BĐLĐMSEL YAZIM. BS503 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERĐ 2. seminer PROF. DR. SALĐH OFLUOĞLU MSGSÜ ENFORMATĐK BÖLÜMÜ BĐLGĐSAYAR ORTAMINDA SANAT VE TASARIM 1

(1)

BĐLĐMSEL YAZIM

BS503 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERĐ 2. seminer

PROF. DR. SALĐH OFLUOĞLU

MSGSÜ|ENFORMATĐK BÖLÜMÜ

BĐLGĐSAYAR ORTAMINDA SANAT VE TASARIM 1

(2)

LĐTERATÜR TARAMA-NEDĐR?

• Bir konuda üretilen yayınlardan oluşan

kaynaklar hakkında fikir sahibi olma ve onlara erişim faaliyetidir.

• Ortaya konulan çalışmayı

• Đlgilenilen konudaki

mevcut araştırmaları ve genel eğilimi anlamak

• Literatür üzerinden eksikliği hissedilen bir çalışma alanı bulmak

2

• Ortaya konulan çalışmayı bilimsel bir temele

oturtmak

• Neden yapılır

BS503 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERĐ MSGSÜ| PROF. DR. SALĐH OFLUOĞLU

bulmak

• Makalede/tezde ileri sürülen görüşler ve kullanılan yöntemi

kaynaklarla desteklemek

(3)

LĐTERATÜR TARAMA-YÖNTEM

3

Kum saati modeli

(4)

LĐTERATÜR TARAMA - ORTAMLAR

• Basılı kaynaklar

• Elektronik

veritabanları ve sayısal

TUBITAK Ulakbim

www.ulakbim.gov.tr Y.Lisans/Doktor Tezleri tez2.yoy.gov.tr

4

sayısal

kütüphaneler

• Đnternet/Web

üzerinden erişilen kaynaklar

tez2.yoy.gov.tr

Google Akademik

Scholar.google.com

(5)

LĐTERATÜR TARAMA - ĐPUÇLARI

• Araştırılan konuyu

kapsayan (eş anlamlılar da dahil) anahtar kelimeleri belirlemek

• Çoğu kez yeni tarihli makalelerden geçmiş

• Yazar, başlık ve konu üzerinden bağlantı

yapmak. NOT/AND/OR vb.

sözüklerle kaynak sayısını azaltma ve genişletmek

• Uzmanlaşmış dergileri

5

makalelerden geçmiş makalelere doğru arama yapmak ve sonuçları

değerlendirmek.

• Makalelerin kendi

kaynakçasından diğer kaynaklara ulaşmak

• Uzmanlaşmış dergileri öğrenerek dergi tabanlı aramalar yapmak

• Bulunan literatürü

gruplayarak saklamak

(6)

LĐTERATÜR DEĞERLENDĐRME

problem açık ve anlaşılır verilmiş mi?

başka türlü ifade edilebilir miydi?

hangi araştırmalar kaynakta referans alınmış?

makale sadece aynı

6

makale sadece aynı görüşteki kaynaklara mı yer vermiş?

araştırma yöntemi uygun mu? örneklem yeterli mi? istatistiksel analizler uygun mu?

araştırma anket soruları doğru sorulmuş mu?

Sonuç ile hipotez örtüşüyor mu?

araştırma anlamlı bir

sonuç üretebilmiş mi?

(7)

• Belirli kuralları takip ederek yazılan özgün bilimsel

yayındır.

• Kurallar : Đçerik/Yazım formatı

BĐLĐMSEL MAKALE

• Ortak evrensel bir akademik standartın sağlanması

• Đçeriğin ilgili başlıklarda aranarak kısa zamanda bulunması

7

BS503 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERĐ MSGSÜ ENFORMATĐK | PROF. DR. SALĐH OFLUOĞLU

• APA standartı (American Psychology Association)

bulunması

• Makalede kullanılan

kaynaklara kolay ulaşım

(8)

IMRAD

• I: Introduction (Giriş)

• M: Material and Method (Araştırma Alanı ve Yöntemi)

• R: Result (Bulgular)

• A: And

MAKALE BÖLÜMLERĐ

8

• A: And

• D: Discussion (Değerlendirme ve Tartışma)

+

Özet ve Kaynakça

(9)

Amaç: Mesajı karşı tarafa iletmek

• Bilimsel hassasiyet ve doğrulukta

ANLATIM DĐLĐ

….

daha genç bir teknoloji olmasına rağmen, heyecan verici süreçte, hızla ilerlemektedir.

