirtilmedikçe mily

G Fa Fa

En

%

T ( ( ( ( ( (F) (E (G) (F) v Üret

T Petr Petr

illi Gelir Harcama Bileşenlerinin Büyüme Hızları ıllık % reel değişim

2004 2004 2004 2004 2005 2005 2005 2005

I II III IV I II III İlk 9 ay

zel tüketim harcaması 12.4 18.4 7.3 3.6 4.0 4.4 11.2 6.9 let tüketim harcaması 2.6 -7.8 -7.0 11.1 4.3 4.0 3.3 3.9 üt özel yatırımlar 65.5 63.1 38.9 17.7 4.8 15.8 26.7 15.9 üt devlet yatırımları -5.9 -8.7 -10.8 0.9 36.6 31.1 32.8 32.7

met ihracatı 10.9 17.2 8.2 14.4 11.3 4.7 2.7 5.8

met ithalatı (-) 31.3 32.7 16.1 19.6 9.3 9.2 11.9 10.1

e Performansı Özeti ar YTL

Aralık Aralık Değişim Yıllık Yıllık Değişim

2004 2005 (%) 2004 2005 (%)

aliye Bakanlığı Tanımı

elirler 12.0 13.6 13.03 110.7 134.8 21.8

iz dışı harcamalar 13.7 13.6 -0.77 84.5 98.9 17.0

iz dışı denge -1.7 0.0 -97.20 26.2 35.9 37.2

ine'nin Nakit Akımları ar YTL

Ocak Ocak Değişim

2005 2006 (%)

elirler 10.0 12.6 26.43

iz dışı harcamalar 6.6 11.1 68.55

iz dışı denge 3.4 1.5 -55.15

flasyon Verileri

Ocak Son

2006 12 ay üketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) 0.75 7.93

A) Mevsimlik ürünler hariç 1.23 8.78 B) İşlenmemiş gıda ürünleri hariç 0.59 8.08

C) Enerji hariç 0.62 7.76

D) (B) ve (C) 0.41 7.92

E) (C) ve alkollü içkiler ile tütün hariç 0.34 6.25 ) ve fiyatı yönetilen ürünler 0.18 6.4

e (B) -0.17 6.27

ici Fiyatları Endeksi (ÜFE) 1.96 5.11

arım 1.9 3.98

İmalat sanayii 0.97 5.27

ol ürünleri 5.45 38.58

ol ürünleri hariç ÜFE 1.69 2.55

(7)

T

%

G Alk G

Konut ve k Ev e Sa Ul Haber E E Lok Di

D

Aksi belirtilmedikçe mily

İ İ T

İ

Aksi belirtilmedikçe mily

Ya Ar T

ÜFE Ana Kalemleri

Ocak Son

2006 12 ay ıda ve alkolsüz içecekler 1.32 5.06

ollü içecekler ve tütün 4.66 33.82

iyim ve ayakkabı -6.25 -1.38

ira 1.27 10.52

şyası 0.34 5.04

ğlık 0.64 -0.33

aştırma 1.52 9.58

leşme 1.99 3.85

ğlence ve kültür -0.71 3.89

ğitim 0.03 7.53

anta ve oteller 1.03 14.71

ğer mal ve hizmetler 1.95 11.82

ış Ticaret Verileri

ar USD

Aralık Aralık Değişim Yıllık Yıllık Değişim

2004 2005 (%) 2004 2005 (%)

hracat 6.5 7.0 6.5 63.2 73.1 15.8

thalat 10.5 11.2 7.1 97.5 116.0 19.0

icaret dengesi -3.9 -4.3 8.1 -34.4 -42.9 24.9

thalatın Ana Mal Gruplarına Göre Dağılımı ar USD

Aralık Aralık Değişim Pay Yıllık Yıllık Değişim Pay

2004 2005 (%) (%) 2004 2005 (%) (%)

tırım malları 2.1 2.3 8.9 20.5 17.4 20.2 16.3 17.4

a mallar 7.2 7.3 2.3 65.3 67.5 81.3 20.4 70.1

üketim malları 1.2 1.5 28.5 13.6 12.1 13.9 15.1 12.0

Yakıt İthalatı ve diğer ithalat Aksi belirtilmedikçe milyar USD

Aralık Aralık Değişim Yıllık Yıllık Değişim

2004 2005 (%) 2004 2005 (%)

Yakıt ithalatı 1.7 2.2 32.7 14.4 21.2 46.9

Ara malı ithalatı 7.2 7.3 1.4 67.5 81.3 20.4

Toplam ithalat 10.5 11.2 7.0 97.5 116.0 19.0

Yakıt hariç ara malı ithalatı 5.5 5.1 -7.1 53.1 60.2 13.2

Yakıt hariç ithalat 8.8 9.0 2.1 83.1 94.9 14.1

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :