GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ BESİNLER
GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ BESİNLER
GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ BESİN
• Bir canlı türüne başka bir canlı türünden gen aktarılması veya mevcut genetik yapıya müdahale edilmesi yoluyla yeni genetik özellikler kazandırılmasını sağlayan modern biyoteknolojik tekniklere gen teknolojisi; gen teknolojisi kullanılarak doğal süreçler ile edinilmesi mümkün
olmayan yeni özellikler kazandırılmış besinlere de genetiği değiştirilmiş besin denilmektedir.
Bu teknoloji;
• Modern biyoteknoloji
• Gen teknolojisi
• Rekombine DNA teknolojisi
• Transgenik DNA teknolojisi
• Biyomühendislik
• Genetik mühendislik olarak adlandırılmaktadır.
GEN TEKNOLOJİSİ
GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ BESİNLERİN TARİHÇESİ
• Genetiği değiştirilmiş ürünlerin onaylanması ve piyasaya sürülmesinin temel nedenleri;
• Herbisit toleransı (%73.0),
• Haşere direnci (%18.0),
• İstiflenmiş gen (%9.0)
Transgen eklenmesi açısından
GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ
BESİNLERİN TARİHÇESİ
GDO’ların ekimi en fazla ABD (%57.7), Arjantin (%19.1), Brezilya (%15.0), Hindistan (%6.2), Çin (%3.8), Paraguay (%2.6), Güney Afrika'da (%1.8) yapılmaktadır.
GDO’ların ekimi en fazla ABD (%57.7), Arjantin (%19.1), Brezilya (%15.0), Hindistan (%6.2), Çin (%3.8), Paraguay (%2.6), Güney Afrika'da (%1.8) yapılmaktadır.
DESTEKLEYENLER??
ELEŞTİRENLER??
• Genetiği değiştirilmiş besinlerin ve ürünlerin hem tüketiciler hem de çiftçi ve üreticiler için potansiyel faydaları vardır. Fakat birçok ülkede çoğu insanın bu teknolojiyi desteklemedikleri ve istemedikleri
görülmektedir.
GDB YARARLARI
Besin Kalitesi Artırılmış ve Sağlık Üzerine Yararlı Etkileri Geliştirilmiş Ürünler
Artan Besin Üretimi
Raf Ömrü Uzatılmış ve Organoleptik Özellikleri Geliştirilmiş Sebze ve Meyveler
Raf Ömrü Uzatılmış ve Organoleptik Özellikleri Geliştirilmiş Sebze ve Meyveler
GDB YARARLARI
Protein kalitesi artırır
Protein kalitesi artırır Karbonhidrat içeriğini artırırKarbonhidrat içeriğini artırır
Yağların Yağ Asit Oranını Değiştirir Yağların Yağ Asit Oranını Değiştirir
GDB RİSKLERİ
Antibiyotik Direnci Antibiyotik Direnci
Çevresel Etkiler Çevresel Etkiler
Potansiyel Toksisite Potansiyel Toksisite
Potansiyel Alerjenite Potansiyel Alerjenite
UZUN DÖNEM ETKİLER ??
Epidemiyolojik çalışmalarla bu besinlerin olası yan etkileri
gösterilmemiştir. Uzun dönem etkilerin değerlendirilebilmesi için kontrollü randomize çalışmalara gereksinim vardır; ancak bu
çalışmaların yapılabilmesi oldukça zordur.
ULUSAL ÖNLEMLER ???
• Birleşmiş Milletler (BM) Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, devletlerin ulusal önlemler alması ve aynı zamanda uluslar arası bağlayıcılığı da olan bir protokol
hazırlanmasına dayanak oluşturmaktadır.
• Böylece Cartagena Biyogüvenlik Protokolü 29.01.2000 tarihinde BM Biyolojik Çeşitlilik
Sözleşmesine ek protokol olarak kabul edilmiş, 24.05.2000 tarihinde imzaya açılmış ve dünyada 11.10.2003’te yürürlüğe girmiştir.