…. Gariptir ki, farklar anlamlı değildi.

…. Aklıma gelen birkaç …. projesi

9

• Tekrarlardan kaçınan

• Özlü ve tarafsız anlatım

…. Aklıma gelen birkaç …. projesi şunlardır:

…..Bugüne kadar yapılan çalışmaların büyük bir kısmında, sürdürülebilir yapılaşma sadece çevresel ve fiziksel açılardan ele alınmıştır (kaynak ??)

(10)

MAKALE DEĞERLENDĐRME

• Veri analizinde hangi istatistiksel yöntemler

kullanılmıştır. Uygun mudur?

• Araştırma sonucunda ne sonuçlar elde edilmiştir?

• Elde edilen sonuç ile

araştırma hipotezi arasında nasıl bir bağlantı vardır?

• Araştırmacı konuyla ilgili

• Araştırma konusu ve kapsamı nedir?

• Araştırmanın amacı ve araştırma problemi nedir?

Açıkça ifade edilmiş mi?

• Hangi hipotez test edilmiştir?

• Çalışmada kullanılan kaynak sayısı yeterli midir? Kaynaklar yeterince güncel midir?

10

• Araştırmacı konuyla ilgili benzer ve farklı

araştırmalara yer verip,

kendi araştırmasının bunlara göre özgünlüğünü dile

getirmiş midir?

• Kullanılan yazım dili yeterince bilimsel midir?

yeterince güncel midir?

Kaynakça doğru formatta verilmiş midir?

• Hangi yöntemle veri

toplanmıştır? Örnekleme grubu toplam populasyonu doğru yansıtıyor mu?

• Hipotezi test etmek için doğru bir yöntem mi seçilmiştir?

(11)

Kaynaklar metin içinde geçtikleri sıraya göre [ ] parantez içinde numaralandırılır. Daha önce numara verilen kaynağa tekrar atıfta bulunmak istenirse önceki numarası kullanılır.

• Yazar adı cümlenin doğal bir parçası olarak kullanılmışsa yayın yılı parantez içinde belirtilir.

Gürkaynak [4] kimyasal

• Đki yazarın bulunması

durumunda her iki yazarın soyadı da kullanılır.

Keleşoğlu ve Öztoprak [11]

METĐNDE KAYNAK GÖSTERĐMĐ

NUMARA YÖNTEMĐ

11

Gürkaynak [4] kimyasal çözeltiler üzerinde yapmış olduğu …

• Yazar adı cümlenin doğal bir parçası olarak kullanılmamışsa yazar adı ve basım yılı parantez içinde verilir.

En son çalışmalar [3, 6, 20]

uygulamanın ..

Keleşoğlu ve Öztoprak [11]

yumuşak dolgular üzerinde ...

• Đkiden fazla yazar olması durumunda ilk yazarın soyadını “ve diğ.” ifadesi takip eder. Bozbey ve diğ.

[5] tarafından öne sürülen ...

(12)

Kaynaklar metin içinde yazar soyadı ve tarih belirtilerek verilebilir.

Kaynaklar sayfasında yazar soyadına göre alfabetik olarak sıralama yapılır.

• Yazar adı cümlenin doğal bir parçası olarak kullanılmışsa yayın yılı parantez içinde belirtilir.

Gürkaynak (2002) kimyasal

• Đki yazarın bulunması

durumunda her iki yazarın soyadı da kullanılır.

Cinicioglu ve Keleşoğlu (1993)

METĐNDE KAYNAK GÖSTERĐMĐ

HARVARD REFERANS YÖNTEMĐ

12

Gürkaynak (2002) kimyasal çözeltiler üzerinde yapmış olduğu ...

• Yazar adı cümlenin doğal bir parçası olarak

kullanılmamışsa yazar adı ve basım yılı parantez içinde verilir.

En son çalışmalar (Pınar, 2003) uygulamanın ...

Cinicioglu ve Keleşoğlu (1993) yumuşak dolgular üzerinde ...

• Đkiden fazla yazar olması

durumunda ilk yazarın soyadını

“ve diğ.” ifadesi takip eder.

Öztoprak ve diğ. (1999) tarafından öne sürülen ...

• Aynı soyadlı iki yazarın olması durumunda adının ilk harfi de eklenir. Örn: A. Ersin (1989) …

(13)

• Eğer aynı yazarın aynı yılda basılmış birden fazla yayını kullanılmışsa basım yıllarının sonuna alfabetik bir karakter ilave edilir.

Bozbey ve diğ. (2003a)

tarafından yapılan çalışmalar bu sonucu ...

• Đnternetten alınan kaynaklara atıf yapılırken, yazar adı varsa daha önce belirtildiği şekilde gösterilir. Yazar adı yoksa

kaynağı sunan kurumun adı ve tarih kullanımı aşağıdaki şekilde gösterilir. Pazar hakkında

bilgiler yer almaktadır (ĐMKB, 23.06.2003)

METĐNDE KAYNAK GÖSTERĐMĐ

HARVARD REFERANS YÖNTEMĐ

13

bu sonucu ...

• Eğer yazarı belirsiz bir gazete yazısı kullanılacaksa gazete adı, basım tarihi ve sayfa no belirtilir. Bölgede görülen sel baskınları yapısal özellikleri etkilemektedir

(Atlas 2.6.1998, syf.16)

bilgiler yer almaktadır (ĐMKB, 23.06.2003)

• veya Yazarı belli olmayan internet kaynaklarına atıf

yapılırken, büyük harflerle URL- sıra numarası, yıl şeklinde

yazılmalıdır. Örneğin: (URL-1, 2003), (URL-1 ve URL-2, 2003)

• URL-1’e (2003) göre ...

(14)

• Tez içinde bir başka

kaynaktan alınmış bir bölüm aynen aktarılmak istenirse, böyle bir alıntı, ana metnin son satırından başlayarak 1,5 satır aralığı boşluk

bırakıldıktan sonra, ayrı bir

• Acheson (1976) şöyle demektedir:

•

"Doğal kaynaklı bileşikler içinde karbon-karbon çift bağı yaygın bir işlevsel gruptur. Çift bağlar, çoğu kez, diğer işlevsel gruplarla

ALINTI YAPMA

14

bırakıldıktan sonra, ayrı bir paragraf olarak, tırnak (". . . . . . . ") içinde ve bir aralıkla yazılmalıdır. Alıntıdan sonra yeniden ana metne

geçerken, yine 1,5 satır aralığı boşluk bırakılmalıdır.

gruptur. Çift bağlar, çoğu kez, diğer işlevsel gruplarla birlikte bulunurlar. Bununla birlikte, başka işlevsel gruplar içermeyen alkenler, sanıldığı kadar az değildir. Sözgelimi, böceklerin iletişim gereçleri olan feromonlar yalnızca çift bağlar taşırlar".

(15)

A) Kitap ve Kitap Bölümleri için gösterim

Çetmeli, E. ve Çakıroğlu, A., 1976. Yapı Statiği II, İ.T.Ü İnşaat Fakültesi Matbaası, İstanbul.

Fytikas, M.D. and Kolios, N.P., 1979. Preliminary heat flow map of

Greece, in Terrrestrial Heat Flow in Europe, pp. 197-205, Eds. Cermak, V. & Ryback, L., Springer-Verlag, Heidelberg.

B) Tezler için gösterim:

KAYNAKLAR SAYFASI

15

B) Tezler için gösterim:

Yılmaz, P., 1997. Siklohegzenoksit'in katyonik polimerizasyonunda

tetrametiltiouramdisülfit' in etkisi, Yüksek Lisans Tezi, İ.T.Ü.

Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Nelson, M.R., 1988. Constraints on the seismic velocity structure of the crust and upper mantle beneath the eastern Tien Shan, Central Asia, PhD Thesis, MIT, Cambridge, MA.

(16)

Kaynaklar Sayfaları

C) Süreli Dergilerdeki Makaleler için gösterim:

Arpat, E. ve Şaroğlu, F., 1975. Türkiye’deki bazı önemli genç tektonik olaylar, Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 18, 29-41.

McKenzie, D.P. and Yılmaz, Y., 1991. Deformation and Volcanism in Western Turkey and the Aegean, Bull. Tech. Univ. İstanbul, 44, 345-373.

16

Turkey and the Aegean, Bull. Tech. Univ. İstanbul, 44, 345-373.

Acar, M.H. and Küçüköner, M., 1997, Synthesis of block copolymers by combination of cationic and initer polymerization system, Polymer, 38, 2829-2833

(17)

Kaynaklar Sayfaları

D) Akademik Konferanslarda Yayınlanmış Bildiriler için gösterim:

Karakuzu, R., Orhan, A. ve Sayman, O., 1992. Yarı dairesel çentikli kompozit levhaların elasto-plastik zorlamalar altında

mukavemetlerinin artırılması, V. Ulusal Makina Tasarım ve İmalat Kongresi, ODTÜ, Ankara, 16-18 Eylül, s. 449-458.

Smith, M., Myer, B. and Markov, C., 1978. Cold Fusion, Proceedings of the 1^st Cold Fusion Conference , Moscow, USSR, September 1978, 173-

17

Cold Fusion Conference , Moscow, USSR, September 1978, 173- 174 (in Russian).

E) Akademik Konferanslarda Sunulan Bildiriler için gösterim:

Acar, M. H. and Yılmaz, P., 1997. Effect of tetramethylthiuramdisulfide on the cationic poymerization of cylohexeneoxide, The 2^nd International Conferences on Advanced Polymers via Macromolecular Engineering,

Orlando, Florida, USA, April 19-23.

(18)

Kaynaklar Sayfaları

F) Patentler için gösterim:

Sisaky, A., Golab, F. and Myer, B., 1989. Rust resistant potatoes, United Kingdom Patent, No: 2394783 dated 23.1.1989.

G) Raporlar için gösterim:

Burke, W.F. and Uğurtaş, G., 1974. Seismic interpretation of Thrace basin, TPAO internal report, Ankara, Turkey.

McCaffrey, R. and Abers, G., 1988. SYN3: A program for inversion of

18

McCaffrey, R. and Abers, G., 1988. SYN3: A program for inversion of teleseismic body wave forms on microcomputers, Air

Force Geophysics Laboratory Technical Report, AFGL- TR-88-0099, Hanscomb Air Force Base, MA.

H) Haritalar vb. için gösterim:

IOC-UNESCO, 1981. International bathymetric chart of the Mediterranean, Scale 1:1,000,000, 10 sheets, Ministry of Defence, Leningrad.

(19)

Kaynaklar Sayfaları

I) Standartlar için gösterim:

TS-40561, 1985. Çelik yapıların plastik teoriye göre hesap kuralları, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.

19

K) Kişisel Görüşme için gösterim:

LePichon, X., 1997. Kişisel görüşme.

(20)

Kaynaklar Sayfaları

L) İnternet kaynakları için gösterim:

Yazarı belli olmayan internet kaynaklarına atıf yapılması durumunda; URL- sıra numarası, ilgili sitenin internet adresi, sitenin yahut alınan kaynağın adı ve bilginin alındığı tarih (gün, ay, yıl) açıkça yazılmalıdır. Örneğin,

URL-1, www.ogm.gov.tr/agaclar.htm Ağaç Türlerimiz. 11 Mart 2003.

URL-2, www.ogm.gov.tr/ T.C. Orman Genel Müdürlüğü, Yeniden Yapılanma ve, Norm Kadro Projesi. 11 Mart 2003.

20

Norm Kadro Projesi. 11 Mart 2003.

Yazarı belli internet kaynaklarına atıf yapılması durumunda; Yazar (lar) ın

soyad (/lar) ı, ad (/lar) ının ilk harfi, internet kaynağının yahut sitenin adı, ilgili sitenin internet adresi, bilginin alındığı tarih (gün, ay, yıl) açıkça yazılmalıdır.

Örneğin,

David, C. N. Ve Clifford, G. H., 2003. A Criteria ve Indicators approach to community developmen. http://sfm-

1.biology.ualberta.ca/english/pubs/PDF/WP_2002-2.pdf 21 Mart 2003

(21)

Kaynakça

• Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Şener Büyüköztürk , Ebru Kılıç Çakmak, Özcan E. Akgün, Şirin Karadeniz, Funda Demirel, Pegem Akademi, 5. Baskı, 2010

• Modern Bilimsel Araştırma

Yöntemleri, Kazım Özdamar, Kaan Kitabevi, 2003.

• Bilimsel Araştırma Nasıl Yapılır, Nasıl Yazılır, Muzaffer Üstdal, Kural Gülbahar, Beta, 1997.

21